Polskie Forum Astronautyczne
Astronautyka => Księżyc => Wątek zaczęty przez: Hermes w Września 18, 2011, 04:14
-
Właśnie teraz (połowa września) mija kolejna – choć nie „okrągła” - rocznica wydarzenia astronautycznego związanego z sondami bezzałogowymi: pierwsze dostarczenie na Ziemię próbek gruntu innego (poza Ziemią) obiektu Układu Słonecznego.
Zanim powiem o misji „Łuna 16” z września 1970 roku, przypomnę inne wydarzenia, które to poprzedziły.
Po ogłoszeniu (w maju 1961 r) przez USA rozpoczęcia realizacji programu „Apollo”, ZSRR przyjmuje to wyzwanie. W styczniu 1963 r w naszej gazecie pojawia się taka informacja:
(http://members.chello.pl/r.fangor/rosja-na-ksiezyc.jpg)
Wkrótce pewna Ważna Osoba w ZSRR oświadcza:
„50 rocznicę Rewolucji Październikowej nasi kosmonauci uczczą na Księżycu”
Jednak kilka lat później pojawiają się problemy z ich największą rakietą („N-1”) - wypowiedź z marca 1967 jest już bardziej ostrożna:
(http://members.chello.pl/r.fangor/loty-1967.jpg)
Pod koniec 1968 roku Rosjanie szykują się do lotu na Księżyc, gotowy jest też Aleksiej Leonow, ale rakieta „N-1” nie jest jeszcze gotowa. W grudniu Amerykanie wysyłają „Apollo 8” w misję wokół Księżyca i wyprzedzają Rosjan. Ci mają jeszcze nadzieję, że wylądują przed „Apollo 11”, ale w końcu wiedzą, że tego nie dokonają.
W połowie lipca 1969 r, tuż przed startem „Apolla 11”, wysyłają sondę „Łuna 15”. Informacje prasowe są dość skąpe. Właściwie wiadomo tylko, że celem tej sondy jest badanie Księżyca i być może wylądowanie na nim (tak jak poprzednie sondy - „Łuna 9” i niektóre następne).
Lot tej Łuny wzbudza niepokój NASA, która zwraca się do Rosjan o informacje na temat przebiegu lotu „Łuny 15” - Rosjanie odpowiadają, że ta „Łuna” nie stanowi zagrożenia dla przebiegu lotu „Apolla 11”.
Przebieg startu „Apolla 11” transmituje m. in. Polskie Radio. Ja na swoim magnetofonie nagrywam te audycje. Oto 4 minutowy fragment 40 minutowego nagrania ze startu „Apolla”. Wybrałem tu głównie fragmenty audycji i odpowiedzi gości w studio na pytania dotyczące lotu „Łuna 15”:
http://members.chello.pl/r.fangor/ap-luna15-1.mp3
Łuna 15 – to sonda nowej generacji typu E-8-5 mająca za zadanie pobranie niewielkich próbek gruntu księżycowego (o masie ok. 100 g) i dostarczenie ich z powrotem na Ziemię.. Sondy były ciężkimi obiektami o masie około 5700 - 5900 kg,
Górną część sond E-8-5 stanowił człon powrotny z silnikiem startowym, zbiornikami paliwa i kapsułą, w której pobrana próbka gruntu wracała na Ziemię. Masa sond przy lądowaniu na Księżycu wynosiła od 1836 kg do ok. 1900 kg. Kapsuła powrotna sond E-8-5 miała tylko masę 39 kg. Sondy były wynoszone przez rakiety nośne typu „Proton-K” o dużym udźwigu.
Ale tego wtedy Amerykanie tak dokładnie nie wiedzieli.
Łuna 15 wystartowała 13 lipca o godz. 3:14 UT i weszła na orbitę parkingową (wokół Ziemi) o parametrach 182x247 km (miesiąc wcześniej pierwsza z sond E-8-5 uległa zniszczeniu podczas startu). Po 70 minutach ponownie włączono silniki ostatniego stopnia rakiety i „Łuna” skierowała się w stronę Księżyca.
17 lipca „Łuna 15” weszła na początkową orbitę wokół Księżyca o parametrach 240x870 km, a po korekcie dzień później jej orbita była bardziej kołowa i bliżej Księżyca (133x286 km). I „Łuna 15” czekała. Czekała na... „Apollo 11”. Kiedy „Apollo” wszedł na okołoksiężycową orbitę. „Łuna” krążyła po nowej orbicie – 95x225 km.
