Polskie Forum Astronautyczne

Astronautyka => Księżyc => Wątek zaczęty przez: Kosmos w Sierpień 31, 2010, 10:13

Tytuł: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: Kosmos w Sierpień 31, 2010, 10:13
Na dobry początek postanowiłem napisać notkę o radzieckim programie księżycowym.

Planuję kilka części : Wstęp, Rakieta, Lądownik, Sojuz-Zond, Misje i Epilog.


Część I - Wstęp

Od 12 kwietnia 1961 r. kiedy Jurij Gagarin wzniósł się w statku Wostok na orbitę okołoziemską biuro konstrukcyjne OKB-1 miało nowy cel - lot człowieka na Księżyc. Jednak by do niego doszło trzeba było przejść kilka etapów.

[(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/03/Gagarin_space_suite.jpg) (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/03/Gagarin_space_suite.jpg)
Jurij Gagarin - pierwszy człowiek w Kosmosie.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/0a/Vostok_spacecraft_diagram.png) (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/0a/Vostok_spacecraft_diagram.png)
Schemat statku Wostok.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3a/Tereshkova_heureka.jpg) (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3a/Tereshkova_heureka.jpg)
Walentina Nikołajewna-Tierieszkowa - pierwsza kobieta w Kosmosie.

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4c/Leonow,_Alexei.png) (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4c/Leonow,_Alexei.png)
Aleksiej Leonow - pierwszy człowiek w otwartej przestrzeni kosmicznej.


Gdy zrealizowano te ważne kroki można było przystąpić do budowy statku Sojuz, który miał dostarczyć pierwszego człowieka na Księżyc.

Następna część - Rakieta N1




Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: JSz w Luty 09, 2014, 23:32
Znalazłem ten ledwo napoczęty wątek, ale innego nie widzę, który byłby poświęcony rakiecie N1 - piszę więc tutaj by nie zakładać nowego. Otóż na NSF ktoś natrafił na zdjęcia tejże rakiety, podobnież jeszcze niepublikowane. Mnie się wydaje, że przynajmniej część z nich już widziałem, ale pewno nie wszystkie:

http://englishrussia.com/2014/01/07/tsar-rocket/
http://englishrussia.com/2014/01/07/tsar-rocket/2/

Próbki:

(http://media.englishrussia.com/022013/tsarrocket/tsarrocket001-20.jpg) (http://media.englishrussia.com/022013/tsarrocket/tsarrocket001-22.jpg)
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: Air Q w Luty 10, 2014, 00:03
Świetne zdjęcia! Jest też fajny dokument koncentrujący się na silnikach rakiety N1:
http://www.youtube.com/watch?v=BLg1QUq5GQM
(niestety jakość jakby kręcone ziemniakiem)
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: ekoplaneta w Luty 10, 2014, 08:58
Zdjęcia fajne, też takich nie widziałem, Najlepsze (pod względem jakości) jest pierwsze od góry. Pozostałe chyba mogą być skanami z gazet albo analogowych zdjęć dlatego wyglądają jak wyglądają...
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: Radek68 w Luty 10, 2014, 12:04
Zdjęcia fajne, też takich nie widziałem, Najlepsze (pod względem jakości) jest pierwsze od góry. Pozostałe chyba mogą być skanami z gazet albo analogowych zdjęć dlatego wyglądają jak wyglądają...
Pierwsze od góry jest jakimś współczesnym renderkiem komputerowym. A co do samych zdjęć, to też ich wcześniej nie widziałem, dzięki za link do nich.
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: Scorus w Luty 10, 2014, 13:30
I zrobionym prostymi kółkami, trójkątami i liniami z dodanym cieniowaniem w kilku miejscach, jak na informatyce w podstawówce ;)
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: kanarkusmaximus w Luty 10, 2014, 14:56
Rzeczywiście - pierwsze zdjęcie jest zbyt piękne, by było prawdziwe. ;)
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: olasek w Luty 10, 2014, 22:52
N1 i Saturn V byly praktycznie identycznej wysokosci - co do metra.
N1 i Saturn V mialy bardzo zblizone masy startowe - 2800 t.
Saturn V pozwolil na posadzenie dwoch astronautow na powierzchni Ksiezyca (w tym sprzet naukowy, pojazd do jazdy,itp.)
N1 pozwalal na ladowanie tylko jednego kosmonauty na Ksiezycu.
To tylko takie porownanie ktore zawsze mi przychodzi do glowy.
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: russex w Luty 10, 2014, 23:26
N1 i Saturn V to potężne rakiety były. Chcę dożyć czasów gdy startować będą o wiele potężniejsze od nich. :)
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: Air Q w Luty 11, 2014, 00:15
Ktoś się orientuje do czego służyły cztery rozkładane prostokątne płaszczyzny zamontowane na obwodzie dolnej części pierwszego stopnia? Aerodynamiczne elementy stabilizujące?

