Polskie Forum Astronautyczne
Astronautyka => Ziemia - załogowe => Wątek zaczęty przez: Air Q w Lipca 18, 2010, 12:28
-
Czas na otwarcie wątku dotyczącego wydarzeń związanych z Międzynarodową Stacją Kosmiczną (ISS) w roku 2010.
Chronologia wydarzeń rozbudowy ISS przygotowana przez Kanarka i Adama znajduje się w tutaj:
http://www.forum.kosmonauta.net/index.php?topic=36.0
Od tego roku jest także dostępny podgląd live ze stacji ISS:
http://www.nasa.gov/multimedia/nasatv/index.html?param=station
Spis Treści
1. ...
2. ...
-
Stałe załogi ISS (Ekspedycje)
1b. Ekspedycja 22 (do marca)
Jeffrey N. Williams (Sojuz TMA-16)
Maksim W. Surajew (Sojuz TMA-16)
Oleg W. Kotow (Sojuz TMA-17)
Soichi Noguchi (Sojuz TMA-17)
Timothy J. Creamer (Sojuz TMA-17)
2a. Ekspedycja 23 (marzec-kwiecień)
Oleg W. Kotow (Sojuz TMA-17)
Soichi Noguchi (Sojuz TMA-17)
Timothy J. Creamer (Sojuz TMA-17)
2b. Ekspedycja 23 (kwiecień-maj)
Oleg W. Kotow (Sojuz TMA-17)
Soichi Noguchi (Sojuz TMA-17)
Timothy J. Creamer (Sojuz TMA-17)
Aleksandr A. Skworcow (Sojuz TMA-18)
Michaił B. Kornijenko (Sojuz TMA-18)
Tracy E. Caldwell-Dyson (Sojuz TMA-18)
3a. Ekspedycja 24 (maj-czerwiec)
Aleksandr A. Skworcow (Sojuz TMA-18)
Michaił B. Kornijenko (Sojuz TMA-18)
Tracy E. Caldwell-Dyson (Sojuz TMA-18)
3b. Ekspedycja 24 (czerwiec-wrzesień)
Aleksandr A. Skworcow (Sojuz TMA-18)
Michaił B. Kornijenko (Sojuz TMA-18)
Tracy E. Caldwell-Dyson (Sojuz TMA-18)
Fiodor N. Jurczychin (Sojuz TMA-19)
Douglas H. Wheelock (Sojuz TMA-19)
Shannon Walker (Sojuz TMA-19)
4a. Ekspedycja 25 (wrzesień)
Douglas H. Wheelock (Sojuz TMA-19)
Fiodor N. Jurczychin (Sojuz TMA-19)
Shannon Walker (Sojuz TMA-19)
4b. Ekspedycja 25 (wrzesień-listopad)
Douglas H. Wheelock (Sojuz TMA-19)
Fiodor N. Jurczychin (Sojuz TMA-19)
Shannon Walker (Sojuz TMA-19)
Aleksandr J. Kaleri (Sojuz TMA-01M)
Oleg I. Skripoczka (Sojuz TMA-01M)
Scott J. Kelly (Sojuz TMA-01M)
5a. Ekspedycja 26 (listopad-grudzień)
Scott J. Kelly (Sojuz TMA-01M)
Aleksandr J. Kaleri (Sojuz TMA-01M)
Oleg I. Skripoczka (Sojuz TMA-01M)
5b. Ekspedycja 26 (grudzień 2010-marzec 2011)
Scott J. Kelly (Sojuz TMA-01M)
Aleksandr J. Kaleri (Sojuz TMA-01M)
Oleg I. Skripoczka (Sojuz TMA-01M)
Dmitrij J. Kondratjew (Sojuz TMA-20)
Catherine G. Coleman (Sojuz TMA-20)
Paolo A. Nespoli (Sojuz TMA-20)
Bardziej szczegółowe informacje dotyczące stałych załóg ISS można znaleźć tutaj:
http://astro.zeto.czest.pl/loty/isscrew2.htm
Misje wahadłowców
Podany miesiąc oznacza miesiąc startu.
STS-130: luty, Endeavour
http://www.astronautyka.org/index.php/topic,84.0.html
STS-131: kwiecień, Discovery
http://www.astronautyka.org/index.php/topic,85.0.html
STS-132: maj, Atlantis
http://www.astronautyka.org/index.php/topic,83.0.html
STS-133: listopad, Discovery
http://www.astronautyka.org/index.php/topic,132.0.html
Loty statków załogowych Sojuz
Sojuz TMA-16: wrzesień 2009-marzec 2010
Sojuz TMA-17: grudzień 2009-maj 2010
http://www.astronautyka.org/index.php/topic,138.0.html
Sojuz TMA-18: kwiecień-wrzesień
http://www.astronautyka.org/index.php/topic,148.0.html
Sojuz TMA-19: czerwiec-listopad
http://www.astronautyka.org/index.php/topic,30.0.html
Sojuz TMA-01M: wrzesień-marzec
Sojuz TMA-20: grudzień 2010- ... 2011
Loty statków transportowych Progress
Progress M-04M: luty
Progress M-05M: kwiecień
Progress M-06M: czerwiec
Progress M-07M: lipiec
Progress M-08M: sierpień
Progress M-09M: październik
Inne
Dragon COTS-Demo1: wrzesień (pierwszy lot + potencjalne zbliżenie do ISS)
ATV-2 "Johannes Kepler": grudzień
HTV-2: styczeń 2011
Linki z informacjami dotyczącymi planowanych startów:
http://astro.zeto.czest.pl/plan.htm
http://forum.nasaspaceflight.com/index.php?topic=15134.msg516678#msg516678
http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_unmanned_spaceflights_to_the_ISS
http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_space_shuttle_missions
http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Progress_flights
-
Warto tu napisać, że aktualnie na pokładzie ISS przebywa Ekspedycja 24:
(http://img3.imageshack.us/img3/9257/749pxexpedition24crewpo.jpg)
...a sam rok 2010 póki co obfitował w wiele ciekawych wydarzeń. Druga część tego roku będzie równie ciekawa!
-
Parę istotnych postów napisanych gdzieś, kiedyś w odległym miejscu ;)
Padło pytanie o to czym Donatello różni się od pozostałych MPLM, będąc swego rodzaju 'odmiennym' modułem.
odpowiedź periana :
W teorii powinien zapewniać ciągłe zasilanie i kontrolę termiczną dla przewożonego ładunku, czego 2 pozostałe moduły nie oferują. Są jednak pogłoski, że pełna funkcjonalność modułu nie została wdrożona i Donatello jest w fazie "niedokończonej".
(napisano 14.01.2010r.)
"Są jednak pogłoski, że pełna funkcjonalność modułu nie została wdrożona i Donatello jest w fazie "niedokończonej""
Nie ma certyfikacji do lotu na orbitę, koszty przeprowadzenie tej operacji (+przystosowanie do misji) byłyby zbyt duże. NASA raczej nie ma za dużo pieniędzy ostatnio :P Warto pamiętać, że Donatello miał lecieć tylko raz (tak zawsze było w harmonogramie, miała to być misja STS-128 bodajże), nie opłacało się go więc przystosowywać na ten jeden raz. Nie było potrzeby skorzystania ze sprzętu który posiada (dobre zamrażarki), od kiedy na wahadłowcach lata podobny/lepszy sprzęt (tamtejsze zamrażarki chłodzą do -80 stopni ;)). Uprzedzając od razu pytania "czemu więc Donatello został zbudowany?" - ano miał polecieć, nikt w czasach kiedy budowano je we Włoszech nie przewidywał, że program wahadłowców zakończy się "tak szybko".
Swego czasu jeden z userow nsf (przytaczam tu jego fotkę) uchwycił ciekawy widoczek - moduł Donatello bez arkuszy izolacyjnych - widać wewnętrzny szkielet. Okazuje się, że w czasie gdy Leonardo będzie brał udział w misji to technicy z Włoch będą wzmacniać arkusze Donatella powłokami z Kevlaru. Tym samym w okresie 4.5 miesiąca między zakończoną misją STS-131, a tą w której poleci już Leonardo jak PLM, inżynierowie z KSC założą (zdejmując wcześniej oryginalne) nowe odporne na uderzenia MMOD i zgodne z certyfikatami ISS arkusze zewnętrznej powłoki. :)
-
14 stycznia odbył się spacer kosmiczny z rosyjskiej części stacji - EVA-24. W przestrzeń wyszli Maksim Surajew i Oleg Kotow. Ogólnie prace skupiały się na połączeniu instalacji zewnętrznych stacji z nowym modułem Poisk, który trafił na ISS 2 miesiące wcześniej.
Szczegółowo:
Fragment listy zadań z artykułu na kosmo:
- Instalacja systemu kontroli zbliżenia (wykorzystywanego podczas dokowania statków) Kurs AFU, w tym instalacja anten AR i 2AR oraz monitora celu wraz ze wskaźnikiem celu
- Połączenie odpowiednich układów przewodów systemu Kurs AFU na MRM-2 z kablami na module Zvezda
- Ułożenie kabla Ethernetu pomiędzy modułem serwisowym SM Zvezda z MRM-2
- Instalacja dodatkowych poręczy w otoczeniu włazów VL1 oraz VL2 na MRM-2
- Instalacja arkuszy izolacyjnych MLI na nowym module
- Podjęcie eksperymentu Biorisk wraz z jego platformą
Odrzucone osłony MLI wejdą w atmosferę naszej planety w przeciągu 7-15 dni.
Wykonano wszystkie zaplanowane prace kończąc te wydarzenie szybciej niż zakładano. EVA-24 trwała 5 godzin i 44 minuty (od otwarcia włazu Pirsa do jego zamknięcia). Był to 137 spacer wykonany ze stacji ISS oraz 30 rosyjski spacer.
-
NASA planuje przetestować za pomocą Dextre technologię przetaczania paliwa do satelitów, gdzie po prostu zostało już zużyte.
Dextre miałby tutaj pokazać, że jest możliwe przedostanie się przez zewnętrzną powłokę (oraz izolacje) satelity, znalezienia przewodów paliwowych i wpięcia się w nie. Wg mnie to eksperyment, który powinnien mieć wysoki priorytet! :)
http://www.aviationweek.com/aw/generic/story_channel.jsp?channel=space&id=news/asd/2010/01/12/01.xml&headline=NASA%20May%20Test%20Refueling%20Satellites%20On%20ISS
(napisano 21/01/2010 przez Maquis)
Zapis z procedury (relokacji Sojuza TMA-16 z modułu Zvezda na - po raz pierwszy - moduł Poisk) :
http://www.youtube.com/watch?v=TiCZgVRlwTE
http://www.youtube.com/watch?v=Ye8Oi3etSCQ
http://www.youtube.com/watch?v=bvW_2CluvF0
-
(napisano 27/01/2010 - station i Matias)
Czy ktoś mógłby zapodać link do filmiku dokumentującego relokację PMA-3 z bocznego CBM Unity do zenitalnego Harmony? Z góry dziękuję.
Tutaj filmik z relokacji węzła - jak widać wszystko poszło dobrze, manewr trwał około 30 minut :
http://www.youtube.com/watch?v=wDveaF6iN_0
Węzeł PMA-3 trafił na boczny CBM Unity parę miesięcy temu w celu przystosowania tamtejszego portu na podczepienie nowego modułu Tranquility, kiedy ten przybędzie na stację w czasie najbliższej misji STS-130. Wówczas po zainstalowaniu go na nowym miejscu oraz relokacji balkoniku Cupoli na dolny (nadir) port tego modułu, PMA-3 trafi na tylny port Node-3 (do którego obecnie na czas pobytu w ładowni wahadłowca podczepiona jest Cupola).
W ostatnich dniach, a konkretnie 22-go i 24-go mieliśmy także dwa manewry podniesienia orbity stacji ISS, oba wykonane oczywiście za pomocą dwóch głównych (KD) silników modułu serwisowego Zvezda. Pierwszy manewr miał miejsce o godzinie 10:06 naszego czasu w piątek, 22-go. Trwał około 54 sekund i podniósł orbitę stacji o 1.75km. Operacja odbywała się z delta-v 1m/s i pochłonęła łącznie 125 kg paliwa.
Drugi manewr miał miejsce wczoraj o godzinie 10:01 naszego czasu i trwał 2 minuty i 34 sekundy (delta-v 2.95m/s) podnosząc orbitę stacji o 5.1 km.
Kombinacja tych dwóch manewrów podniesienia orbity ma na celu przygotowanie ISS na operacje podejścia, rendezvous i dokowania Progressa 36P oraz wahadłowca Endeavour na początku lutego. Stacja krąży obecnie na wysokości 343.75 kilometrów.
Warto tutaj też wspomnieć, że był to pierwszy raz kiedy użyto ponownie silników Zvezdy od ponad roku. W styczniu 2009 roku podczas dwóch podobnych manewrów podniesienia orbity, stacja wpadła w bardzo niebezpieczne wibracje, które mogły doprowadzić do mechanicznych uszkodzeń pewnych słabych 'ogniw' konstrukcji ISS. Rosyjscy naukowcy zajmujący się tego typu manewrami tym razem wprowadzili pewne poprawki do matematycznego modelu tej operacji. Wydaje się, że tym razem obyło się bez tego typu przygód.
Z przenosin jakie się jeszcze odbyły na stacji w styczniu można wymienić relokację palety sprzętowej ESP-3 z górnego adaptera UCCAS na kratownicy P3 na dolny zewnętrzny adapter typu PAS na kratownicy S3. Relokacja miała miejsce 12-go stycznia.
Jeszcze mały update odnośnie sytemu oczyszczania wody WPA (Water Processing Assembly) - sa jakieś problemy w działaniu tego ważnego dla stacji urządzenia (niestety nie jestem aż tak na bieżąco), niemniej prawdopodobnie chodzi o to, że powstał zator w urządzeniu - pomiędzy sekcją Waste Water ORU (zapasowy zbiornik ściekowy chyba, z wolnego tłumaczenia :P), a sekcją Mostly Liquid Separator (separator płynów). Ostatnią procedurą, którą stosowali mieszkańcy stacji był wsteczny przepływ/spuszczenie (Reverse Flush), który pomimo bezbłędnego przebiegu nie przyczynił się do rozwiązania problemu. Cały WPA pozostanie niefunkcjonalny, aż do momentu kiedy element MLS oraz dodatkowo jakieś filtry zostaną wymienione w czasie misji STS-130 (około 5 dnia misji).
W skrócie - jak dla mnie jest to tragedia, że te UPA, WPA wciąż nie działają tak jak trzeba, a przecież od sprawności tych urządzeń zależy ile osób może siedzieć na stacji.. ::)
Żeby nie było, że tylko amerykański sprzęt nawala to dodam, że Suraev wczoraj siedział w rosyjskiej części stacji parę godzin i próbował ogarnąć skruber CO2 Vozdukh. Ponadto w module serwisowym są problemy z zaworem od systemu utleniacza (czterotlenku azotu).
Na koniec jakieś pozytywne info - w ostatnim czasie trwały aktywności przygotowawcze do misji Demo COTS firmy SpaceX, na stacji testowano aparaturę komunikacyjną CUCU CCP (COTS UHF Communications Unit / Crew Command Panel).
-
Zapis z dokowania Progressa M-04M do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej 05.02.2010 :
http://www.youtube.com/watch?v=Fn3F6vCUnrU
(napisano 21/02/2010 r.)
Tomoesopo:
My się tu skupiamy na STS-130 a tymczasem dzisiaj mieliśmy poważne wydarzenie na stacji. Zepsuł się centralny komputer, który zasadniczo "dowodzi" stacją. Houston straciło na pewien czas komunikację z ISS przez S-Band, potem jednak planowo włączył się komputer rezerwowy i przejął dowodzenie. W każdym razie nie ma zagrożenia dla załogi, jednak dzisiejszy dzień, który miał być odpoczynkowy dla załogi po misji z wahadłowcem oczywiście został przerwany. Tych centralnych komputerów na stacji są trzy, główny, rezerwowy i rezerwa rezerwy, także obecnie ten rezerwowy przejął wszystkie funkcje, natomiast trzeci jest w gotowości, gdyby coś się stało z drugim. Na razie nie wiadomo co było przyczyną awarii.
astropl:
ISS zarządzają trzy komputery główne: C&C 1 (podstawowy) 2 (zapasowy) i 3 (rezerwowy). Obecnie podstawowym jest 3, zapaspwym 1, zaś rezerwowym 2. Niedawno podano, że przyczyną awarii najprawdopodobniej jest oprogramowanie komunikacyjne modułu Columbus. Załoga pracuje w niedzielę, dostaną za to wolne w środę.
Tomoesopo:
Aha dzięki za uściślenie. Rzeczywiście technicy twierdzą, że chodzi o jakiś problem z Columbusem, może wysyłali jakieś dane do tego komputera, które spowodowały problem? W każdym razie sytuacja wydaje się być pod kontrolą. Tak swoją drogą to załoga 22 Ekspedycji została zbudzona przez ten problem, czy nastąpił on już po normalnej pobudce?
Jeszcze aktualizacja, bo coraz więcej wiemy o tych problemach. Otóż najpierw komputer, który do tej pory zarządzał stacją stwierdził, że ma dość i wyłączył się co spowodowało uruchomienie rezerwowego. Drugi komputer działał przez około sekundę po czym nastąpiło coś w stylu niebieskiego ekranu śmierci Windowsa i komputer padł. To spowodowało uruchomienie trzeciego, który działał około godzinę, po czym także odmówił współpracy. Obecnie stacją zarządza ten komputer, który padł jako pierwszy, został przywrócony do porządku. To, że wszystkie trzy komputery odnotowały jakiś problem wskazuje na jakiś błąd w oprogramowaniu, na pewno nic się nie stało z hardwarem. Na godzinę 18:30 głównym komputerem została trójka, dwójka jest zapasowa a jedynka rezerwowa. Dodatkowo jakiś problem wystąpił też z komputerem w Tranquility, ale nie wiadomo czy te wydarzenia są powiązane.
-
(napisano 16&22/03/2010 r.)