20 lipca po południu (według czasu UT) lądownik LM „Orzeł” z Armstrongiem i Aldrinem zmienia orbitę na eliptyczną o niskim peryselenium (16x110 km) i zaczyna się procedura lądowania.
Jest to także transmitowane przez Polskie Radio i TV. Oto kolejny fragment relacji z PR – zostawiłem głownie te fragmenty, które dotyczyły obecności w pobliżu „Łuny 15” (relacje będą dostępne przez pewien czas):
http://members.chello.pl/r.fangor/ap-luna15-2.mp3
W trakcie tej relacji dowiadujemy się o zmianie orbity „Łuny 15” – czy to przypadek, że weszła na orbitę o parametrach 16x110 km, a punkt peryselenium był akurat nad planowanym miejscem lądowania „Apolla” ??
Kiedy następnego dnia – 21 lipca 1969 astronauci zaczęli przygotowywać się do startu z Księżyca, o godz. 15:51, „Łuna 15” rozbija się o powierzchnię Księżyca podczas próby lądowania. Jak się później okazało, z prędkością ok. 500 km/godz.
Kiedy w polskich mediach pojawia się informacja, że
„Łuna 15” osiągnęła powierzchnię Księżyca zgodnie z planem”,
jedna z rozgłośni zachodnich dodała komentarz tego typu:
„...Wylądować można także z prędkością kilkuset kilometrów na godzinę...”
Uderzenie sondy zarejestrował dopiero co zainstalowany na Księżycu pierwszy na tym obiekcie sejsmometr. Rosjanom nie udało się zdobyć próbek gruntu księżycowego przed Amerykanami.
Kiedy odbyły się już trzy loty na Księżyc (wliczając pechową „13”), Rosjanie wysyłają kolejna sondę z tej serii –„Łunę 16”.
„Łuna 16” wystartowała 12 września 1970 roku o godz. 13:25 (UT), weszła na parkingową orbitę o parametrach 185x241 km i po kilkudziesięciu minutach skierowała się w stronę Księżyca. Lot sondy nie był poprawny, dokonano wielu poprawek i korekt, aby znalazła się na właściwej orbicie.
Informacje o locie „Łuny” w polskiej prasie były – na razie – skromne:
(http://members.chello.pl/r.fangor/luna16a.jpg)
„Łuna 16” weszła na orbitę wokółksiężycową 16 września, a po korekcie lotu znalazła się na kołowej orbicie na wysokości 110 km.
W dniach 18 i 19 września dokonywano kolejnych poprawek toru lotu i „Łuna 16” znalazła się na niskiej eliptycznej orbicie 15x108 km. Następnego dnia, podczas rozpoczęcia lądowania, utracono z sondą łączność na kilkadziesiąt minut, jednak o 4:31 łączność została przywrócona. W końcu o godz. 5:18 „Łuna 16” pomyślnie wylądowała na Księżycu, na Morzu Żyzności (Mare Foecunditatis), w miejscu o współrzędnych 0°41' S - 56°18' E (niektóre źródła podają długość 0°31’ S).
(http://members.chello.pl/r.fangor/luna16-opis.jpg)
Zdjęcie Morza Żyzności (na Księżycu) z zaznaczonym przybliżonym miejscem lądowania „Łuny 16”.
(http://members.chello.pl/r.fangor/luna16_miejsce-ladowania.jpg)
Zdjęcie lądownika „Łuny 16” wykonane przez sondę LRO.
O godz. 6:03 rozpoczęto automatyczne wiercenie otworu w glebie w celu pobrania próbek. Po siedmiu minutach urządzenie dotarło do 35 cm pod powierzchnią, a następnie zaczęło się wycofywać zbierając tym samym księżycowy grunt, który został umieszczony w hermetycznej kapsule na szczycie ”Łuny”.
(http://members.chello.pl/r.fangor/luna16.jpg)
Zdjęcie „Łuny 16” (kopii) wykonane przeze mnie w 1977 roku
21 września o godzinie 7:43 człon powrotny wystartował z Księżyca. Osiągnął prędkość ok. 2,7 km/s i wszedł na trajektorię balistyczną bezpośrednio prowadzącą ku Ziemi.. 24 września o godz. 1:50 nastąpiło oddzielenie kapsuły powrotnej od rakiety, a o 5:26 kapsuła szczęśliwie wylądowała na Ziemi, niedaleko miasta Dzhezkazgan w Kazachstanie.
(http://members.chello.pl/r.fangor/luna16-ladownik.jpg)
Kapsuła po wylądowaniu
Pomyślne zakończenie misji „Łuny 16” wywołało entuzjazm z mediach niektórych krajów – przykładem może być informacja z „Expressu Wieczornego” z 24 września – poświęcono temu wydarzeniu chyba tyle miejsca , co lądowaniu Armstronga i Aldrina na Księżycu.
