Lista 10 ważnych odkryć naukowych na temat tej Ziemi dokonanych w całym mijającym 2023 roku.
Na tej ilustracji:
Wizualizacja części Prądu Zatokowego dobrze pokazująca temperatury na powierzchni i wzorce przepływu.
(NASA/Studio wizualizacji naukowej Centrum Lotów Kosmicznych NASA imienia Goddarda)

Postępujące i negatywne globalne zmiany klimatyczne wciąż negatywnie wpływają na tą planetę.
W dużej mierze to właśnie za ich sprawą ten obecny 2023 rok był kolejnym niepokojącym rokiem negatywnych rekordów i negatywnych zjawisk na tej Ziemi.
Były to między innymi niespotykane nigdy wcześniej/bezprecedensowe liczne globalne katastrofy pogodowe.
Oto tylko niektóre z najważniejszych takich negatywnych wydarzeń w tym mijającym 2023 roku.
Niepokojąco rekordowe najgorętsze lato w całej dotychczasowej ziemskiej historii.
NASA oficjalnie ogłosiła jeszcze we wrześniu 2023 roku że to tegoroczne lato tego obecnego 2023 roku było najgorętszym latem od zaczęcia stałych badawczych pomiarów temperatur ziemskiego globu w 1880 roku.
Globalne ocieplenie które jest fizyczno-chemicznie napędzane coraz bardziej rosnącym chemicznym stężeniem stale emitowanych przez wcześniejszą wieloletnią chemiczną działalność energetyczną człowieka gazów cieplarnianych w tym głównie dodatkowego wyemitowanego CO2 w całej atmosferze ziemskiej otrzymało w tym roku dodatkowy i negatywny impuls ze strony El Niño - zjawiska klimatycznego które wpływa na dystrybucję ciepłej wody morskiej w Oceanie Spokojnym a tym samym zarówno na opady i na temperatury na całym świecie.
Sierpień 2023 roku był aż o 1,2 stopni Celsjusza cieplejszy niż wieloletnia średnia z wszystkich ubiegłych lat dla sierpnia a tylko sam okres od czerwca do sierpnia był o 0,23°C cieplejszy niż wieloletnia średnia ze wszystkich poprzednich zarejestrowanych lat.

Mapa całego świata z niepokojąco rekordowymi za wysokimi globalnymi temperaturami tej Ziemi w lipcu 2023 roku. NASA.
Niszczycielski pożar lasu na Maui.
Jednym z najbardziej szokujących pożarów tego 2023 roku był ten który niestety praktycznie zniszczył ładne miasto Lahaina czyli historyczną osadę na wyspie Maui na Hawajach.
Pożar który wybuchł na tej dotkniętej suszą wyspie w drugim tygodniu sierpnia rozprzestrzeniał się z niespotykaną dotąd szybkością i dodatkowo był on podsycany silnym wiatrem z przelatującego obok huraganu Dora.
W efekcie tragicznie zginęło około 100 osób a tysiące bezcennych/wspaniałych budynków niestety obróciło się w popiół w tym także dwa nieodwracalnie stracone historyczne zabytki:
Stary Zabytkowy Gmach Sądu w Lahainie i dodatkowo spory gabarytowo sprzeczny z nauką budynek z początku XIX wieku.
Powrót El Niño.
Wzorzec „ociepleniowy” związany z El Niño rozwinął się w tym 2023 roku na Pacyfiku po siedmiu wcześniejszych chłodniejszych latach dodatkowo dodając jeszcze więcej dodatkowego ciepła do już stopniowo ocieplającego się ekosystemu Ziemi nękanego ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi.
El Niño trwa zwykle od około 9 do maksymalnie 12 miesięcy i występuje on na zmianę z drugim okresem ochłodzenia zwanym La Niña.
Meteorolodzy zgodnie uznają występowanie tego zjawiska El Niño gdy temperatura morza w tropikalnej części wschodniego Pacyfiku wzrasta o 0,5 stopnia Celsjusza powyżej średniej długoterminowej a próg ten został osiągnięty na początku lipca 2023 roku.