Dwa dni temu na kosmonaucie ukazał się artykuł 'o nowościach z pokładu ISS', przeczytać można tam o operacjach robotycznych, które miały miejsce parę dni temu na stacji. Chodzi tutaj o transport SFA (Small Fine Arm), czyli przedłużenia japońskiego manipulatora JEMRMS. Ta część SFA, została przygotowana do użytku przez Creamera i Soichiego. Po wstępnych testach włożyli ją do śluzy w Kibo i stamtąd (po wysunięciu specjalnego adaptera) element mógł zostać pochwycony przez główny manipulator japońskiej części stacji. SFA po przetransportowaniu na tę paletę został umieszczony w specjalnym porcie, dzięki czemu będzie możliwy przesył danych telemetrycznych i energii do grzałek.
W załączniku fajne zdjęcie pokazujące manipulator JEMRMS z widocznym, podczepionym SFA. Ten element będzie służył do wykonywania delikatnych operacji w obszarze EF (np przenoszenia bardzo małych jednostek eksperymentalnych). Źródło fotki (hi-res) - tutaj (http://www.spaceflight.nasa.gov/gallery/images/station/crew-22/hires/iss022e090362.jpg).
W artykule można także poczytać o eksperymentalnych drzewkach, które rosną na stacji (wyrasta nam pierwsze pokolenie lasów orbitalnych ;D) oraz przygotowaniach do oddokowania Sojuza TMA-16, które nastąpi za 2 dni. Tym samym stację opuści dwóch członków jej załogi - Maksim Surajew i Jeff Williams. Wczoraj o godzinie 10:47 CET przeprowadzono odpalenie próbne silników manewrowych Sojuza, trwa także sprawdzanie systemów pojazdu.
Plan na najbliższe dwa dni wygląda tak (warto tutaj zaznaczyć, że w USA już przeszli na czas letni, a więc należy dodać 5 godzin do zawartych godzin) :
March 17
7:45 a.m. - Expedition 22/23 change of command ceremony (ceremonia zmiany dowództwa, Willimas przekaże funkcję Olegowi)
11:30 p.m. - Expedition 22 farewells and hatch closure, scheduled for 12:02 a.m. March 18 (zamknięcie włazu, czwartek 5:02 CET)
March 18
2:45 a.m. - Coverage of Expedition 22 undocking from station, scheduled for 3:03 a.m.
5:15 a.m. - Coverage begins of the deorbit burn, scheduled for 5:34 a.m., and landing, scheduled for 6:24 a.m. in Kazakhstan
7 p.m. - Video file of landing and post-landing activities, including a post-landing interview with Williams.
Oddokowanie Sojuza TMA-16 z dwoma osobami na pokładzie będzie miało miejsce w czwartek o godzinie 8:03 naszego czasu. Deorbitacja o 10:34, lądowanie na stepach Kazachstanu około godziny 11:24.
Wszystkie te wydarzenia będą relacjonowane na NaszejTV.
Wczoraj także odbyło się przeniesienie Dextre (chyba w ramach przygotowań do przyszłej misji wahadłowca), w związku z czym manipulator stacji SSRMS CanadArm2 zmienił stanowisko bazowe z Destiny na port na wózku MBS na konstrukcji kratowniczej.
Dodatkowo (już nie będę tłumaczył, walnę tylko cytat z nsf) wczoraj miała miejsce operacja sprawdzania stanu paneli słonecznych i mechanizmów sterującymi ich położeniem. To ważny test, który odbywa się średnio dwa razy w roku. Dzięki niemu inżynierowie wiedzą w jakim stanie znajdują się te bardzo istotne komponenty ISS.
SSU Shunt Test: Beginning at 1:33pm EDT today and running through three orbits for 20 min each (1:33pm-1:53pm; 3:05pm-3:25pm; 4:36pm-4:56pm), MCC-H performs the periodic U.S. solar array efficiency test, which assesses the degradation of the photovoltaics over time. Before the test, at 1:00pm, the BGAs (Beta Gimbal Assemblies) will be moded to Autotrack (from fixed dual-angle, i.e., no auto biasing) to improve power generation during the test, and afterwards returned to dual angle, with "night glider" drag reduction feathering. [For the test, the solar array output is shunted (switched) for ~10 min before and unshunted ~2 min after entering eclipse (Earth shadow) such that the circuit current of the SSUs (Sequential Shunt Units) can be recorded to determine solar array output capability. The amount of current (Ampères) shunted by the arrays will decrease slowly over time as they degrade in the orbital environment. The test is performed approximately twice a year, once during each equinox, at a Beta angle of 0 plus/minus 5 deg. to allow engineers to track the performance over time and compare degradation trends against the a priori (expected) curve (today’s Beta: ~1 deg). The monitoring has started in Fall 2003 and runs for the life of the station.
Tak przy okazji zapodaję jeszcze ten artykuł - liink do artykułu na aviationweek (http://www.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?channel=awst&id=news/awst/2010/03/08/AW_03_08_2010_p37-209151.xml&headline=Shuttle%20Will%20Carry%20Small%20Commercial%20ISS%20Rack).
Mowa tutaj o regale NanoRack, który poleci w najbliższej misji wahadłowca - STS-131 w kwietniu. Urządzenie zostanie przewiezione na pokładzie dolnym promu (middeck), a jego przetransportowanie zajmie zaledwie kilka minut w napiętym grafiku załogi. W czym cała rewelacja? Otóż będzie to pierwszy 'regał' zawierający prywatne eksperymenty, które będą sobie pracowały automatycznie na stacji ISS! :) Oznacza to ni mniej, ni więcej, jak otworzenie 'międzynarodowego labu' krążącego na orbicie dla instytucji, firm i osób prywatnych.
(http://www.aviationweek.com/media/images/space_images/Miscellaneous/NanoRack_NANORACKS_LLC.jpg)
Regał NanoRack, mieszczący do 16 osobnych ładunków w postaci CubeSatow.
Docelowo NanoRack będzie umieszczony w wolnej lokacji w japońskim module Kibo. Odpowiedzialne za całe zamieszanie jest firma NanoRack LCC, która podpisała z agencją NASA umowę na prowadzenie tego typu działalności (ciekawe czy JAXA miała coś do powiedzenia w tej sprawie? W końcu to w jej module będą te eksperymenty działały). Sam regał NanoRack mieści (posiada) 16 slotów na osobne eksperymenty - tzw CubeSat, czyli znane nam formy pakowania odpowiedniego ładunku eksperymentalnego w sześcian o boku 10 cm. W ramach tego serwisu do każdego ładunku (CubeSat) doprowadzane jest 5 wolt prądu + transfer danych na Ziemię. Obsługa ma się także odbywać z minimalną ingerencją członków załogi.
I najciekawsze ;) - koszt wykupienia jednego slotu to dla prywaciarzy 'zaledwie' 50 tyś $ + jakieś niewielkie koszty dodatkowe, jeżeli będzie to eksperyment edukacyjny, czyli domyślam się że wysyłany przez jakiś Uniwerek, to będzie to połowa standardowej stawki, a więc 25 tys $. Uważam, że to naprawdę niedużo i tak jak jest napisane w tym arcie, w wysyłanie własnych eksperymentów będą mogły zacząć się bawić także zwykłe szkoły średnie :)
Stronka producenta - http://www.nanoracksllc.com/?p=151
-
(napisano 26/03/2010 r. - matias)
Pierwsze próbki z przetopionym na stacji ISS stopem siluminu (aluminium z dodatkiem krzemu) wróciły na Ziemię do analizy porównawczej z tymi samymi materiałami, poddanym identycznym obróbkom, ale oczywiście pod wpływem grawitacji.
Tego typu eksperymentu są o tyle ważne, gdyż od dawna wiadomo, że grawitacja posiada niemały wpływ na kształtowanie się struktur wewnętrznych przetapianych stopów. Może to doprowadzić do odkrycia i wprowadzenia w życie sporej liczby innowacji technologicznych.
Więcej ofkorz w arcie na kosmonaucie - link (http://kosmonauta.net/plans-devel/plans-nasa/1230-materiay-ze-stacji).
Interesujące swoją drogą, że na ISS istnieje urządzenie w którym można stopić metale, w końcu mowa tu chyba o dosyć wysokich temperaturach..
nevt:
Prawdopodobnie jest to odmiana pieca indukcyjnego. Do stopienia niewielkich próbek, wystarczy naprawdę małe urządzenie (powiedzmy rozmiarów dużego garnka...)
Pozdrawiam,
Leszek.
-
(napisano kwiecień-maj 2010)
Na stację ISS trafi jeszcze w tym roku pierwszy mechaniczno-elektroniczny przedstawiciel humanoida :) Robonaut-2, bo o nim mowa, ma zostać przetestowany w warunkach mikrograwitacji. Dane uzyskane z tego eksperymentu posłużą do zbudowania bardziej doskonałej wersji, która być może w niedalekiej przyszłości zastąpi astronautów w pracach na zewnątrz stacji. Idea bardzo ciekawa, nieprawdaż? ;) Zdjęcie robota w załączniku.
W tym artykule na kosmo można poczytać więcej o Robonaucie-2 i trochę o ostatnim locie Leonardo jako MPLM w najbliższym locie wahadłowca STS-131.
http://kosmonauta.net/manned-news/news-iss/1247-mplm-mod
------
Zapis z dokowania Progressa M-05M do ISS w dniu 1 maja 2010 roku. Kontrolę nad procesem dokowania przejął Oleg Kotow (manualny system sterowania TORU) w momencie gdy statek był w odległości 1 km od stacji :
http://www.youtube.com/watch?v=hmwkcxkP9EI
Troszeczkę historii jeszcze odnośnie ostatniego dokowania Progressa (37P), które jak wiemy nie poszło gładko, bo system KURS nie potrafił znaleźć swojego celu, przez co cała procedura została zatrzymana (tak jak zaprogramowano).
Był to trzeci raz kiedy system KURS nawalił (niekoniecznie w sensie technicznym, po prostu nie mógł znaleźć ISS), w kolejności chronologicznej były to Sojuz TMA-5, Progress M-67 i Progress M-05M. System TORU (czyli manualne dokowanie) był użyty także podczas dokowania Sojuza TMA-14, ale na skutek problemów nie łączonych z KURS.
-
(napisano 22/05/2010 r.)
Uciekła nam drobna informacja jeszcze sprzed startu misji STS-132 (warto to teraz uzupełnić mimo zamkniętego wątku).
Rosyjski załogowy statek transportowy - Sojuz TMA-17, został relokowany 12 maja. Manewr był wymagany z powodu konieczności zwolnienia dolnego (nadir) portu Zarji, gdzie parę dni później miał zostać podłączony nowy moduł - MRM-1 (co jak wiemy już miało miejsce). Oczywiście manewr ten wymagał obecności na pokładzie statku wszystkich jego członków, a więc oprócz dowódcy - Olega Kotova, znaleźli się tam też TJ Creamer i Soichi Noguchi.
Sojuz TMA-17 zadokowany jest w chwili obecnej w tylnym (aft) porcie Zvezdy. Sam przelot trwał 27 minut i został przeprowadzony manualnie.
Warto tu podrzucić fotki związane z tą relokacją :)
Oleg Kotov na pierwszej fotce, i cała załoga TMA-17 na drugiej. Miejsce - moduł orbitalny Sojuza (BO), pod TJ'em widać wejście do modułu powrotnego (kapsuły). Zwróćcie uwagę na koszulkę Olega ;D
(http://www.spaceflight.nasa.gov/gallery/images/station/crew-23/med/iss023e039579.jpg)
(http://www.spaceflight.nasa.gov/gallery/images/station/crew-23/med/iss023e039585.jpg)
I dwie kolejne fotki - rzadko spotykane widoczki, widzimy na pierwszej proces zamykania włazu Sojuza od wewnątrz (z BO). Widać po Kotovie, że wymaga to trochę siły :) Na drugiej fotce widać jak wyglądał 'w praniu' manewr relokacji. Kamera została umieszczona w oknie, które znajduje się we wgłębieniu (którego nigdy wcześniej nie widziałem :P)
(http://www.spaceflight.nasa.gov/gallery/images/station/crew-23/med/iss023e039591.jpg)
(http://www.spaceflight.nasa.gov/gallery/images/station/crew-23/med/iss023e039593.jpg)
Fotki w pełnej rozdzielczości pod linkami: pierwsza (http://www.spaceflight.nasa.gov/gallery/images/station/crew-23/hires/iss023e039579.jpg), druga (http://www.spaceflight.nasa.gov/gallery/images/station/crew-23/hires/iss023e039585.jpg), trzecia (http://www.spaceflight.nasa.gov/gallery/images/station/crew-23/hires/iss023e039591.jpg) i czwarta (http://www.spaceflight.nasa.gov/gallery/images/station/crew-23/hires/iss023e039593.jpg).
Przy okazji podrzucam już tutaj tę informację, w czasie obecnie trwającej misji STS-132 dowieziony został kolejny, drugi już, moduł NanoRack - czyli regał z eksperymentami zamówionymi przez uniwerki czy instytucje. Regał został przywieziony w rosyjskim Rassviecie (MRM-1).
Firma NanoRack, która udostępnia miejsca dla klientów w regale, posiada swoje konto na Twitterze, gdzie można szukać jakichś nowości :)
http://twitter.com/NanoRacks
-
(napisano 24/05/2010 r.)
Warto może podsumować krótko co misja STS-132 pozostawiła po sobie na ISS. Ci co czytają aktualny wątek misji promu kosmicznego, wiedzą że wystąpiły drobne problemy ze zdjęciami stacji ISS, które były wykonywane z pokładu Atlantisa w czasie flyaroundu :) Stąd nie ma jeszcze najnowszych fotek przedstawiających ISS z większej odległości. Jednak w dniu dokowania wszystko wyglądało mniej więcej tak :
(http://spaceflight1.nasa.gov/gallery/images/shuttle/sts-132/med/s132e007808.jpg)
Hi-res - link. (http://spaceflight1.nasa.gov/gallery/images/shuttle/sts-132/hires/s132e007808.jpg)
Celem misji STS-132 było dostarczenie na stację nowego modułu - rosyjskiego MRM-1 (Rassviet, Świt).
(http://spaceflight1.nasa.gov/gallery/images/shuttle/sts-132/med/iss023e047488.jpg)
Hi-res - link. (http://spaceflight1.nasa.gov/gallery/images/shuttle/sts-132/hires/iss023e047488.jpg)
Tutaj MRM-1 już zainstalowany (jeszcze z podłączonym SSRMS). W tle Progress 37P.
(http://spaceflight1.nasa.gov/gallery/images/shuttle/sts-132/med/iss023e047527.jpg)
Hi-res - link. (http://spaceflight1.nasa.gov/gallery/images/shuttle/sts-132/hires/iss023e047527.jpg)
Warto wiedzieć, że w czasie tej misji po raz pierwszy korzystano ze stanowiska kontroli ramieniem stacji SSRMS z modułu obserwacyjnego Cupola - jak dla mnie kompletna bomba! :)
(http://spaceflight1.nasa.gov/gallery/images/shuttle/sts-132/med/iss023e045652.jpg)
Hi-res - link. (http://spaceflight1.nasa.gov/gallery/images/shuttle/sts-132/hires/iss023e045652.jpg)
Dzisiejszego dnia pojawiły się także pierwsze zdjęcia z wnętrza MRM-1, trzeba przyznać, że w środku jest nie więcej miejsca niż w zwykłej budce telefonicznej ;) Na zdjęciu pilot promu Atlantis - Tony Antonelli :
(http://www.spaceflight.nasa.gov/gallery/images/shuttle/sts-132/med/s132e010163.jpg)
Hi-res - link. (http://www.spaceflight.nasa.gov/gallery/images/shuttle/sts-132/hires/s132e010163.jpg)
Osobą najbardziej przeze mnie zapamiętaną z załogi STS-132 jest z pewnością Garrett Reisman - wykonawca spacerów kosmicznych i największy jajcarz jakiego miałem okazję oglądać i słuchać przez ostatnie dni :)
(http://spaceflight1.nasa.gov/gallery/images/shuttle/sts-132/med/s132e007185.jpg)
Hi-res - link. (http://spaceflight1.nasa.gov/gallery/images/shuttle/sts-132/hires/s132e007185.jpg)
Osobą, która najbardziej utkwiła mi w pamięci z obecnej Ekspedycji 23 to Soichi Noguchi, oczywiście dzięki temu, jakimi niesamowitymi fotografiami nas zarzucał ;D Na fotce poniżej sam Pan Fotograf uwieczniony w towarzystwie małych pomidorów :)
(http://spaceflight1.nasa.gov/gallery/images/shuttle/sts-132/med/iss023e041838.jpg)
Hi-res - link. (http://spaceflight1.nasa.gov/gallery/images/shuttle/sts-132/hires/iss023e041838.jpg)
Oprócz modułu MRM-1 (na powierzchni którego znajdują się także śluza, radiator dla modułu MLM Nauka oraz fragment europejskiego manipulatora ERA) na stację dostarczono także :
- cały zapasowy system komunikacyjny KU (składający się z masztu i anteny)
- zestaw 6 baterii, które zastąpiły swoje starsze odpowiedniki (będące na ISS od 2000 roku)
- dodatkowe elementy dla robota Dextre
- oraz wiele mniejszych elementów (jak np. port PDGF który zostanie zainstalowany na Zarji za 2 miesiące umożliwiając w przyszłości operowanie ramieniem SSRMS także po rosyjskiej stronie stacji).
27.05.2010 nastąpiła zmiana dowództwa na ISS, rozpoczął się proces wymiany Ekspedycji 23 na Ekspedycję 24.
-
(napisano 07&08/06/2010 r. - astropl i matias)
Sporo NIEBRZYDKICH FOTEK (http://www.boston.com/bigpicture/2010/04/journeys_to_the_international.html) z ostatnich tygodni.
-------
W zeszły czwartek orbita ISS została podniesiona o 7,5 km na 348x355 km. Dzisiejszego dnia dwa razy odpalone zostaną silniki Progressa M-05M. Zmiana wysokości ma na celu przygotowanie stacji do cumowania z Sojuzem za 9 dni.
Sojuz TMA-19 z trzyosobową rosyjsko-amerykańską załogą planowo ma wystartować przed północą z 15 na 16 czerwca. Dwa dni później nastąpi cumowanie z ISS. Zarówno w przypadku misji wahadłowców jak i sojuzów stacja musi zostać umieszczona na orbicie umożliwiającej najkorzystniejsze oświetlenie podczas cumowania.
Po ostatniej misji Atlantisa (STS-132) stacja ważyła ponad 369 ton. W tej chwili ISS jest podnoszona poprzez paliwo dostarczane statkami towarowymi Progress, ATV i HTV. W przyszłości rola podnoszenia orbity ISS może zostać przekazana w ręce silnika VASIMR. Prototyp silnika plazmowego firmy Ad-Astra ma zostać zainstalowany na ISS w ciągu najbliższych pięciu lat.