(http://members.chello.pl/r.fangor/luna16-exwiecz.jpg)
W listopadzie 1970 roku Rosjanie opublikowali skład chemiczny próbek pobranych przez „Łunę 16”, które okazały się bardzo podobne do skał „przywiezionych” przez amerykańską wyprawę „Apollo 12”.
Na zakończenie ciekawostka: lądowanie „Łuny 16” na Księżycu miało miejsce podczas nocy księżycowej !!
-
Genialny jest zwlaszcza ten pierwszy wycinek z gazety u gory bo dokladnie oddaje typowa propagandowa sieczke na temat ZSRR i wyscigu na Ksiezyc - ci co dorastali za czasow PRL dobrze to pamietaja.
-
W 1963 roku ZSRR mówił, że pierwszy wyślę człowieka na Łysego (o czym traktuje pierwszy artykuł). To jak później przekonywali świat, że w Związku Radzieckim nie prowadzono programu księżycowego? Czy opinia publiczna w USA i na ,,Zachodzie" wierzyła w doniesienia Rosjan zaprzeczających ich staraniom lotu na Księżyc?
-
Dzięki Ci Hermesie za ten tekst!
-
Świetny tekst - dzięki serdeczne Hermesie! zdjęcie kapsuły powrotnej po lądowaniu jest świetne!
-
To jak później przekonywali świat, że w Związku Radzieckim nie prowadzono programu księżycowego? Czy opinia publiczna w USA i na ,,Zachodzie" wierzyła w doniesienia Rosjan zaprzeczających ich staraniom lotu na Księżyc?
Nie, to byla wylacznie linia propagandowa obliczona na kraje socjalistyczne, cala reszta swiata dokladnie wiedziala ze celem ZSRR jest ladowanie ludzi na Ksiezycu. Zreszta wycinek u gory pochodzi z 1963, ja czytalem w Polsce bardzo podobny tekst w 1967 zaraz po katastrofie Komarowa. Dopiero od okolo 1970 teksty zaczynaja byc bardzo inne.
-
Nie, to byla wylacznie linia propagandowa obliczona na kraje socjalistyczne, cala reszta swiata dokladnie wiedziala ze celem ZSRR jest ladowanie ludzi na Ksiezycu. Zreszta wycinek u gory pochodzi z 1963, ja czytalem w Polsce bardzo podobny tekst w 1967 zaraz po katastrofie Komarowa. Dopiero od okolo 1970 teksty zaczynaja byc bardzo inne.
Jeśli tak. To również w Polsce osoby śledzące loty kosmiczne w latach 60-tych oraz związane z nimi wypowiedzi prominentów i kosmonautów domyślali się, iż ZSRR prowadzi załogowy program księżycowy. Czy tak?
-
Jeśli tak. To również w Polsce osoby śledzące loty kosmiczne w latach 60-tych oraz związane z nimi wypowiedzi prominentów i kosmonautów domyślali się, iż ZSRR prowadzi załogowy program księżycowy. Czy tak?
Jako poniekąd "świadek epoki" pamiętam to tak. Program kosmiczny ZSRR był cały czas owiany głęboką tajemnicą. O startach informowano zawsze tylko po fakcie. Zmieniło się to dopiero ok. 1975, gdy planowano lot Sojuz-Apollo. Zatem nie było wiadomo kompletnie, ale to kompletnie nic, ani o dalekosiężnych czy bliskosiężnych planach, ani nawet czy, co i kiedy poleci. Dowiadywaliśmy się najszybciej z radia.
Zawsze jednak twierdzono, że każdy kolejny start odbywa się zgodnie z programem badań kosmosu. Gdy radziecki program księżycowy padł - o czym nie wiedzieliśmy, że w ogóle był - twierdzono, że ZSRR postawił od początku na rozwój stacji orbitalnych (Salut) w przeciwieństwie do USA, która w wyłącznie w celach politycznych, tzn. by pokazać swą przewagę, właściwie bez celu wysłały astronautów na Księżyc.
Natomiast inną sprawą jest, że niekiedy jakiś kosmonauta, niekiedy jakiś oficjel, coś ogólnikowo chlapnął podczas jakiegoś bankietu zagranicą. Były to jednak informacje, które nigdy nie były potwierdzane ani dementowane i trudno było ocenić ich wiarygodność. Mogę się mylić, ale coś mi się wydaje, że jeszcze w 1969 r. gen. Szatałow powiedział, że Rosjanie wylądują na Księżycu w 1970 r. - ale tu nie ręczę za ścisłość.
