Polskie Forum Astronautyczne
Plany i rozwój => Technologie => Wątek zaczęty przez: Adam.Przybyla w Stycznia 13, 2022, 15:07
-
Probowalem znalezc jakikolwiek watek odpowiedni do tematu, w tym natloku absolutnie wszystkich mozliwych kopii reklamowek,
jakie tylko mozna bylo znalezc na sieci przez 10 lat, i nie znalazlem. Dlatego jest nowy watek o rakietach:)
Na poczatek kilka ciekawostek, filmik z pracy silnika detonacyjnego, budowie rakiety i filmik o napedzie hipersonicznym u japonczykow,
a kaze wiecej informacji czemu ostatnie wyczyny chinczykow tak mocno zaskoczyly inne kraje, i co za tym idzie nie ma o tym
w reklamowkach na onecie;-) Z powazaniem
Adam Przybyla
Zrodla:
https://twitter.com/PDAS_ogawa/status/1476622099515322369
https://twitter.com/flmr21011/status/1466279220452098051
https://twitter.com/CNSAWatcher/status/1473070314875768840
https://www.dailymail.co.uk/news/article-10116479/China-tested-SECOND-hypersonic-orbital-nuke.html
https://twitter.com/natsuroke/status/1480828060157251585
-
Nowa dawka ciekawostek o rakietach. The University of KwaZulu-Natal w afryce testuje elementy przyszlej rakiety do nynoszenia okolo 200kg na LEO. Podobne prace przebiegaja w UAE nad rakieta Ambition 1 oraz Brazylii - silnik S50. Iran pokazal rakiete na paliwo stale,
a NK przez przypadek pokazal cala swoja oranzerie;-) Aby komus sie nie wydawalo, ze afryka jest tu przez przypadek zalaczylem tez info o pracach w poludniowej afryce nad silnikiem jonowym o baaardzo oryginalnej konstrukcji. Widac, ze na swiecie az dudni od nowych
konstrukcji, i na pewno te kraje wyprzedzjaa np. Albanie i ... inne kraje na tym samym poziomie rozwoju technologicznego.
Z powazaniem
Adam Przybyla
Zrodla:
https://africanews.space/ukzn-successfully-tests-liquid-propellant-rocket-engine/
https://twitter.com/inbarspace/status/1459800444176371714
https://brazilianspace.blogspot.com/2021/09/teste-do-motor-s50-nessa-sexta-feira.html
https://www.businessinsider.co.za/a-south-african-company-has-built-a-thruster-system-that-could-revolutionize-the-way-satellites-move-in-space-2021-12
https://twitter.com/JosephHDempsey/status/1447730727781638144
https://twitter.com/inbarspace/status/1481720824549847050
-
W sumie to RPA ma dosyć silny przemysł zbrojeniowy więc to nie jest dziwne, Zjednoczone Emiraty też robią postępy ( swój przemysł zbrojeniowy , sonda na orbicie Marsa) . Co do Iranu - w wątpię żeby coś z tego wyszło biorąc pod uwagę totalne sankcje i mnóstwo Wirusów :)NK masz na myśli koree ?
-
... tak, NK trzyma sie mocno, doszla do energetyki jadrowej sami, opierajac sie na lokalnych zasobach intelektualistow.
Niektorzy to nawet kupnego reaktora nie moga poskladac ... ;-) Z powazaniem
Adam Przybyla
-
... tak, NK trzyma sie mocno, doszla do energetyki jadrowej sami, opierajac sie na lokalnych zasobach intelektualistow.
Niektorzy to nawet kupnego reaktora nie moga poskladac ... ;-) Z powazaniem
Adam Przybyla
Szkoda ,że u nich taki zamordyzm panuje . Gdyby spróbowali pójść w latach 80 -tych drogą Chińską i by im się udało to mogliby dzisiaj być naprawdę daleko .
Będąc w temacie rakiet - Jak to jest ,że biorą pod uwagę ogromny sukces Spacex odnośnie Falcona 9 i jego silnika Merlin (ciekły tlen /nafta) inne kraje nie próbują masowo iść tą drogą ?
-
.... wydaje sie, ze inne kraje maja wlasne podejscie do tematu. Podesle za jakis czas kolejna dawke;-)
Jak juz pisalem, niektorzy twierdza, ze falcon ma slabe osiagi. Jest jak taki statek "monitor", pokazal cos nowego, ale dopiero
pozniejsze wersje byly na cos przydatne. Falcon laduje, pozbierali i umiescili w jego konstrukcji kupe cudzych pomyslow, ale tradycyjne rakiety sa od niego po prostu lepsze. Wydaje sie, ze nagle zainteresowanie sie FH i deklarowanie 6 strzalow w tym roku tej rakiety moze sposodowac, ze ta rakieta sie bedzie rozwijac, obstawiam, wynika to z potrzeby wyniesienie wiekszej ilosci ladunkow dla konstelacji starlinka (lasery w v2 waza) i prawdopodobnym brakiem dostepnosci starshipa do 2023 roku, a pewnie i dluzej;-)
Z powazaniem
Adam Przybyla
Zrodla:
https://www.quora.com/Are-the-grid-fins-on-the-Falcon-9-based-on-military-bombs
-
Będąc w temacie rakiet - Jak to jest ,że biorą pod uwagę ogromny sukces Spacex odnośnie Falcona 9 i jego silnika Merlin (ciekły tlen /nafta) inne kraje nie próbują masowo iść tą drogą ?
Do niektórych jeszcze dociera co się stało.
RL próbuje zbudować lepszego F9, trzymam kciuki bo Neutron to ciekawy projekt.
Korpo, ULA, Ariane, Jaxa są 10, może nawet 20 lat do tyłu, biorąc pod uwagę proces decyzyjny w tychże. Drobnica z US jest na etapie F1.
Roscossmos ma syndrom wyparcia rzeczywistości i odnajduje się tylko we własnej.
Chińskie ksero, kseruje przypadkowe projekty sprzed 20, 30 czy 40 lat, niby pokazali jakieś testy mini kopi F9, ale tylko przez chwilę, reszta to kopie muzeum lub rendery.
Indie, są jeszcze dalej niż ChRL.
Reszta, cóż, jest, coś próbują, może coś ciekawego pokażą.
I tyle.
.
-
... jeszcze raz powtorze, samo ladowanie to nie wszystko. Spx idzie do przodu malymi kroczkami, choc niektorzy tego nie zauwazaja,
bo przeciez ta rakieta ma juz wszystko ... IMHO, kolejny etap to np. lot z sonda Psyche w tym roku. Z powazaniem
Adam Przybyla
-
.... wydaje sie, ze inne kraje maja wlasne podejscie do tematu. Podesle za jakis czas kolejna dawke;-)
Jak juz pisalem, niektorzy twierdza, ze falcon ma slabe osiagi. Jest jak taki statek "monitor", pokazal cos nowego, ale dopiero
pozniejsze wersje byly na cos przydatne. Falcon laduje, pozbierali i umiescili w jego konstrukcji kupe cudzych pomyslow, ale tradycyjne rakiety sa od niego po prostu lepsze. Wydaje sie, ze nagle zainteresowanie sie FH i deklarowanie 6 strzalow w tym roku tej rakiety moze sposodowac, ze ta rakieta sie bedzie rozwijac, obstawiam, wynika to z potrzeby wyniesienie wiekszej ilosci ladunkow dla konstelacji starlinka (lasery w v2 waza) i prawdopodobnym brakiem dostepnosci starshipa do 2023 roku, a pewnie i dluzej;-)
Z powazaniem
Adam Przybyla
Zrodla:
https://www.quora.com/Are-the-grid-fins-on-the-Falcon-9-based-on-military-bombs
Dla mnie Spacex naprawdę robi genialną robotę , wystarczy zapytać się gdzie by było USA teraz gdyby nie Elon ( program załogowy i towarowy, ilość wystrzeliwanych rakiet itd.)
Jednak wydaje mi się ,że popełnili błędy które odbiją im się czkawką. Można było zrobić parę rzeczy za całkiem nieduże pieniądze :
- F9 a szczególnie FH - wystarczyło zrobić większe owiewki ,żeby wystrzeliwać o wiele więcej starlinków
- SS i SH , po co było się pakować od razu w tak nowatorskie Raptory (chodzi mi o zamknięty cykl spalania tzn. pracować można było ,ale nie uzależniać od tego całej rakiety ) , skoro można było równocześnie stworzyć Raptory z tradycyjnym cyklem spalania czyt. prostsze i w międzyczasie na spokojnie pracować nad tymi pierwszymi
-Można było dalej pracować nad rodziną rakiet Falcon oraz silnikami na tlen/nafta , gdzie produkcje mają doskonale opanowaną- chodzi mi o wczesne plany potężnych Falcon xx
- SS i jego lądowania na Marsie i Księżycu......lądowania całym drugim stopniem ......wg mnie to pięta achillesowa(obym się mylił) . Przecież łatwiej jest stworzyć tradycyjny lądownik
-SS , zastanowiłbym się na tradycyjnym umieszczaniu ładunku na szczycie rakiety.
ps. ponieważ w tej wiadomości skoncentrowałem się na Spacex to przerzucę też tą wiadomość do Działu firm prywatnych - spacex
-
Jak juz pisalem, niektorzy twierdza, ze falcon ma slabe osiagi. Jest jak taki statek "monitor", pokazal cos nowego, ale dopiero
pozniejsze wersje byly na cos przydatne. Falcon laduje, pozbierali i umiescili w jego konstrukcji kupe cudzych pomyslow, ale tradycyjne rakiety sa od niego po prostu lepsze.
Falcon 9 w wersji Block 5 ma doskonałe osiągi i w większości misji nie wykorzystuje się 100% możliwości rakiety. Na 80 startów Falcona 9 Block 5 były tylko dwie misje gdzie nie została podjęta próba odzyskania pierwszego stopnia rakiety, a z odzyskiem Falcon 9 może dostarczyć ok. 15t ładunku na LEO. Jak ktoś chce więcej to jest dostępna najcięższą z będących obecnie w użytku rakiet czyli Falcon Heavy, a za kilka lat będzie dostępny Starship. Falcon jest dużo lepszy od innych rakiet i za kilka lat na rynku będą rakiety, które będą w podobny sposób odzyskiwane jak Falcon.
-
... czyli dobry, ale niekoniecznie dla wszystkich. Dobrze pokazuje to np. rysunke zastosowan vega-c.
Spx jest tu za duzy. Nie kazdy potrzebuje takiego duzo palacego tarpana. Z powazaniem
Adam Przybyla
(https://www.spxdaily.com/images-hg/vega-c-features-small-spacecraft-mission-service-chart-hg.jpg)
-
Tak, na podobnej zasadzie opiera się model biznesowy wielu firm rozwijających niewielkie rakiety, jak LauncherOne , Electron i wiele, wiele innych. Z drugiej strony, rozwiązania typu space tug mogą sprawić, że sporo małych satelitów wymagających konkretnej orbity jednak poleci na F9 czy FH.