Codziennie ISS opada o kilkadziesiąt metrów. Efekt spowodowany jest tarciem śladowej atmosfery ziemskiej. Na rok 2010 zaplanowano 6 misji Progressów do Stacji. Każdy lot przywiezie między 850 a 1100 kg paliwa.
Artykuł na kosmonauta.net (http://www.kosmonauta.net/index.php/Misje-za%C5%82ogowe/Orbitalne/07-06-2010podnoszenie-orbity-stacji-kosmicznej.html)
Z tego co widziałem to oba manewry Progressow się powiodły, odpalenia zostały przeprowadzone o 02:10 i 03:45 CEST dzisiejszej nocy. Pierwsze odpalenie trwało 581 sekund (dV 0.8 m/s), drugie - 436 sekund (przy dV 0.6 m/s). Łącznie orbita ISS podniesiona została o 2.5 km, a sumując do tego manewr wykonany za pomocą silników Zvezdy to wychodzi 10 km - chyba pierwszy raz widzę tak duże podniesienie orbity ISS w tak krótkim przedziale czasowym.
-
(napisano 25&28/06/2010 r. - Kanarek i Matias)
Taka mała ciekawostka - od 25 do 28 czerwca ISS będzie stale oświetlona przez Słońce.
Polecam ten link dla potomności:
http://www.spaceweather.com/archive.php?view=1&day=25&month=06&year=2010
------
Dzisiaj wieczorem polskiego czasu będziemy mieli okazję obejrzeć operację relokowania Sojuza TMA-19 z tylnego portu Zvezda na - pierwszy raz w historii - port Rassviet :) Dzięki tej operacji, uzyskane zostanie miejsce dla zaopatrzeniowego Progressa 38, który przybędzie na ISS już 2. lipca.
Całość będzie można na żywo oglądać na NaszejTv :
June 28, Monday
1:30 p.m. - ISS Expedition 24 Soyuz TMA-19 Relocation Coverage (undocking from Zvezda Service Module aft port scheduled at 1:58 p.m., redocking at the Rassvet module scheduled at 2:23 p.m.) - JSC (Public and Media Channels)
Relacja rozpocznie się o 19:30 CEST. O sposobach odbioru NASA jest napisane co nieco w sąsiednim wątku. (http://astro4u.net/yabbse/index.php/topic,12176.0.html)
Fragment artykułu z kosmonauty (http://www.kosmonauta.net/index.php/Misje-zalogowe/Orbitalne/relokowanie-sojuza.html) opisującego dzisiejszą operację :
W najbliższy poniedziałek trójka nowych członków załogi Międzynarodowej Stacji Kosmicznej dokona operacji relokowania ich statku - Sojuza TMA-19, którym dostali się do krążącego 350 kilometrów nad Ziemią kosmicznego laboratorium. Odcumowanie od tylnego portu modułu Zvezda planowane jest na godzinę 19:58 CEST, a ponowne zadokowanie, po raz pierwszy do nowego rosyjskiego modułu Rassviet (MRM-1), około 25 minut później. Relokację będzie można oglądać na żywo na kanale NasaTv. Więcej informacji o sposobach odbioru tego kanału można znaleźć na końcu tego artykułu.
Członkowie Ekspedycji 24 (Inżynierowie Lotu) - Fiodor Jurczychin, Doug Wheelock oraz Shannon Walker spędzili cały piątek na przygotowaniach do tej operacji. Przeprowadzili ćwiczenia treningowe pod czujnym okiem rosyjskich kontrolerów lotu oraz sprawdzili system kontroli położenia Sojuza.
-
Planowane na dzień dzisiejszy, na godzinę 18:58 CEST, dokowanie rosyjskiego bezzałogowego statku towarowego Progress 38P do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, zostało odwołane! Automatyczna sekwencja dokowania została przerwana w momencie utraty łączności, na 25 minut przed zacumowaniem do stacji ISS.
Nagłówek artykułu z dnia 2 lipca 2010 roku. Całość tutaj. (http://www.kosmonauta.net/index.php/Misje-bezzalogowe/Orbitalne/dzisiejsze-dokowanie-progressa-odwoane.html)
(napisano 2 i 4 lipca)
Ostatni raz abort dokowania miał miejsce 16 lat temu ::) (w sierpniu 1994) Także mamy okazję oglądać z dawna nie widzianą sytuację.
Warto tutaj też przytoczyć historyczny fakt, kiedy Progress M-34 zderzył się ze stacją Mir w 1997 roku. Uszkodzony wtedy moduł Spektr już nigdy nie był odwiedzany przez załogę - służył jedynie za moduł energetyczny (wciąż produkowano energię dzięki jego panelom). Ten dokument naprawdę zrobił na mnie wrażenie, była tam też swego rodzaju (tylko amerykańskiego astronauty chyba) ewakuacja do Sojuza, natomiast po całym zdarzeniu na Mirze zapadły egipskie ciemności - nie działało nic (zwłaszcza te dające o sobie znać wentylatory!), załoga słyszała tylko własne oddechy. Dla nierozumiejących po angielsku, moment zderzenia od 3:30 :
http://www.youtube.com/watch?v=Iu3oy6_v73M
---
Czytając nsf natknąłem się na ciekawe spostrzeżenie kojarzone z pytaniem czemu Progress M-06M/38P znajduje się teraz przed ISS? Otóż w momencie abortu uruchomił się automatyczny program wymijania, budując bezpieczny dystans i wyprzedzając ISS. Kosztuje to mniej paliwa, niż całkowite zastopowanie manewru oraz wycofania na bezpieczną odległość (a warto wiedzieć, że wynosiła ona maksymalnie około 300 kilometrów, teraz już spada - Progress ponownie się zbliża do ISS).
Dzisiaj (no właściwie to wczoraj - w sobotę) miało miejsce spotkanie rosyjskich (Roscosmos) i amerykańskich (NASA) menadżerów od programu ISS w celu dokładnego wyjaśnienia zaistniałej sytuacji oraz potwierdzenia drugiej próby dokowania, która będzie miała miejsce o godzinie 18:10 CEST (polskiego czasu). Podjęta zostanie próba automatycznego dokowania - jak przekazuje zasępca chiefa RSA - Davydov. Ofkorz NasaTv będzie prowadziła relację z tego wydarzenia, która rozpocznie się o 17:30 CEST.
Dużo więcej już wiemy odnośnie wczorajszego abortu. Tak mogło to wyglądać chronologicznie :
- transmiter wizji TV manualnego systemu dokowania (TORU) w module Zvezda po aktywacji przez załogę, wszedł w interferencję z przesyłem informacji pomiędzy dwoma elementami automatycznego systemu dokowania (KURS-A na Progressie, KURS-P na Zvezdzie),
- KURS-A na statku Progress zinterpretował tę interferencję jako konflik poleceń w stosunku do zaprogramowanych komend, zainicjowana została tym samym komenda "cancel dynamic operations", która zarządziła minięcie stacji i uzyskanie bezpiecznej separacji od ISS.
Potwierdzono, że system KURS w piątek działał poprawnie i nie było z nim problemów, jak na początku sądzono. Rosyjscy przedstawiciele są przekonani, że niedzielne dokowanie odbędzie się bez dalszych problemów. Nie będzie jednak włączany system TORU (aby nie doszło do powtórzenia sytuacji z interferencją).
Progress 38P wykonał dwa poprawne odpalenia swoich silników w piątkową noc, dzięki którym statek został wprowadzony na orbitę parkingową w odległości około 300 kilometrów od ISS. Dodatkowy manewr został wykonany w sobotę rano, i dzięki niemu bezzałogowy statek znowu podchodzi bliżej stacji.
Progress zadokował mimo wszystko poprawnie 4 lipca o godzinie 18:18 (fizyczny kontakt) - ponoć rosyjscy kontrolerzy wprowadzili na przestrzeni ostatnich dwóch dni pewne poprawki do komputera Progressa. Także może tak rozwiązano problem interferencji.
Jest potwierdzenie wysunięcia próbnika, także jest już sztywne połączenie. W następnej kolejności zostaną zamknięte zatrzaski/zawiasy, a później przeprowadzone testy szczelności. Otwarcie włazów około 20:30 CEST i załoga będzie miała świeże owocki na kolację ;)
Tym samym wszystkie cztery porty po rosyjskiej części ISS są zapełnione, co widać na poniższym schemacie :
-
(napisano 07&09/07/2010 r. - astropl i matias)
Odpowiedź w związku z informacją, iż w amerykańskiej części stacji nawalił kibelek :
Jest znacznie gorzej - nawaliły oba kibelki, trzeba sie ratowac sojuzowymi. Oto odpowiedni fragment tekstu z wczoraj:
Wheelock & Walker worked on the WHC (Waste & Hygiene Compartment), troubleshooting the facility which is currently nonfunctional, probably due to its pump separator. [The crew was to remove & replace piping between the Russian-furnished MNR-NS pump separator and DKiV Pre-Treat Dispenser & Water Pump (also called “Dose Pump”), a regularly scheduled part of 180-day preventive maintenance. Doug & Shannon also were to change out the WHC’s UR (Urine Receptacle) hose and IF (Insert Filter), then vacuum the entire WHC and clean it with disinfectant wipes. With the WHC down, the entire crew is currently using the Soyuz toilet facilities. There is a spare pump separator onboard, and the crew has procedures for changing it out.
------
No, a te wychodki w Sojuzach też nie są chyba przystosowane do takiej ilości 'odwiedzających' także sytuacja nie jest za kolorowa dla załogi ::)
Podrzucam jeszcze ostatnią ploteczkę - dodatkowy moduł na ISS w 2014 roku? Oto Node 4!
W załączniku podgląd na obecny szkielet tej puszki, która w latach 90-tych służyła jako platforma testowa. Niby baza jest, ale chyba będzie nad nią trochę pracy :) ponoć potrzeba 40 miesięcy. Zadokowana miałaby być na przednim porcie Harmony, który w zasadzie jest jedynym racjonalnym miejscem na taki moduł. Więcej w artykule.
http://www.kosmonauta.net/index.php/Przyszlosc/NASA/2010-07-06-node4.html
-
Back on track! :)
Na ISS z tego co się orientuję (mało czasu teraz na wszystko :o) trwają przygotowania do spaceru kosmicznego EVA-25, który będzie miał miejsce 27 lipca. Będzie to spacer z Pirsa, a wykonają go Kornijenko i Jurczychin.
-
Czy coś wiadomo kiedy odbędzie się ten spacer i czy transmisja na NASZEJ TV się odbędzie?
-
Czy coś wiadomo kiedy odbędzie się ten spacer i czy transmisja na NASZEJ TV się odbędzie?
Będzie 27 lipca, jak już wspomniano. Transmisja na NASA TV będzie. Na stronie:
http://www.nasa.gov/multimedia/nasatv/MM_NTV_Breaking.html
nieco nieaktualne dane, ale to chyba nie problem.
-
Transmisja będzie standardowo, w końcu za coś płacą amerykańscy podatnicy, a żyjemy w XXI wieku więc nie ma bata - musi być 8)
Co do terminu to na NSF piszą, że 26 lipca, ale może to być ich czasu, także u nas będzie 27. Nie widziałem nigdzie żadnego konkretniejszego przedziału czasowego tego spaceru. Wiem, że ma trwać 6 godzin :P
Na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej trwają przygotowania do rosyjskiego spaceru kosmicznego EVA-25, który ma mieć miejsce już za 8 dni. Sześć osób z załogi Ekspedycji 24 poświęca także czas na wykonywanie różnych eksperymentów i innych badań naukowych. Dwa dni temu podniesiona została także orbita stacji.
Inżynierowie Lotu - Fiodor Jurczychin oraz Michaił Kornijenko, przygotowywali sprzęt, który będzie zabrany przez nich ze śluzy modułu Pirs na czas, zaplanowanego na 6 godzin, spaceru kosmicznego 26 lipca. Spacerowicze zintegrują nowy moduł MRM-1 (Rasswiet) z rosyjską częścią stacji oraz przygotują go, poprzez zainstalowanie na nim wymaganych instalacji systemu automatycznego dokowania KURS, na pełnienie funkcji kolejnego portu cumowniczego dla rosyjskich statków transportowych i załogowych. Będzie to trzeci spacer dla Jurczychina, a pierwszy dla Kornijenko.
To fragment najnowszego artykułu z kosmonauty (http://www.kosmonauta.net/index.php/Misje-zalogowe/Orbitalne/przygotowania-na-iss-do-spaceru-kosmicznego.html), dowiadujemy się także, że w piątek przeprowadzono manewr podniesienia orbity ISS o 3.72 kilometra :
W piątek podwyższono także orbitę ISS o 3.72 kilometrów wykorzystując do wykonania tego zadania silniki statku Progress M-06M/38P. Dzięki temu manewrowi stacja będzie na odpowiedniej orbicie do zadań operacyjnych związanych ze statkami Progress M-07M/39P, Sojuz TMA-18 oraz Sojuz TMA-01M. Silniki odpalone były przez 17 minut i 45 sekund. Zmiana prędkości wyniosła 2.14 m/s.
-
Co do terminu to na NSF piszą, że 26 lipca, ale może to być ich czasu, także u nas będzie 27. Nie widziałem nigdzie żadnego konkretniejszego przedziału czasowego tego spaceru. Wiem, że ma trwać 6 godzin :P
Wg ostatnich informacji z MCC-M spacer ma się rozpocząć we wtorek 27 lipca o godzinie 3:45 GMT czyli 5:45 CEST i trwać około 6 godzin ;)
-
Uh, oh... dzięki za informację! :) Godzinka piekielna, ale już się stęskniłem za spacerami, także pewnie się poświęcę :P
-
Jutro spacerek kosmiczny! Przypominam! :)
-
Tak, tak - szybko przypominając to spacerowiczami będą Fiodor Jurczychin i Michaił Kornijenko :
(http://www.nasa.gov/images/content/470351main_edelen_072110_03_thum.jpg)
W czasie trwania spaceru załoga stacji ISS będzie przydzielona (jeśli dobrze pamiętam to będą musieli tam siedzieć) rejonów rosyjskiej części ISS. Załącznik 1.
Celem spaceru będzie integracja nowego modułu Rassviet ze stacją. Konkretne zadania to :
- wymiana zewnętrznej kamery ATV Zvezda
- położenie kabli transmisji danych (Rassvet Command & Data Handling/Ethernet) wraz z ich przytwierdzeniem do modułów Zvezda i Zarja
- położenie i przytwierdzenie kabli od systemu automatycznego dokowania KURS-P na module Rassvet (połączenie z kablami na Zarji)
- odstrzelenie starej kamery ATV Zvezda z modułu Pirs
Na drugim załączniku ładny schemat ukazujący nam rozmieszczenie poszczególnych modułów i czterech statków zadokowanych do rosyjskiej części stacji :
-
Oraz kilka graficzek ukazujących nam z czym/i gdzie będą walczyli jutro kosmonauci podczas 6-godzinnego spacerku ;)
Wszystkie fotki w pełnej rozdzielczości dostępne tutaj. (http://www.nasa.gov/mission_pages/station/expeditions/expedition24/eva_briefing_072110.html)
-
No to jedziemy! :)
Z tego co słyszę to trwa dekompresja w module Pirs. Mamy małe wprowadzenie historyczne, dzisiejszego dnia po raz pierwszy w przestrzeń wyjdzie Kornijenko. Z kolei Jurczychin ma już za pasem 3 spacery kosmiczne wykonane w 2007 roku o łącznym czasie trwania niecałych 19 godzin.
-
Z tego co słyszę to trwa dekompresja w module Pirs.
A jednak chyba jeszcze nie. Zamknięto dopiero przed chwilą właz pomiędzy modułem Pirs, gdzie siedzą spacerowicze, a modułem Transfer Compartment będącego kulistą częścią modułu Zvezda.
Trwa procedura oczyszczania kombinezonów Orlan. Na załączonym niżej zdjęciu na środku widoczny jest właśnie moduł Pirs, z którego wyjdą spacerowicze. Do modułu zadokowany jest Progress 37P. Po lewej stronie widoczny jest nowy moduł Rassviet (MRM-1), który będzie dzisiaj celem spaceru :) Nad nim zadokowany jest Sojuz TMA-19.
-
Mamy lekkie opóźnienie.
Tutaj przegląd dzisiejszego spaceru :
http://www.youtube.com/watch?v=VCZEp7jgCzc
-
Spóźnienie wynosi w chwili obecnej 20 minut. Jurczychin i Kornijenko ponownie sprawdzają
szczelność swoich skafandrów. Bezpieczeństwo przede wszystkim :)
Chodziło o szczelność włazu pomiędzy modułem Pirs, a Zvezdą.
-
Testy zakończone, możemy ruszać dalej.
Podgląd na Kontrolę Misji w Moskwie (MCC-M) :
-
Warto wiedzieć, iż pozostali członkowie załogi ISS mają ściśle przyporządkowane miejsca, po których mogą się teraz poruszać na stacji. Związane jest to z zasadami bezpieczeństwa, mówiącymi o tym, iż pozostałe osoby muszą mieć dostęp do swoich statków Sojuz, do których mogliby szybko przejść w razie problemów. Tym samym dowódca ISS - Aleksander Skworcow wraz z Tracy Caldwell Dyson, ograniczeni są tylko do modułu Poisk (MRM-2) i statku Sojuz TMA-18. Z kolei Doug Wheelock wraz z Shannon Walker będą mieli dostęp do całej amerykańskiej części stacji, z uwagi na to, iż ich statek zadokowany jest do modułu Rassviet (MRM-1).
-
Dekompresja Pirsa zakończona, Jurczychin i Kornijenko przełączyli się też na zasilanie bateryjne. Początek spaceru będzie miał miejsce w momencie otwarcia śluzy.
-
Trwa otwieranie włazu śluzy. Właśnie dali z MCC-M GO na otwarcie! :)
-
Mam chyba spóźnioną transmisję o parę minut :P
Początek EVA-25 o godzinie 06:11 CEST!
-
Po zakończeniu zabezpieczania włazu śluzy oraz szybkiego przyzwyczajenia się do otwartej przestrzeni kosmicznej, obaj kosmonauci przejdą z DC-1 na koniec rosyjskiej części stacji na module Zvezda. Będzie to pierwsza scena działań dzisiejszych prac. Usuną oni stamtąd starą kamerę TV i w jej miejsce zainstalują nową.