-
Dzięki za materiał! Świetna rzecz!
-
Potwierdzam to co napisal kolega JSz wyzej.
O rakietach N1 nikt nie wiedzial, slyszal, nawet na zachodzie malo kto sie w tym orientowal, satelity szpiegowskie wtedy byly ciagle w powijakach wiec ukrycie calego programu N1 nie bylo dla Rosjan trudne. Internetu wtedy nie bylo ale jak chciales byc jak tako zorientowany w temacie i nie polegac wylacznie na Trybunie Ludu to sluchales radia Wolna Europa albo wszedles do ambasady US w Warszawie aby sobie cos poczytac po angielsku, ja akurat to wielokrotnie praktykowalem i nawet pozyczylem sobie jakies materialy o programie Gemini/Apollo do domu. Po prostu tu byl moj najwiekszy glod informacyjny - nie co robi ZSRR tylko co robia Amerykanie bo ten temat byl maksymalnie umniejszany przez polskie media.
-
Myślę że gdyby uporano się, że wszystkimi problemami jakie stwarzała N1 to Rosjanie wysiałby ludzi na Księżyc mimo, że przegrali wyścig. Podobno ostatni lot N1 zaplanowany na 1974 miał duże szanse na powodzenie, ale został odwołany i cały program zawieszony.
-
Podobno ostatni lot N1 zaplanowany na 1974 miał duże szanse na powodzenie, ale został odwołany i cały program zawieszony.
Nie tak. Ostatnia proba z rakieta N1 miala miejsce w 1972 i po wybuchu tej rakiety ZSRR ostatecznie zrezygnowal z wyslania ludzi na Ksiezyc. Natomiast dalej kontynuowano program N1F ktory mial sluzyc wylacznie na wyniesienie sporej stacji orbitalnej na orbite i z tego programu dopiero zrezygnowano w 1974.
-
Myślę że gdyby uporano się, że wszystkimi problemami jakie stwarzała N1 to Rosjanie wysiałby ludzi na Księżyc mimo, że przegrali wyścig.
Przy czym N1 właściwie nie mogła działać przy zastosowaniu dostępnej w ZSRR awioniki. Po prostu pracy tylu silników na raz nie miało co synchronizować i regulować.
-
Potwierdzam to co napisal kolega JSz wyzej.
O rakietach N1 nikt nie wiedzial, slyszal, nawet na zachodzie malo kto sie w tym orientowal, satelity szpiegowskie wtedy byly ciagle w powijakach wiec ukrycie calego programu N1 nie bylo dla Rosjan trudne.
Hmm Kiedyś w programie Wołoszańskiego ,,Sensacje XX wieku" widziałem zdjęcia szpiegowskie z stanowisk startowych czy samych rakiet na Kubie na początku lat 60-tych, co sprowokowało później tzw. kryzys kubański. Skoro w USA mieli zdjęcia Kuby w 1963 to w pod koniec dekady nie mieli fotek satelitarnych ZSRR? Może fotki z 1963 wykonały samoloty szpiegowskie? Z tego co wiem z filmów np. ,,Moon Shot" - wesja polska - ,,Przystanek Księżyc" lub coś takiego astronauci USA domyślali się, że ZSRR ma swój program księżycowy i m.in. dlatego NASA wysłała ludzi na oblot Ksieżyca już w misji Apollo 8, a nie jak wcześniej planowali dopiero później.
Jakbym zył w PRLu i czytał pierwszy umieszczony na tym wątku tekst, to z nadzieją bym czekał na ludzi na Księżycu. I zapewne srodze bym się zdziwił, że ZSRR na początku lat 70-tych odżegnuje się od załogowego programu księżycowego, skoro były obloty misji Zond z zwierzętami na pokładzie. Jeśłi nie wysyłali tam ludzi, to po co robiliby takie wypady?
-
Skoro w USA mieli zdjęcia Kuby w 1963 to w pod koniec dekady nie mieli fotek satelitarnych ZSRR?
Zdjecia z Kuby byly wylacznie zrobione z samolotow szpiegowskich, dokladnie z U2.
Natomiast wracajac do tematu Ksiezyca to oczywiscie wszyscy znali zamiary Rosjan glownie na podstawie ich roznych wypowiedzi.
Wybuch jednej z rakiet N1 zostal jakos kiedy fuksem zarejestrowany chyba przy pomocy satelitow wczesnego wykrywania (early warning).
