Commercial Crew Programme (CCP) - NASA wspiera komercyjne loty załogowe

[JSz]

Tutaj znajduje się zapis ze spotkania (blog Parabolic Arc): http://www.parabolicarc.com/2011/07/18/ula-nasa-ccdev-announcement-live-blogging/#more-27358.

Proces certyfikacji Atlasa V ma zająć 3-4 lata, prawdopodobnie będą jakieś pieniądze dla ULA w ramach CCDev3 (przyszły rok), Boeing myśli też o podobnej certyfikacji dla swojej Delty IV.

[kanarkusmaximus]

No to czekamy

Mnie szczególnie śmieszy przewartościowanie Aresa 1 jako Liberty w komercyjnej wersji proponowanej przez ATK.

Co prywatne to jednak nie biurokratyczny potwór

Ostatnio natknąłem się na bardzo ciekawy dokument z 2 maja 2011 roku odnośnie rakiety Liberty oraz ich "konkurencji" w programie CCDev. Osoby z ATK (oraz francuska ekipa!) zarzuca NASA niezrozumiałe zasady wyboru partnerów. Ciekawe jest porównanie na drugim slajdzie, gdzie zarówno Boeing jak i SpaceX wydają się (nawet w oczach ATK) oferować bardzo dobre rozwiązania techniczne jak i biznesowe - a rakieta Liberty wcale bardzo im nie ustępuje.

Jest także odpowiedź na poszczególne zarzuty ze strony NASA.

Ciekawe jaki był postęp prac w międzyczasie - jednak wyraźnie widać, że ATK łatwo broni nie chce złożyć.

Plik dostępny jest w tym poście na naszymspejsflajcie:
http://forum.nasaspaceflight.com/index.php?topic=24055.msg778085#msg778085

[JSz]

Na Kosmonaucie.net ukazał się artykuł na temat porozumienia NASA - ULA, który sygnalizowaliśmy powyżej. Oto krótki fragment z tego artykułu:

"Porozumienie wprawdzie nie przewiduje wsparcia finansowego dla ULA, ale ułatwi wymianę informacji i danych. Przede wszystkim ULA będzie mogła korzystać z wieloletniego, ogromnego doświadczenia NASA w dziedzinie astronautyki załogowej. NASA wspomoże również ULA w procedurze certyfikacji rakiety Atlas V do lotów załogowych, która obecnie jest bardzo czasochłonna.

Według ULA system EDS ma stanowić jedyną znaczącą modyfikację rakiety Atlas V. Inne zmiany będą dotyczyły stanowiska startowego rakiety. Rakieta może więc być gotowa do lotów załogowych zanim zostaną ukończone pierwsze komercyjne statki załogowe. Powinno to zająć około 3-4 lat."

Pełny tekst: http://www.kosmonauta.net/index.php/Technologie/Hardware/2011-07-20-atlas-v.html.

[JSz]

Uwielbiam takie zestawienia, więc pozwolę sobie tutaj wstawić dziełko BBC. Są to obrazki wszystkich następców wahadłowców, narysowane w skali i na tle Discovery:



Są tu od lewej: CST-100, Dragon, Dream Chaser, MPCV i Space Vehicle. W zakładkach po kilka zdjęć, kilka zdań opisu i najbardziej podstawowe dane.

Źródło: http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-14089297.

[ekoplaneta]

Są to wszystkie dziś projektowani następcy wahadłowców. A ile będzie ich w rzeczywistości? Kieddyś pytałem ileś postów wyzej, ile statków w finale NASA zaklepie do budowy w ramach CCDEV3. Tego jeszcze nikt nie wie. Na dziś dzień prawdopodobny wydaje się Orion (o ile go nie skasują  , co proponował jeden z senatorów (a gdzieś o tym napisano na Forum i Kosmonaucie.net). Bo moze tak byc, zże będzie tylko Orion i jeden statek z CCDEV 3  Ja mam nadzieję, że jednak będzie ich więcej, ale jak się domyślam, nie tyle ile na przedstawionej ilustracji.....

[kanarkusmaximus]

Ekoplaneto - nie jestem pewien, ale czy Ty napisałeś, że Orion jest finansowany w ramach CCDev? Czy tylko źle przeczytałem?

[JSz]

Kanarkusie: Ekoplaneta nie pisał, że Orion jest finansowany z CCDev. Natomiast ile będzie ostatecznie latających statków? Wróżyliśmy już tu kiedyś. Wydaje się, że Orion tak, gdyż jest finansowany bezpośrednio przez NASA i chyba go nie skasują, w najgorszym przypadku bardzo odchudzą.