-
Widać bodajże Fiodora ::) Niestety obaj spacerowicze mają dzisiaj tak samo oznaczone kombinezony - niebieskimi znacznikami. Praktycznie nie do odróżnienia... :P
-
Za ramieniem Strela widać Michaiła :)
-
Michaił nam pomachał! :D
Po zebraniu sprzętu wreszcie ruszyli w drogę na koniec modułu Zvezda :
-
Dotarli do końca Zvezdy i przemieszczają się teraz po jej obwodzie, używając poręczy. Doszło nam ujęcie z drugiej kamery ;D
-
Pierwszym zadaniem będzie zdjęcie starej kamery TV, która była zainstalowana w 2005 roku specjalnie w celu obserwacji zbliżającego się i później dokującego europejskiego towarowego statku bezzałogowego ATV-1 (Automated Transfer Vehicle) w 2008 roku. W chwili obecnej kamera ta miała już bardzo zdegradowany obraz, zawierający pełno martwych pikseli. W związku z tym zostanie ona dzisiaj zastąpiona nową sztuką, w przygotowaniu do dokowania ATV-2 'Johannes Kepler' w grudniu pod koniec tego roku.
-
Niestety kosmonauci są teraz w takim miejscu rosyjskiej części stacji, z której nie widać co tam robią (zapewne instalują także szpiegowską aparaturę :P).
-
Ponownie zapodaję podgląd na obecne stanowisko pracy kosmonautów oraz lokację kamery. Zadanie to miało trwać 1 godzinę i 45 minut bodajże. Kamera była przytwierdzona jedną śrubą. W tej chwili pozostało już tylko odłączyć od niej kable. Stara kamera zostanie wyrzucona pod koniec spaceru.
-
Nowa kamera już zainstalowana. Kosmonauci przejdą do wykonywania następnego zadania, a w tym czasie kontrola naziemna w Rosji sprawdzi czy otrzymywana jest poprawna telemetria z nowej kamery.
Stara kamera zostanie zabrana w okolice śluzy Pirs. Pod koniec spaceru nie zostanie ona zabrana razem ze spacerowiczami do stacji. Przez lata pobytu w warunkach przestrzeni kosmicznej izolacja kamery uległa degradacji i teraz mogą się od niej oddzielać cząsteczki włókna szklanego stwarzając zagrożenie załodze. Dlatego też stara kamera zostanie odrzucona pod koniec spaceru. Za około 200 dni wejdzie ona w atmosferę, gdzie ulegnie destrukcji.
-
Jurczychin i Kornijenko już w drodze do śluzy. Mamy też już podgląd z nowej kamery! :)
-
Pomimo sporego opóźnienia na początku, teraz spacerowicze nadrobili straty czasowe i lecą zgodnie z planem :) Obaj są już przy śluzie Pirs. Pozostawią na tymczasowym miejscu starą kamerę i rozpoczną kolejny punkt spaceru - rozwinięcie i ułożenie wiązki kabli od transmisji Command & Data Handling/Ethernet na modułach Zvezda i Zarja. Celem będzie podłączenie tych kabli do nowego modułu Rassviet.
Któryś z kosmonautów skarżył się, że mu zimno w palce rąk. Ciekawe?
-
Któryś z kosmonautów w pobliżu ramienia Strela :
-
No i mamy wschód Słońca :
-
W tej chwili kosmonauci wyciągnęli ze śluzy dwa zestawy kabli (w zwojach). Dobrze ilustruje je poniższy schemat. Jeden zwój zawiera kable, które będą pociągnięte z modułu Zarja na nowy moduł Rassviet - to kable od systemu automatycznego dokowania KURS-P (P, bo stacją jest pasywną stroną podczas dokowania). Drugi zestaw kabli Command&Data Handling/Ethernet będzie zainstalowany w pierwszej kolejności - to ten zwój z 4 dużymi wtyczkami elektrycznymi po prawej na zdjęciu. Kable te będą rozłożone z tego kulistego modułu Zvezdy przez moduł Zarja, aż na Rassviet.
-
Zgubili spory kawałek, zrobiło się trochę nerwowo, trwają próby ustalenia co to jest, widać na ostatnim na tle Ziemi.
Hyhyhy... :P
-
Ujęcie z nowej kamery, zainstalowanej kilkadziesiąt minut temu na module Zvezda :
-
Wpis z kosmo:
Godzina 08:10 CEST (27.07.2010)
Obaj kosmonauci zaczęli kolejny etap prac na kulistej części modułu Zvezda (PkhO - Transfer Compartment), gdzie Kornijenko podłącza kable, a Fiodor rozwija je i przytwierdza na drodze z PkhO przez moduł Zarja, do modułu MRM-1.
Mijają dwie godzinki spaceru, są 20 minut do przodu względem planu (a na równi biorąc pod uwagę planowaną godzinę rozpoczęcia) :)
-
Godzina 08:21 CEST (27.07.2010)
Moduł MRM-1 Rassvet został dostarczony na stację w maju podczas misji STS-132. Jednak dopiero dzisiaj odbędzie się jego pełna aktywacja. Moduł służy jako małe laboratorium oraz port cumowniczy dla towarowych statków Progress oraz załogowych Sojuz. Pomimo tego, iż pierwszy Sojuz zadokował do MRM-1 miesiąc temu, to moduł ten do dzisiaj nie był w stanie wspierać automatycznych dokowań statków z wykorzystaniem rosyjskiego systemu KURS.
Z tego co słyszę to Kornijenko podłączył dwie z czterech z tych dużych wtyczek elektrycznych. Fiodor robi swoje przy rozkładaniu kabli na Zarji.
-
Mam takie pytanie, dość wydaje mi się interesujące, a dotyczące relacji pomiędzy członkami załogi.
Czy dochodziło kiedyś w historii funkcjonowania ISS to jakiś poważniejszych sprzeczek (jeżeli wogóle były, ale w końcu to tylko ludzie), czy raportowano o tym.
Pytanie zadaję trochę w kontekście symulacji MARS500, gdzie - co prawda - nie astronauci, ale - też prawda - wyselekcjonowani z tłumu ludzie - omal nie pożarli się nawzajem przy końcu ekperymentu.
-
Znowu im coś uciekło... :o
-
Dwa najlepsze screeny, które udało mi się uchwycić, wygląda to to na podkładkę!
-
Mam takie pytanie, dość wydaje mi się interesujące, a dotyczące relacji pomiędzy członkami załogi.
Czy dochodziło kiedyś w historii funkcjonowania ISS to jakiś poważniejszych sprzeczek (jeżeli wogóle były, ale w końcu to tylko ludzie), czy raportowano o tym.
Pytanie zadaję trochę w kontekście symulacji MARS500, gdzie - co prawda - nie astronauci, ale - też prawda - wyselekcjonowani z tłumu ludzie - omal nie pożarli się nawzajem przy końcu ekperymentu.
Na ISS chyba nie było jakichś większych spięć. Z historii znane są tylko niesnaski na pokładzie Saluta-1 (Sojuz-11), gdy Wołkow, jako jedyny doświadczony kosmonauta, chciał objąć jej dowództwo, potem znane problemy na pokładzie Saluta-5 (Sojuz-21, Wołynow/Żołobow), drobne tarcia na początku pierwszej stałej załogi Saluta-7 (Sojuz T-5, Bieriezowoj/Lebiediew) oraz najbardziej znane - problemy z Thagardem podczas misji NASA/Mir-1 (Sojuz TM-21).
A ten MARS-500, to się niedawno rozpoczął, a ty już o jego końcu piszesz? Czy aby nie o eksperyment Biosfera ci chodzi?
-
Układania kabli ciąg dalszy, widzimy że spacerowicze dotarli z tymi kablami do transmisji danych już pod moduł MRM-1. Po lewej mamy moduł Zarja, u góry widać fragment śluzy dla MLM zamocowanej na MRM-1, a po prawej srebrna pucha - najprawdopodobniej Tranquility ;)
Kornijenko wykonuje małe zadanie dodatkowe, poprawia ułożenie folii MLI na kamerze umiejscowionej na MRM-1 oraz ma poluzować jeszcze 3 śruby (nie usłyszałem tylko od czego :P edit: od kamery). Jurczychin tymczasem dalej układa kable.
-
Razem na MRM-1. Są na zewnątrz 3 godziny i 30 minut.
-
Małe porównanie obrazów - ten schemat jest z filmiku na yt, który zapodawałem wcześniej. Widać na nim lepiej (są podświetlone na niebiesko) kable transmisji danych. Kamerka jest odrobinę na lewo względem tego jak jest w rzeczywistości :)
-
Jem w tej chwili powoli śniadanie, widzę jednak, że prace wciąż się toczą w tym samym miejscu. Jak zakończą podłączanie tych wtyczek to rozpocznie się praca z drugim zwojem kabli - od systemu automatycznego dokowania KURS. Wtedy miejsce pracy zostanie przeniesione na drugą stronę modułu MRM-1.
-
Czy coś wiadomo więcej o tych uwolnionych przedmiotach?
-
Prace z tym pierwszym zestawem kabli zostały zakończone. Fiodor wziął się za ten drugi zestaw, a Michaił :
Godzina 10:45 CEST (27.07.2010)
Prace przy module MRM-1 dobiegły końca. Kornijenko wykonuje jeszcze parę zdjęć okolicznych miejsc. Kontrola poprosiła go o wykonanie zdjęć miejsca na module Zarja, w które uderzył mikrometeoroid.
-
Czy coś wiadomo więcej o tych uwolnionych przedmiotach?
Ten pierwszy chyba był ważniejszy, bo był związany z tymi kablami :P Zapewne dowiemy się na konferencji podsumowującej o ile taka będzie (są w ogóle z rosyjskich spacerków? nie kojarzę..) To był ostatni widok na ten pierwszy kawałek :
-
Mam takie pytanie, dość wydaje mi się interesujące, a dotyczące relacji pomiędzy członkami załogi.
Czy dochodziło kiedyś w historii funkcjonowania ISS to jakiś poważniejszych sprzeczek (jeżeli wogóle były, ale w końcu to tylko ludzie), czy raportowano o tym.
Jeśli chodzi o ISS, to nigdy o takich przygodach nie słyszałem. Zawsze mi się ta stacja kojarzyła z profesjonalizmem na najwyższym poziomie, także wątpię, aby coś takiego nawet w przyszłości miało miejsce ;) Podczas spotkań z astronautami z misji STS-130 w Polsce ktoś zadał pytanie o to jak unikają kłótni czy jakiś problemów itd. Ofkorz odpowiedź była taka, że oni są tam w konkretnym celu (to przecież ich praca) i wymaga się od nich racjonalnych działań. Zresztą Amerykanie z tego co wiem to mają jakieś - właściwie to wcale nie dziwne, a raczej standard, zajęcia z psychologami przed rozpocząciem misji. Uczą się wtedy podejścia do jakiegokolwiek problemu, bo gdy się takowy pojawi to trzeba spokojnie usiąść (zawisnąć!) i pogadać z daną osobą o tym problemie.
-
Trwają w chwili obecnej prace nad rozwinięciem drugiego zwoja kabli. Połączone zostaną anteny automatycznego systemu dokowania KURS na MRM-1 z komputerami w Zarji.
-
Wszystkie 6 połączeń systemu KURS zostało podłączonych do Zarji. Kontrola poprosiła Michaiła o wykonanie kilku zdjęć do dokumentacji.
Tym samym zostało nam ostatnie duże zadanie spaceru - wyrzucenie starej kamery ATV TV.
-
Za kosmo:
Godzina 11:01 CEST (27.07.2010)
Prace zakończone. Kosmonauci powoli kierują się do śluzy Pirs. Do wykonania zostało ostatnie duże zadanie - odrzucenie starej kamery TV ATV, która została zdeinstalowana na początku tego spaceru. Kamera zostanie odrzucona w przeciwnym kierunku do ruchu ISS z prędkością około 0.5 m/s. Zapewni to hamowanie aerodynamiczne i powolne obniżanie orbity. Za około 120 dni stara kamera wejdzie w atmosferę i ulegnie spaleniu.
-
Jeden z kabli od systemu KURS nie siedzi poprawnie. Kontrola łapie bardzo słaby sygnał, dlatego prawdopodobnie spacerowicze będą musieli w miejscu pracy jeszcze się pokręcić.
Z drugiej strony Kontrola mówi, że czas wracać do śluzy, więc może tak to zostawią...
-
Godzina 11:59 CEST (27.07.2010)
Kontrola w Moskwie podczas sprawdzania połączeń wykryła, iż w jednym z nich sygnał jest słaby. Spacerowicze mimo wszystko wracają do śluzy. Problem nie jest nagły i może być rozwiązanych podczas innych spacerów w tym roku (najbliższy rosyjski EVA w listopadzie, z kolei amerykański już za parę dni - 5 sierpnia!).
Ale numer, właśnie od stacji oddalił się kolejny zgubiony fragment (to będzie już trzeci dzisiaj). Kontrola próbuje ustalić co to było...
-
Fota 'tajemniczego obiektu' :P Dobrze widoczny na screenie po lewej, mniej więcej w środku, widać że jest to jakby podkładka :
-
Kamera zostanie zaraz odrzucona, nie wiem czy oni mają przejść na ramię Strela, i po nim wyżej...
-
Michaił będzie chyba robił fotki, a Fiodor machnie tą kamerką (hyhy rzut w dal! :P). Przygotowania w toku, muszą to zrobić dokładnie ;)
-
Fiodor szykuje się do rzutu.. no to będzie rzut życia! ;D Kamera wyląduje dopiero za 3 miesiące :D
-
Iiii....
-
Mam nadzieję, że on się nie przywiązuje do tej kamery... :P
-
Zdaje się, że przelatują nad Polską... ;)
-
Mają jakieś wątpliwości co do tego zadania.. o rany.. No i nie zobaczymy odrzucenia - brak zasięgu KU. Co za grzebały z nich ::)
-
Spacerowicze mieli problemu z odpowiednim przygotowaniem i ustawieniem się do wykonania tego zadania na ramieniu Strela. Postanowili, iż spróbują się odpowiednio ustawić na drabince na module Pirs.
-
Poszlo!
No, ale nic nie zobaczyliśmy ::)
-
Kamera została rzucona pod kątem mniej więcej 10 stopni z prędkością 0.5 m/s. Oczywiście wyrzucili ją w kierunku przeciwnym do poruszania się ISS. Za około 120 dni wejdzie ona w atmosferę i ulegnie destrukcji.
Ciekawe czy będzie widoczna podczas przelotu ISS na niebie? Robimy polowanie? ;)
-
Ano niestety nie zobaczyliśmy odrzucenia starej kamery...
Kosmonauci mogą już wracać do śluzy. WKD dobiega końca.
-
Spacer zakończył się oficjalnie wraz z zamknięciem włazu śluzy o godzinie 12:53 CEST. EVA-25 trwała 6 godzin i 42 minuty.
-
Godzina 12:55 CEST (27.07.2010)
Był to już 147 spacer kosmiczny wykonany z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, poświęcony na prace rozbudowujące oraz konserwacyjne. Jednocześnie był to 11 spacer w tym roku. Całkowity czas spacerów wykonanych z ISS od 1998 roku wynosi 914 godzin i 53 minuty.
Uff.. no to na 8 dni mamy spokój, 5 sierpnia czeka nas amerykański spacerek! ;)
-
Martwi mnie nieco ta ilość uwolnionych rzeczy. Ciekawe, czy ich orbity zostaną szybko podliczone i kiedy wejdą w atmosferę.
Tak czy inaczej - niebawem kolejny spacer! :)
-
Dzięki Matias za solidną i obszerną relację :) To chyba pierwsza relacja live na tym forum ;)
-
Kamera została rzucona pod kątem mniej więcej 10 stopni z prędkością 0.5 m/s. Oczywiście wyrzucili ją w kierunku przeciwnym do poruszania się ISS. Za około 120 dni wejdzie ona w atmosferę i ulegnie destrukcji.
Ciekawe czy będzie widoczna podczas przelotu ISS na niebie? Robimy polowanie? ;)
Według mnie nie będzie (widoczna).
Tak jak pisze kanarkus - Martwi mnie nieco ta ilość uwolnionych rzeczy. Ciekawe, czy ich orbity zostaną szybko podliczone i kiedy wejdą w atmosferę.
Obstawim kilka miesiecy. Na wejście w gęstszą atmosferę.
Niemniej jednak sprawa śmieci na orbicie to dziś już poważny problem. Krąży tam niezliczona ilość różnej maści drobnicy i bardzo dużo innego, większego śmiecia.
Na niskiej orbicie jest ich najwięcej, ale i na geostacjonarnej też są. Niektóre szacunki mówią, że Ziemia dzięki nim ma już swój (niczym gazowe olbrzymy) pierścień... ::)
A - przy okazji - byłem cały czas na forum podczas relacji - dzięki za jej przeprowadzenie..
-
no niestety, do śmiecenia Ziemia już nam nie wystarcza.
-
http://wiadomosci.onet.pl/2202801,441,jasne_cos_wokol_astronautow_dezorientacja_w_nasa,item.html
Onet znowu dał czadu...
Skąd oni biorą tych redaktorów? Tylko facepalm...
-
jako źródło podano CNN :D
przy okazji tłumaczenia :P ... powstał nowy/stary astronauta:
Podczas sześciogodzinnego spaceru obok dwóch astronautów Michaiła Kornijenko i Fiodora Jurkiczyna dryfowały dwa przedmioty.
;D >:( :o
-
...
Uff.. no to na 8 dni mamy spokój, 5 sierpnia czeka nas amerykański spacerek! ;)
Ma on potrwać 6,5 godziny a wezmą w nim udział Doug Wheelock (4-ty spacer po 3-ch w misji STS-120 o łącznym czasie 20 godzin i 41 minut) i Tracy Caldwell Dyson (będzie to jej pierwszy spacerek 8)).
Początek spaceru zaplanowany jest na godzinę 12:55 CEST (10:55 GMT)...
-
Spacer zakończył się oficjalnie wraz z zamknięciem włazu śluzy o godzinie 12:53 CEST. EVA-25 trwała 6 godzin i 42 minuty.