-
.... wydaje sie, ze inne kraje maja wlasne podejscie do tematu. Podesle za jakis czas kolejna dawke;-)
Jak juz pisalem, niektorzy twierdza, ze falcon ma slabe osiagi. Jest jak taki statek "monitor", pokazal cos nowego, ale dopiero
pozniejsze wersje byly na cos przydatne. Falcon laduje, pozbierali i umiescili w jego konstrukcji kupe cudzych pomyslow, ale tradycyjne rakiety sa od niego po prostu lepsze. Wydaje sie, ze nagle zainteresowanie sie FH i deklarowanie 6 strzalow w tym roku tej rakiety moze sposodowac, ze ta rakieta sie bedzie rozwijac, obstawiam, wynika to z potrzeby wyniesienie wiekszej ilosci ladunkow dla konstelacji starlinka (lasery w v2 waza) i prawdopodobnym brakiem dostepnosci starshipa do 2023 roku, a pewnie i dluzej;-)
Z powazaniem
Adam Przybyla
Zrodla:
https://www.quora.com/Are-the-grid-fins-on-the-Falcon-9-based-on-military-bombs
Dla mnie Spacex naprawdę robi genialną robotę , wystarczy zapytać się gdzie by było USA teraz gdyby nie Elon ( program załogowy i towarowy, ilość wystrzeliwanych rakiet itd.)
Jednak wydaje mi się ,że popełnili błędy które odbiją im się czkawką. Można było zrobić parę rzeczy za całkiem nieduże pieniądze :
- F9 a szczególnie FH - wystarczyło zrobić większe owiewki ,żeby wystrzeliwać o wiele więcej starlinków
- SS i SH , po co było się pakować od razu w tak nowatorskie Raptory (chodzi mi o zamknięty cykl spalania tzn. pracować można było ,ale nie uzależniać od tego całej rakiety ) , skoro można było równocześnie stworzyć Raptory z tradycyjnym cyklem spalania czyt. prostsze i w międzyczasie na spokojnie pracować nad tymi pierwszymi
-Można było dalej pracować nad rodziną rakiet Falcon oraz silnikami na tlen/nafta , gdzie produkcje mają doskonale opanowaną- chodzi mi o wczesne plany potężnych Falcon xx
- SS i jego lądowania na Marsie i Księżycu......lądowania całym drugim stopniem ......wg mnie to pięta achillesowa(obym się mylił) . Przecież łatwiej jest stworzyć tradycyjny lądownik
-SS , zastanowiłbym się na tradycyjnym umieszczaniu ładunku na szczycie rakiety.
ps. ponieważ w tej wiadomości skoncentrowałem się na Spacex to przerzucę też tą wiadomość do Działu firm prywatnych - spacex
Brawo właśnie wymyśliłeś jak sprawić żeby SpaceX stało się takie samo jak inne korpo.
Mam tylko nadzieję, że Elon jeszcze przez wiele lat da radę wywalać tak myślących managerów.
.
-
.... wydaje sie, ze inne kraje maja wlasne podejscie do tematu. Podesle za jakis czas kolejna dawke;-)
Jak juz pisalem, niektorzy twierdza, ze falcon ma slabe osiagi. Jest jak taki statek "monitor", pokazal cos nowego, ale dopiero
pozniejsze wersje byly na cos przydatne. Falcon laduje, pozbierali i umiescili w jego konstrukcji kupe cudzych pomyslow, ale tradycyjne rakiety sa od niego po prostu lepsze. Wydaje sie, ze nagle zainteresowanie sie FH i deklarowanie 6 strzalow w tym roku tej rakiety moze sposodowac, ze ta rakieta sie bedzie rozwijac, obstawiam, wynika to z potrzeby wyniesienie wiekszej ilosci ladunkow dla konstelacji starlinka (lasery w v2 waza) i prawdopodobnym brakiem dostepnosci starshipa do 2023 roku, a pewnie i dluzej;-)
Z powazaniem
Adam Przybyla
Zrodla:
https://www.quora.com/Are-the-grid-fins-on-the-Falcon-9-based-on-military-bombs
Dla mnie Spacex naprawdę robi genialną robotę , wystarczy zapytać się gdzie by było USA teraz gdyby nie Elon ( program załogowy i towarowy, ilość wystrzeliwanych rakiet itd.)
Jednak wydaje mi się ,że popełnili błędy które odbiją im się czkawką. Można było zrobić parę rzeczy za całkiem nieduże pieniądze :
- F9 a szczególnie FH - wystarczyło zrobić większe owiewki ,żeby wystrzeliwać o wiele więcej starlinków
- SS i SH , po co było się pakować od razu w tak nowatorskie Raptory (chodzi mi o zamknięty cykl spalania tzn. pracować można było ,ale nie uzależniać od tego całej rakiety ) , skoro można było równocześnie stworzyć Raptory z tradycyjnym cyklem spalania czyt. prostsze i w międzyczasie na spokojnie pracować nad tymi pierwszymi
-Można było dalej pracować nad rodziną rakiet Falcon oraz silnikami na tlen/nafta , gdzie produkcje mają doskonale opanowaną- chodzi mi o wczesne plany potężnych Falcon xx
- SS i jego lądowania na Marsie i Księżycu......lądowania całym drugim stopniem ......wg mnie to pięta achillesowa(obym się mylił) . Przecież łatwiej jest stworzyć tradycyjny lądownik
-SS , zastanowiłbym się na tradycyjnym umieszczaniu ładunku na szczycie rakiety.
ps. ponieważ w tej wiadomości skoncentrowałem się na Spacex to przerzucę też tą wiadomość do Działu firm prywatnych - spacex
Brawo właśnie wymyśliłeś jak sprawić żeby SpaceX stało się takie samo jak inne korpo.
Mam tylko nadzieję, że Elon jeszcze przez wiele lat da radę wywalać tak myślących managerów.
.
Cześć . Możesz uzasadnić swoją wypowiedź ?
Chętnie poznam twoje zdanie:)
Zwróć uwagę ,że np. silniki Raptor dalej są niedopracowane - idąc moim tokiem rozumowania mieliby już Raptora w wersji "zubożonej" opracowanego , testy serii rakiet SN trwałyby i szybciej i wcześniej.
Stworzyć cykl spalania zamknięty - to jest wyzwanie ! A pamiętać należy ,że to mają być loty wielorazowe - silniki naprawdę muszą dostawać w kość
-
Jeszcze do poprzedniej wypowiedzi coś dodam.
Chodzi mi o silniki na nafta/tlen . Skoro mają bardzo dobrze opanowaną produkcje merlinów - to czy nie można by na tej bazie stworzyć silnika tylko o wiele większego ? czyli przeskalować wszystko w górę ?
-
Myślisz że oni tego nie policzyli? Wydajność silników na takim a nie innym poziomie jest niezbędna aby cała rakieta działała jak trzeba i mogła wynieść założony ładunek na orbitę.
Prawdopodobnie paliwo w postaci nafty było nie wystarczające.
Zauważ że inne firmy również przechodzą na metan. Nawet Rosjanie nowe silniki mają robić na metan.
-
Z metanem to jest taki "złoty środek". Pod względem teoretycznych osiągów jest to pierwsze paliwo po wodorze. Nadal jest to kriogen, ale ma o niebo lepsze parametry przechowywania niż ciekły wodór (ten ostatni ma ekstremalnie małą gestość i niską temperaturę), lepsze nawet niż ciekły tlen. Baardzo odległym argumentem zastosowania metanu są też przyszłe misje międzyplanetarne, gdzie wraz z tlenem byłby wytwarzany i tankowany "na miejscu". Ważne też jest to, że w odróżnieniu od wodoru nie jest to paliwo syntetyczne -występuje w naturze, tak jak nafta.
Pozostaje z miejsca fundamentalne pytanie: dlaczego rakiety na metan wchodzą dopiero teraz? Myślę, że można by z tego może nie doktorat, ale pracę dyplomowa napisać ;) :)
Moim zdaniem przyczyny są natury techniczno-historyczno-ekonomicznej. W skrócie:
Dawniej koncentrowano się na technicznej stronie, podchodząc z 2 przeciwstawnych kierunków. Czyli:
1a) Prostota konstrukcji silnika i dostępność paliwa, nieco kosztem wydajności (możliwy Isp) = rakiety na naftę i ciekły tlen
1b) Prostota konstrukcji silnika i łatwe przechowywanie paliwa, też kosztem wydajności = rakiety na pochodnych hydrazyny i tlenkach azotu
2) Absolutna maksymalizacja osiągów kosztem innych cech użytkowych = drogie rakiety na ciekły wodór i tlen
Tyle teoria, a jak to wyglądało w praktyce? Pierwsze użytkowe orbitalne rakiety nośne na ciekłe materiały pędne korzystały z 1a i 1b, w obu (mocniej w tym drugim) widać echo pierwotnych zastosowań militarnych (ICBM). 1b wydaje się całkiem ślepą uliczką pod kątem optymalizacji ekonomicznej, mordowali się z tym Rosjanie (Proton i trochę innych rakiet), ESA (Ariane 4 i wcześniejsze), do dzisiaj Chińczycy i Hindusi. Dziś to łabędzi śpiew.
A co z 2, czyli wodór? Zauważcie, że nie było nigdy rakiety nośnej wyłącznie na ciekły wodór/tlen. Tylko górne stopnie! Atlas-Centaur, Ariane 4, Ariane 5, HII, SLS, STS, sowiecka Energia itd. Wszystkie używały mniej wydajnych paliw w stopniach startowych (wliczam boczne odrzucane boostery). Zasada była taka, że do wyniesienia nad atmosferę używamy paliwa o mniejszym Isp, a za pomocą wodoru o wysokim Isp uzyskujemy prędkość orbitalną, co daje zmniejszenie masy II/III stopnia rakiety i/lub wzrost jej osiągów. Skrajną wersja tego podejścia był STS, Ariane 5, H II, SLS -boostery stałopaliwowe + ciekły wodór.
Konstrukcyjnie i ekonomicznie to koszmar, także ze względu na infrastrukture naziemną - 3 do 4 różnych materiałów pędnych dla 1 rakiety. Dla Ariane 4 to były: mieszanka pochodnych hydrazyny, N2O4, LH2, LO2.