Co z resztą? Wydaje się (tylko), że najprawdopodobniejszą liczbą są dwa statki, ale to zależy ile zostanie pieniędzy na dalsze rundy CCDev. Na NSF mają nadzieję, że przynajmniej zostaną dwa, a ograniczenia finansowe chyba nie pozwolą na zwiększenie tej liczby. Z drugiej strony nie sądzę, by zmniejszono tę liczbę do jednego, choćby z powodu potrzeby konkurencji w tym zakresie, o czym kilka dni temu mówił sam Bolden.

Zaś z trzeciej strony są już zawierane umowy z producentami na korzystanie z infrastruktury startowej. Chyba dobrze pamiętam, że Sierra Nevada kilka dni temu zawierała taką umowę, i zdaje się ktoś jeszcze. Czy nie byłoby to przedwczesne, gdyby mieli ostatecznie prac nad Dream Chaserem nie dokończyć?

Z ostatniej już strony, istnieje możliwość, że niektóre firmy są w stanie dokończyć prace za własne fundusze, jak Blue Origin, którego właściciel Jeff Bezos ma prawie 20 mld USD, a majątek stale mu rośnie. Ponadto skoro Boeing wciągnął Bigelowa do prac nad swoją kapsułą, to pewno liczy na to, że obejmie monopol na komunikacją z jego stacją, a tu zanosi się na rynek o wiele szerszy niż ISS.

[kanarkusmaximus]

Ach ta sobota - źle czytam posty. Rzeczywiście Ekoplaneta co innego miał na myśli.

Zastanawiam się, ilu lotów można się docelowo spodziewać w latach 2015(6) - 2020 od każdego z producentów tych pojazdów. Na początek można założyć, że dojdzie do pierwszego i być może drugiego lotu testowego, po których doszłoby do lotów operacyjnych. Ciekawe co ile miesięcy firmy byłyby w stanie wykonywać loty operacyjne, patrząc przez pryzmat budowy rakiety nośnej, pad-flow na wyrzutni czy celu misji (docelowo - jak wiemy - nie tylko ISS).

Ciekawe, ile realnie można się spodziewać misji w 2020 roku, kiedy owe systemy będą już w pełnym stopniu dojrzałe. Czy ktoś ma jakieś wieści na ten temat?

[alnitak]

Kanarkusie: Ekoplaneta nie pisał, że Orion jest finansowany z CCDev. Natomiast ile będzie ostatecznie latających statków? Wróżyliśmy już tu kiedyś. Wydaje się, że Orion tak, gdyż jest finansowany bezpośrednio przez NASA i chyba go nie skasują, w najgorszym przypadku bardzo odchudzą.

Co z resztą? Wydaje się (tylko), że najprawdopodobniejszą liczbą są dwa statki, ale to zależy ile zostanie pieniędzy na dalsze rundy CCDev. Na NSF mają nadzieję, że przynajmniej zostaną dwa, a ograniczenia finansowe chyba nie pozwolą na zwiększenie tej liczby. Z drugiej strony nie sądzę, by zmniejszono tę liczbę do jednego, choćby z powodu potrzeby konkurencji w tym zakresie, o czym kilka dni temu mówił sam Bolden.

Zaś z trzeciej strony są już zawierane umowy z producentami na korzystanie z infrastruktury startowej. Chyba dobrze pamiętam, że Sierra Nevada kilka dni temu zawierała taką umowę, i zdaje się ktoś jeszcze. Czy nie byłoby to przedwczesne, gdyby mieli ostatecznie prac nad Dream Chaserem nie dokończyć?

Z ostatniej już strony, istnieje możliwość, że niektóre firmy są w stanie dokończyć prace za własne fundusze, jak Blue Origin, którego właściciel Jeff Bezos ma prawie 20 mld USD, a majątek stale mu rośnie. Ponadto skoro Boeing wciągnął Bigelowa do prac nad swoją kapsułą, to pewno liczy na to, że obejmie monopol na komunikacją z jego stacją, a tu zanosi się na rynek o wiele szerszy niż ISS.