MCC-M podaje jak zwykle czas dłuższy o 1 minutę czyli 12:54 CEST i 6 godzin 43 minuty ;D
-
Z tym Jurkiczynem to nieźle pocisnęli... wrzuciłem też linka do tego artykułu w wątku o Bublach ;)
MCC-M podaje jak zwykle czas dłuższy o 1 minutę czyli 12:54 CEST i 6 godzin 43 minuty ;D
Hm.. ciekawe, może zaokrąglają :P
-
Ciekawy artykuł z NSF (http://www.nasaspaceflight.com/2010/07/iss-partners-assess-extension-2025-potentially-2028/) odnośnie podjęcia przez kraje/agencje udzielające się w programie ISS, analiz dotyczących przedłużenia programu działalności ISS do 2025 roku (z opcją na 2028).
Analizy mają zostać przeprowadzone do 2016.
Spora część artykułu poświęcona jest na aktualizacje dotyczące chyba najważniejszych ruchomych komponentów ISS - wielkich jednostek SARJ (Solar Alpha Rotary Joints), które obracają panelami słonecznymi po obu stronach stacji w podążaniu za Słońcem (mamy więc SARJ na sterburcie - starboard, oraz na bakburcie - portside). Niektórzy z nas mogą jeszcze pamiętać jak w przeszłości byliśmy świadkami spacerów EVA podczas których astronauci majstrowali w SARJ :)
Problemy zaczęły się w momencie, kiedy załoga ISS odczuwała wibracje oraz zaczęto rejestrować zwiększone konsumowanie energii przez jednostkę SARJ na sterbucie ISS. Przeprowadzono spacer kontrolny podczas misji STS-120 w wyniku którego znaleziono na częściach Race Rings SARJ opiłki metalu (zawierające azotek 1505, ang. nitride). W międzyczasie później pojawiły się podobne problemy z SARJ na bakburcie, a jeden z astronautów (Mike Fossum) zaobserwował niewielkie wgłębienia na Race Rings podczas swojego spaceru. Powstały wtedy plany ratowania całych jednostek SARJ, które polegały na wymianie części TBG (Trundle Bearings Assemblies), które były swego rodzaju łożyskami (było ich chyba 12 na każdym Race Ringu), oraz na przesmarowaniu całego układu nowym smarem. Prace konserwacyjne przeprowadzono podczas misji STS-126, a efekty były bardzo zadowalające - w przeciągu 2 orbit zakłócenia pracy SARJ znacząco się zmniejszyły. W dłuższym przeciągu czasu (po samoczynnym rozprowadzeniu smaru), efekty były jeszcze lepsze.
Menadżerowie programu ISS stworzyli później plan konserwacji jednostek SARJ, który miał by się opierać na 10 spacerach EVA i zakończyć wymianą zdegradowanego wewnętrznego pierścienia w SARJ na sterburcie (znamy to jako hardware/operacja SARJ XL) (http://www.nasaspaceflight.com/2008/08/maf-complete-et-129-ahead-of-schedule-sarj-xls-10-eva-plan/).
Jednak rezultaty konserwacji były na tyle dobre, iż plany te zostały odłożone. Na skutek brania teraz pod uwagę wydłużenia okresu działalności ISS do przynajmniej 2020 (wcześniej był 2016), panel zarządzający programem ISS (Space Station Program Control Board) wytoczył plan wg którego w 2015 roku odbędą się dwa spacery EVA (wykonane przez załogę ISS), w czasie których dokonane zostaną kolejne prace konserwacyjne - nałożenie nowej warstwy smaru. W wypadku przedłużenia programu stacji kolejne dwa spacery zostaną zaplanowane na 2020 rok.
W związku z tym (oraz brakiem wzmianek na ten temat w dokumentacjach pozostałych dwóch misji + niepewnej STS-135) SARJ XL na razie zostanie na ziemi, gdzie będzie w stanie gotowości do wysłania na orbitę.
Prowadzony jest aktualnie test mający odwzorować pracę jednostek SARJ tu na Ziemi, zasymulowane zostały warunki takie na jakie były wystawione prawdziwe SARJ podczas kilku lat swojej działalności na orbicie. Test pozwoli na weryfikację możliwości wydłużania fazy działalności operacyjnej jednostek SARJ.
Trochę się rozpisałem, ale wypadałoby przypomnieć co i jak, bo niestety pewien zapis tego co się już wydarzyło został w innym miejscu ::)
Ciekawostką w artykule jest to, iż podano informację o konieczności przenosin Kontroli Misji w Houston (MCC-H) w niedalekiej przyszłości. Ma to być związane z wymianą zaplecza hardware (komputery).
-
Odnośnie teraz amerykańskiego spaceru, który będzie miał miejsce za 6 dni, to na 3go sierpnia planowana jest w związku z nim konferencja. Jeśli dobrze na szybko przeliczam (1pm CDT), to będzie ona o 20 naszego czasu.
Z krótkich kolejnych newsów można dodać, że historycznie na ISS wczoraj (29.07) działało najwięcej regałów (racks) z eksperymentami czy innymi urządzeniami w tym samym czasie. W czasie dnia, 12 z 13 podanych wykonywało jakąś pracę - ER-1 (ExPrESS Rack-1), ER-2, ER-3, ER-4, ER-6, CIR (Combustion Integration Rack), FIR (Fluids Integrated Rack), MSG (Microgravity Science Glovebox), MELFI-1, MELFI-2, MELFI-3, SAIBO and RYUTAI.
Rosjanie potwierdzili także, iż system KURS-P, który był zamontowany podczas spaceru EVA-25, działa poprawnie (chociaż ruszył za drugim razem, bo Rosjanie musieli pogmerać w ustawieniach).
W załączniku fotka ze spaceru EVA-25, niestety nie powiem kto jest na zdjęciu :P (źródło - Roskosmos).
-
Michaił Kornijenko w czasie swojego 1. spaceru ;D
-
Po czym poznałeś? :)
-
zaglądałem tylko na blog Fiodora (http://www.federalspace.ru/main.php?id=222) :)
-
Ahh no tak ;) Hyh niezła plotka poszła na nsf - Rosjanie raczej mają gdzieś prywatność innych osób, Fiodor Jurczychin prosił o numery telefonu do dwóch osób i MCC-M po prostu (na wizji, gdzie przecież nasłuchuje ją szeroka społeczność różnych ludzi) je podało.. :P
Wracając jednak do spraw poważnych to w dniu wczorajszym (tj. 30.07) w module DC-1 (Pirs) Michaił Kornijenko zakończył w urządzeniu ZU-S proces rozładowywania drugiego zestawu baterii (825M3) kombinezonów Orlan. Ponadto Kornijenko i Jurczychin zakończyli proces zmiany konfiguracji sekcji PkhO (Transfer Compartment - która służyła jako zapasowa śluza podczas EVA-25) modułu Zvezda oraz DC-1 do normalnego stanu (jaki miał miejsce przed EVA-25). Z kolei dowódca Skworcow przygotowywał rosyjskie narzędzia, które będą używane podczas najbliższego amerykańskiego spaceru EVA-15.
Oraz mały dodatek a propos przygód z toaletami na ISS - wpis z blogu Shannon Walker, gdzie mamy bardzo emocjonalnie opowiedzianą historię całego problemu z - na szczęście szczęśliwym zakończeniem, bo "To jest zawsze dobry dzień na orbicie, kiedy działa twoja toaleta" ;D W skrócie mogę wspomnieć, że w momencie rozbierania całego systemu Shannon natrafiła na zbiór osadu (który nie trzeba mówić czym jest) w zupełnie niespodziewanym miejscu. Dodatkowo po zidentyfikowaniu problemu okazało się, że potrzebna do wymiany uszczelka, która została przywieziona na pokładzie wahadłowca, ma status 'zgubionej'. Na szczęście amerykańska toaleta oparta jest na jej rosyjskim odpowiedniku, stąd udało się tę część (pompę) pożyczyć od Rosjan :P
http://blogs.chron.com/inorbit/2010/07/fixing_the_toilet_or_what_makes_one_appreciate_simple_m_1.html
Ostatni news (http://www.kentuckyspace.com/index.php?option=com_content&view=article&id=165:first-nanoracks-platform-powered-up-&catid=45:kentuckyspaceblog&Itemid=1) - na stronie można zobaczyć filmik z profesorem Jimem Lumppem z Uniwersytetu Kentucky, który nam objaśnia parę rzeczy podczas sesji komunikacyjnej z jednostką NanoRacks znajdującą się na ISS (wypełnioną do 16 pojedyczymi, komercyjnymi jednostkami z eksperymentami).
-
Wczoraj, 31 lipca, na ISS wydarzyła się poważna awaria, której uległ obwód A chłodzenia pomieszczeń stacji. Musiano wyłączyć cały szereg aparatury naukowej nie tylko amerykańskiego segmentu stacji, lecz także poszczególnych urządzeń w modułach japońskich i europejskim. Wyłączone zostały dwa z czterech żyroskopów systemu stabilizacji ISS. Oczywiście sytuacja nie jest na tyle zła, by zaszła potrzeba ewakuacji stacji, niemniej zarówno centrum kontroli, jak i część załogi ISS pracuje na okrągło [EDIT: w tej chwili sytuacja jest opanowana i reszta załogi dostała zgodę na "spanie do woli". Przyczyną awarii było najprawdopodobniej zwarcie w zasilaczu pompy amoniaku obwodu A. Jej wymiana (cztery jednostki są w magazynach ESP) wymagałaby dwóch EVA.]
Więcej na ten temat na stronie SFN (http://www.spaceflightnow.com/news/n1007/31station/) i forum NSF (http://forum.nasaspaceflight.com/index.php?topic=16584.msg623872#msg623872).
-
Wczoraj, 31 sierpnia
Oczywiście wczoraj był 31 lipca.
Czy wyłączenie aparatury naukowej może wpłynąć na przeprowadzane badania?
-
Wczoraj, 31 sierpnia
Oczywiście wczoraj był 31 lipca.
Czy wyłączenie aparatury naukowej może wpłynąć na przeprowadzane badania?
Oczywiście, wczoraj jeszcze był lipiec.
Wyłączenie aparatury z definicji wpływa ujemnie na przeprowadzanie znacznej większości badań.
-
O kurczę, no nieźle! Z tego co czytam to do wczesnych godzin rannych na nogach (oczywiście w przenośni) była Tracy, która pracowała nad ustabilizowaniem systemu chłodzącego pomiędzy Unity, a Zarją (trzeba było znaleźć jakiś kabel). Poza tym alarmy na ISS rozbrzmiały około 2 w nocy naszego czasu. Wczoraj wieczorem przeglądałem newsy związane z ISS, także bym coś zauważył...
W związku z wyłączeniem żyroskopów chyba nie można też chwilowo korzystać z bieżni T2 (tak chyba zrozumiałem). Zdeakywowano redundantną nitkę systemu komunikacyjnego pasma S, redundantną nitkę systemu Global Positioning System stacji oraz jakieś konwertery DC-DC + inne elementy systemu komunikacyjnego (komputery - > instrumenty naukowe) na pokładzie ISS.
Są dwie części zapasowe na wypadek gdyby trzeba było wymieniać pompę w obiegu chłodzącym A. Ciekawe jak te wydarzenia wpłyną na czwartkowy amerykański spacer??
Tutaj dokument (http://www.boeing.com/defense-space/space/spacestation/systems/docs/ISS%20Active%20Thermal%20Control%20System.pdf) w którym można znaleźć sporo schematów i informacji o systemie chłodzenia stacji (EATCS i inne).
-
W czasie pisanie mojego ostatniego postu (wyżej) miała miejsce próba zrestartowania niedziałającej pompy. Niestety zakończyło się to kolejnymi alarmami, powtórzyła się sytuacja z dzisiejszej nocy i pompa nadal jest martwa.
-
Wygląda na to, że będą dwa spacery kosmiczne:
http://www.spaceflightnow.com/news/n1007/31station/
a najbliższy może mieć miejsce już w czwartek!
-
Jedna wersja wydarzeń tłumaczy, że doszło do zwarcia elektrycznego, być może nawet już zlokalizowano odpowiedzialny za to kabel, a nawet znaleziono zapasowy.
Tej wersji z kablem to chyba nie było, bo chodziło o to, aby kablami połączyć moduł Unity i Zarji przez co lepiej byłaby trzymana równowaga cieplna oraz powstała by możliwość dalszego używania trzech z czterech żyroskopów (a nie dwóch). Tego kabla nie mogli znaleźć przez parę godzin, ale w końcu Tracy z Douglasem go dorwali :)
a najbliższy może mieć miejsce już w czwartek!
To zgodnie z planem, wtedy miał się odbyć spacer EVA-15. Narzędzia już były przygotowywane, ale teraz wpadła im dodatkowa spora praca... :P
-
Czyli w sumie w najbliższym czasie możemy się spodziewać trzech spacerów kosmicznych?
-
Pierwszy ma być teraz w czwartek, drugi w sobotę. Ten który nam wypadł z programu to nie wiem, ISS jest bez redundantnego obiegu chłodzącego. Muszą jak najszybciej to naprawić.
-
Chyba tak. I do tego zmiany w najbliższym EVA - zamiast niego będzie chyba contingency EVA.
-
zamiast niego będzie chyba contingency EVA.
Który będzie na dodatek pierwszym oficjalnym takim spacerem w historii.
-
Pierwszy ma być teraz w czwartek, drugi w sobotę. Ten który nam wypadł z programu to nie wiem, ISS jest bez redundantnego obiegu chłodzącego. Muszą jak najszybciej to naprawić.
Pierwszy ma być w czwartek/piątek, drugi chyba w niedzielę. Zadania wcześniej planowane dla EVA-15 będą wykonane "w późniejszym czasie". Zresztą one są "mało ważne", instalacja złącza dla CanadArm2 nie jest pilna, ERA przybędzie dopiero za wiele miesięcy.
-
Jedna wersja wydarzeń tłumaczy, że doszło do zwarcia elektrycznego, być może nawet już zlokalizowano odpowiedzialny za to kabel, a nawet znaleziono zapasowy.
Tej wersji z kablem to chyba nie było, bo chodziło o to, aby kablami połączyć moduł Unity i Zarji przez co lepiej byłaby trzymana równowaga cieplna oraz powstała by możliwość dalszego używania trzech z czterech żyroskopów (a nie dwóch). Tego kabla nie mogli znaleźć przez parę godzin, ale w końcu Tracy z Douglasem go dorwali :)
Tak, to mój błąd. Pisałem to na kolanie wcześnie rano w niedzielę, dysponując szczątkowymi danymi Przepraszam za wprowadzenie w błąd!
-
Pierwszy ma być w czwartek/piątek, drugi chyba w niedzielę. Zadania wcześniej planowane dla EVA-15 będą wykonane "w późniejszym czasie". Zresztą one są "mało ważne", instalacja złącza dla CanadArm2 nie jest pilna, ERA przybędzie dopiero za wiele miesięcy.
W zasadzie tak. To raczej przygotowanie kompleksu na przyjęcie PMM w listopadzie ma bardziej nagły charakter (ciekawe swoją drogą co to będą za zadania).
-
Witam pora zacząć się udzielać:) . O awarii na ISS mówili nawet w trojce . Czyli pozostaje śledzić wydarzenia i czekać na spacery.
-
Jest już decyzja oficjalna co do EVA. Pierwsza zacznie się w piątek 6 sierpnia o 12:55 CEST, trzy dni później, czyli w poniedziałek 9 sierpnia. W obu wezmą udział Wheelock (EV1, czerwone paski, 3 EVA na koncie) i Caldwell-Dyson (EV2, bez pasków, bez EVA).
-
Odnośnie teraz amerykańskiego spaceru, który będzie miał miejsce za 6 dni, to na 3go sierpnia planowana jest w związku z nim konferencja. Jeśli dobrze na szybko przeliczam (1pm CDT), to będzie ona o 20 naszego czasu.
Co do spacerków to konferencja prasowa jest planowana na dzisiaj o 22 czasu polskiego !
-
Co do spacerków to konferencja prasowa jest planowana na dzisiaj o 22 czasu polskiego !
Serdeczne dzięki za informacje! Będziemy oglądać! :)
-
Zaczęła się konferencja.
----
Live:
wyłączono szereg systemów, w tym żyroskopy, GPS i niektóre ogrzewacze.
zespół operacji próbował aktywować pompę. wygląda na to, że silnik ruszył, co raczej sugeruje, że jest coś nie tak z systemem elektrycznym
----
Wyłączono jedną z zamrażarek, ale wcześniej przeniesiono próbki do innych miejsc.
----
Są cztery pompy zamienne (to chyba wszystko co mają w ogóle) na orbicie.
----
Tak czy inaczej będą spacerki kosmiczne - pierwszy w czwartek, drugi w niedzielę.
----
Wychodzi na to, że załoga w trakcie treningu przed tą ekspedycją przygotowywała się na takie ewentualności, więc są w miarę gotowi.
----
Największa strata jest związana raczej z eksperymentami, które miały być zrobione w ciągu najbliższych dni.
----
Druga i trzecia grafika pokazuje gdzie jest pompa
----
Czwarta grafika pokazuje miejsce gdzie jest pompa zapasowa
-
Pierwsza grafika pokazuje moduł zapasowej pompy.
---
Chyba nie będą używać ramienia SSRMS w trakcie spaceru, chyba że dla pomocy dla astronauty
---
1 spacer - wyciągnięcie pompy i przygotowanie drugiej
---
Największym problemem będzie uwolnienie kabli przeprowadzających chłodziwo (amoniak) i są odpowiednie procedury na wypadek zanieczyszczenia amoniakiem.
---
Przygotowania do tych spacerów idą dość agresywnie - normalnie trwałoby to około 2 tygodni, ale skoro się przygotowywano do spaceru to szybciej to idzie.
---
I to tyle - czas na pytania.
-
No nieźle się porobiło. To ma być podobno pierwsza sytuacja, kiedy wymienia będzie pompa na ISS ::)
Co do przygotowań do spaceru to idą pełną parą, także tutaj na Ziemi. W ośrodku NBL (Neutral Buoyancy Laboratory) trenują dzisiaj Suni Williams i Cady Coleman - przeprowadzają oni symulację naprawy (wymiany pompy). Ich rady będą bezcenne dla Wheelocka i Caldwell Dyson. Jutro taki sam treningi w NBL mają przeprowadzić dwie osoby z załogi STS-133 - Al Drew i Tim Kopra, oczywiście w ramach wypracowania/dopracowania kroków poczynionych dzisiaj przez Williams i Coleman'a.