Zmierzam do tego, że w celu optymalizacji ekonomicznej komercyjnej rakiety tak nie można. Dlatego Falcon 1/9 lata(ł) wyłącznie na taniej nafcie, optymalizując tę technologię do granic technicznych możliwości. Na wodorze tak się nie da, ze względu na koszty. I tu wchodzi metan - osiągi lepsze niż na nafcie, paliwo równie tanie i dostępne, wszystkie stopnie rakiety też można zrobić na tym samym materiale pędnym. A osiągi niewiele gorsze od wodoru. Tylko wcześniej nikt z tym nie eksperymentował na szerszą skalę, koncentrowano się na powielaniu już istniejących technologii. Teraz Musk i Bezos robią mała rewolucje, od dawna uzasadnioną z technicznego ale i ekonomicznego punktu widzenia.
Pozdrawiam
-J.
-
Zauważcie, że nie było nigdy rakiety nośnej wyłącznie na ciekły wodór/tlen. Tylko górne stopnie!
Przede wszystkim zauważamy istnienie chociażby Delty IV Heavy, całkowicie na LH2/LOX
-
Zauważcie, że nie było nigdy rakiety nośnej wyłącznie na ciekły wodór/tlen. Tylko górne stopnie!
Przede wszystkim zauważamy istnienie chociażby Delty IV Heavy, całkowicie na LH2/LOX
Uuu, faktycznie! Dzięki za korektę.
No, to grubo pojechałem ;D ;D ;D
Niemniej, jest to raczej wyjątek od reguły. Czy jedyny (widzę jeszcze tylko 1 z wariantów DeltaIV Medium, ten bez stałopaliwowych boosterów, ktoś coś może dodać?) - to już po tej wpadce nie ośmielę się wypowiadać. Ale że operacyjnie latało bardzo niewiele rakiet w pełni zasilanych LH2/LO2, to pozostaje chyba faktem.
Pozdrawiam
-J.
-
Myślisz że oni tego nie policzyli? Wydajność silników na takim a nie innym poziomie jest niezbędna aby cała rakieta działała jak trzeba i mogła wynieść założony ładunek na orbitę.
Prawdopodobnie paliwo w postaci nafty było nie wystarczające.
Zauważ że inne firmy również przechodzą na metan. Nawet Rosjanie nowe silniki mają robić na metan.
Tylko ,że np. Rosjanie mają o wiele większe silniki np. RD -180. Także myślę ,że z merlinami też można by pojechać w górę.
Nie doprecyzowałem swojej wcześniejszej wypowiedzi - na pewno na miejscu Spacex stworzył bym obok tego co robią sam projekt rakiety Falcon XX oraz projekt silników do niej i przetestowałbym same silniki . Nie są to tak duże koszty i myślę ,że mogliby zrobić to bez większego uszczerbku dla codziennej działalności. A już opracowanie (lub zamówienie) większych osłon ładunku uważam za konieczność .
Ja nie jestem przeciwnikiem rakiet na metan/tlen. Uważam po prostu ,że stworzenie "prostszych " Raptorów(obok tych nad którymi pracują a nie w zamian) miało i ma sens - już mogliby być z rok dwa albo dalej do przodu ( testy orbitalne), jednocześnie spokojnie dopracowując te które maja teraz .
Ps. Pomijam w tym wszystkim przeciąganie się sprawy pozwoleń administracyjnych , obawiam się ,że to nie jest przypadkowe i będzie trwało dalej ( małe lub duże opóźnienia rozwoju SS) , ale to temat na inny wątek :)
-
Przede wszystkim zauważamy istnienie chociażby Delty IV Heavy, całkowicie na LH2/LOX
Niestety historia pokazała, że był to błąd. Ale szło o to, że mieli silnik i wymyślili dla niego zastosowanie.
-
Zauważ cel Muska, to Mars. Na ile realny to się okaże. Jednak przynajmniej wg medialnych wypowiedzi tak jest i wszystko temu celowi podporzadkowal. Nafta jako niedostępna na Marsie z założenia została odrzucona.
Abstrahując od aktualnej sytuacji w której StarShip budowany jest pod kątem wynoszenia Starlinkow.
Metan jest bardziej przyszłością rakiet wogòle, a Raptory choć trudne zostaną dopracowane i będą działać.
Musk nie pierwszy raz postawił bardzo trudny cel i konsekwentnie zmierza w kierunku jego realizacji.
-
Zauważ cel Muska, to Mars. Na ile realny to się okaże. Jednak przynajmniej wg medialnych wypowiedzi tak jest i wszystko temu celowi podporzadkowal. Nafta jako niedostępna na Marsie z założenia została odrzucona.
Abstrahując od aktualnej sytuacji w której StarShip budowany jest pod kątem wynoszenia Starlinkow.
Metan jest bardziej przyszłością rakiet wogòle, a Raptory choć trudne zostaną dopracowane i będą działać.
Musk nie pierwszy raz postawił bardzo trudny cel i konsekwentnie zmierza w kierunku jego realizacji.
Tylko zobacz ,że teraz kamieniem milowym są dla spacex starlinki . To na tym Elon może zarobić krocie a tym samym wyprawa na Marsa może mieć finansowanie . Sam piszesz ,że obecnie StarShip jest budowany pod katem wynoszenia starlinków. Choć wydaje mi się ,że sam internet to sprawa trochę przesadzona to jednak te satelity a szczególni nowych wersji będą mogły robić wiele różnych innych rzeczy .
Ja naprawdę kibicuje Muskowi podejrzewam zresztą ,że jak większość forumowiczów :)
Chcę za mojego życia zobaczyć ludzi na Marsie . Tylko wydaje mi się ,że stawianie wszystko na jedną karte -czyli dzisiejsza konfiguracja SS i tylko to- jest wielkim ryzykiem. Wyobraź sobie StarShipa z prostszymi sinikami i choćby Falcony 9 I Falcony Heavy z większymi osłonami ładunku .
-
Większe osłony zgoda, zwłaszcza dla FH. Jednak Musk wybrał drogę zastąpienia wszystkich swoich rakiet Starshipem i chyba nic nie jest w stanie go zawrócić
.
Teraz zresztą jest za późno na jakiekolwiek kluczowe zmiany w konstrukcji F9 i FH.
Zostaje trzymać kciuki że po próbie pierwszego startu StarShipa nie będą budować Stage 0 od nowa
-
Większe osłony zgoda, zwłaszcza dla FH. Jednak Musk wybrał drogę zastąpienia wszystkich swoich rakiet Starshipem i chyba nic nie jest w stanie go zawrócić
.
Teraz zresztą jest za późno na jakiekolwiek kluczowe zmiany w konstrukcji F9 i FH.
Zostaje trzymać kciuki że po próbie pierwszego startu StarShipa nie będą budować Stage 0 od nowa 
Wcale się nie zdziwię jak tu nagle Elon wyskoczy z prostszym silnikiem do StarShipa :)
-
Większe osłony zgoda, zwłaszcza dla FH. Jednak Musk wybrał drogę zastąpienia wszystkich swoich rakiet Starshipem i chyba nic nie jest w stanie go zawrócić
.
Teraz zresztą jest za późno na jakiekolwiek kluczowe zmiany w konstrukcji F9 i FH.
Zostaje trzymać kciuki że po próbie pierwszego startu StarShipa nie będą budować Stage 0 od nowa 
Wcale się nie zdziwię jak tu nagle Elon wyskoczy z prostszym silnikiem do StarShipa :)
Mam na myśli prostszego Raptora:)
-
W sumie to już to zrobił
, Raptor 2 jest podobno dużo prostszy niż 1.
Niestety na yt lub twit widziałem film z testów sprzed dwóch dni gdzie próba skończyła się na zielono. Silnik spalił sam siebie. Czyli wniosek jest że problem występuje dalej. Cóż pozostaje czekać
-
Jeszcze do poprzedniej wypowiedzi coś dodam.
Chodzi mi o silniki na nafta/tlen . Skoro mają bardzo dobrze opanowaną produkcje merlinów - to czy nie można by na tej bazie stworzyć silnika tylko o wiele większego ? czyli przeskalować wszystko w górę ?
Można. Dlaczego metan zamiast nafty? Silnik rakietowy podczas pracy musi być chłodzony, co uzyskuje się poprzez przepływ paliwa w kanałach chłodzących wokół zespołu komorowo-dyszowego. Problem w tym, że podgrzana nafta kopci, a powstająca przy tym sadza zatyka kanały chłodzące. W przypadku wielokrotnego użytku trzeba się liczyć z koniecznością systematycznej rozbiórki i czyszczenia takiego silnika. Dlatego proste węglowodory są lepsze (nie kopcą).
-
Pozostaje z miejsca fundamentalne pytanie: dlaczego rakiety na metan wchodzą dopiero teraz?
Ze względu na wielorazowość.
-
Jeszcze do poprzedniej wypowiedzi coś dodam.
Chodzi mi o silniki na nafta/tlen . Skoro mają bardzo dobrze opanowaną produkcje merlinów - to czy nie można by na tej bazie stworzyć silnika tylko o wiele większego ? czyli przeskalować wszystko w górę ?
Można. Dlaczego metan zamiast nafty? Silnik rakietowy podczas pracy musi być chłodzony, co uzyskuje się poprzez przepływ paliwa w kanałach chłodzących wokół zespołu komorowo-dyszowego. Problem w tym, że podgrzana nafta kopci, a powstająca przy tym sadza zatyka kanały chłodzące. W przypadku wielokrotnego użytku trzeba się liczyć z koniecznością systematycznej rozbiórki i czyszczenia takiego silnika. Dlatego proste węglowodory są lepsze (nie kopcą).
Ten problem też występuje w Falconach 9 ?
-
Można. Dlaczego metan zamiast nafty? Silnik rakietowy podczas pracy musi być chłodzony, co uzyskuje się poprzez przepływ paliwa w kanałach chłodzących wokół zespołu komorowo-dyszowego. Problem w tym, że podgrzana nafta kopci, a powstająca przy tym sadza zatyka kanały chłodzące. W przypadku wielokrotnego użytku trzeba się liczyć z koniecznością systematycznej rozbiórki i czyszczenia takiego silnika. Dlatego proste węglowodory są lepsze (nie kopcą).
Ten problem też występuje w Falconach 9 ?
W jakimś tam stopniu na pewno. Rzecz w tym, że stopnie F9 latają po kilka-kilkanaście razy, a Starshipy mają latać po kilkaset.
-
Jeszcze do poprzedniej wypowiedzi coś dodam.
Chodzi mi o silniki na nafta/tlen . Skoro mają bardzo dobrze opanowaną produkcje merlinów - to czy nie można by na tej bazie stworzyć silnika tylko o wiele większego ? czyli przeskalować wszystko w górę ?