Według mnie wszystkie 4 firmy zbudują swoje statki,za dużo pieniędzy i wysiłku już w nie włożyli żeby z nich zrezygnować,nawet gdyby nie dostali pieniędzy w kolejnych rundach CCDev.Trudno sobie wyobrazić które z nich miałaby nagle z tego wyścigu w kosmos się wycofać bo tak jak napisałeś:Boeing kręci z Bigelowem,Sierra Nevada również(poza tym to jedyny wahadłowiec w stawce-myśle że NASA będzie chciala mieć taką namiastke Space Shuttle),Space X ma takie ambicje że to raczej nie do pomyślenia,zresztą ich towarowy Dragon już raz poleciał,a co do Blue Origin to faktycznie zagadka i jeśli ktoś już miałby odpaść to stawiałbym na nich choć nie sądze aby to nastąpiło bo raz że o fundusze nie muszą się martwić (mają własne) a dwa że rówież mają bardzo ambitne plany skoro myślą o własnej rakiecie wielokrotnego użytku.
Dla tych firm największą pokusą jest turystyka kosmiczna a nie kontrakty w ramach NASA(na świecie jest sporo ludzi czy instytucji naukowych którzy zapłacą pare czy nawet parenaście mln dol choćby za autonomiczny lot którymś z tych pojazdów w kosmos nawet bez dokowania do ISS czy stacji Bigelowa-tu koszt nie gra roli dla ludzi mających wielkie majątki,sporo ludzi może sobie pozwolić na taki kaprys jak lot w kosmos).Dlatego sądze że wszystkie te 4 konstrukcje doczekają sie realizacji a być może nawet ktoś jeszcze do nich dołączy.

[kanarkusmaximus]

Z pewnością zaletą Dream Chasera jest lądowanie na pasie lądowym, a nie wodowanie hen daleko na Pacyfiku. To przyśpiesza proces wyciągnięcia ważnych próbek i dostarczenia do labu. Można założyć, że Dream Chaser będzie w stanie sprowadzić przynajmniej kilkadziesiąt kilogramów takich próbek.

A to może mieć duże znaczenie dla NASA w przypadku dalszych kontraktów, np CCDev 4.

[JSz]

Dlatego sądze że wszystkie te 4 konstrukcje doczekają sie realizacji a być może nawet ktoś jeszcze do nich dołączy.

Alnitak, też na to liczę! Odnośnie jeszcze Blue Origin, to też wydaje mi się, że to właśnie rakieta RBS jest ich docelowym produktem, na którym chcą zarabiać. Świadczą o tym choćby patenty, które przy okazji zgłaszają.

Ciekawe, ile realnie można się spodziewać misji w 2020 roku, kiedy owe systemy będą już w pełnym stopniu dojrzałe. Czy ktoś ma jakieś wieści na ten temat?

Wieści na temat oczywiście nikt nie ma! Ale spróbujmy policzyć.

Stacja Bigelowa. Myślę, że między bajki można włożyć budowanie dwóch stacji Bigelow Aerospace: małej i zaraz potem dużej. Według ostatnich renderów BA, najbardziej prawdopodobna konfiguracja to okrojona duża stacja, czyli dwa moduły BA-330. A zatem 2 x 6 osób jednocześnie na orbicie. Zakładając turnusy miesięczne, wymaga to 24 startów rocznie - takie zapotrzebowanie składał zresztą kilka miesięcy temu Bigelow na rakiety Atlas V. Myślę jednak, że jeśli cena pobytu 2-miesięcznego będzie znacznie niższa niż dwóch pobytów 1-miesięcznych, to będą przeważać turnusy 2-miesięczne. Zatem: 12 startów rocznie. Jeśli tylko Bigelow nie przejedzie się na czymś. Bo jakoś kompletnie ucichła - zdawało się całkiem pewna - sprawa modułu Bigelowa na ISS.
Inne stacje do tego czasu raczej nie powstaną. I wydaje się, że sam Bigelow mniej już liczy na turystów, a bardziej na instytuty badawcze i agencje kosmiczne mniejszych państw.

ISS. Nie wiemy jak zostaną rozwiązane problemy rotacji załóg, pilotowania komercyjnych statków (czy pilot wejdzie w skład załogi ISS?), statków ratowniczych, itd. Ponadto wydaje się, że prywatni przewoźnicy nie oprą się pokusie sprzedaży biletów turystycznych. Myślę, że zainteresowanie może być duże jeśli bilety będą tańsze niż obecnie w Sojuzach. Nawet większe niż na stację Bigelowa, bo jednak to coś innego pojechać do hotelu na orbicie i tam podziwiać widoczki, a co innego znaleźć się w historycznym miejscu - na ISS! Choćby na krócej i drożej. W każdym razie chyba: 2-4 starty rocznie.