-
Natomiast wracajac do tematu Ksiezyca to oczywiscie wszyscy znali zamiary Rosjan glownie na podstawie ich roznych wypowiedzi.
Wszyscy - tzn prawcownicy agencji np. NASA czy szarzy obywatele Zachodu też. A moż i w Polsce domyślano się tego?
-
ekoplaneta - przeczytaj jeszcze raz ten wycinek z gazety polskiej z 1963, co tam jest napisane?
Dlaczego ktokolwiek mial sie w Polsce domyslac skoro bylo to napisane czarno na bialym?
-
Hmm Kiedyś w programie Wołoszańskiego ,,Sensacje XX wieku" widziałem zdjęcia szpiegowskie z stanowisk startowych czy samych rakiet na Kubie na początku lat 60-tych, co sprowokowało później tzw. kryzys kubański. Skoro w USA mieli zdjęcia Kuby w 1963 to w pod koniec dekady nie mieli fotek satelitarnych ZSRR? Może fotki z 1963 wykonały samoloty szpiegowskie? Z tego co wiem z filmów np. ,,Moon Shot" - wesja polska - ,,Przystanek Księżyc" lub coś takiego astronauci USA domyślali się, że ZSRR ma swój program księżycowy i m.in. dlatego NASA wysłała ludzi na oblot Ksieżyca już w misji Apollo 8, a nie jak wcześniej planowali dopiero później.
Jakbym zył w PRLu i czytał pierwszy umieszczony na tym wątku tekst, to z nadzieją bym czekał na ludzi na Księżycu. I zapewne srodze bym się zdziwił, że ZSRR na początku lat 70-tych odżegnuje się od załogowego programu księżycowego, skoro były obloty misji Zond z zwierzętami na pokładzie. Jeśłi nie wysyłali tam ludzi, to po co robiliby takie wypady?
Amerykanie oczywiście wiedzieli o przygotowaniach Rosjan do lotu na Księżyc (polecam świetną książkę T.A. Heppenheimera "Podbój kosmosu", 1997). Natomiast nie zdawali sobie do końca sprawy jaki jest rzeczywisty stan prac nad rakietą N1 - dzięki temu tak się spieszyli. W Polsce natomiast nikt o N1 nie słyszał, wprawdzie każdy słuchał Wolnej Europy czy Głosu Ameryki, ale tam zajmowano się prawie wyłącznie polityką. Tych, którzy mogli wówczas pojechać na Zachód i czegoś dowiedzieć się, było bardzo niewielu. Też miałem ulotki z ambasady amerykańskiej, ale to były tylko materiały propagandowe (ale jak na czasy PRL-u - cudo!).
Oczywiście, że nikt z interesujących się wówczas astronautyką nie wierzył w zapewnienia Rosjan, że konsekwentnie nie chcieli lecieć z załogą na Księżyc. Ale co było zrobić? Rosjanie twierdzili, że Łuny, jak np. Łuna-16, są o wiele tańsze niż statki załogowe, a to, czy przywiezie się z Księżyca 100 kg czy 100 g nie ma znaczenia z naukowego punktu widzenia. A zwierzęta oblatujące Księżyc? - taki mieli program badawczy.
Po prostu taki był PRL - władzy nie wierzyło się z zasady, i trzeba było z tym żyć.
-
ekoplaneta - przeczytaj jeszcze raz ten wycinek z gazety polskiej z 1963, co tam jest napisane?
Dlaczego ktokolwiek mial sie w Polsce domyslac skoro bylo to napisane czarno na bialym?
Były to baaardzo sporadyczne wypowiedzi, było ich najwyżej kilka w całych latach 60-tych. I jak pisałem wcześniej - nieoficjalne, rzucone przy jakiejś tam okazji. Może i celowo (na użytek Zachodu), ale zarazem całkiem niezobowiązująco. U nas było to odbierane podobnie jak zapewnienia o postępującej budowie komunizmu w ZSRR.
-
Przy czym N1 właściwie nie mogła działać przy zastosowaniu dostępnej w ZSRR awioniki. Po prostu pracy tylu silników na raz nie miało co synchronizować i regulować.
Inna sprawa, że same silniki należały do grona tych późniejszych, wysokociśnieniowych konstrukcji, co przy ówczesnym stanie techniki oznaczało, iż były bardzo awaryjne.
-
Byly sporadyczne ale nikt wtedy z mojego naprzyklad otoczenia w Polsce nie mial zadnych watpliwosci ze mamy wyscig na Ksiezyc i byla tylko kwestia kto ten wyscig wygra. Pamietam jak do ostatniej chwili ludzie sie liczyli z tym ze ZSRR czyms zaskoczy i uprzedzi Amerykanow na Ksiezycu, nawet w lipcu 1969.