Można. Dlaczego metan zamiast nafty? Silnik rakietowy podczas pracy musi być chłodzony, co uzyskuje się poprzez przepływ paliwa w kanałach chłodzących wokół zespołu komorowo-dyszowego. Problem w tym, że podgrzana nafta kopci, a powstająca przy tym sadza zatyka kanały chłodzące. W przypadku wielokrotnego użytku trzeba się liczyć z koniecznością systematycznej rozbiórki i czyszczenia takiego silnika. Dlatego proste węglowodory są lepsze (nie kopcą).
Ten problem też występuje w Falconach 9 ?
Z tego co Musk kiedyś gdzieś tam mówił to jest to jedna z rzeczy która im przeszkadza przy nafcie i tak jak Borys napisał to jeden z większych plusów metanu. Musk chce stworzyć rakietę w pełni odzyskiwalną i wykorzystywaną wielokrotnie na zasadzie tankujemy i lecimy. To pociąga za sobą wiele rozwiązań i konkretnych wymogów na które nie trzeba było zwracać uwagi przy rakietach jednorazowego użytku.
Odnośnie prostszego silnika to nie wiem czy coś takiego dałoby rade unieść Starshipa w obecnej konfiguracji, Nawet Raptorów musieli teraz dołożyć.
W sumie to już to zrobił
, Raptor 2 jest podobno dużo prostszy niż 1.
Niestety na yt lub twit widziałem film z testów sprzed dwóch dni gdzie próba skończyła się na zielono. Silnik spalił sam siebie. Czyli wniosek jest że problem występuje dalej. Cóż pozostaje czekać 
Bez oficjalnych informacji nie ma co patrzeć na takie filmy, nie wiemy czy test w ogóle zakładał przeżycie silnika? Oni dalej tam cisną z wyciąganiem rekordów ciśnienia. No chyba że taka informacja była że to był silnik do lotu.
-
Większe osłony zgoda, zwłaszcza dla FH. Jednak Musk wybrał drogę zastąpienia wszystkich swoich rakiet Starshipem i chyba nic nie jest w stanie go zawrócić
.
Teraz zresztą jest za późno na jakiekolwiek kluczowe zmiany w konstrukcji F9 i FH.
Większa osłona (dłuższa) ma być dla FH. Pod wojskowe strzelania za gruby hajs.
-
Można. Dlaczego metan zamiast nafty? Silnik rakietowy podczas pracy musi być chłodzony, co uzyskuje się poprzez przepływ paliwa w kanałach chłodzących wokół zespołu komorowo-dyszowego. Problem w tym, że podgrzana nafta kopci, a powstająca przy tym sadza zatyka kanały chłodzące. W przypadku wielokrotnego użytku trzeba się liczyć z koniecznością systematycznej rozbiórki i czyszczenia takiego silnika. Dlatego proste węglowodory są lepsze (nie kopcą).
To jest bardziej skomplikowane, bo część paliwa (węglowodorowego) można pchnąć wewnątrz komory po ściance, gdzie ta sadza robi za chłodziwo (ablacyjne, hahaha).
Ładnie jest to podsumowane w niedawnym filmie:
https://www.youtube.com/watch?v=he_BL6Q5u1Y (https://www.youtube.com/watch?v=he_BL6Q5u1Y)
-
Problem w tym, że podgrzana nafta kopci, a powstająca przy tym sadza zatyka kanały chłodzące. W przypadku wielokrotnego użytku trzeba się liczyć z koniecznością systematycznej rozbiórki i czyszczenia takiego silnika. Dlatego proste węglowodory są lepsze (nie kopcą).
To jest bardziej skomplikowane, bo część paliwa (węglowodorowego) można pchnąć wewnątrz komory po ściance, gdzie ta sadza robi za chłodziwo (ablacyjne, hahaha).
Jakieś obejście problemu czy kompromis są na pewno możliwe (niższa temperatura chłodziwa, chłodzenie tlenem (https://ntrs.nasa.gov/api/citations/19890015076/downloads/19890015076.pdf), samoczyszcząca armatura itp), ale co do zasady jest tak, jak napisałem - utrzymanie silnika wielokrotnego użytku na chodzie jest dużo łatwiejsze w przypadku metanu niż dla nafty.
-
... oczywiscie do tematu bedzie mozna wrocic, jak niektore makiety beda sie mogly proboac uniesc w powietrze ... choc raz:)
Kazda wielka reuzywalnosc zaczyna sie od pierwszego malego startu, a nie podniesienia na dzwigu;-);-);-)
No i musi byc dziura pod spodem, bo duze rakiety tak maja, jak nie maja to tylko stoja jako makiety;-)
Dziura pod rakieta wyglada tak (patrz zrodla) ... mam nadzieje, ze Kurt Vonegut by sie nie obrazil za parafraze, u niego to bylo bardziej
dosadnie;-) Tu przy okazji troche zrodel plotek z projektu europejsko japonskiego Thamis i Vega-C, mysle, ze ta
rakiety tez ma duzy potencjal. A z reuzywalnoscia powoli tez wszystko idzie do przodu.
Z powazaniem
Adam Przybyla
Zrodla:
https://twitter.com/Bottlaeric/status/1452575814642540547
https://twitter.com/nikkei/status/1464653588496789504
https://www.spacedaily.com/reports/ESA_contract_to_advance_Vega_C_competitiveness_999.html
https://twitter.com/katlinegrey/status/1463493122034651137
-
Niemniej, jest to raczej wyjątek od reguły. Czy jedyny (widzę jeszcze tylko 1 z wariantów DeltaIV Medium, ten bez stałopaliwowych boosterów, ktoś coś może dodać?).
H3 w wersji bez boosterów.
-
Zbliza sie sezon duzych rakiet, ktore pewni enie poleca. Zanim sie zdziwym czemu, moze warto sobie uzmyslowic, ze
nie bez kozery rocket science jest synonimem problemow, ktore sa baaardzo trudne do rozwiazania.
Nawet o wiele mniejsze rakiety, jak np. H3 bywaja opoznione. Rekamowka czy inna propaganda sukcesu nie przeklada sie
od razu na realia;-) Zawsze jest ryzyko, ze az bozie trzeba poprosic o pomoc;-) No chyba, ze robimy rakiete na paste do zebow :)
BTW, budowa duzej wiezy dla SLS, jaka bedzie potrzebna do lotow juz na powierzchnie Ksiezyca ma opoznienia, co oznacza,
ze ani artemis 1 ani artemis 2 nie musza sie spieszyc, wlasciwie moge leciec z opoznieneim 2-3 lat, bo przeciez ta wieza w miesiac
nie powstanie. czy to oznacza, ze artemis 1 moze sie odwlec? Najpewniej, bo po co sie spieszyc. IMHo, szanse na marcowye start
sa ... zerowe ... a inne rakiety, to mozemy na teraz rozpatrywac tylko w kategoriach ladnych renderow;-);-) Z powazaniem
Adam Przybyla
Zrodla:
https://www.etvbharat.com/english/national/international/asia-pacific/japan-aerospace-ready-to-launch-h3-rocket-this-year/na20210112183057595
https://twitter.com/Rainmaker1973/status/1461257882272354307
https://twitter.com/Nick_Stevens_Gr/status/1469342822167977985
https://twitter.com/MHI_GroupJP/status/1473216682491535365
https://twitter.com/linuxdevices/status/1451283833735815168
https://twitter.com/IzanRamos2002/status/1487141153384316928
-
Zbliza sie sezon duzych rakiet, ktore pewni enie poleca. Zanim sie zdziwym czemu, moze warto sobie uzmyslowic, ze
nie bez kozery rocket science jest synonimem problemow, ktore sa baaardzo trudne do rozwiazania.
Nawet o wiele mniejsze rakiety, jak np. H3 bywaja opoznione. Rekamowka czy inna propaganda sukcesu nie przeklada sie
od razu na realia;-) Zawsze jest ryzyko, ze az bozie trzeba poprosic o pomoc;-) No chyba, ze robimy rakiete na paste do zebow :)
BTW, budowa duzej wiezy dla SLS, jaka bedzie potrzebna do lotow juz na powierzchnie Ksiezyca ma opoznienia, co oznacza,
ze ani artemis 1 ani artemis 2 nie musza sie spieszyc, wlasciwie moge leciec z opoznieneim 2-3 lat, bo przeciez ta wieza w miesiac
nie powstanie. czy to oznacza, ze artemis 1 moze sie odwlec? Najpewniej, bo po co sie spieszyc. IMHo, szanse na marcowye start
sa ... zerowe ... a inne rakiety, to mozemy na teraz rozpatrywac tylko w kategoriach ladnych renderow;-);-) Z powazaniem
Adam Przybyla
Zrodla:
https://www.etvbharat.com/english/national/international/asia-pacific/japan-aerospace-ready-to-launch-h3-rocket-this-year/na20210112183057595
https://twitter.com/Rainmaker1973/status/1461257882272354307
https://twitter.com/Nick_Stevens_Gr/status/1469342822167977985
https://twitter.com/MHI_GroupJP/status/1473216682491535365
https://twitter.com/linuxdevices/status/1451283833735815168
https://twitter.com/IzanRamos2002/status/1487141153384316928
Właśnie jak to jest z pracą nad "ciężkimi " rakietami ?
Dajmy na to ,że dolna granica to mniej więcej Falcon Heavy.
W USA prowadzi się prace nad rakietami :
SLS, starship, New Glen a jak u innych ?
-
Zbliza sie sezon duzych rakiet, ktore pewni enie poleca. Zanim sie zdziwym czemu, moze warto sobie uzmyslowic, ze
nie bez kozery rocket science jest synonimem problemow, ktore sa baaardzo trudne do rozwiazania.
Nawet o wiele mniejsze rakiety, jak np. H3 bywaja opoznione. Rekamowka czy inna propaganda sukcesu nie przeklada sie
od razu na realia;-) Zawsze jest ryzyko, ze az bozie trzeba poprosic o pomoc;-) No chyba, ze robimy rakiete na paste do zebow :)
BTW, budowa duzej wiezy dla SLS, jaka bedzie potrzebna do lotow juz na powierzchnie Ksiezyca ma opoznienia, co oznacza,
ze ani artemis 1 ani artemis 2 nie musza sie spieszyc, wlasciwie moge leciec z opoznieneim 2-3 lat, bo przeciez ta wieza w miesiac
nie powstanie. czy to oznacza, ze artemis 1 moze sie odwlec? Najpewniej, bo po co sie spieszyc. IMHo, szanse na marcowye start
sa ... zerowe ... a inne rakiety, to mozemy na teraz rozpatrywac tylko w kategoriach ladnych renderow;-);-) Z powazaniem
Adam Przybyla
Zrodla:
https://www.etvbharat.com/english/national/international/asia-pacific/japan-aerospace-ready-to-launch-h3-rocket-this-year/na20210112183057595
https://twitter.com/Rainmaker1973/status/1461257882272354307
https://twitter.com/Nick_Stevens_Gr/status/1469342822167977985
https://twitter.com/MHI_GroupJP/status/1473216682491535365
https://twitter.com/linuxdevices/status/1451283833735815168
https://twitter.com/IzanRamos2002/status/1487141153384316928
Właśnie jak to jest z pracą nad "ciężkimi " rakietami ?