Na tej ilustracji:
Cieplejsza woda związana z El Nino jest dobrze widoczna w okolicy równikowej Oceanu Spokojnego i u wybrzeży Ameryki Południowej NASA/JPL-Caltech.
Możliwe wyłączenie kluczowego systemu prądów oceanicznych.
W lipcu 2023 roku ci naukowcy zasugerowali że ta cyrkulacja oceaniczna obejmująca Prąd Zatokowy który słynie z transportu ciepłej wody z Karaibów aż do kontynentalnej Europy może zostać zatrzymany już w 2025 roku.
Już z poprzednich badań jednoznacznie wynikało że układ prądów oceanicznych znany jako atlantycka południkowa cyrkulacja wywracająca AMOC coraz bardziej słabnie pod wpływem stale rosnących temperatur oceanów w wyniku globalnego ocieplenia.
Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu Ziemi wprawdzie wcześniej uspokajająco stwierdził że nie spodziewa się całkowitego wyłączenia AMOC w ciągu tego XXI stulecia ale to nowe badanie niestety podważa ten ich wcześniejszy i zbyt optymistyczny wniosek.
Te wyniki wciąż nie są jednoznaczne ale jeśli się one jednak niestety w końcu potwierdzą to ten negatywny efekt z pewnością będzie miał dramatyczny wpływ na całą Ziemię.
Zwłaszcza bogata kontynentalna Europa doświadczyłaby negatywnej ekstremalnej zmiany jej łagodnego klimatu przy braku stale ocieplającego ją Prądu Zatokowego.
Poza w perspektywie czasu znacznie mroźniejszą kontynentalną Europą wyłączenie tego układu prądów znacznie przyspieszyłoby wzrost temperatury w tropikach i prawdopodobnie zakłóciłoby wzorce opadów tropikalnych prowadząc tam do nieprzewidzianych zmian klimatycznych.
Rekordowo niski zasięg białej pokrywy lodowej na białej Antarktydzie.
Przez wiele lat pozornie wydawało się że spora powierzchniowo biała Antarktyda wciąż dosyć stabilnie radzi sobie z tą postępującą zmianą ziemskiego klimatu.
Rekordowy rok 2023 niestety dowodzi jednak że ta południowa czapa lodowa na biegunie południowym nie jest odporna na skutki stale rosnących temperatur.
Satelity regularnie przelatujące nad białą Antarktydą w szczycie antarktycznego lata na przełomie 2022 i 2023 roku pokazały że zasięg tego pływającego wodnego lodu morskiego zwarcie otaczającego ten biały kontynent skurczył się do najniższego poziomu w dotychczasowej historii jego badań.
W lutym zamarznięte było jedynie 66% powierzchni zwykle stale pokrytej wodnym lodem morskim w tej części roku.
W miarę jak ta biała Antarktyda stopniowo zbliżała się do miesięcy jesiennych a potem ten zimowych biały lód morski nie powrócił do jego normalnego poziomu.
We wrześniu 2023 roku tuż po szczycie zimy na półkuli południowej ci słusznie zaniepokojeni naukowcy oficjalnie ogłosili rekordowo niski maksymalny coroczny zasięg białego lodu morskiego.
To jest zła wiadomość bo ta biała Antarktyda odgrywa ważną rolę w utrzymaniu równowagi klimatycznej Ziemi.
Biolodzy są szczególnie i słusznie zaniepokojeni niepewnym losem wielu zagrożonych gatunków zwierząt przystosowanych tylko do jej surowego klimatu.