-
Byly sporadyczne ale nikt wtedy z mojego naprzyklad otoczenia w Polsce nie mial zadnych watpliwosci ze mamy wyscig na Ksiezyc i byla tylko kwestia kto ten wyscig wygra. Pamietam jak do ostatniej chwili ludzie sie liczyli z tym ze ZSRR czyms zaskoczy i uprzedzi Amerykanow na Ksiezycu, nawet w lipcu 1969.
Zgadza się, też do końca miałem nadzieję i nikt z interesujących się tematem nie wierzył, że Rosjanie już od Gagarina myśleli tylko o Salutach. Wiadomo było o co jest ten wyścig. Ale było to wiedza intuicyjna, wynikająca z poznania się na metodach radzieckiej propagandy, w tych kwestiach często prymitywnej. Ale cóż można było, nawet nie mieliśmy forum, na którym moglibyśmy się pożalić...
-
Witam wszystkich,
i dziękuje za tak duży "odzew" na mój wątek o "Łunie". Postaram się jeszcze jutro coś dodać na ten temat (na razie odpoczywam po wielu godzinach spędzonych na pokazach w PTMA, związanych z dzisiejszym Dniem Otwartym w CAMKu, który był w ramach Festiwalu Nauki).
Ale jako ciekawostkę nawiązującą do tej dyskusji dodam coś - mam nadzieję, że interesującego - a związanego z dostępnością do publikacji astronomicznych (i astronautycznych) jeszcze z przełomu lat 1950/1960.
Wiele lat temu miałem okazję poznać na Walnym Zjeździe PTMA Adama Giedrysa ze Szczecinka (chyba nie muszę go przedstawiać). Podczas wielu godzin rozmów dowiedziałem się wielu ciekawych rzeczy o jego popularyzatorskiej działalności i o kłopotach, w jakie "wpadał"... Nie wnikam tu w szczegóły – czy wszystko było naprawdę, jak Giedrys po podał.
2 stycznia 1959 roku ZSRR wysłał do Księżyca "pierwszą" (dziś wiemy, że było wcześniej szereg nieudanych prób) sondę "Łunnik 1" (teraz nazywaną "Łuna 1"). Jeszcze przed ogłoszeniem tej informacji w mediach, Giedrys fotografował niebo i po wywołaniu błony (w ekspresowym tempie...) znalazł „Łunnika” na zdjęciu – niewiele godzin po starcie. Kiedy kilkadziesiąt godzin po starcie „Łunnik” wypuścił tzw. „sztuczna kometę” (obłok z sodu) dobrze widoczną z Ziemi (ok. +5 mag; odl. ok. 113000 ok. od Ziemi), po obliczeniach uwzględniających te dwa położenia sondy podał do publicznej wiadomości, że „Łunnik” przeleci obok Księżyca. Dodam, że w prasie nic nie było o tym, że celem „Łunnika” było trafienie w Księżyc – wręcz przeciwnie: kiedy sonda przeleciała kilka tys. km. od Księżyca podawano, że tak miało być, bowiem w ten sposób „Łunnik” będzie przekazywał cenne informacje o przestrzeni kosmicznej w dużo większej odległości niż te skromne 380000 km... I to prawda. Ale o tym, że celem „Łunnika” było jednak trafienie w Księżyc, dowiedzieliśmy się kilkadziesiąt lat później...
Wracam do historii z Giedrysem. Bardzo krótko po przelocie „Łunnika” obok Księżyca wizytę Giedrysowi złożyło kilka osób (z pewnych instytucji) chcących się dowiedzieć, skąd (od kogo) miał informację, że „Łunnik” przeleci obok Księżyca, a poza tym – informując o tym publicznie - niemal zniesławiał ZSRR, bo przecież Rosjanie, gdyby chcieli trafić w Księżyc, nie mogli nie trafić... Podobno interweniowała tu Ambasada ZSRR, choć tej pewności nie mam. Konsekwencje tej swojej informacji odczuwał jeszcze przez pewien czas...
-
O panu Giedrysiu nigdy nie slyszalem ale teraz juz wiem, a historyjka wyjatkowo pikantna!