Dajmy na to ,że dolna granica to mniej więcej Falcon Heavy.
W USA prowadzi się prace nad rakietami :
SLS, starship, New Glen a jak u innych ?
Jeśli chodzi o superciężkie rakiety to Chiny pracują nad rakietą Długi Marsz 9, która na LEO będzie w stanie dostarczyć 140,000 do 150,000 kg. Europa i Japonia nie planują budowy tak potężnych rakiet. Rosja planowało budowę rakiety Yenisei, ale jej rozwój chyba został wstrzymany.
Natomiast w temacie słabszych rakiet to Europa pracują nad Ariane 6(21.6t na LEO), Japonia nad H3 Heavy(28.3t na LEO), Rosja nad Angara-A5V (38t na LEO), a Indie nad SHLV (41.3t). Jednak te wszystkie projektowane rakiety są słabsze od Falcona Heavy i będą jednorazówkami gdzie FH może być użyty wielokrotnie.
https://en.wikipedia.org/wiki/Super_heavy-lift_launch_vehicle
https://en.wikipedia.org/wiki/Heavy-lift_launch_vehicle
-
... na teraz nie ma potrzeby uzywania duzych rakiet. Z powazaniem
Adam Przybyla
-
I dlatego sondy w kierunku planet zewnętrznych lecą latami i mają mikroaparature badawcza na pokładzie. Zawsze mnie to irytowalo , że bardzo fajne misje muszą trwać kilka lub kilkanaście lat aby dolecieć do celu. Tanie , duże rakiety mam nadzieję spowodują powstanie nowych sond które będą w stanie latać dużo szybciej bo wezmą na pokład duże zapasy paliwa. Może zamiast dużej ilości paliwa wezmą duża ilość silników jonowych i ogromne panele do ich zasilania. Będą dużo ważyć ale to nie będzie problem dla dużych tanich rakiet.
Pzdr
-
I dlatego sondy w kierunku planet zewnętrznych lecą latami i mają mikroaparature badawcza na pokładzie. Zawsze mnie to irytowalo , że bardzo fajne misje muszą trwać kilka lub kilkanaście lat aby dolecieć do celu. Tanie , duże rakiety mam nadzieję spowodują powstanie nowych sond które będą w stanie latać dużo szybciej bo wezmą na pokład duże zapasy paliwa. Może zamiast dużej ilości paliwa wezmą duża ilość silników jonowych i ogromne panele do ich zasilania. Będą dużo ważyć ale to nie będzie problem dla dużych tanich rakiet.
Pzdr
... mowisz o problemie, ktory duze rakiety nie rozwiaza. Np. powstaje SLS, 4mld$ za lot (tak mylilem sie, jest 4 a nie 2),
i misja leci raz na dekade lub dwie. Probleme sa napedy samych sond i tu pojawia sie postep, patrz hayabusa2, destiny+ czy MSR.
Z powazaniem
Adam Przybyla
-
SLS jest tutaj akurat beznadziejnym przykładem
-
SLS jest tutaj akurat beznadziejnym przykładem 
... bo mozemy mowic tylko o rakietach istniejacych. Reszta jest dosc ... niegotowa;-)
Z powazaniem
Adam Przybyla
-
SLS nawet jak istnieje to żadnej sondy do planet zewnętrznych nie wyniesie ze względu na cenę , więc jego można pominąć w rozważaniach.
Inne rakiety muszą powstać i udowodnić że latają, wtedy można myśleć o sondach. Odległa przyszłość to fakty
-
... podpisuej sie obiema, czterema lapkami;-) Ale pamietajmy, pojawiaja sie duze klastry silnikow jonowych, np. to co robi
MAXAR przy misji Halo czy europejczycy w MSR, a to zmieni zasady gry ... Z powazaniem
Adam Przybyla
-
Oby to pozwoliło na planowanie misji w latach a nie dekadach. Czasami mam takie przemyślenia , że duża rakieta z dużą przestrzenią ładunkową pozwoliłaby na projektowanie tańszych sond, które nie musiały by byc za wszelką cenę miniaturyzowane. Większe panele dały by większą moc , mozna zainstalować więcej silników jonowych, więcej tańszej bo nie miniaturyzowanej na siłę aparatury badawczej itd. Sztandarowym przykładem tutaj wg mnie jest JWST, którego konstrukcja trwała tye lat w większości ze względu na składana osłone i jej testy. Jeśli pakunek mógłby byc dwa razy większy i cięższy napewno uprościło by to jego konstrukcję, o dodatkowej aparaturze badawczej czy paliwie nie wspominając nawet.
Pzdr
-
Na dwoje babka wróżyła - więcej masy to pokusa, by stosując starą dobrą miniaturyzację i optymalizację upakować więcej sprzętu o jeszcze lepszych parametrach, tradycyjnie wyciskać z misji ile się da
-
... jasne. Ale mysle, ze teraz az za duzo daje to, ze mozna aparature miniaturyzowac. Jak sie nie wysle czegos na miare ISS
gdzie sdalej to mosje moga byc dosc male. Z powazaniem
Adam Przybyla
-
Rakiety na plakatach ladni ewygladaja, ale z ich robieniem to juz bywa problem. Wyglada na to, ze nie tak szybko ujrzymy nowa
rakiete na te wszytskie przyszle hayabusy, mmx i loty do asteroid i BEO. Na 100% bedzie przesuniecie misji HTV-X1, bo to duzy
ladunek, wielokrotnie przewyzszajac inne dostepne transportowce. Przed samym lotem transportowca puszcza pewnie oba
satelity ALOS. W przeciwienstwie jednak do zapowiedzi innych agencji, ktore deklaruja loty swoich duzych rakiet w tym roku,
a czego na 100% nie nalezy sie spodziewac, H3 ma duze szanse aby jednak w tym 2022 roku poleciec.
Nie wszystko japonczykom zawsze wychodzi, takie projekty jak RVT poszly nawet do piachu. Na szczescie test
silnika detonacyjengo poszedl jak po masle. NIestety, na zastosowanie tej technologii pewnei jeszcze dlugo poczekamy,
tak samo jak na rakiete oparta o koncepcje z projektu calipso, czy nowy, projektowany silnik nastawiony na ekologie
i mniejsza emisje. O dziwo nie bylo tez problemow z wystrzeleniem rakiety ze Ny-Ålesund (Spitsbergen).
Na te sukcesy japonczycy dlugo pracowali, warto sobie kiedys poczytac czy poogladac o historii ich programu
kosmicznego, tam bylo wiele porazek i baaaaardzo duzo prob z roznymi rakietami.
Z powazaniem
Adam Przybyla
Zrodla:
https://twitter.com/Cosmic_Penguin/status/1483298907908022273
https://spacenews.com/japans-h3-rocket-further-delayed-by-engine-woes/
https://www.youtube.com/watch?v=rI1WP8x-NbA
https://twitter.com/JAXA_en/status/1440580728547250183
https://twitter.com/PulpLibrarian/status/1447631181722398722
https://twitter.com/ClosertoSpace/status/1447517680618151943
https://twitter.com/SpaceIntellige3/status/1416733556613730314
https://twitter.com/ISAS_JAXA/status/1452515268203270145
https://news.mynavi.jp/article/20210826-1956798/
https://twitter.com/nagahito/status/1457554789349347330
https://twitter.com/Nick_Stevens_Gr/status/1490768638793719817
-
SLS ściga się ze Starshipem, ale jest również inny ciekawy wyścig. Bitwa rakiet metanowych. Która rakieta napędzana metanem jako pierwsza wejdzie na orbitę i dlaczego tak wiele firm ją opracowuje?
https://youtu.be/YsGdi5IadNY
-
... widze, ze hardware jest w cenie na tym forum;-) Troche starego i nowego. Jest juz nawet amatrorska proba podejscia
do Linii Karmana, prwie udana, od Penemunde troche juz jednak czasu minelo;-) . A dla milosnikow renderow - jak rysowac
silnik rakietowy w kosmosie;-) Z powazaniem
Adam Przybyla
Zrodla:
https://twitter.com/Nick_Stevens_Gr/status/1568309629364363271
https://twitter.com/ClosertoSpace/status/1569055499215114240
https://twitter.com/lavie154/status/1576964239339573249
https://twitter.com/Rainmaker1973/status/1576918100859289601
https://twitter.com/inbarspace/status/1577385673484603398
https://twitter.com/ArmedForcesUkr/status/1505194887595102209
https://twitter.com/PulpLibrarian/status/1516128069530042368
https://twitter.com/Bottlaeric/status/1579761631676223490
https://twitter.com/katlinegrey/status/1509067930784657412
https://twitter.com/MikeLimaDBA/status/1509985666582519811
https://twitter.com/VirginOrbit/status/1541565199290884096
https://twitter.com/Qing2022022/status/1590089004439195648
https://twitter.com/NosuSuishin/status/1527971093717590017
https://www.thedrive.com/the-war-zone/44697/ukrainian-tu-141-strizh-missile-like-drone-appears-to-have-crashed-in-croatia
https://twitter.com/Rainmaker1973/status/1602270207287902209
-
Ranking firm przemysłu kosmicznego startujących w USA. Pierwsze trzy miejsca były łatwe a potem jest zacięty wyścig!
https://twitter.com/SciGuySpace/status/1608113070076731393
-
SpaceX to absolutny hegemon, ULA b.mocne drugie miejsce, w pełni również zasłużone trzecie dla RL. NG może się jeszcze wybić w programie Artemis (współpraca przy opracowaniu tak potrzebnego przecież lądownika), ale reszta towarzystwa od 5tej pozycji w dół to już mocno odstający peleton.
-
Fajny film o historii i rakietach od SpaceX.
https://youtu.be/XY9C2bPOtqY
-
Zafascynowani "teksanska nielotna zapalniczka do trawy" nie odstrzegamy, ze na swiecie dzieje sie o wiele wiecej faktow i rakiet,
o ktorych mozna porozmawiac. Jak chocby proby przeprowadzane przez Siberian Scientific Research Institute Of Aviation
z rakieta pomocnicza wyposazona w skrzydla. Pomysl nie jest nowy i na fali zafascynowania reuzywalnoscia moze w koncu
znajdzie swoje miejsce w dostepie do funduszy. Oczywiscie pojawiaja sie tez proby wykorzystana podjecia komercyjnego,
niestety, brak kontroli ze strony sponsora moze byc na dluzsza mete problemem. Wiekszosc pansw traktuje to jako uzupelnienie
i srodki jakie sa zwiazane z tym sektorem sa zwykle tylko mala czescia srodkow wydanych w danym panstwie na kosmos.
