WPROWADZENIE
NEOSSat (Near-Earth Object Surveillance Satellite) jest kanadyjskim mikrosatelitą przygotowanym przez Kanadyjską Agencję Kosmiczną (Canadian Space Agency - CSA) i Departament Obrony Kanady (Department of National Defence/Defence Research and Development Canada - DND/DRDC) przeznaczonym do poszukiwań planetoid bliskich Ziemi (Near-Earth Objects - NEO) oraz testów technik wykrywania satelitów okołoziemskich. Do celów misji zaliczają się: odkrycie dużej ilości obiektów klasy NEO nie wykrywalnych z Ziemi lub w przeglądach satelity WISE (Wide Field Infrared Survey Explorer); zademonstrowanie przydatności mikrosatelity ()satelity o masie mniejszej od 100 kg) do wykonywania użytecznych pomiarów metrycznych (pozycji i czasu) sztucznych satelitów i ich fragmentów na wysokościach od 15 000 do 40 000 km (z możliwością śledzenia do wysokości 6 000 km); oraz przesterowanie nowego busa mikrosatelitarnego przeznaczonego do użycia w różnorodnych misjach (Multi-Mission Microsatellite Bus - MMMB). Jest to pierwsza misja kosmiczna dedykowana śledzeniu planetoid i satelitów.
Program poszukiwań planetoidy typu NEO jest finansowany przez CSA. Jest powadzony przez Uniwersytet w Calgary (University of Calgary - UCalgary) w prowincji Alberta we współpracy z Uniwersytetem Kolumbii Brytyjskiej (University of British Columbia - UBC), Instytutem Badań Kosmicznych (Planetary Science Institute - PSI) w Tucson w stanie Arizona w USA, Uniwersytetem Stanu Arizona (University of Arizona - UA) w Tucson, Uniwersytetem w Ontario Wschodnim (University of Western Ontario) w London w prowincji Ontario, NASA, oraz firmą Science Applications International Corporation (SAIC) z Tysons Corner w stanie Virginia w USA. Nosi nazwę NESS (Near Earth Space Surveillance). Umożliwia odnalezienie niewielkich planetoid na orbitach znajdujących się wewnątrz orbity Ziemi (Interior-to-Earth-Orbit Asteroids - IEO), trudno osiągalnych dla obserwatoriów naziemnych lub innych satelitów. Dalsze śledzenie tych planetoid pozwala na precyzyjne wyznaczenie ich orbit. Dane na temat populacji planetoid typu NEO występujących stosunkowo blisko Słońca pozwolą na poprawienie modeli opisujących dynamikę małych ciał w wewnętrznym Układzie Słonecznym. Tym samym będą przydatne do badań warunków panującymi we wczesnym Układzie Słonecznym. Uwydatnią podobieństwa i różnice pomiędzy poszczególnymi grupami planetoid przyczyniając się do określenia relacji między nimi. Mogą mieć też znaczenie dla planowania misji do obiektów tego typu w przyszłości. Satelita może wykrywać obiekty o wielkości 500 metrów lub nawet mniejszej. Szacuje się, że w ciągu misji nominalnej satelita wykryje około 60% potencjalnie niebezpiecznych planetoid o wielkości większej od 1 km. Szacowana częstość odkryć to 4 - 12 obiektów na miesiąc. Wykonalność wykrywania planetoid za pomocą mikrosatelity została zademonstrowana przez satelitę astronomicznego MOST (Microvariability and Oscillation of Stars) umieszczonego na robicie 30 lipca 2003 r. Wykonał on testowe obserwacje jednej z planetoid pasa głównego - 2693 Yan’an. Program NESS jest wykonywany przez 50% czasu operacyjnego satelity.
Program poszukiwań fragmentów satelitów jest oprowadzony przez DND. Nosi nazwę HEOSS (High Earth Orbit Space Surveillance). Jego podstawowym zadaniem jest zademonstrowanie możliwości śledzenia satelitów, fragmentów satelitów i górnych stopni rakiet (Resident Space Objects - RSO) na orbitach MEO (Medium Earth Orbit) i GEO (Geostationary Earth Orbit) za pomocą mikrosatelity, możliwości potencjalnie przydatnej wojskowo. Pozwala na przetestowanie nowych koncepcji możliwych do wykorzystania w przyszłych misjach tego typu. Dalszym celem jest dostarczenie użytecznych danych na temat pozycji RSO przydatnych do aktualizowania katalogu tych obiektów prowadzonego w USA. Jest on wykorzystywany do unikania kolizji pomiędzy satelitami a odłamkami orbitalnymi. Dane z NEOSSat uzupełnią informacje zbierane za pomocą sieci naziemnej (Space Surveillance Network - SSN) obejmującej teleskopy i radary rozmieszczone w różnych częściach świata. Kanada uczestniczy w tym programie od lat 80-tych. Na jej terytorium znajdują się dwie stacje SSN. Obserwacje naziemne są jednak ograniczone przez lokalizację geograficzną poszczególnych stacji, pogodę oraz cykle dnia i nocy. Natomiast z platformy satelitarnej umieszczonej na orbicie synchronicznej ze Słońcem można prowadzić monitoring RSO praktycznie przez całą dobę, obserwując obiekty znajdujące się na bardzo różnorodnych orbitach. Początkowo istniał duży sceptycyzm co do wykonalności programu HEOSS za pomocą satelity tego typu. Dlatego też CSA przeznaczyła środki na wykonanie pilotowych obserwacji satelitów GEO za pomocą podobnego satelity MOST. Przeprowadzono je w październiku 2005 r, w okresie gdy satelita ten nie prowadził obserwacji astronomicznych z powodu aktualizacji oprogramowania. MOST z powodzeniem zarejestrował dwa satelity nawigacyjne serii GPS Block IIR. Pierwsza obserwacja (satelity GPS IIR-11) odbyła się 11.10.2005 r, a druga (satelity GPS IIR-04) - 12.10.2005 r. MOST dostarczył dobrych danych fotometrycznych i metrycznych. Zademonstrowało to wykonalność planowanego przedsięwzięcia. Program HEOSS jest wykonywany podczas pozostałego 50% czasu operacyjnego satelity.
Głównym celem inżynieryjnym misji jest przetestowanie busa MMMB, opracowanego na bazie bardzo udanej konstrukcji satelity MOST. Ma on umożliwić szybkie i tanie budowanie mikrosatelitów do różnorodnych zadań - naukowych i inżynieryjnych dla CSA oraz wojskowych dla DND. Program ten został rozpoczęty w 2003 r. Architektura MMMB obejmuje centralną strukturę mechaniczną, łatwo adaptowalną dla różnych rodzajów ładunków oraz zestaw różnych systemów opcjonalnych, które można zestawiać w różny sposób w zależności od charakteru misji. Koncepcja ta zakłada standaryzację architektury ale nie technologii, w celu łatwego wykorzystywania najnowszych komponentów. Ze względu na różne wymagania pod względem zasilania oraz specyficznej dla każdej misji elektroniki i interfejsów z komponentami systemów kontroli orientacji przestrzennej, architektura MMMB nie obejmuje paneli słonecznych, baterii i specjalistycznej elektroniki. Bus ten jest kompatybilny z rakietami Cosmos 3M, Delta 4 (z łącznikiem ESPA), Rockot, Dnepr, Falcon, Taurus i PSLV.
Koszty misji wynoszą 24 mln dolarów.