A kontynuujac dalej o tej intuicji wspomnianej przez JSz to cale PRL polegalo na polslowkach i niedpowiedzeniach. Jesli kazdy lot Wostoka, Woschoda i Sojuza byl opatrzony wielkimi naglowkami w polskiej prasie i komentarzami typu jak to Amerykanie sa w tyle, jak lekkie sa ich pojazdy, jak slabe silniki w ich rakietach, jak ZSRR przoduje w tym wyscigu to co mial sobie pomyslec przecietny obywatel nawet jak nigdy nosa poz Trybune Ludu nie wystwail ze ZSRR nie bierze udzialu w zadnym wyscigu? Oczywiscie ze nic takego. Ktos czytal tutaj wspomnienia E.Gierka pod tytulem "Przerwana Dekada"? W niej sam 1-y sekretarz PZPR sie zwierza jak to wyscig na Ksiezyc byl postrzegany jak wyscig miedzy spcjalizmem i kapitalizmem, zreszta to nieslychany przyczynek do mentalnosci tamtejszej wladzy. Gierek wiedzial ze byl wyscig i cala reszta spoleczenstwa wiedziala to samo.
-
Witam,
o Adamie Giedrysie jest sporo informacji; m. in. tutaj:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Adam_Giedrys
O nim nakręcono popularny film pt: "Planeta krawiec" z Kazimierzem Kaczorem w roli głównej, a sam Giedrys był głównym konsultantem tego filmu.
Znalazłem tez taki artykuł, w którym jest mowa o tej historii z "Łuną", tyle że tu jest mowa o "Łunie 4", a nie o "Łunie 1". Jak było naprawdę ?
http://archiwum.polityka.pl/art/niebo-nad-krawcem,358380.html
Bardziej "odpowiada" mi wersja z "Łuną 1" - bowiem nikt wcześniej o niej nie wiedział; przy "Łunie 4" Giedrys mógł być już przygotowany na takie zdarzenie (wysłanie kolejnej sondy do Księżyca). Znalazłem też informację, że orbitę sondy Giedrys wyznaczył na podstawie kilku kolejnych zdjęć, na których widać ruch "Łuny" względem gwiazd, a nie dzięki dodatkowej pomocy "sztucznej komety".
Z Giedrysem widziałem się ok. 30 lat temu - być może mówił, że to "Łuna 4" (tej pewności nie mam).
Znalazłem tez link, gzie jest zdjęcie tej "sztucznej komety":
http://www.astrolink.de/m004/m004001/m004001_m001_02.htm
P.S. Dodaję jeszcze jedno moje zdjęcie "Łuny 16", wykonane przeze mnie 10 maja 1977 roku - tym razem nie na slajdzie ORWO, ale na błonie czarnobiałej lustrzanką 6x6:
-
Pamietam jak do ostatniej chwili ludzie sie liczyli z tym ze ZSRR czyms zaskoczy i uprzedzi Amerykanow na Ksiezycu, nawet w lipcu 1969.
Chcieli zaskoczyć Amerykanów programem zastępczym, bo wiedzieli, że pierwsi już nie zdołają wysłać tam swych kosmonautów. Miała dokonać tego bezzałogowa ŁUNA 15, której celem było miękkie lądowanie, pobranie odrobiny regolitu z powierzchni księżycowego MARE CRISIUM i dostarczenie go na Ziemię. ŁUNA 15 wykonywała swą tajną misję równolegle z APOLLO 11. Gdyby ta próba się powiodła, ZSRR wykorzystał by to osiągnięcie, by zdyskredytować i pomniejszyć rangę sukcesu USA w wyścigu na Księżyc. Ogłoszono by światu, że bez niepotrzebnego ryzykowania życia ludzi i za ułamek kosztów programu APOLLO, ZSRR zrealizował ten sam naukowy cel - uzyskując próbki księżycowej gleby. Nie miało by znaczenia, że próbki pobrano z przypadkowego miejsca, bez udokumentowania geologicznego. Liczył by się efekt propagandowy.
Za najbardziej pokerowe i ryzykowne posunięcie USA uważam decyzję o wysłaniu ku Księżycowi statku załogowego Apollo 8 w grudniu 1968. Amerykanie dokonali wtedy zasadniczego przełomu organizacyjnego i technologicznego w lotach załogowych poza Ziemię i wyprzedzili Rosjan w próbie załogowego oblotu Księżyca.
-
Za najbardziej pokerowe i ryzykowne posunięcie USA uważam decyzję o wysłaniu ku Księżycowi statku załogowego Apollo 8 w grudniu 1968. Amerykanie dokonali wtedy zasadniczego przełomu organizacyjnego i technologicznego w lotach załogowych poza Ziemię i wyprzedzili Rosjan w próbie załogowego oblotu Księżyca.