Przykladem niech bedzie tu rozwoj malego kosmodromu w japonii czy silnika na metan w chinach. Troche umknela nam tez
proba poludniwokorenskiej rakiety. Ze wszystko to mole rakiety a wazne sa tylko te duze? Nie wiem czemu zastanowila mnie
wiadomosc, ze straliner spokojnie moze latac do BEO, moze sie okazac, ze przyszlosc bedzie jednak o wiele "mniejsza"?;-)
Druga wieza SLS jest tylko na papierze, moze skonczy sie to jednak na mniejszych rakietach ktore wykonaja swoje zadanie?
Oczywiscie na teraz dostarczajac ludzi li tylko na MEO. Koszty wroca do normy ... a usa beda musialy fundusze
przeznaczyc na bardziej przyiemne sprawy, a pomysly nieudane skoncza tam gdzie zawsze ... zapomniane. Z powazaniem
Adam Przybyla
Zrodla:
https://twitter.com/katlinegrey/status/1603055003475873794
https://twitter.com/AviationMarlene/status/1603373362406952963
https://twitter.com/mageshiman1025/status/1603214501322506242
https://twitter.com/mitologia_hot/status/1605881912903536640
https://twitter.com/natsuroke/status/1607572181399261184
https://twitter.com/CNSpaceflight/status/1499132068487327747
https://twitter.com/CNSAWatcher/status/1603445597599571970
https://twitter.com/brickmack/status/1604550039124467712
https://twitter.com/dfuji1/status/1608776413112586241
https://twitter.com/HowThingsWork_/status/1611508392954298370
-
No, skoro małe rakiety robią robotę, to dlaczego największy gracz na polu małych rakiet czyli Rocet Lab, wziął za budowanie dużej rakiety. I to do tego odzyskiwanej? ::) ;D
PS Z odpowiedzi pod podanym przez pana Twettem, Starlinner na Beo, by wymagał stworzenia nowej "ciężkiej" wersji Vulcana z "long duration Centaur" cokolwiek by to miało znaczyć - nie mi się o tej porze tego szukać. Czyli mówiąc wprost, rakiety, która obecnie jeszcze nie istnieje i którą można z czystym sumieniem wstawić do kategorii "już za dziesięć lat".
Czyli na dzień dzisiejszy, bajki z mchu i paproci.
-
Ten rosyjski cudak podobny do dawnego Bajkała który miał być wielokrotnego użytku stopniem pomocniczym chyba Energii jak SRB u STSów.
-
Ten rosyjski cudak podobny do dawnego Bajkała który miał być wielokrotnego użytku stopniem pomocniczym chyba Energii jak SRB u STSów.
To chyba tak miało wyglądać.Choć oczywiście obecnie w sytuacji w jaka sama Rosja się wpakowała to ja już prędzej uwierzę w tego Starshipa na Enceladusie.
https://www.youtube.com/watch?v=b6GG8KHDjZk&list=PLXhTIuSAy5EWK7C50ia54fjOrHDZ99rgH&index=6
-
Ee, ambitnie to juz bylo u wszystkich:) Teraz tylko makiety:) A co do skrzydelek, to moze lepiej lotnie?;-) Z powazaniem
Adam Przybyla
Zrodla:
https://twitter.com/Truthful_ast/status/1605671559703715851
https://twitter.com/pilliarscreatio/status/1588535861678723072
-
Rok 2023, podejrzewam, ze dla wielu mial to byc dosc przelomowy rok. Ariane 6, ktory mial latac juz w tym roku, niestety,
na dzien dzisiejszy mozemy ogladac tylo w wersji ... "balwan";-) Nie jest jednak tak zle, prace z reuzywalnym stopniem
Themis przebiegaja w europie calkiem zwawo, moze dlatego, ze biora w tym udzial takze japonczycy.
Japonczycy posiadaja juz silnik detonacyjny RDE o mocy 1,2 kN , przetestowany zreszta podczas jednego z lotow rakiety S-520.
Inowacyjny silnik nie ma aktualnie zadnych porownywalych odpowiednikow u innych dzialajacych w branzy kosmicznej panstw.
Nic specjalnego, mozna by powiedziec, takie silniki byly juz gdzies tam uzywane w europie w polowie zeszlego wieku, ale nie byly to konstrukcje nadajace sie do rakiet. W troche wiekszej rakiecie Epsilon japonczycy pokladaja bardzo duze nadzieje i w tym roku przygotowania do startu tej rakiety z misja do zrodla Ganimedow ida pelna para. Pewnie za pomoca poleca kolejne jednostki innowacji, male satelity testujace jakies mocno eksperymentale technologie, mozliwe ze nastepny lot bedzie tu z satelita LOTUSat-1.
Najwiekszym jednak osiagnieciem, jakie mozemy spodziewac sie w tym roku bedzie pojawienie sie nowej rakiety japonskiej H3.
Testy kolejnych podzespolow przebiegaja bez problemow i pierwszy start mozemy oczekiwa odbedzie sie 13 lutego tego roku.
H3 daje japonczykom duze mozliwosci w podejscu do wielu pomyslow, czy to zwiaznaych z misjami na LEO jak HTV-X, czy
lotow strone Ksiezyca patrz Lupex ale nie tylko. Wydaje sie, ze nalezy sie spodziewac jakis startow w strone Marsa, nie tylko
w przypadku lotu misji fobosanskiej MMX. Na analogo marsjanskiego Apollo nie ma co na teraz liczyc, ale powstala rakieta,
ktora w przyszlosci umozliwi wiele lotow w strone Marsa. Nie zapominajmy tez o japonskich pomyslach na orbitahc blizszych Ziemi,
zapowiadana misja eksperymentalnego satelity ETS-9 tez wystaruje z pomoca tej rakiety, japonczycy maja dluga historie
pelna bardzo inowacyjnych satelitow jak np. Haruka. Ten akurat bedzie testowac naped jonowy wielkiej mocy i lacznosc laserowa.
Z powazaniem
Adam Przybyla
Zrodla:
https://twitter.com/TULDSkySaac/status/1617126013871308801
https://twitter.com/AndrewParsonson/status/1613112397790584832
https://twitter.com/PDAS_ogawa/status/1617522005250830345
https://twitter.com/tnsc_JAXA/status/1613370642170261505
https://twitter.com/TaIverd/status/1612060399272075266
https://twitter.com/ISAS_JAXA_EN/status/1617718835112468480
https://twitter.com/KAKUSHIN_JAXA/status/1463304935273943041
https://twitter.com/tsuka_ken/status/1492272485605203971
-
Aby wyslac kolejna sonde czy ladownik na jakas planete, nie potrzebujemy aktualnie rakiety n amiare saturna V.
Proby misji jak Omonetashi pokazuja, ze probniku maleja, nawet te dzialajace poza LEO i proces ten bedzie przyspieszal.
Dla takiej misji starcza juz istniejace rakiety i rozwiazania aby wyslac ja w droge. Aktualna miniaturyzacja widoczna np. w przypadku misji Comet Interceptor, gdzie JAXA wspolpracuje z UE nad misja do komety, widac, ze jej probniki beda bardzo male.
Nie musimy czekac na kolejnego superwahadlowca, rakiety startuja ostatnio prawie co 2-3 dni, i moze dziwic, ze tak malo ostatnio leci misji badawczych, nawet ulamek tego, gdyby zostal przeznaoczony na te cele, to misji takich byloby bez liku/
No chyba, ze ktos mysli tylko o komercyjnym wykorzystaniu traktujac opowiesci o wyprawach na Marsa w kategoriach
dobrej baji na ktora moga sie nabrac tepe masy i pozwola dobrac sie do zamowien rzadowych.
Pojawienie sie nowej rakiety japonskiej H3, ktorej start nastapi na dniach, na pewno ilosc misji badawczych zwiekszy,
trudno dokladnie powiedziec, jakie misje ta sonda umozliwi, plany sa dosc na ta chwile niejawne,
moze jak Juice pozwoja w przyszlosci sekrety Calisto albo ogladac zacmienia Slonca na Marsie, trudno to przewidziec;-)
Na pewno beda tych obserwacji dokonywaly mniejsze sondy, choby wge zapowiedzi NASA co do misji jakie nastapia po MFR,
za naszego zycia nic juz tak wielkiego jak Perseverece i przeznaczonego do badan na Marsa nie poleci.
Z powazaniem
Adam Przybyla
Zrodla:
https://twitter.com/TechSpatiales/status/1609146341854220288
https://twitter.com/sorae_jp/status/1614597216223780866
https://twitter.com/TaIverd/status/1612713979477991431
https://twitter.com/ArkEdgeSpace/status/1612635201959788544
https://twitter.com/HTVX_JAXA/status/1614902645826912256
https://twitter.com/KAKUSHIN_JAXA/status/1077398843077976064
https://twitter.com/tnsc_JAXA/status/1615166149356032001
https://twitter.com/PulpLibrarian/status/1616790593312538624
https://twitter.com/ISROSpaceflight/status/1618126385473814528
-
Aby wyslac kolejna sonde czy ladownik na jakas planete, nie potrzebujemy aktualnie rakiety n amiare saturna V.
Proby misji jak Omonetashi pokazuja, ze probniku maleja, nawet te dzialajace poza LEO i proces ten bedzie przyspieszal.
Dla takiej misji starcza juz istniejace rakiety i rozwiazania aby wyslac ja w droge. Aktualna miniaturyzacja widoczna np. w przypadku misji Comet Interceptor, gdzie JAXA wspolpracuje z UE nad misja do komety
Sonda [Comet Interceptor] która ma ważyć blisko tonę i lecieć na Ariane 62, to naprawdę nie jest dobry przykład na miniaturyzację.
-
Aby wyslac kolejna sonde czy ladownik na jakas planete, nie potrzebujemy aktualnie rakiety n amiare saturna V.
Proby misji jak Omonetashi pokazuja, ze probniku maleja, nawet te dzialajace poza LEO i proces ten bedzie przyspieszal.
Dla takiej misji starcza juz istniejace rakiety i rozwiazania aby wyslac ja w droge. Aktualna miniaturyzacja widoczna np. w przypadku misji Comet Interceptor, gdzie JAXA wspolpracuje z UE nad misja do komety
Sonda [Comet Interceptor] która ma ważyć blisko tonę i lecieć na Ariane 62, to naprawdę nie jest dobry przykład na miniaturyzację.