Się dzieje! Warto sobie uzmysłowić, że ISS w chwili obecnej jest bez redundantnego systemu chłodniczego, to jak spacer akrobaty po linie na wysokości kilkudziesięciu metrów bez żadnych zapieczeń...
-
Tak na wszelki wypadek warto dodać, że rosyjska część Stacji dysponuje własnym systemem chłodzenia, ale to żadne zabezpieczenie... :P
-
Największa strata jest związana raczej z eksperymentami, które miały być zrobione w ciągu najbliższych dni.
Czy wiadomo coś więcej na temat utraconych eksperymentów? Jakieś poważniejsze szkody?
-
Hmm, nie jestem na bieżąco ze wszystkimi eksperymentami na ISS*, ale w trakcie tej konferencji usłyszeliśmy, że wyłączony został m.in. eksperyment badający proces spalania.
*A ktoś w ogóle jest? Nie jestem pewien, czy takie informacje są publikowane...
-
*A ktoś w ogóle jest? Nie jestem pewien, czy takie informacje są publikowane...
Czasami coś do wątku ISS podrzucamy, ale ogólnie nie poświęcamy na to dużo miejsca (już kiedyś poruszaliśmy tę sprawę chyba). Na forum NSF ludzie wrzucają raporty z postępów prac nad eksperymentami, także właściwie informacje są jak najbardziej jawne. Kiedyś chciałem się zabrać za wrzucanie jakiegoś info raz na jakiś czas u nas, ale jest trochę pracy z ogarnięciem tego materiału (i tłumaczeniem), jak jakiś raport wleciał na NSF to trochę tego było :P
Co do eksperymentów, to raczej po prostu zostanie utraconych kilkadziesiąt godzin przeznaczonych na tego typu aktywności. Z większych komplikacji to być może właśnie te problemy z przechowywaniem delikatnych próbek (białek m.in.) w zamrażarkach.
Wyłączono jedną z zamrażarek, ale wcześniej przeniesiono próbki do innych miejsc.
To właśnie z MELFI-1 do MELFI-2 je przeniesiono. Ciekawe czy się zmieściły swoją drogą...
-
Z tego co rozumiem, to Rosyjska część ma własny obieg chłodzenia, ale problemem jest fakt, że główny system zasilania przekazuje energię również na tę część stacji - system, który nie może działać tak jak powinien, ponieważ korzysta z systemu chłodzenia A (na amoniaku). Więc przy założeniu, że padnie obieg B, wtedy główny system zasilania będzie musiał być chyba wyłączony. A to bardzo ograniczy ilość dostępnej energii.
-
Spacery zostały przeniesione na piątek i poniedziałek. Chyba potrzebują więcej czasu w basenie...
Tak na wszelki wypadek warto dodać, że rosyjska część Stacji dysponuje własnym systemem chłodzenia, ale to żadne zabezpieczenie... :P
A na dodatek rosyjski system jest teraz połączony z tym obecnie działającym obiegiem chłodzącym B. Swoją drogą o systemie chłodzenia po rosyjskiej stronie nigdy nic nie czytałem. Ktoś ma jakieś materiały? Nie kojarzę z rosyjskiej części żadnych radiatorów, tam jest to inaczej rozwiązane?
Więc przy założeniu, że padnie obieg B, wtedy główny system zasilania będzie musiał być chyba wyłączony. A to bardzo ograniczy ilość dostępnej energii.
Przy takim obrocie sprawy chyba załoga musi wynieść się z amerykańskiej części stacji. Rosyjska część może będzie w stanie chłodzić najważniejsze systemy podtrzymywania życia. Utrata zasilania oznacza całkowite przeniesienie zadania kontrolowania położenia ISS z żyroskopów CMG na rosyjskie silniki. Dziennie tracili by w związku z tym około 50 kg paliwa. Mówi się jednak, że taka sytuacja nie mogłaby potrwać długo (niecały tydzień?), stąd trzy osoby z załogi musiałyby wrócić Sojuzem na Ziemię w trybie awaryjnym.
Najgorzej byłoby z uzyskaniem odpowiedniej ilości energii do uruchomienia niezbędnych systemów przy przygotowaniach oraz trwania spaceru kosmicznego (podczas którego wymieniano by np. pompę). Kontrolerzy z NASA wysłali zapytanie do Rosjan czy możliwy byłby transfer wymaganej energii do przeprowadzenia EVA z rosyjskiej części stacji.
To oczywiście bardzo czarny scenariusz. Jak na razie obieg chłodzący B radzi sobie bardzo dobrze. Zespoły na Ziemi w chwili obecnej 24 godziny na dobę śledzą poziomy wydzielanego/pochłanianego ciepła. Ponoć w MCC-H panuje teraz taki ruch jak podczas misji wahadłowca.
Tutaj jeszcze filmik (http://www.space-multimedia.nl.eu.org/index.php?option=com_content&view=article&id=6100) ukazujący nam treningi astronautów Drew i Kopry w basenie w NBL (z dnia 2 sierpnia).
-
Jeszcze trochę ciekawych informacji:
- Wheelock i Caldwell Dyson symulowali w basenie w NBL wymianę pompy w zeszłym roku (we wrześniu). Wymiana modułu pompy (Pump Module) jest zadaniem z tzw. 'Wielkiej 14', czyli zbioru zadań naprawczych najważniejszych krytycznych systemów na ISS. Niektórzy astronauci wchodzący w skład załogi ISS przechodzą 2-tygodniowy trening w NBL, podczas którego symulowana jest część zadań z ' Wielkiej Czternastki'. Tak się akurat szczęśliwie złożyło, że Doug i Tracy symulowali tę pracę.
- w niedzielę wysłane były do astronautów, którzy wyjdą w przestrzeń kosmiczną, materiały dotyczące strony technicznej spaceru (coś w rodzaju przypomnienia, bo oni już to robili),
- jutro (właściwie już dzisiaj :P) dowiemy się jaka będzie rola ramienia SSRMS podczas spaceru. Warto wiedzieć, że jakby nie było to używanie manipulatora też jest utrudnione (trzeba chłodzić). Stąd być może będzie tylko asysta SSRMS. Moduł Pompy posiada port PDGF dla ramienia, dlatego możliwe byłoby przeniesienie tej części za jego pomocą. Lokalizacja pompy na S1 jest dosyć pokrętna stąd 'fajnie' by było mieć SSRMS na stanie. Operatorem manipulatora ma być chyba Shannon Walker. Stanowisko nie będzie w Cupoli (za dużo by prądu zżerało, a poza tym stamtąd nie widać miejsca pracy dwóch EVA), tylko w Destiny. We wtorek na ISS mają zostać przesłane manuale dotyczące obsługi SSRMS podczas nieplanowanych spacerów.
- Moduł Pompy w zamierzeniu miał działać 100000 godzin, w niedzielę doszło do awarii (najprawdopodobniej, bo nie wiadomo jeszcze na 100%) po 80000 godzinach. Jest to więc trochę za wcześnie. Inżynierowie na pewno zechcieliby sobie rzucić okiem na taką pompę, ponieważ ta jednostka nigdy się jeszcze nie popsuła na ISS. Początkowe informacje mówią jednak, że ani w najbliższej STS-133, ani w STS-134 nie ma miejsca/możliwości zabrania pompy na Ziemię. Dlatego najszybciej poleci ona 'na dół' w czasie (jeszcze nie zatwierdzonej!) STS-135 za rok.
- Pompa zlokalizowana jest na kratownicy S1 w Zatoce 7 (załącznik), natrafiłem na dwie wartości masy tego urządzenia (nie wiem skąd ta różnica), i wynosi ona 227 lub 353 kilogramów. Jednostka zapasowa znajduje się na platformie sprzętowej ESP-2, która znajduje się po drugiej stronie i trochę niżej od lokalizacji pompy. Pozostałe zapasowe (łącznie są 4) pompy znajdują się na ELC-1, ELC-2 i ESP-3.
-
Jak już wspomniane było w poście wyżej, rozpoczęcie akcji naprawy zostało przesunięte o 24 godziny. Pierwszy spacer kosmiczny będzie miał miejsce w piątek (06.08), a drugi w poniedziałek (09.08). Decyzja została podjęta przez kontrolerów lotu i dyrektorów programu ISS w poniedziałek wieczorem, po przejrzeniu proponowanych przedziałów czasowych na naprawy, będących w fazie finalnego dopinania procedur podczas awaryjnych spacerów oraz rezultatów symulacji przeprowadzonych przez astronautów na Ziemi w basenie w ośrodku NBL (Neutral Buoyancy Laboratory) przy NASA Johnson Space Center.
Spacery wykonają Inżynierowie Lotu Ekspedycji 24 - Doug Wheelock i Tracy Caldwell Dyson. Wymienią oni pompę chłodziwa (amoniaku), która odmówiła posłuszeństwa 31 lipca (było już po północy - 1 sierpnia, w Polsce). Relację ze spacerów będzie ofkorz prowadziła NasaTv. Relacje mają rozpocząć się o 12:00 CEST, spacerowicze mają wyjść ze śluzy Quest około 55 minut po rozpoczęciu transmisji. Około dwóch godzin po zakończeniu każdego spaceru, NasaTv będzie także nadawała konferencje podsumowujące spacery kosmiczne. Obecni na nich będą Dyrektor programowy Mike Suffredini, Dyrektor programu spacerów kosmicznych dla Ekspedycji 24 - Courtenay McMillan oraz oficer programu spacerów kosmicznych dla Ekspedycji 24 David Beaver.
-
Co do przygotowań do spaceru to idą pełną parą, także tutaj na Ziemi. W ośrodku NBL (Neutral Buoyancy Laboratory) trenują dzisiaj Suni Williams i Cady Coleman - przeprowadzają oni symulację naprawy (wymiany pompy). Ich rady będą bezcenne dla Wheelocka i Caldwell Dyson.
Zapis wideo: http://www.youtube.com/watch?v=BK6C4m8wY5M
-
Dzięki za podpięcie filmiku! :)
Mały update odnośnie wczorajszego dnia :
- wszystkie systemy ISS pracują dobrze, oczywiście za wyjątkiem tych wyłączonych o których już wspominaliśmy.
- w ramach przygotowania do dwóch spacerów EVA 6 i 9 sierpnia, których celem będzie wymiana modułu pompy (Pump Module) amoniaku obwodu chłodzącego A systemu kontroli termicznej ETCS (External Thermal Control System), astronauci Caldwell-Dyson, Wheelock oraz Walker (jako operator ramienia SSRMS podczas spaceru) przeprowadzili jedno godzinną sesję przypominającą procedury związane z zanieczyszczeniem amoniakiem (NH3, toksyczna substancja, której opary nie osadzają się na skafandrach EMU - Extravehicular Mobility Unit; w postaci stałej amoniak najprawdopodobniej najzwyczajniej od EMU się odbija, może jednak utkwić w jakimś 'zaczepnym' miejscu; natomiast w postaci ciekłej jest bardzo groźny, zamarza na skafandrach EMU). Mechaniczne usuwanie amoniaku nie zdaje rezultatu. Zamiast tego, najlepszą metodą pozbycia się zanieczyszczenia NH3 to jego sublimacja na skutek rozprowadzania ciepła (po skafandrze). Używa się w tym celu specjalnego narzędzia, które podgrzewa zanieczyszczenia (zdaje się, że niczym suszarka dla włosów). W momencie usunięcia wszelkich widocznych zanieczyszczeń, wdrażana jest procedura tzw. 'wypiekania' ;) przez czas około 30 minut astronauta dosłownie łapie promienie Słońca, usuwając ewentualnego resztki amoniaku. Następnie w razie potrzeby astronauta może w śluzie Quest przejść dodatkowe testy (opierające się na cyklach zmiany ciśnienia).
Tracy i Doug pracowali także w śluzie Quest, przygotowując ją na piątek. Rekonfigurowane/chowane były także narzędzia i sprzęt oryginalnie mający być użyty w czasie planowanej EVA-15. Wyjmowane są także narzędzia potrzebne przy zadaniu wymiany modułu pompy.
-
Jeszcze drobna informacja, pojawiły się plotki, że NASA zastanawia się nad dodaniem trzeciego, awaryjnego spaceru kosmicznego. W czasie jego przeprowadzania miałaby zostać wymieniona jednostka RPCM. Niestety nikt z nas tutaj nie opisywał chrzestu bojowego kanadyjskiego robota (stanowiącego swego rodzaju wyrafinowane przedłużenie SSRMS) - Dextre. Jego zadaniem, bodajże w zeszłym tygodniu, była wymiana tej jednostki RPCM. Niestety wystąpiły z nią problemy (już nie pamiętam, chyba nie chciała wyjść, był jakiś problem po jej wyjęciu... ?) i operacje trzeba było cofnąć.
Trochę nie rozumiem tego rozważania odnośnie 3 spaceru, ale to pewnie przez to, że nie jestem w temacie do końca.. ::)
-
Jakieś newsy?
-
Tak jest - spacery przeniesione na sobote i środę.
-
Tak jest - spacery przeniesione na sobote i środę.
Ooo to ciekawe.. i dosyć istotne rzeczywiście? Jaki powód? Więcej czasu na analizy i przygotowania?
-
Przypominam, że już za 9 godzin pierwszy awaryjny spacer kosmiczny EVA-15. W chwili obecnej Tracy i Doug śpią w śluzie Quest, przechodząc procedurę usuwania azotu z ich organizmów.
Plan na jutro (trzeba dodać 6 godzin, aby wyszło na nasz czas).
EDT........HH...MM...EVENT
08/07/10
06:55 AM...00...00...Spacesuits to battery power
07:00 AM...00...05...Post depress/airlock egress
07:25 AM...00...30...Tools/tether setup
07:45 AM...00...50...EV-1: Pump module (PM) removal preps
07:55 AM...01...00...EV-2: CETA cart preps
08:35 AM...01...40...EV-1: Robot arm (SSRMS) prep and ingress
08:45 AM...01...50...EV-2: PM jumper vent
09:00 AM...02...05...Initial PM quick-disconnect ops
10:05 AM...03...10...EV-1: Retrieve adjustable grapple bar (AGB)
10:05 AM...03...10...EV-2: Prep failed PM for removal
10:50 AM...03...55...Remove failed PM
11:10 AM...04...15...EV-1: Move failed PM to POA fixture
11:10 AM...04...15...EV-2: Spare PM preps
11:30 AM...04...35...EV-1: Spare PM preps
11:50 AM...04...55...BINGO for spare PM removal
12:20 PM...05...25...Remove spare PM from external storage platform No. 2
12:50 PM...05...55...Install spare PM in S1 truss
01:25 PM...06...30...Cleanup and ingress
01:50 PM...06...55...Pre-airlock repress
01:55 PM...07...00...Airlock repress
-
Za 25 minut początek relacji na NASA TV!
-
Relacja ruszyła, widzimy podgląd na śluzę Quest, gdzie Tracy i Doug są już w skafandrach, a po środku widać przygotowującą ich Shannon Walker.
-
Przygotowania trwają. W tej chwili Jurczychin i Walker instalują ratunkowy plecak na plecach Douga Wheelocka :
-
Procedura przeczyszczania i uruchamiania skafandrów zakończyła się o godzinie 11:50 CEST. W tej chwili Doug Wheelock jest już w śluzie Quest. Wszedł pierwszy przodem, co oznacza że on będzie obsługiwał panel kontrolny w śluzie. Trwa zakładanie plecaka SAFER dla Tracy.
Wheelock ma na nogach czerwone znaczniki dla rozróżnienia go od Tracy, która ma cały biały kombinezon.
-
No i straciliśmy zasięg :P
-
Tutaj niby jest przekaz Nasa HD, ja tam nie widzę jakiejś masakry, chociaż jakość niezła :)
http://www.space-multimedia.nl.eu.org/index.php?option=com_content&view=article&id=3616:nasa-tv-hd&catid=1:latest&Itemid=91
-
Tracy została 'umieszczona' w śluzie ;)
-
Mają 25 minut opóźnienia względem oryginalnego planu. Na skutek problemów z systemem komunikacyjnym Tracy.
Na screenie niżej widoczna po lewej stronie Shannon, która sprawdza listę czynności, Jurczychin w niebieskiej koszulce, a na dole widoczny Skworcow, wykonujący zdjęcia.
-
Zamknęli już właz, który rozgranicza dwie przestrzenie modułu Quest - śluzę (Crew lock) oraz przedział sprzętowy (Equipment lock).
Trwa resetowanie zegarów. Depresuryzacja (obniżanie ciśnienia) rozpocznie się za minutę.
edit: Obniżanie ciśnienia w śluzie rozpoczęło się oficjalnie o 12:43 CEST. Stream mi się spóźnia standardowo o 2-3 minuty :P
-
Kontrola Misji otrzymuje poprawne dane telemetryczne ze skafandrów. No to spadamy razem z psi ;)
Na czas spaceru zostały zastopowane wielkie mechanizmy obrotowe panelami słonecznymi - SARJ. Panele są tylko 'skręcane' przez jednostki BGA. Kontrolę nad orientacją ISS sprawują 3 żyroskopy.
Shannon obserwuje wskazania odczytów z komory śluzy :
-
Trwają testy szczelności. Zeszli już do ciśnienia 5 psi.
Na Naszej przedstawili parę grafik poglądowych, przyda się je w tym momencie tutaj przywołać. Pierwszy załącznik ukazuje nam szeroki podgląd na ISS i lokalizację miejsca pracy. Nie należy się zbytnio sugerować brakiem kratownic po lewej stronie i panelami słonecznymi u góry. Tak stacja wygląda przed 2007 rokiem bodajże :)
Na drugim załączniku widoczne miejsce, w którym czeka na astronautów zapasowa pompa. Jest to zewnętrzna platforma sprzętowa ESP-2 (External Stowage Platform 2), znajdująca się przy śluzie Quest.
Na trzecim załączniku moduł pompy wraz z przytwierdzonym AGB (Adjustable Grapple Bar - jeśli dobrze kojarzę) - czyli 'wtyczce', która umożliwi przechwyt elementu przez manipulator SSRMS.
Na ostatnim załączniku foto z miejsca 'pobytu' pompy. Nie należy się znowu sugerować niepełnymi kształtami ISS.
-
Idealnie trafilem! Wlaz otwarty!
---
Edit - poczatek spaceru o 13:19 CEST
Jest to pierwszy amerykanski spacer kosmiczny bez wsparcia promu kosmicznego od 30 stycznia 2008, kiedy to w przestrzen kosmiczna wyszla astronautka Whitson i astronauta Tani.