Edit:
Ok znalazłem: http://en.wikipedia.org/wiki/Grid_fin
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: olasek w Luty 11, 2014, 23:43
Chcę dożyć czasów gdy startować będą o wiele potężniejsze od nich. :)
Zobaczymy jak to bedzie ale moim wlasnym warunkiem jest minimalna estetyka bo takiego brzydactwa jak N1 swiat dawno nie widzial. (Na szczescie swiat tego praktycznie nie widzial!!  ;) )
Zeby nie bylo tak ze duze ale za to paskudne.  ;D
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: Borys w Luty 12, 2014, 00:04
Zobaczymy jak to bedzie ale moim wlasnym warunkiem jest minimalna estetyka bo takiego brzydactwa jak N1 swiat dawno nie widzial. (Na szczescie swiat tego praktycznie nie widzial!!  ;) )

E tam, w porównaniu z Aresem I-X był to szczyt elegancji (no chyba że ktoś ma słabość do corn-dogów).
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: olasek w Luty 12, 2014, 00:11
Aresy choc nie wygladaja jak jakies gigantyczne samowary siedzace jeden na drugim polaczone drucianymi siatkami.
N1 to pomnik bizantyjskiej technicznej nieudolnosci - no bo tym faktycznie byl.
Aresy to sama elegancja prostoty!
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: Borys w Luty 12, 2014, 09:47
Aresy choc nie wygladaja jak jakies gigantyczne samowary siedzace jeden na drugim polaczone drucianymi siatkami.[...]

Kwestia gustu (jak by nie patrzeć, Bizancjum w dziedzinie wzornictwa miało coś do powiedzenia). W rzeczy samej, obie konstrukcje są zaprzeczeniem dobrych praktyk inżynierskich.
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: mikii77 w Luty 12, 2014, 11:35
Kiedyś mi się obiło o uszy, że gdyby wystrzelić obie rakiety z jednego miejsca(np. równik) to N1 mogłaby wynieść większy ładunek. Wiadomo, jest różnica szer. geograficznej między C Canaveral a Bajkonurem, ale aż mi się nie chce wierzyć.
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: JSz w Luty 12, 2014, 15:17
N1 i Saturn V byly praktycznie identycznej wysokosci - co do metra.
N1 i Saturn V mialy bardzo zblizone masy startowe - 2800 t.
Saturn V pozwolil na posadzenie dwoch astronautow na powierzchni Ksiezyca (w tym sprzet naukowy, pojazd do jazdy,itp.)
N1 pozwalal na ladowanie tylko jednego kosmonauty na Ksiezycu.
To tylko takie porownanie ktore zawsze mi przychodzi do glowy.

Można je ciągnąć, np.: Saturn V miał wszystkie starty udane, N1 wszystkie nieudane.

Ale z drugiej strony po N1 pozostały świetne silniki NK-33, do dziś używane w Antaresach, Sojuzie 2-1v. Aerojetowe kopie mają być wykorzystywane nawet w SLS. A co pozostało po Saturnie V?
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: ekoplaneta w Luty 12, 2014, 15:46

Ale z drugiej strony po N1 pozostały świetne silniki NK-33, do dziś używane w Antaresach, Sojuzie 2-1v. Aerojetowe kopie mają być wykorzystywane nawet w SLS. A co pozostało po Saturnie V?

Świetny silnik, który ma być wykorzystany w drugim stopniu SLS  ;D Poza tym pozostały osiągnięcia misji Apollo, których bez Saturna V by nie było albo byłyby inne, no i piękne wrażenia ze startów  ;)
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: Adam.Przybyla w Luty 12, 2014, 16:17

Ale z drugiej strony po N1 pozostały świetne silniki NK-33, do dziś używane w Antaresach, Sojuzie 2-1v. Aerojetowe kopie mają być wykorzystywane nawet w SLS. A co pozostało po Saturnie V?