'Arkedge Space Wybrany jako twórca i producent mikro-sondy do misji eksploracji komet „Comet Interceptor”'
Interceptor musi miec duzo paliwa aby zaczac scigac komete, sama sonda imho nie bedzie duza.
Prosze siegac po podane zrodla, a nie bazowac na swoich onetowo-komentarzowych gdybaniach;-) Z powazaniem
Adam Przybyla
Zrodla:
https://arkedgespace.com/news/2022-12-27_comet_interceptor
-
Aby wyslac kolejna sonde czy ladownik na jakas planete, nie potrzebujemy aktualnie rakiety n amiare saturna V.
Proby misji jak Omonetashi pokazuja, ze probniku maleja, nawet te dzialajace poza LEO i proces ten bedzie przyspieszal.
Dla takiej misji starcza juz istniejace rakiety i rozwiazania aby wyslac ja w droge. Aktualna miniaturyzacja widoczna np. w przypadku misji Comet Interceptor, gdzie JAXA wspolpracuje z UE nad misja do komety, widac, ze jej probniki beda bardzo male.
Nie musimy czekac na kolejnego superwahadlowca, rakiety startuja ostatnio prawie co 2-3 dni, i moze dziwic, ze tak malo ostatnio leci misji badawczych, nawet ulamek tego, gdyby zostal przeznaoczony na te cele, to misji takich byloby bez liku/
No chyba, ze ktos mysli tylko o komercyjnym wykorzystaniu traktujac opowiesci o wyprawach na Marsa w kategoriach
dobrej baji na ktora moga sie nabrac tepe masy i pozwola dobrac sie do zamowien rzadowych.
Oczywiście można wysłać sondę mniejsza rakieta, ale lot będzie trwał dłużej. JUICE wystrzelona na Ariane leci 8 lat, a Europa Clipper na FH 5.5 lat. Galileo miało masę 2560kg, JUNO(3625kg), JUICE i Europa Clipper(~6000kg). Sondy kosmiczne waza coraz więcej i będą potrzebne duże rakiety. Z teleskopami jest podobnie JWST wazy 6161kg i są koncepcje jeszcze większych teleskopów. LUVOIR będzie mógł zostać wystrzelony za pomocą SLS lub Starshipa. Teleskop HabEx ma mieć masę 18550kg!
-
Aby wyslac kolejna sonde czy ladownik na jakas planete, nie potrzebujemy aktualnie rakiety n amiare saturna V.
Proby misji jak Omonetashi pokazuja, ze probniku maleja, nawet te dzialajace poza LEO i proces ten bedzie przyspieszal.
Dla takiej misji starcza juz istniejace rakiety i rozwiazania aby wyslac ja w droge. Aktualna miniaturyzacja widoczna np. w przypadku misji Comet Interceptor, gdzie JAXA wspolpracuje z UE nad misja do komety, widac, ze jej probniki beda bardzo male.
Nie musimy czekac na kolejnego superwahadlowca, rakiety startuja ostatnio prawie co 2-3 dni, i moze dziwic, ze tak malo ostatnio leci misji badawczych, nawet ulamek tego, gdyby zostal przeznaoczony na te cele, to misji takich byloby bez liku/
No chyba, ze ktos mysli tylko o komercyjnym wykorzystaniu traktujac opowiesci o wyprawach na Marsa w kategoriach
dobrej baji na ktora moga sie nabrac tepe masy i pozwola dobrac sie do zamowien rzadowych.
Oczywiście można wysłać sondę mniejsza rakieta, ale lot będzie trwał dłużej. JUICE wystrzelona na Ariane leci 8 lat, a Europa Clipper na FH 5.5 lat. Galileo miało masę 2560kg, JUNO(3625kg), JUICE i Europa Clipper(~6000kg). Sondy kosmiczne waza coraz więcej i będą potrzebne duże rakiety. Z teleskopami jest podobnie JWST wazy 6161kg i są koncepcje jeszcze większych teleskopów. LUVOIR będzie mógł zostać wystrzelony za pomocą SLS lub Starshipa. Teleskop HabEx ma mieć masę 18550kg!
... dlatego pisalem o H3, ktora projekty na miare Juice umozliwia przy zachowaniu oomyslowosci malych misji patrz Omotenashi.
Glowym jednak problemem, o ktorym pisalem, bylo nie brak rakiet ale to, ze sie ich do takich misji nie uzywa, lub sa one zadkie.
O mishach typu HabEx nie pisze bo to na teraz totalna fantazja. Z kazdym dniem wieksza;-)
Z powazaniem
Adam Przybyla
-
Aby wyslac kolejna sonde czy ladownik na jakas planete, nie potrzebujemy aktualnie rakiety n amiare saturna V.
Proby misji jak Omonetashi pokazuja, ze probniku maleja, nawet te dzialajace poza LEO i proces ten bedzie przyspieszal.
Pozwolę sobie przypomnieć, że wspomniany OMOTENASHI wyniesiony został taką malutką rakietką pod nazwa SLS.
A próbnik nie spełnił pokładanych w nim nadziei i, biorąc nawet pod uwagę japońskie doświadczenia z ratowaniem misji BEO, to nie bardzo wiem, czemu się tak bardzo zachłystujesz japońskimi sukcesami. Owszem, czasem im coś wyjdzie, ale przeważnie są to jednak kopalnie problemów. A że coś planują... To bardzo fajnie, ale ja wolę zobaczyć konkrety. Pomyślne konkrety.
Pojawienie sie nowej rakiety japonskiej H3, ktorej start nastapi na dniach, na pewno ilosc misji badawczych zwiekszy,
trudno dokladnie powiedziec, jakie misje ta sonda umozliwi, plany sa dosc na ta chwile niejawne.
Rzeczywiście, tajne, jak nie wiem co: https://space.skyrocket.de/doc_lau/h-3.htm (http://Martian Moons eXploration)
I jest tam fura tych misji badawczych - jedna MMX. W dodatku to bardzo nieładna sonda, waży ponad trzy tony, a fe! A przecież powinna być na tyle lekka, by dało rade ją wynieść Epsilonem, czy czymś takim.
Na pewno beda tych obserwacji dokonywaly mniejsze sondy, choby wge zapowiedzi NASA co do misji jakie nastapia po MFR,
za naszego zycia nic juz tak wielkiego jak Perseverece i przeznaczonego do badan na Marsa nie poleci.
No cóż, ja mam nadzieję pożyć jeszcze trochę i doczekać czegoś porządnego. Te wszystkie pikusie, a raczej ich efekty, jakoś mnie nie przekonują.
-
Interceptor musi miec duzo paliwa aby zaczac scigac komete, sama sonda imho nie bedzie duza.
Prosze siegac po podane zrodla, a nie bazowac na swoich onetowo-komentarzowych gdybaniach;-) Z powazaniem
W źródłach pisze że sonda będzie ważyła około tony, a nie "imho nie będzie duża.", jak również że będzie leciała na dużej rakiecie.
Tekst do którego linkujesz opisuje, a raczej wzmiankuje wyłącznie pomocnicze próbniki - a raczej jeden z nich [zresztą nie taki znowu ultra-miniaturowy, bo mający ważyć 35 kg], które będą uzupełnieniem właściwej sondy i same z siebie nigdzie nie polecą.
Nawet MarCO były mniejsze.
Adaś, czytaj uchem, a nie brzuchem ;)
-
.. pierwsza sprawa, to ze pisze, ze nie jest wymagana duza rakieta, nie oznacza od razu epsilona. omontenashi polecial SLS.
bo misja byla baaardzo ryzykowna i penwie byly znizki za lot;-) Ta sonda nie potrzebowala SLS. Zupelnie spokojnie kolejne takie misje
moga zostac wypuszczone z H3, ktory wraz z HTV-X ma miec sluze do malych satelitow jak Kibo.
Nie potrzebujemy duzego SLS aby udac sie np. na Jowisza. I tak jak noiekotrzy pisza pojawiaj sie juz satelity klasy MarCO i to dziala.
Co do Persewerenca, w ktoryms z ostatnich artykulow na space.com podawano takie plany NASA aby zmniejszyc przyszle misje
marsjanskie. mi to obojetne, tylko cytuje. Z powazaniem
Adam Przybyla
-
.. pierwsza sprawa, to ze pisze, ze nie jest wymagana duza rakieta, nie oznacza od razu epsilona. omontenashi polecial SLS.
bo misja byla baaardzo ryzykowna i penwie byly znizki za lot;-) Ta sonda nie potrzebowala SLS. Zupelnie spokojnie kolejne takie misje
moga zostac wypuszczone z H3, ktory wraz z HTV-X ma miec sluze do malych satelitow jak Kibo.
Nie potrzebujemy duzego SLS aby udac sie np. na Jowisza. I tak jak noiekotrzy pisza pojawiaj sie juz satelity klasy MarCO i to dziala.
To w takim razie pierwszy start H3 również będzie ryzykowny, rakieta opóźniona podobnie jak SLS i Japończycy mieli problemy z rozwojem silnika LE-9. Potrzebujemy rakiety klasy SLS do szybkiego wykonywania misji planetarnych. Europa Clipper na SLS do Jowisza dotrze w 3 lata, na FH ok 5 lat, a na Ariane 5 jeszcze dłużej. Nawet Chiny opracowują rakietę podobna do SLS i Starshipa.
Co do Persewerenca, w ktoryms z ostatnich artykulow na space.com podawano takie plany NASA aby zmniejszyc przyszle misje
marsjanskie. mi to obojetne, tylko cytuje.
Nie ma takich planów. Główny naukowiec programu eksploracji Marsa, twierdzi, że spodziewają się, że przyszłe zrobotyzowane statki kosmiczne na Marsa (poza zwrotem próbek) będą zmierzać w kierunku mniejszych, bardziej ukierunkowanych (i tańszych) misji.
-
To zupełnie jak 25 lat temu :D Też był kierunek na mniejsze misje. Pathfinder, MERy, InSight. A potem znowu urosły. Zresztą, najbliższe misje, czyli Sample Return i Next Mars Orbiter to też będą duże sondy, a co będzie dalej, to trudno przewidzieć.
-
Filozofia małe jest piękne w projektowaniu misji, wynika z prozaicznej przyczyny. Dostępności takich, a nie innych rakiet. Nawet jak istniała rakieta o ponadnormatywnej nośności (Saturn V, Energie, obecnie SLS), to były/ sa, tak absurdalnie drogie, że wszystkie projekty misji z ich udziałem wcześniej czy później upadają - najbardziej spektakularny przykład to zatrzymanie Apollo. Jak powstanie rakieta o dużej ładowności (około sto ton) wielkiej przestrzeni ładunkowej i zarazem tanie - być może będzie nią Starship, jednak na pewno nie będzie nia H-3 ;), to już inżynierowie na pewno zadbają by te "zbędne" tony, zagospodarować.