Wzrost i spadek ilości białego lodu morskiego zwarcie otaczającego białą Antarktydę w ciągu jednego roku. NASA.
Dym z kanadyjskich pożarów.
Dym z rozległych pożarów we wschodniej Kanadzie sprawił w czerwcu 2023 roku nieprzyjemną niespodziankę wszystkim mieszkańcom wschodniego wybrzeża USA.
Przez kilka dni Nowy Jork i Filadelfia znajdowały się na czele listy najbardziej zanieczyszczonych miast świata w której dominują zazwyczaj azjatyckie metropolie.
Cząsteczki tego popiołu zawieszone w powietrzu spowodowały wprawdzie piękne - chociaż bardzo toksyczne - zachody Słońca które mieszkańcom zalecano oglądać wyłącznie zza zamkniętych okien.
Kłęby tego dymu zostały przeniesione z kanadyjskich prowincji Quebec i Nowa Szkocja przez układ niskiego ciśnienia który wytwarzał wówczas stały wiatr południowo-wschodni.
Ten smog był tak gęsty że stale on przesłaniał cenny widok satelitom stale obserwującym tą Ziemię.
Zmiany nachylenia osi Ziemi.
Naukowcy odkryli że nachylenie osi obrotu Ziemi zmienia się z powodu działalności energetycznej człowieka.
Wydobycie wód gruntowych w latach 1993-2010 spowodowało przesunięcie kąta nachylenia osi w kierunku płaszczyzny w której krąży nasza planeta o 80 centymetrów.
W tym okresie ludzie wypompowali ze skorupy całej Ziemi sumarycznie 2150 gigaton wody.
Gdyby taką jej ilość nagle wlać do globalnego oceanu to jego powierzchnia podniosłaby się nagle aż o 6 milimetrów.
Nie jest to duża nowość i zaskoczenie bowiem już od 2016 roku podejrzewano że procesy związane ze zmianą klimatu takie jak stopniowe roztapianie się ziemskich gór lodowych wpływają na nachylenie osi Ziemi ale dopiero po dodaniu wypompowanej wody do tych równań obliczenia matematyczne jednoznacznie potwierdziły te obserwacje.
Nowa wyspa.
W tym roku nowa wyspa uformowała się u wybrzeży Japonii.
Miało to miejsce w październiku po erupcji podmorskiego wulkanu w pobliżu zachodniopacyficznej wyspy Iwo Jima około 1200 kilometrów na południe od Tokio.
Ta erupcja wulkaniczna wyrzuciła w powietrze spore kawałki skał o sporej wielkości sięgającej nawet do 50 metrów.
Fragmenty te ostatecznie połączyły się tworząc nową wyspę która ma szerokość 100 metrów i jest dobrze widoczna na tych zdjęciach satelitarnych. Ta nowa wyspa jest stale pokryta pumeksem wulkanicznym.

Nowa wyspa powstała w wyniku erupcji tego wulkanu. ESA/USGS.
Olbrzymie pęknięcie w skorupie ziemskiej.
Niszczycielskie trzęsienie Ziemi które na początku lutego nawiedziło Turcję i Syrię spowodowało powstanie w skorupie ziemskiej szczeliny o długości 300 km którą mogą wykryć te satelity.
Takie pęknięcia spowodowane ruchem płyt tektonicznych są częste po potężnych trzęsieniach.
Jednak to które zaczeło się tymi dwoma osobnymi trzęsieniami o swojej sile wynoszącej odpowiednio:
7,8 i 7,5 w skali Richtera nawiedzającymi ten region w krótkich odstępach czasu we wczesnych godzinach porannych dnia 6 lutego wyróżnia się.
Długość tego pęknięcia świadczy o ogromnej ilości wydzielonej energii jaką wyzwoliły te dwa tureckie trzęsienia Ziemi pustosząc całe tureckie miasta i dewastując liczne tureckie wsie na sporym tureckim obszarze wielkości Niemiec.
W trzęsieniach najbardziej śmiercionośnych w całej dotychczasowej historii Turcji zginęło prawie 60000 osób w Turcji i dodatkowo ponad 8000 osób w Syrii a dodatkowo około 1,5 miliona ludzi pozostało bez dachu nad swoją głową.
Największa oderwana góra lodowa tego świata wciąż jest w ruchu.
Jesienią ten europejski satelita wykonał z orbity okołoziemskiej liczne zdjęcia dobrze pokazujące że ta największa na świecie góra lodowa oderwała się od wybrzeży Antarktydy i dryfuje ona na wschód wzdłuż jej wybrzeża.
Ta biała góra lodowa o sumarycznej powierzchni 4000 kilometrów kwadratowych fachowo znana jest jako A23a i jest ona mniej więcej trzy razy większa powierzchniowo od Nowego Jorku i oddzieliła się ona od szelfu lodowego Filchnera na białej Antarktydzie w 1986 roku ale potem utknęła ona unieruchomiona/zablokowana na dnie Morza Weddella na prawie kolejne cztery dekady.
Ci naukowcy wprawdzie wciąż nie wiedzą co spowodowało dryf tej oderwanej góry lodowej ale przypuszczają oni że mogła ona przerzedzić się w wyniku jej częściowego rozmrożenia i stać się przez to lżejsza a zatem i bardziej wyporna.
Korzystając z tych satelitów ci badacze mogą na bieżąco i stale śledzić postęp ruchu tej oderwanej góry lodowej i obserwować jak stale porusza się ona z prędkością wynoszącą około 5 km dziennie stale niesiona zarówno przez silne wiatry i przez prądy oceaniczne.
https://www.space.com/planet-earth-from-space-in-2023