Świetny silnik, który ma być wykorzystany w drugim stopniu SLS  ;D Poza tym pozostały osiągnięcia misji Apollo, których bez Saturna V by nie było albo byłyby inne, no i piękne wrażenia ze startów  ;)
           ... oj duzo, samych informatykow 100 tysiecy zasililo gospodarke po zakonczonym programie. Wiele technologii wojskowych czy przydatnych w gospodarce. bez technologii dzialajacej w kosmosie nie ma co marzyc o energetyce jadrowej, a takie wtedy powstaly, bo to w sumie to te same podzespoly dzialajace we warunkach wysokeigo promieniowania. Nie da sie tego zrobic, no chyab ze ktos chce wszystko kupic, ale wtedy elektrownia jadrowa kosztuje *10;-) Z powazaniem
                                                                                                                          Adam Przybyla
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: JSz w Luty 12, 2014, 16:31
Poza tym pozostały osiągnięcia misji Apollo, których bez Saturna V by nie było albo byłyby inne, no i piękne wrażenia ze startów  ;)

Chodziło mi o coś trochę innego. Jako laik w tej dziedzinie odnoszę wrażenie, że nieudany program N1 pozostawił przynajmniej po sobie świetne silniki, które pracują, w różnych wersjach, do dziś. Rosjanie rzucali się od ściany do ściany - nie wyszło z Księżycem, to robimy Saluty i Ałmazy, Amerykanie budują promy, to my też, nic to, że po jednym locie program anulujemy. Ale była jednak jakaś kontynuacja - choćby te silniki. Rakieta Energia też miała jakieś inne zastosowania (wprawdzie tylko jeden lot poza Buranem, ale zawsze).

Natomiast program Apollo, po osiągnięciu wybitnych sukcesów został totalnie zamknięty, gdyż NASA zmieniła całkowicie koncepcję dalszego rozwoju. STS nie miał chyba niczego wspólnego z Saturnem I lub V.
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: Scorus w Luty 12, 2014, 16:34
No właśnie, Saturn był w dużej mierze straconą szansą. Na początku wyobrażano sobie, że cały amerykański program kosmiczny będzie oparty na rakietach tej rodziny. Stąd spora rozbudowa infrastruktury do testów komponentów tych rakiet. Niestety już na początku programu Apollo wiadomo było, że program dąży jedynie do kilku lądowań na Księżycu a potem ulegnie szybkiej likwidacji. Nie pomogły nawet próby rozwijania AAP, skończyło się tylko na Skylabie używającym komponentów zbudowanych na potrzeby lotów księżycowych. Wahadłowce w pierwotnym założeniu miały być dużo tańsze, szybsze w przygotowaniu do lotu i wykorzystywane masowo. Wyszło oczywiście jak zawsze.
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: Air Q w Luty 12, 2014, 17:35
Chodziło mi o coś trochę innego. Jako laik w tej dziedzinie odnoszę wrażenie, że nieudany program N1 pozostawił przynajmniej po sobie świetne silniki, które pracują, w różnych wersjach, do dziś.
Tyle, że te silniki jako pozostałość po N1 przez 30 lat były składowane w jakimś magazynie. Kto wie czy gdyby nie zainteresowanie Amerykanów, to czy Rosjanie w ogóle by je gdzieś zastosowali.

Amerykanie mimo wszystko po latach też wracają do starych silników. W zeszłym roku testowano generator gazowy z F1:
http://www.youtube.com/watch?v=1AD-DbC3e68
http://www.collectspace.com/news/news-012113a.html
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: olasek w Luty 12, 2014, 21:03
W rzeczy samej, obie konstrukcje są zaprzeczeniem dobrych praktyk inżynierskich.
Nie widze co w Aresie jest zaprzeczeniem dobrych praktyk....
Bardzo podobna filozofia konfiguracji do Tytana IV. Lub obecnego Atlasa.
No i ostatecznym sprawdzianem jest jak to bedzie dzialac i nie mam zadnej watpilowosci ze jesli tylko bedzie okazja (mala szansa) to Ares bedzie dzialal bez zarzutu.