-
Mamy kolejny przykład, że małe rakiety nie maja sensu.
WASHINGTON — Podczas gdy popyt na uruchomienie małych satelitów jest wyższy niż kiedykolwiek, przedstawiciele branży ostrzegają, że presja cenowa i brak dostępu do kapitału mogą spowodować, że wiele firm wypadnie z rynku w najbliższej przyszłości.
Kierownictwo kilku firm startowych powiedziało podczas panelu na sympozjum SmallSat w Mountain View w Kalifornii, 7 lutego, że widzą duży popyt na usługi startowe, ale walczą o zarabianie pieniędzy, ponieważ konkurencja, zwłaszcza ze strony SpaceX, obniża ceny.
„Jestem w biznesie kosmicznym od prawie 30 lat”, powiedział Marino Fragnito, starszy wiceprezes i szef jednostki biznesowej Vega w Arianespace. „Nigdy nie widziałem tak dużego biznesu. Nigdy nie widziałem tak dużego popytu na starty”.
Powiedział jednak, że obecnie jego firmie i innym trudno jest zarabiać na wystrzeliwaniu małych satelitów. „Jeśli mówimy o 50 kilogramach, 100 kilogramach, tego rodzaju rozmiarze satelity, to jest to rozmiar misji Transportera”, powiedział, odnosząc się do serii dedykowanych startów SpaceX Falcon 9. „Cena referencyjna to cena Transportera. Przy tej cenie nikt nie zarobi”.
SpaceX pobiera obecnie opłatę w wysokości 275 000 USD za wystrzelenie 50-kilogramowego małego satelity na orbitę zsynchronizowaną ze Słońcem podczas misji Transporter, znacznie mniej niż ceny katalogowe wielu dedykowanych pojazdów startowych małych satelitów. Te starty, odbywające się trzy do czterech razy w roku, mogą przenosić 100 lub więcej satelitów.
Zgadza się z tym Adam Spice, dyrektor finansowy Rocket Lab. „Myślę, że faktem jest, że stłumili ceny na rynku. Myślę, że faktem jest, że odjęli dużo wolumenu z rynku” – powiedział o misjach Transportera. „To reset, którego tak naprawdę nie było w modelu jeszcze kilka lat temu”.
Powiedział, że firmy wprowadzające na rynek muszą się dostosować, przyciągając więcej biznesu rządowego, który jest mniej wrażliwy na ceny i często ma wymagania, które kierują je do dedykowanych premier. Dodał, że niektórzy klienci komercyjni, którzy początkowo latają na misjach wspólnych przejazdów, z czasem przestawią się na dedykowane starty, gdy wdrażają konstelacje operacyjne.
„Dzieje się tak, że firmy komercyjne stają się coraz bardziej dojrzałe pod względem małych satelitów i małych konstelacji” – powiedział Dan Hart, dyrektor naczelny i prezes Virgin Orbit. „To w dużym stopniu pokrywa się z niektórymi potrzebami społeczności zajmującej się bezpieczeństwem narodowym”.
Bill Weber, dyrektor generalny Firefly Aerospace, powiedział, że rakieta Alpha jego firmy cieszy się zainteresowaniem klientów, którzy nie uważają misji Transportera za odpowiednie rozwiązanie. „Mówią:„ Transporter nie działa dla naszego zestawu misji ”- powiedział.
Jednak niektórzy przyznali, że nie docenili kosztów i złożoności opracowania małych pojazdów nośnych. „Myślę, że należy wziąć pod uwagę fakt, że zapewnienie niezawodnej i regularnej usługi startowej jest drogie” – powiedział Giulio Ranzo, dyrektor generalny Avio, głównego wykonawcy serii rakiet Vega. „Wycena musi to uwzględniać. Nie ma prostego sposobu na znalezienie tańszej usługi uruchamiania”.
Spice powiedział, że Rocket Lab nie docenił tego, ile trzeba będzie opracować i obsługiwać swój Electron. „Pracuję w Rocket Lab od około pięciu lat, a pięć lat temu mieliśmy pewne wyobrażenie o tym, co będzie potrzebne do prowadzenia firmy i działania w określonym rytmie, i po prostu szaleliśmy” – powiedział.
Dodał, że w ostatnich miesiącach zaobserwował „nienormalnie” wysoki wskaźnik awarii małych rakiet nośnych, co jest wyraźnym odniesieniem do ostatnich awarii Vega C, LauncherOne firmy Virgin Orbit i RS1 firmy ABL Space Systems. „Nie wydaje mi się, żeby wszystko było aż tak nieprzewidywalne, gdy pomyśli się o wyzwaniach, przed którymi stoją te firmy”.
Spice przewiduje, że połączenie presji cenowej ze strony SpaceX, problemów technicznych i ograniczonego dostępu do kapitału doprowadzi do rozliczenia na rozwijającym się rynku małych startów. „Masz bardzo silną funkcję wyciszania, którą SpaceX zapewnia małym rynkom startowym, co, jak sądzę, ostatecznie wymusi przetrwanie najlepiej przystosowanych” – powiedział. „Myślę, że za kilka lat będzie o wiele mniej graczy niż obecnie”.
Dotknie to szczególnie firmy na wczesnym etapie rozwoju, które muszą pozyskać kapitał, co jest obecnie trudne do wykonania, biorąc pod uwagę obecny stan rynku. „Rozwój wymaga kapitału, a kapitał jest naprawdę bardzo trudny do zdobycia” – powiedział.
„Ludzie nie doceniają, jak trudny jest naprawdę biznes startowy” – powiedział. „Myślę, że jesteśmy na początku rozlewu krwi aspirujących firm startowych”.
Weber przedstawił podobną ocenę, skupiając się na ograniczonej infrastrukturze startowej, takiej jak platformy startowe, porównując ją do bramek na lotnisku. „Jeśli jesteś teraz firmą wprowadzającą plany i nie masz nieruchomości, ale masz pomysł, który Twoim zdaniem jest dobry, musisz szybko wprowadzić go na rynek, ponieważ dostępna przestrzeń zostanie zajęta przez tych, którzy są obecni. ”
Fragnito powiedział, że pomimo tych różnych wyzwań, popyt na premiery sprawił, że był bardziej optymistycznie nastawiony do całego sektora niż wcześniej. „Jestem o wiele bardziej optymistyczny niż kilka lat temu, jeśli chodzi o to, że więcej firm może przetrwać” – powiedział. „Te, które będą w stanie z powodzeniem obsługiwać system startowy, mogą przetrwać, ponieważ istnieje duże zapotrzebowanie”.
https://spacenews.com/small-launch-industry-warns-of-bloodletting/
-
Z lekka podbudownay startem Peruna, w przyszlosci mogacym spokojnie konkurowac z jemenskimi rakietami Qaher-M1 czy Qaher-M2,
zerknalem, co tam ciekawego dzieje sie w tych malych rakietach, co ich nikt nie chce ... a moze i za 10
lat uda sie wystrzelic cos na miare wlasnego satelity, dojsc przynajmniej do etapu proby, to duzy sukces.
Japonska mala rakieta SS-520 jakos nie cierpi na niedomiar pracy, co rusz wynoszac cos w gore,
a nawet raz wyniosla cos w kosmos. Takie maluchy zawsze sie do czegos przydaja, w ostatecznosci mozna to przerobic na
system przeciwko samolotom szpiegowskim. japonczyc caly czas zakladaja ze jest tu jakis potencjal i czuja biznes,
jak w przypadku komercyujnej rakiety KAIROS. Poczte rakietowa zawsze mozna z tego zrobic, jak np. robili to holendrzy w 1945;-)
Iranskie pomysly tez jakos nie stygna, ich rakieta Khoramshahr-4 wyglada calkiem zacnie.
Warto tu wspomniec tez o troche wiekszych konstrukcjach, budowanych juz jednak przy wiekszym zapleczu intelektualnym.
Projekt japonskiego Epsilona, ktory zaliczyl dosc niefajny wypadke podczas ostatniego lotu wydaje sie, ze moze spokojnie
pojsc dalej bo znaleziono przyczyne niepowodzenia. Mniejsze rakiety pozwalaja na szybszy rozwoj i latwiej o uzyskanie
duzej ilosci infomrmacji zwrotnej.
Projekt Calisto, restartowalnego silnika o mocy delikatnie wiekszej niz Merlin, odpalil juz po raz pierwszy silnik na kilka sekund.
Oczywiscie, pozostaj epytanie czy rozwiazanie nie przegra tu z jakism tanszym i prostszym rozwiazaniem,
gdy rakieta wyladuje na ... spadochronie, albo gdy bedzie to tansza jednorazowka z drukarki 3d.
Chinczycy na teraz testuja spadochrony do swoich rakiet. Jka cos dziala nie oznacza, ze nadaje sie taniego uzytku
i moze skonczyc jak ... rakietowy pociag;-)
Dla zainteeresowanych fajny przeglad konstrukcji japosnkich i poludniowo-koreanskich jest w zrodlach.
Zbyt czesto skupiamy sie tylko na konstrukcjach zachodnich bedacych czesciej reklamowanych na .. pudelkach;-)
rakiety moga si esprzedac, wydaje sie ze cala kultura ma doscy duzy sentyment do tych urzadzen
i gdzies tam mozna doszukiwac sie nawet jakis zrodel inspiracji czy ... finansowania;-)
Z powazaniem
Adam Przybyla
Zrodla:
https://spaceflightnow.com/2023/06/28/first-hot-fire-test-of-europes-reusable-prometheus-rocket-engine/
https://en.wikipedia.org/wiki/Qaher-1
https://elib.dlr.de/187028/1/EUCASS_2022_CALLISTO_a_demonstrator_for_reusable_launcher_F2.pdf
https://www.spacedaily.com/reports/Chinas_parachute_system_makes_controllable_landing_of_rocket_boosters_999.html
https://www.rocket.jaxa.jp/rocket/epsilon/firingtest.html
https://twitter.com/Mango_Press_/status/1621859768724865026
https://twitter.com/ClosertoSpace/status/1627360753467400198
https://twitter.com/VernVerass/status/1632248904988385280
https://twitter.com/Cosmic_Penguin/status/1582613938629640195
https://twitter.com/ArmsControlWonk/status/1644440008106061824
https://twitter.com/DutchSpace/status/1645898319112327168
https://twitter.com/tabataba_eisei/status/1648301907990175745
https://twitter.com/ClosertoSpace/status/1648626203316695071
https://twitter.com/inbarspace/status/1661631342323421187
https://twitter.com/MMoczar/status/1176864645287677953
https://twitter.com/PulpLibrarian/status/1671237946408665088
https://twitter.com/PulpLibrarian/status/1673733409657552897