-
Tutaj (http://www.floridatoday.com/assets/pdf/A916207586.PDF) dostępny jest z pozoru skomplikowany dokument ;) To lista procedur. Jesteśmy na stronie 14, gdzie widzimy, że po wyjściu ze śluzy 25 minut zajmie astronautom przygotowanie się do pracy. Widać tam też ułożenie uprzęży dla astronautów EV1 to Doug, a EV2 to Tracy.
Mamy pierwsze widoczki - na razie w zasięgu wzroku ramię SSRMS :) Mamy orbitalną noc :
-
Wpis z kosmo:
Godzina 13:32 CEST (07.08.2010)
Przez 25 minut od momentu wyjścia ze śluzy astronauci będą przygotowywać się do rozpoczęcia prac. Mają dość czasu, po sprawdzeniu m.in. plecaków SAFER oraz układu linek asekuracyjnych, na szybką adaptację w poruszaniu się po konstrukcji ISS.
Doug instaluje platformę na nogi APFR do końcówki ramienia SSRMS, dzięki czemu będzie mógł dzisiaj być szybko przemieszczany w obrębie miejsca prac. Shannon Walker jest już przy stanowisku kontroli manipulatorem SSRMS i zaczyna pierwsze czynności z procedury aktywności robo.
-
Prace ruszyły! Doug przemieszcza się teraz na kratownicę S1 (w załączniku). Tymczasem Tracy podjęła jakieś narzędzia oraz torbę i zaraz uda się także na S1.
Mamy co jakiś czas podglądy z kamer na hełmach astronautów - podgląd z numerkiem 19 w prawym dolnym rogiem mamy od Wheelocka, a z numerkiem 20 od Tracy.
-
Aktualne ujecie na S1:
-
Za chwile swit nad ISS.
-
Rączki w górę ;) Rutynowe sprawdzenie stanu rękawic.
-
Doug podczepił torbę na narzędzia w rejonie modułu pompy. Tracy zbiera jakieś narzędzia w torbę i zaraz przejdzie także na S1 - załącznik.
-
Tęskniłem za tymi widokami (na rosyjskim spacerze ich nie było :D) - pod Tracy (pracuje wciąż nad tym workiem z narzędziami) widać oddalający się terminator na Ziemi :
-
Rzut okiem na modul pompy - brak widocznych uszkodzen czy zanieczyszczen. Ponad 40 minut spaceru.
-
Rzut okiem na modul pompy - brak widocznych uszkodzen czy zanieczyszczen. Ponad 40 minut spaceru.
Tak, warto przypomnieć co i jak wygląda na tej pompie - niestety nie znalazłem większej grafiki, ale mam pewność, że widzimy dwa te same układy ;)
(http://www.nasaspaceflight.com/wp-content/uploads/2010/08/A54.jpg)
Tak wygląda panel podłączeń do modułu pompy (Pump Module). Widoczne u góry 4 bolce (wystające wypustki) przytwierdzają pompę do Zatoki 7 kratownicy S1. Oznaczone są Bolt 1 do Bolt 4.
Następnie mamy po środku niżej, 4 przewody amoniaku (oraz azotu chyba, nie jestem pewien) - oznaczone M1 do M4. Przewód po lewej jako jedyny ma średnicę pół cala. Reszta 1.5 cala.
2 wtyczki po lewej stronie od przewodów z amoniakiem oraz 3 po prawej to wtyczki kabli transmitujących telemetrię. Noszą oznaczenia od J1 do J5.
No i mój screen z tego rejonu - obraz jest na odwrót w stosunku do obrazka wyżej :)
-
Tracy przemieszcza się po tej sławetnej 'drabince', która łączy rejony śluzy Quest z konstrukcją kratowniczą ISS (chyba po stronie S) :
-
Wheelock zaczął pracować ze znaną nam wiertarką PGT number 1 ;D (PGT - Pistol Grip Tool) Z tego co skumałem to odkręca już trzeci zacisk przewodów z amoniakiem.
Tracy jest już obok swojego kolegi - widać to to na drugim załączniku.
Mija pierwsza godzina spaceru.
-
Dodatkowa graficzka skupiona na ukazaniu samych przewodów amoniaku (dobrze widać, że jeden jest mniejszy od trzech pozostałych).
-
Tutaj wycinek, którego treść została przeczytana Wheelockowi przed rozpoczęciem prac. Widać, że z tym mniejszym przewodem amoniaku (M4) trzeba postępować bardzo ostrożnie. Tabelka pochodzi ze strony 17 listy procedur.
-
Hehehe... fajna wymiana zdań sprzed kilku minut:
Kontrola Misji: Macie GO na spacer EVA
Wheelock: powinniśmy dostać tę zgodę przed wyjściem ze śluzy
:P
-
Jak na razie wydaje sie, ze prace ida w dobrym tempie.
-
Ramię SSRMS w ruchu!
-
Jak na razie wydaje sie, ze prace ida w dobrym tempie.
Jakieś pół godziny temu wyglądało to tak, że Wheelock jest 15-20 minut do przodu względem planu, a Tracy 5 minut do tyłu.
Wheelock bawił się w ściąganie jakichś elementów z przewodów amoniaku, dokładnie nie zrozumiałem do czego służyły, wyłapałem jedynie, że ich zadaniem jest wyrównywanie ciśnienia w przewodach. W załączniku widoczny ten element :
-
Wheelock instaluje platformę APFR do manipulatora SSRMS (pierwszy w polu widzeniu). Tracy kręci się gdzieś dalej :)
-
Zblizenie na instalacje platformy:
-
Oszałamiający widok z perspektywy Tracy - w dole zachodnie wybrzeże USA.
Oboje pracują nad przygotowaniem się do wyjęcia modułu pompy, której położenie jest widoczne na tym schemacie (czerwony kolor)
(http://www.nasaspaceflight.com/wp-content/uploads/2010/08/A51.jpg)
-
To sanaprawde sliczne ujecia!
-
Tracy kończy prace przy wózku CETA. Wheelock jest gotowy do wejścia na APFR na SSRMS :)
-
Wreszcie załapałem co ona tam robiła z tym wózkiem CETA :P Najpierw zainstalowała na nim inną platformę APFR i teraz przyciągnie wózek o metr bliżej. Tak, że po wejściu na platformę będzie miała punkt podparcia do wyjęcia modułu pompy.
Będzie wtedy mogła pomóc Wheelockowi, który będzie na drugiej platformie APFR na ramieniu SSRMS.
Oboje są na tym samym stanowisku pracy :
-
Wheelock na ramieniu SSRMS został przysunięty do pozycji widoku na przewody amoniaku ;)
-
Zaczynamy operacje na przewodach! :D
Doktor Wheelock dzierży właśnie specjalny przyrząd do poluzowania zaworów przewodów amoniaku. Narzędzia podaje siostra Tracy :P
-
Swoją drogą podobne elementy QD są stosowane w połączeniach tankowania samolotów, czy w wyścigach Formuły 1. ;)
-
Na naszych oczach rozegrał się pokaz użyteczności prawdziwego kosmicznego hardware ;)
Godzina 16:10 CEST (07.08.2010)
Doug Wheelock, umieszczony na ramieniu SSRMS w pobliżu przewodów amoniaku modułu pompy, wykorzystał specjalne narzędzie, które podała mu Tracy, umożliwiające rozwarcie rączek na trzech zaworach przewodów amoniaku przy wykorzystaniu zasady dźwigni.
Tak też wygląda obecne położenie astronautów (tutaj ta sama sytuacja z treningów w basenie NBL) :
-
Astronauci przeprowadzili dzisiaj swoistą operację by-pass'owania.
Godzina 16:27 CEST (07.08.2010)
Spacerowicze przed wyjęciem modułu pompy muszą przepiąć dwa przewody amoniaku (M3 i M4) do modułu obejścia (jumper box), dzięki czemu cały obwód A, w którym uszkodzony moduł pompy (Pump Module) zapewniał przepływ amoniaku, nie ulegnie destabilizacji ciśnieniowej na skutek zmian temperatur na orbicie.
-
Oficer przeczytał przed chwilą uwagi z tej tabelki w załączniku. Jest to strona 20 z listy zadań tego EVA. (http://www.floridatoday.com/assets/pdf/A916207586.PDF)
Mamy tutaj m.in. ciekawe uwagi odnośnie potrzeby zasłaniania zaworu przed promieniami Słońca ciałem astronauty lub torbą narzędziową.
-
Zaczęli zamykać zawory z tego co słyszałem... Wheelock właśnie zamknął zawór na przewodzie M4 (najmniejszym).
-
Chyba tak - wlasnie zamykaja zawory.
-
Tracy wchodzi na APFR. Będą zaraz chyba odłączać. Wszystko jest odpowietrzone w celu uniknięcia wycieku choćby najmniejszej ilości amoniaku.
Czuję się jakbym oglądał jakąś skomplikowaną operację w Dr House :P :o
-
Trwa odlaczanie!
-
Tak jest, M4 odłączony! ;)
Godzina 17:07 CEST (07.08.2010)
Odłączony został pierwszy, najmniejszy (M4), przewód amoniaku. Operacja wymagała dużej ostrożności. W operacji asystuje Tracy, która odciąga przewody.
Wheelock przymierza się do odłączenia M3 (drugi załącznik).
-
Wheelock poinformował o obserwacji małych drobin (płatków? :P) amoniaku. Praca została zastopowana na parę minut. Teraz Kontrola dała GO na dalsze prace.
Podgląd na Tracy, która zajmuje dobre miejsce do asystowania Wheelockowi.
-
Oj oj oj... doszło przed chwilą do uwolnienia spore ilości amoniaku, które poleciały na Wheelocka. Widać je jako drobne płatki, kropelki, koloru biało-niebieskiego.
Chyba znowu otwierają zawór...
-
Wheelock widoczny po lewej na ramieniu SSRMS, Caldwell Dyson po prawej na platformie APFR przytwierdzonej do wózka CETA.
Shannon Walker manipuluje ramieniem SSRMS celem nadania Doug'owi lepszej swobody w działaniu tym narzędziem lever tool (mały lewarek). Są problemy z tym przewodem M3.
-
Chyba jednak jakiś problem, bo coś mimo prób nie mogą odłączyć tego przewodu drugiego po prawej.
R
-
Chyba jednak jakiś problem, bo coś mimo prób nie mogą odłączyć tego przewodu drugiego po prawej.
No ewidentnie jest problem. Nie wiem tylko czy oni przypadkiem nie chcą dopiero otworzyć/zamknąć ten zawór.... no na tym to stanęło. Najpierw trzeba zamknąć zawór, potem można go odłączyć. Oni go nie zamknęli jeszcze bo pojawiły się jakieś problemy ???
-
Oj oj oj... doszło przed chwilą do uwolnienia spore ilości amoniaku, które poleciały na Wheelocka. Widać je jako drobne płatki, kropelki, koloru biało-niebieskiego.
Pod koniec spaceru Douga czekaja zabiegi dekontaminacyjne?
-
Chyba jednak jakiś problem, bo coś mimo prób nie mogą odłączyć tego przewodu drugiego po prawej.
R
Nie mogą uwolnić connectora M3.
-
Pod koniec spaceru Douga czekaja zabiegi dekontaminacyjne?
Na pewno przejrzy jego skafander Tracy. Być może będzie musiał także wygrzać się w Słońcu.
Nie zdążą dzisiaj z wszystkim chyba, nie dobrze..
-
Słychać jak się męczy ::)
To już kolejna technika, za pomocą której chcą uwolnić ten zawór.
Na NSF pisali, że czekali na orbitalną noc, w związku z czym zmieniło by się ciśnienie w przewodach.
A to jest dopiero drugi z czterech przewodów NH3 :o
-
OO nieźle.. sprowadzili Dave Wolfa, który podłączał te zawory w 2002 przy instalacji S1!
Więcej info - była to misja montażowa 9A, misja wahadłowca STS-112, podczas której dostarczono kratownicę S1.
-
Widać ruch jest niezły w Kontroli :
-
Z tego co usłyszałem (z innego pokoju :P) to ostatnia próba odbezpieczenia tego i przechodzą na plan zapasowy...
-
Przechodza wlasnie na plan awaryjny. Wyciagaja M2. 5 godzin spaceru z planowanych 7. Czas powoli zaczyna uciekac...
-
1. Zarzucają próby z zaworem M3 i przechodzą do innego, oczywiście to żadne rozwiązanie...
2. Wymagany jest też pewien czas na dekontaminację pod koniec spaceru, która na pewno będzie.
-
Czas powoli zaczyna uciekac...
Problemy pojawiły się godzinę temu, a więc już sporo czasu wypadło. Przed zanotowaniem wycieku (który wystąpił równolegle z problemem) około 17:20 też chyba byli trochę do tyłu względem planu.
Czy wyrobią się w dwa spacery kosmiczne?
-
1. Zarzucają próby z zaworem M3 i przechodzą do innego, oczywiście to żadne rozwiązanie...
2. Wymagany jest też pewien czas na dekontaminację pod koniec spaceru, która na pewno będzie.
To jest rozwiązanie - odłączenie innego zaworu i podłączenie do jumper box, powinno zmniejszyć ciśnienie na pozostałych złączach i teoretycznie pomóc w odłączeniu - o ile to problem wywołany ciśnieniem.
-
Fakt, rzeczywiście. Z tego co kumam to na tym kłopotliwym M3 Wheelock nie dał rady wcisnąć tego guzika pod rączkami do końca (to zawór kulkowy ponoć?).
Zobaczymy czy teraz się uda.
Kontrola Misji zastanawia się co można by zrobić zamiennie za to zadanie z odłączeniem zaworów.
-
Aktualny screen -
widoczny w tle, maksymalnie po lewej jest przewód M1 (nie odłączony). Lecąc dalej od tej strony mamy luźny, wyciągnięty już przewód M2. Potem jest kłopotliwy M3 (nie odłączony) i na końcu najmniejszy M4 - odłączony ponad 2 godziny temu.
-
Wskaźnik CO2 u Doug'a chyba wysoki.
Podłączyli już M4 do jumper box'a.
-
Z tego co słyszę złącze M2 jest podłączone do modułu obejścia, a umieszczony na nim zawór otwarty.
Podłączają teraz przewód M4.
-
Pokazują schemat podłączeń
-
W tej chwili jest juz jasne, ze wszystkich zaplanowanych na dzis czynnosci nie uda sie wykonac. Czyzby czekaly nas lacznie trzy awaryjne spacery?
-
Wskaźnik CO2 u Doug'a chyba wysoki.
Podłączyli już M4 do jumper box'a.
Centrum mówili, że to awaria sensora.
-
Teraz pora na złącze M1 Na screenie powyżej naniżej ;)
-
No to został M3...
-
Obraz z kamer astronautów jest bardzo kiepskiej jakości... ciekawe czemu.
-
No to został M3...
-
Obraz z kamer astronautów jest bardzo kiepskiej jakości... ciekawe czemu.
Też jestem ciekaw. Zauważalne podczas dynamicznych ruchów.
Widać mały wyciek...
-
Widac niezle amoniak uciekajacy z polaczenia.
-
Wyraźnie widać uwalniający się amoniak. Kontrola zarządziła przerwę.
-
Chyba przeciek sie zatrzymal. Hmm... Ja tam nic juz nie widze wyplywajacego.
-
Trwa zabezpieczanie przewodow. Dzisiaj nie nastapi wyjecie modulu pompy. Zaczynam sie zastanawiac, czy nie beda to lacznie trzy spacery kosmiczne...
-
Wygląda na to, że będą trzy. Ponoć już przed spacerem coś kombinowali z trzecim, ale teraz to chyba jest już pewny.
-
Wygląda na to, że będą trzy. Ponoć już przed spacerem coś kombinowali z trzecim, ale teraz to chyba jest już pewny.
Tak, przed chwilą wspomnieli też o tym. Mówili też o dekontaminacji, ciekawy jestem na czym ona ma polegać, czy raczej jak ma wyglądać.
-
Początkowo mieli 'wypiekać' amoniak na skafandrach w Słońcu, ale zrezygnowali z tego i będą tylko czyścić w śluzie - mają ten zestaw do dekontaminacji.
-
Coś wiecie na temat procedur dekontaminacyjnych w śluzie?
Już ponad 8 godzin spaceru, ale ten niebawem się zakończy.
-
Spacer się już (dopiero) zakończył. 21.22. Był naprawdę długi. Był chyba najdłuższym z ISSa, a nie wiem czy nie jednym z najdłuższych w historii.
-
To był najdłuższy spacer z pokładu Stacji i jeden z 10 najdłuższych w historii.
-
Spacer (to już wiemy) się zakończył. Oto kilka fotek "pospacerowych", czyli rozbieranie kosmonauty:
-
To był najdłuższy spacer z pokładu Stacji i jeden z 10 najdłuższych w historii.
Warto odnotować, że EVA, czyli kosmiczny specer trwał ponad 8 godzin.
Czas trwania spaceru różnie jest liczony, Amerykanie inaczej liczą, Rosjanie inaczej, ale nie zmienia to faktu, że z ISSa tak długiego jeszcze nie było. Pomimo tego NIE zrealizowano wszystkich zadań.
-
To był najdłuższy spacer z pokładu Stacji i jeden z 10 najdłuższych w historii.
6-ty pod względem długości w ogóle... a 2-gi zwiazany z budową stacji,
wykaz wszystkich spacerów jest tutaj (http://astro.zeto.czest.pl/astros/eva1.htm) ;)
-
Była konferencja prasowa po spacerze - przegapiliśmy!
Najciekawszy kawałek wraz z zapisem wycieku - warto to obejrzeć! :)
http://www.youtube.com/watch?v=q2wZyqMYx4Y
-
Wow! Ten wyciek jest ekstremalnie duży. Amoniak był chyba pod ciśnieniem? Strzelało z tego zaworu jak z jakiejś broni, na tym ujęciu z kamery umieszczonej kilka/kilkanaście metrów od astronautów było widać z jaką prędkością i jak dużo tego chłodziwa uciekało...
Pomimo tego NIE zrealizowano wszystkich zadań.
Ja bym to ujął inaczej - zrealizowano małą część zaplanowanych prac, wystarczy spojrzeć na listę zadań :
• Demate connections and QDs on the old PM.
• Install PM jumper (to bypass PM and connect ATA
(Ammonia Tank Assembly) at S1 to Loop-A).
• Install AGB (Adjustable Grapple Bar), currently on ESP-2, on old PM.