Kiedyś mi się obiło o uszy, że gdyby wystrzelić obie rakiety z jednego miejsca(np. równik) to N1 mogłaby wynieść większy ładunek. Wiadomo, jest różnica szer. geograficznej między C Canaveral a Bajkonurem, ale aż mi się nie chce wierzyć.
Chyba bujda. Te 30% wiekszego udzwigu Satuna V jest dzieki znacznie wydajniejszym wodorowym silnikom wyzszych stopni, szerokosc geograficzna pomaga ale beda to tylko male procenty.

Poza tym pozostały osiągnięcia misji Apollo, których bez Saturna V by nie było albo byłyby inne, no i piękne wrażenia ze startów  ;)
Bardzo dobrze powiedziane!!
Pozostala tez sposcizna budowania silnikow wodorowych bo o ile sie nie myle Saturn V je uzyl jako pierwszy...
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: Borys w Luty 12, 2014, 21:48
W rzeczy samej, obie konstrukcje są zaprzeczeniem dobrych praktyk inżynierskich.
Nie widze co w Aresie jest zaprzeczeniem dobrych praktyk....

Poszukaj po starych wątkach. Temat był wałkowany do znudzenia.
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: olasek w Luty 12, 2014, 22:12
Byl, co nie znaczy ze merytorycznie i na ten wlasnie temat.
Z drugiej strony krytki pod Adresem Aresa sa zanane, zadna nie byla oparta na tym ze nie bedzie dzialac tylko ze za drogi i po odejsciu Grifftha z NASA przyszli inni ktorym sie zachcialo innych rakiet, innego modelu ekploracji ... smierc Aresa nie ma nic wspolnego z "praktykami inzynierskimi", raczej z polityka.
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: 0x3ffe w Luty 12, 2014, 23:32

Ale z drugiej strony po N1 pozostały świetne silniki NK-33, do dziś używane w Antaresach, Sojuzie 2-1v. Aerojetowe kopie mają być wykorzystywane nawet w SLS. A co pozostało po Saturnie V?

Świetny silnik, który ma być wykorzystany w drugim stopniu SLS  ;D Poza tym pozostały osiągnięcia misji Apollo, których bez Saturna V by nie było albo byłyby inne, no i piękne wrażenia ze startów  ;)

to już chyba nieaktualne Nasa zamraża program silnika J-2X bo w sumie to nie jest potrzebny :D
http://blog.al.com/breaking/2013/10/nasa_disputes_charge_that_j-2x.html


Ciekawy artykuł między innymi o Sowieckim programie księżycowym:

http://gadzetomania.pl/2012/07/16/wielcy-przegrani-cz-2-radziecki-program-ksiezycowy
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: ekoplaneta w Luty 13, 2014, 00:36
A ja słyszałem, czy czytałem gdzieś, że pierwszym człowiekiem na Księżycu wg. sowieckich planów miał być Aleksiej Leonow....
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: 0x3ffe w Luty 13, 2014, 00:43
A ja słyszałem, czy czytałem gdzieś, że pierwszym człowiekiem na Księżycu wg. sowieckich planów miał być Aleksiej Leonow....

No cóż plany były wielkie, a na księżycu nie było ani Gagarina ani Leonowa, Gagarin w 68 roku zginął, może Leonow miał go zastąpić? a może były inne czynniki ? pewnie już się nie dowiemy
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: ekoplaneta w Luty 13, 2014, 00:47
No cóż plany były wielkie, a na księżycu nie było ani Gagarina ani Leonowa, Gagarin w 68 roku zginął, może Leonow miał go zastąpić? a może były inne czynniki ? pewnie już się nie dowiemy

Gagarina ani Leonowa na Ksieżycu nie było, ale może jeszcze polecą. Mam tu na myśli statki kosmiczne noszące ich imiona, o ile Rosjanie wreszcie wyruszą poza LEO  ;)
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: olasek w Luty 13, 2014, 01:16
A ja słyszałem, czy czytałem gdzieś, że pierwszym człowiekiem na Księżycu wg. sowieckich planów miał być Aleksiej Leonow....
Takie byly plany, nawt sam Leonow o tym mowil.
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: ah w Maj 24, 2019, 14:34
Od Anatolija Żaka - wczesna koncepcja kosmicznego tankowca 21K dla kompleksu księżycowego 19K:
http://www.russianspaceweb.com/21k.html (http://www.russianspaceweb.com/21k.html)
(http://www.russianspaceweb.com/images/spacecraft/manned/lunar/L3/21k/21k_info_1.jpg)
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: juram w Czerwiec 09, 2019, 23:14
Wymowna wypowiedź dziennikarza "Komsomolskiej Prawdy" Jarosława Gołowanowa, wspominającego  okoliczności i realia ZSRR końca lat 60-ych i przegranego wyścigu na Księżyc:

"Tajemnica była konieczna, aby nikt nas nie wyprzedził. Ale później, kiedy nas wyprzedzili, musieliśmy zachować tajemnicę, aby nikt nie wiedział, że zostaliśmy wyprzedzeni."
:D

https://www.airspacemag.com/space/apollo-why-the-soviets-lost-180972229/ (https://www.airspacemag.com/space/apollo-why-the-soviets-lost-180972229/)
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: JSz w Czerwiec 09, 2019, 23:33
Trafne stwierdzenie! Z tym, że z literatury wiemy, że pierwszym powodem tajności była ogromna zawodność rosyjskiego sprzętu. Wiele statków i sond nie dotarło nawet na orbitę, a kolejne numery np. Wenerom czy Marsom nadawano dopiero publikując informacje o pomyślnym starcie.

Z drugiej strony umożliwiło to Rosjanom po przegranym wyścigu na Księżyc, a wystrzeleniu pierwszego Saluta twierdzić, że ZSRR od zawsze miał dalekosiężne plany zagospodarowania LEO zamiast wyłącznie propagandowych misji ludzi na Księżyc, a jeśli idzie o Księżyc, że z powodzeniem skupił się na bardziej sensownych misjach robotycznych (kolejne Łuny).

Brzmiało to nawet wiarygodnie, ale dziś wiemy, że w wyścigu z ludźmi na Księżyc jednak owszem, wzięli udział, tylko że sromotnie go przegrali.
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: olasek w Czerwiec 13, 2019, 07:43


"Tajemnica była konieczna, aby nikt nas nie wyprzedził. Ale później, kiedy nas wyprzedzili, musieliśmy zachować tajemnicę, aby nikt nie wiedział, że zostaliśmy wyprzedzeni."
:D

A to mnie szczerze rozbawilo...  ;D
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: juram w Lipiec 17, 2019, 21:11
Sowiecki rywal projektu NOVA z 1963 r - mieli wtedy pomysły na lot bezpośredni.

(https://bankfotek.pl/image/2139676.jpeg)

Link do historycznego materiału Anatolija Zaka:  http://www.russianspaceweb.com/19k.html (http://www.russianspaceweb.com/19k.html)

Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: juram w Wrzesień 24, 2020, 19:11
 Z okazji 50 rocznicy lotu sondy ŁUNA-16, odtajnione zostały materiały sowieckiego programu księżycowego, dotyczącego dostarczenia na Ziemie próbek regolitu za pomocą automatycznych lądowników.

https://www.roscosmos.ru/29219/ (https://www.roscosmos.ru/29219/)
Tytuł: Odp: Radziecki program księżycowy
Wiadomość wysłana przez: ah w Wrzesień 24, 2020, 20:22
Z okazji 50 rocznicy lotu sondy ŁUNA-16, odtajnione zostały materiały sowieckiego programu księżycowego, dotyczącego dostarczenia na Ziemie próbek regolitu za pomocą automatycznych lądowników.

https://www.roscosmos.ru/29219/ (https://www.roscosmos.ru/29219/)
Treść większości tych dokumentów przewijała się we wcześniejszych publikacjach. Polityczno-techniczne zakręty radzieckich programów księżycowych widziane od wewnątrz chyba najlepiej opisał Borys Czertok w swoich wspomnieniach "Rakiety i ludzie".
Choć i tutaj są perełki np.: https://www.roscosmos.ru/media/files/history/luna16/f213_o1-1_d126.pdf (https://www.roscosmos.ru/media/files/history/luna16/f213_o1-1_d126.pdf)
Z harmonogramami zawierającymi budowę bazy na powierzchni Księżyca ok. 1975 roku  ;).
Albo https://www.roscosmos.ru/media/files/history/luna16/f213_o5-1_d173.pdf (https://www.roscosmos.ru/media/files/history/luna16/f213_o5-1_d173.pdf) z wstępnymi wynikami analizy próbek przywiezionych przez Łunę-16.