Święta prawda. Ciekawe kiedy nowe pokolenie Amerykanów wyprzedzi swoich dziadków w eksploracji kosmosu? :(
-
Święta prawda. Ciekawe kiedy nowe pokolenie Amerykanów wyprzedzi swoich dziadków w eksploracji kosmosu? :(
Nie maja takich ambicji. Nie kazde pokolenie ma zamiar/ochote przescigac w czyms poprzednie.
-
Ale w ostatnich 15 latach misje bezzałogowe idą lepiej niż kiedykolwiek wcześniej.
-
Ale w ostatnich 15 latach misje bezzałogowe idą lepiej niż kiedykolwiek wcześniej.
Problem w tym czy w następnych 15 latach będzie ich tyle samo? :(
-
Problem w tym czy w następnych 15 latach będzie ich tyle samo? :(
No to masz czym sie zamartwiac, tak na zapas :o
-
No to masz czym sie zamartwiac, tak na zapas :o
Tiaa Exo Mars 2016 w finansowych tarapatach bo NASA nie daje pieniędzy. Exo Mars 2018 - w marcu zarzucono prace, Europa Orbiter - dziś ten program wydaje się niemożliwy do osiągnięcia przy obecnych finansach ..... Osiris pod dużym znakiem zapytania. I tak dalej i tak dalej...
Zamartwiać się nie będę. Ino szkoda że sond bezzałogowych w obecnej dekadzie będzie mniej niż w poprzedniej. Wszystkie znaki (finansowe) na niebie i ziemi dziś tak wskazują......
-
W przyszłym roku jeszcze nie będzie źle, bo cięcia na badania planet są niewielkie. Dlatego też OSIRIS nie będzie zagrożony, a i tak prace nad nim dopiero będą się zaczynać. Zakończy się też proces wyboru następnej misji Discovery na 2016r. Wybór kolejnej misji Discovery nastąpi jakieś 2 lata później, a wybór następnej misji New Frontiers za jakieś 4 lata. Czyli pod koniec już kadencji następnej administracji w USA. Na razie nie ma więc teraz co o tym myśleć.
Długofalowo ograniczenia nastąpią natomiast w programie marsjańskim. Obecnie wszyto co można zrobić za umiarkowane pieniądze zostało zrobione, a o misjach bardzo drogich nie ma co myśleć. Dlatego też można się spodziewać misji marsjańskich w programie Discovery, pozwalających na wykonanie ściśle określonych, wąskich badań. Do tej pory to nie było praktykowane, a obecnie zachęca się do zgłaszania misji marsjańskich tej klasy. GEMS może być wybrany już na 2016r. Ponadto dostarczenie instrumentów dla Trace Gas Orbiter jest bardzo prawdopodobne.
Na Księżyc raczej nic nowego za wyjątkiem LADEE nie poleci. Misje LRO i GRAIL zostały zrealizowane dzięki programowi Constellation. Teraz raczej nie będzie dobrej koniunktury dla tego typu wypraw.
A więc generalnie można się spodziewać stabilizacji i realizacji misji małych i średnich w przybliżeniu z obecną częstością. Jako że na misje flagowe nie ma raczej szans takie podejście zalecił ostatni Decadal Survey w dziedzinie badań planetarnych.
-
Wielkie dzięki Hermesie za założenie wątku, który jak się okazuje znalazł duże zainteresowanie pośród ludzi na forum :)
Ja oczywiście po raz kolejny z wielką przyjemnością przeczytałem o kolejnej historycznej misji i zawirowaniach związanych z pierwszymi misjami na Księżyc.
-
Pobudzanie i przypominanie astronautycznych wydarzeń, tajemnic i historycznych już dziś - zawiłości, jest bez wątpienia specjalnością HERMESA, który dla mnie osobiście jest niedoścignionym wzorcem rzetelności, dokładności i zaangażowania.
Jeszcze raz - dzięki HERMESIE za pobudzenie interesującego tematu.
-
Na aukcji w Nowym Jorku sprzedano za 855.000 USD kilka ziarenek regolitu, dostarczonych w 1970 r. na Ziemię przez radziecka sondę Łuna-16. Pierwotnie ta pamiątka był własnością Niny Iwanownej Korolewej - żony Sergieja Korolewa, którą otrzymała za zasługi jej męża w realizacji programu kosmicznego ZSRR. W 1993 okaz został zakupiony przez nieznanego obywatela USA.
(https://naforum.zapodaj.net/images/1acf3e1b65e1.jpg)
Link: https://tass.ru/obschestvo/5852860 (https://tass.ru/obschestvo/5852860)