Loty autonomiczne. Będą tańsze i znacznie krótsze (do dwóch dni - takie możliwości daje większość projektowanych statków), i w bardzo ciasnych warunkach. Ale z pewnego punktu widzenia atrakcyjne turystycznie, a być może interesujące też z punktu widzenia badawczego - skoro już suborbitalne loty wydają się stwarzać dość istotny potencjał. Zapotrzebowanie w tym zakresie bardzo trudno oszacować, zwłaszcza ze nie wiemy, co będzie aktualne za kilka lat. No więc dajmy: 2-6 startów rocznie?.

Podsumowując: 16-22 starty rocznie. I tak nieźle w stosunku do obecnych warunków. Rekord padł chyba w 1985 r.: 11 startów, w tym 9 NASA. W każdym razie zanosi się na to, że tym, kto w największym stopniu będzie decydował o kształcie astronautyki załogowej w tym czasie, będzie Robert T. Bigelow!

[jmvh]

Przydało by się tu jeszcze dodać usługi typu DragonLab, ale zapotrzebowanie na to to znowu niewiadoma.

Jednak program CCDev przypomina mi program DARPA Falcon, nie wiadomo co z tego wyjdzie.

[kanarkusmaximus]

Jeśli tylko Bigelow nie przejedzie się na czymś. Bo jakoś kompletnie ucichła - zdawało się całkiem pewna - sprawa modułu Bigelowa na ISS.

Moim zdaniem to nie tak - po prostu trwają prace i analizy oraz symulacje. A to trwa miesiącami lub nawet latami. Raczej jeszcze o tym module jeszcze wielokrotnie usłyszymy.

Czy ktoś wie ile maksymalnie obecnie można rocznie wyprodukować Atlasów V?

Post JSz jest bardzo ciekawy - dał mi dużo do myślenia. Postaram się niebawem odpowiedzieć na niego w jakiejś formie.

[perian]

Temat jest wielce interesujący, ja mam w głowie artykuł o Atlasie V i CCDev, ale aktualnie byłem zajęty artykułem wprowadzającym do tematu, czyli prehistoria platformy startowej Atlasa.

Pewnie ktoś inny to opisze, ale trudno. Jest w sieci taki dokument: AtlasDeltaCrewLaunch2010.pdf. Tam jest wiele fajnych rzeczy, w tym sugestie dotyczące tematu, co zrobić, żeby Atlasów V strzelać więcej (VIF 2, itd.). To naprawdę się da. Problemem są silniki RD-180, kupione po dumpingowej cenie kiedyś się skończą.

[JSz]

Jeśli tylko Bigelow nie przejedzie się na czymś. Bo jakoś kompletnie ucichła - zdawało się całkiem pewna - sprawa modułu Bigelowa na ISS.

Zgoda. Ale - teraz piszę z pamięci, bo nie chce mi się grzebać - wczesną wiosną lub jeszcze zimą sama Lori Garver, w końcu wiceadministrator NASA, zapewniała, że podpisanie kontraktu to sprawa ok. 3 miesięcy. Minęło ich więcej...

Przydało by się tu jeszcze dodać usługi typu DragonLab, ale zapotrzebowanie na to to znowu niewiadoma.

Ja myślałem, że DragonLab to bezzałogowa kapsuła, z tym że nieprzeznaczona do obsługi ISS.

Czy ktoś wie ile maksymalnie obecnie można rocznie wyprodukować Atlasów V?

Znowu nie chce mi się szperać, w końcu niedziela, ale pamiętam, że gdy Bigelow mówił, że będzie potrzebował 24 rakiety rocznie, to ktoś z ULA zapewniał, że będzie to możliwe.

Przy okazji: na jednej z nowszych animacji Boeinga pokazującej CST-100 widać, że wynosi go rakieta Delta IV? Ponadto sam Boeing upublicznił informację, że w ciągu kilku tygodni podejmie decyzję jakiej rakiety będzie używał do swej kapsuły. Zatem Atlas V, który dotychczas wydawał się pewny, przestaje taki być. Następnie: podczas zawarcia umowy NASA-ULA mówiło się, że certyfikacja będzie dotyczyła nie tylko Atlasa V, ale także Delty IV. Zatem wiele wskazuje, że to Delta IV będzie nosicielem CST-100. Byłoby to o tyle sensowne, że ULA ULĄ, ale Boeing będzie wolał swoją kapsułę wozić swoją rakietą.