• Remove old PM at S1 and stow on POA on the MT at WS2 (Worksite 2).
• Prepare spare PM (on ESP-2) for installation.
• Install spare PM at S1 and make electrical & data connections.
Astronauci dotarli zaledwie do drugiego punktu!
Obraz z kamer astronautów jest bardzo kiepskiej jakości... ciekawe czemu.
Może to wina streamu? Widzę, że używacie tego mało przepustowego z obrazem 320x240. Swoją drogą wiadomo, że jakość tych przekazów wideo nie zawsze będzie dobra, być może w miejscu gdzie się znajdowali był słaby zasięg ich zestawu nadawczego (byli blisko kratownic, także może dlatego nie łapali).
-
Witam wszystkich na nowym forum :).
Widzę, że pomimo długiego spaceru sprawa napraw nie przebiega najlepiej. Jestem ciekaw patrząc z jaką prędkością ten amoniak wylatywał ze zbiornika, czy byłby on w stanie przebić panele słoneczne, albo radiatory? Chyba jednak mimo wszystko jego energia kinetyczna taka duża nie jest, bo masy nie mają wiele takie "krople".
Rozumiem, że drugi spacer ma być we środę? Postaram się oglądać i komentować ;).
-
Wydaje mi się, że ten amoniak bardzo szybko sublimuje i raczej za bardzo by nie przebił radiatorów czy też paneli słonecznych.
Co do drugiego spaceru - chyba tak, choć osobiście sądzę, że jeszcze to będzie przedmiotem planowania i możliwe jest jakieś opóźnienie. Trzeba w końcu zaplanować ten spacer i wyznaczyć czasy - co wcale takie proste nie będzie!
-
Odbiegając trochę od gorącego tematu z przeciągu ostatniego tygodnia (awaria na ISS miała miejsce w zeszłą sobotę), to wypadałoby wspomnieć, iż jakiś czas temu swój chrzest bojowy miał przejść kanadyjski robot SPDM Dextre (Special Purpose Dexterous Manipulator), który stanowi swego rodzaju 'zręczne' przedłużenie manipulatora SSRMS, zapewniając możliwość wykonania drobnych prac z wymaganą delikatnością. W założeniu SPDM ma działać na zewnątrz ISS i zajmować się zadaniami naprawczymi/konserwacyjnymi, ma on np. wymieniać zepsute części na zapasowe - tzw. ORU (Orbit Replaceable Unit) czy zajmować się eksperymentami wystawionymi na zewnątrz ISS.
Dextre miał zostać sprawdzony w swoim pierwszym zadaniu operacyjnym w środę 18 lipca. Jego celem była wymiana uszkodzonego kontrolnego modułu zdalnego zasilania RPCM (Remote Power Control Module) na kratownicy P1. Niestety przy operacji próby wymiany natrafiono na problemy (nie mogli wyjąć RPCM na więcej niż kilka/kilkanaście cm) i cała akcja została wstrzymana.
Operacje przygotowujące rozpoczęły się w poniedziałek 16 lipca, kiedy manipulator SSRMS uchwycił SPDM i skierował go na stanowisko pracy nad strukturę kratowniczą P1. We wtorek kontrolerzy z Kontroli Misji z Houston przeprowadzili próbę operacji, która polegała na częściowym usunięciu i reinstalacji RPCM. Na środę zaplanowane było przeprowadzenie operacji - wymianę RPCM. Zamienna część znajduje się na P3.
We wtorek jednak przy próbie wyjęcia RPCM, moduł zatrzymany został w pozycji soft dock. Przyczyną zastopowania akcji przez kontrolerów był nieokreślony opór stawiany przez uszczelki metalowej sprężyny, używane w celu zabezpieczenia przed interferencją elektromagnetyczną EMI (Electromagnetic Interference). Stawiany opór wynosił 34 lbf, a nie zakładane 20 lbf (kłopotliwe te jednostki w przeliczaniu, nie wiem czy to lbf na cal czy lbf na stopę, jeśli to pierwsze to mamy 3,842 Nm do zakładanych 2,26 Nm). Wstępny plan zakładał powtórzenie prób wyjęcia RPCM z oraz bez użycia siły/momentu skumulowanego FMA (Force/Moment Accommodation) oraz techniki line tracking enabled (nie wiem co to dokładnie, dlatego zostawiam w ang). 27 lipca poinformowano jednak, że wymaganych jest więcej symulacji.
Artykuł o tym znajduje się na NSF (http://www.nasaspaceflight.com/2010/07/dextre-the-canadian-robot-begins-operational-service/)- wraz z dużą ilością danych o Dextre (to tak w kontekście jak ktoś chciałby kiedyś pisać coś o tej maszynce do Kompendium ISS :))
Wygląda na to, że będą trzy. Ponoć już przed spacerem coś kombinowali z trzecim, ale teraz to chyba jest już pewny.
Ten trzeci odnosił się właśnie chyba do RPCM, ale szanse na wykonanie spaceru EVA, podczas którego by wykonano zadanie związane z RPCM, spadły ostatnio. Teraz być może rozważy się to ponownie, bo prawdopodobnie wpadnie trochę więcej wolnego czasu przy trzecim spacerze.
-
Coś wiecie na temat procedur dekontaminacyjnych w śluzie?
Pisałem coś niecoś o tym wcześniej :
- w ramach przygotowania do dwóch spacerów EVA 6 i 9 sierpnia, których celem będzie wymiana modułu pompy (Pump Module) amoniaku obwodu chłodzącego A systemu kontroli termicznej ETCS (External Thermal Control System), astronauci Caldwell-Dyson, Wheelock oraz Walker (jako operator ramienia SSRMS podczas spaceru) przeprowadzili jedno godzinną sesję przypominającą procedury związane z zanieczyszczeniem amoniakiem (NH3, toksyczna substancja, której opary nie osadzają się na skafandrach EMU - Extravehicular Mobility Unit; w postaci stałej amoniak najprawdopodobniej najzwyczajniej od EMU się odbija, może jednak utkwić w jakimś 'zaczepnym' miejscu; natomiast w postaci ciekłej jest bardzo groźny, zamarza na skafandrach EMU). Mechaniczne usuwanie amoniaku nie zdaje rezultatu. Zamiast tego, najlepszą metodą pozbycia się zanieczyszczenia NH3 to jego sublimacja na skutek rozprowadzania ciepła (po skafandrze). Używa się w tym celu specjalnego narzędzia, które podgrzewa zanieczyszczenia (zdaje się, że niczym suszarka dla włosów). W momencie usunięcia wszelkich widocznych zanieczyszczeń, wdrażana jest procedura tzw. 'wypiekania' ;) przez czas około 30 minut astronauta dosłownie łapie promienie Słońca, usuwając ewentualnego resztki amoniaku. Następnie w razie potrzeby astronauta może w śluzie Quest przejść dodatkowe testy (opierające się na cyklach zmiany ciśnienia).
Fragment, z którego to tłumaczyłem poniżej. Jest trochę więcej informacji, ale nie mogę się połapać jaka jest różnica między C/L, a A/L... ktoś może wie? Do tej pory myślałem, że Quest składa się z przedziału Crew Lock (śluza) i Equipment Lock (przedział gdzie są ubierani i jest trzymany sprzęt do EVA). Nie kumam do czego ma się odnosić A/L, do całości? ::)
Osobną sprawą jest to, że to 'wypiekanie' jest przeprowadzane w przedziale crew lock, ja założyłem że odbywa się to na Słońcu. Nie wiem na czym by polegało przebywanie przez pół godziny w śluzie, jak wiemy amoniak sublimuje cały czas po przedostaniu się do próżni, czyli być może mogą oni przebywać w śluzie podczas 'wypiekania', bo amoniak 'znika'.
Czyżby A/L to Equipment Lock? Bo gdzie mogliby na 2 godz i 20 minut wejść... w tym momencie nie kumam zasad bezpieczeństwa chyba, bo astronauci obsługujący spacerowiczów w Equipment Lock będą narażeni na kontakt z amoniakiem (no chyba, że ich tam nie będzie, ale to zupełnie na odwrót niż jest zazwyczaj).
Jest tu też napisane - "an additional A/L depress/repress cycle", co oznacza, że A/L jest śluzą. Ja do tej pory myślałem, że C/L nią jest :P Zakręciłem się chyba teraz gdzieś... ktoś to rozumie?
[NH3, a toxic substance, in vapor form will not stick to the EMU (Extravehicular Mobility Unit) spacesuits; solid contamination will likely bounce off, but may be caught in fabric folds; liquid contamination freezes on the EMUs. Mechanical removal (i.e., brushing off) is useless for ammonia. Instead, sublimation through conductive heat transfer is the most effective way to eliminate NH3 contamination. A heated tool pressed against a contaminated EMU surface area, then removed, will allow NH3 to sublimate. After removal of all visible ammonia, the EMU must be “baked out” for the equivalent of 30 minutes in the C/L (Crewlock). Sometime after the bakeout, the crewmember must ingress the A/L (Airlock) again for about 2h20m to allow for testing and an additional A/L depress/repress cycle, if the contamination test in the C/L indicates more bakeout is needed.]
Witamy Toma na pokładzie! :)
-
Z tego co się orientuję A/L odnosi się do całego Questa. Czyli, że po pobycie w C/L na dekontaminacji i wejściu do E/L sprawdza się czy amoniak nadal występuje i jeśli tak to kieruje się na ponowne wypiekanie w śluzie C/L. Na tym poziomie zakłada się chyba niewielkie skażenie amoniakiem. Ale szczerze mówiąc nie jestem pewny - generalnie w opisach Airlock odnosi się do całego Questa.
Odnośnie wypiekania - tak, na Słońcu też się wypieka na zewnątrz. W C/L robi się to narzędziem.
-
No tak, to brzmi logicznie...
Okej, warto jeszcze wiedzieć czym jest owa 'Wielka 14', o której to istnieniu wiele osób usłyszało (w tym i ja) dopiero po wystąpieniu awarii. Otóż jest to lista elementów ISS, które w momencie awarii, pozostawiają stację bez systemu zapasowego, wprowadzając zerową tolerancję dalszych problemów. Przy pogorszeniu stanu rzeczy taka sytuacja może doprowadzić do szybkiej ewakuacji przynajmniej połowy załogi ISS.
Krytyczne zadania związane z działalnością ISS. Lista nie jest uporządkowania priorytetowo.
1. Utrzymywanie funkcjonowania Głównego Elektrycznego Systemu Zasilania ISS (ISS Primary Electrical Power System (EPS) Survivability)
a. Usunięcie i wymiana R&R External (EXT) Multiplexer/Demultiplexer (MDM)
b. Battery Charge/Discharge Unit (BCDU) Backout
c. Operacja usunięcie i wymiana R&R jednostki MBSU (Main Bus Switching Unit)
d. Operacja R&R jednostki SSU (Sequential Shunt Unit)
e. Operacja R&R jednostki DCSU (Direct Current Switching Unit)
f. Operacja R&R jednostek DDCUs (DC to DC Converter Units - 1A, 1B, 2A, 2B, 3A, 3B, 4A, 4B, S01A, S02B)
g. Manualne ustawienie mechanizmu SAW (Solar Array Wing)
h. Operacja R&R zespołu PFCS (Pump Flow Control Subassembly)
i. Operacja R&R jednostki PVCU MDM (Photovoltaic Controller Unit)
j. Operacja R&R modułów RPCMs (External Remote Power Control Modules - S01A_C, S02B_C, S01A_A, S11A_D, S02B_A, P12B_D)
2. Utrzymywanie funkcjonowania Systemu Kontroli Termicznej ISS (ISS Thermal Control System (TCS) Survivability)
a. Operacja R&R modułu IFHX (Interface Heat Exchanger)
b. Operacja wymiany R&R Modułu Pompy Zewnętrznego Systemu Kontroli Termicznej (External Thermal Control System (ETCS) Pump Module (PM))
c. Operacja R&R FHRC (Flex Hose Rotary Coupler (FHRC))
d. Naprawa oraz Zaizolowanie wycieku amoniaku NH3 (Ammonia (NH3) Leak Isolation and Recovery)
Wymienione w punkcie 1f jednostki DDCU zapewniają energię elektryczną komponentom ORU zamieszczonym na tej liście. Jednostki RPCM wymienione w punkcie 1j zapewniają energię elektryczną do zespołu EXT MDMs oraz modułów pomp ETCS, itd.
Więcej informacji na ten temat można znaleźć tutaj. (http://www.nasa.gov/pdf/167129main_Systems.pdf)
Każdy inżynier lecący na ISS przechodzi 2 tygodniowy kurs szkolenia na wypadek konieczności naprawy któregoś elementy z Wielkiej 14. Załoga Ekspedycji 24 (Tracy i Doug) przeszli ten kurs we wrześniu w zeszłym roku. Traf chciał, że akurat uczyli się wymiany modułu pompy PM.
Informacje z forum NSF.
-
Z tego co się orientuję A/L odnosi się do całego Questa. Czyli, że po pobycie w C/L na dekontaminacji i wejściu do E/L sprawdza się czy amoniak nadal występuje i jeśli tak to kieruje się na ponowne wypiekanie w śluzie C/L. Na tym poziomie zakłada się chyba niewielkie skażenie amoniakiem. Ale szczerze mówiąc nie jestem pewny - generalnie w opisach Airlock odnosi się do całego Questa.
Rzeczywiście, A/L to Airlock i odnosi się do całości modułu. Przekrój Questa i nazewnictwo jego elementów można zobaczyć tutaj (http://astro.zeto.czest.pl/sat/quest.jpg).
-
Drugi spacer awaryjny już jutro. Trzeci chwilowo planowany na niedzielę (15.08).
W niedzielę, następnego dnia po zakończeniu pierwszego spaceru, Tracy wykonała kilka standardowych czynności jak załadowanie wody do skafandrów EMU za pomocą jednostek PWR (Payload Water Reservoir #1023 i #1027) oraz CWC (Contingency Water Container #1059), rozpoczynając procedurę ładowania baterii, które będą użyte w czasie kolejnego spaceru EVA-16, używając przy tym urządzenia BSA (Battery Stowage Assembly). Ładowane są baterie skafandrów EMU - #2086 i #2088 + 4 HL (Helmet Light), oraz dwóch wiertarek PGT i dwóch jednostek REBA. Tracy zdekonfigurowała także moduł Quest po zakończeniu spaceru.
Wheelock miał w tym dniu także 90 minutową sesję rozeznawczą gdzie pozostawione są różne narzędzia ze spaceru EVA na zewnątrz stacji oraz te które zostały zabrane do wewnątrz ISS. Rewizja objęła także inspekcję systemów asekuracyjnych używanych podczas spacerów EVA.
O godzinie 21:45 CEST w niedzielę, Tracy, Wheelock oraz operator ramienia - Shannon Walker, odbyli trwający jedną godzinę wywiad na temat ich czynności związanych z EVA-15 (spacerem w sobotę) ze specjalistami z Ziemi, odpowiadając na ich pytania oraz dyskutując wiele kwestii. Jak można łatwo się domyśleć najwięcej czasu poświęcono na omówienie problematycznego zaworu M3 QD (Quick Disconnect - można go rozłączyć szybko tylko z definicji, tak sobie żartują na nsf ;)).
Musimy pamiętać, że zawór pozostał nietknięty do następnego spaceru. Oznacza to, że ponownie go zobaczymy jutro ;D
Obwód chłodzący B działa poprawnie. Warto wiedzieć, że ISS posiada także Wewnętrzny System Kontroli Termicznej (ITCS), gdzie oczywiście zamiast toksycznego amoniaku używana jest woda. ITCS składa się z 9 osobnych obiegów wodnych, składających się dodatkowo z obiegów niskiej oraz umiarkowanej temperatury - LTL i MTL (Low/Moderate Temperature Loop). Obiegi wewnętrzne zbierają ciepło z elektronicznych urządzeń oraz sprzętu eksperymentalnego, niosąc zebrane ciepło do ośrodków wymiany IFHX (Interface Heat Exchangers), które z kolei transferują ciepło do dwóch zewnętrznych obiegów ETCS, w których krąży amoniak. Na ISS znajduje się dziesięć ośrodków IFHX, zlokalizowanych w modułach Destiny (Lab), Harmony (Node 2) i Tranquility (Node 3). Pompy amoniaku, zmuszające chłodziwo do przepływu, kierują ciecz do olbrzymich radiatorów (załącznik w skali!), które z kolei wypromieniowują ciepło. Schłodzony amoniak wraca do IFHX i cały cykl się powtarza.
To tak gwoli ścisłości :)
Dla spragnionych większej ilości informacji tutaj zapodaję (już któryś raz) dokument, (http://www.nasa.gov/pdf/473486main_iss_atcs_overview.pdf) w którym cały system jest opisany. Stamtąd też pochodzą dwie grafiki w załącznikach.
-
Okej, i teraz jeszcze małe podsumowanie tego co się będzie działo podczas drugiego awaryjnego spaceru kosmicznego.
Wstępnie szacuje się, że czas trwania spaceru wyniesie pomiędzy 6, a 6.5 godziny. Będzie to trochę krótszy spacer od sobotniego EVA-15. Podczas jutrzejszego spaceru mają zostać użyte pochłaniacze CO2 METOX, które uniemożliwiają przeprowadzenie dłuższych spacerów w stosunku do spacerów podczas których używa się kanistrów LiOH (także pochłaniaczy CO2), użytych w czasie sobotniego spaceru. Kanistry METOX mogą zostać ponownie 'naładowane' i użyte, w czasie gdy kanistry LiOH nie.
W poniedziałek w laboratorium/basenie NBL nad scenariuszem dalszych spacerów pracowali Peggy Whitson oraz Rex Walheim.
Plan na drugi spacer awaryjny. Podczas EVA-15 napotkano na duże problemy przy rozłączaniu przewodu M3 (zablokowany był zawór QD na M3). W czasie prób otwarcia z Modułu Pompy uciekło 1.36 kg amoniaku. Powtórne podłączeniu zaworu oraz jego otwarcie zatrzymało wyciek i w zasadzie na tym się prace zakończyły.
Na środowy spacer EVA-16 planuje się zmniejszyć ciśnienie w Obiegu A z 370 psi do 200 psi, co uda się osiągnąć poprzez zamknięcie dwóch zaworów QD znajdujących się na przeciwnych końcach konstrukcji kratowniczej S1. Zmniejszy to fragment obwodu chłodzącego, który będzie 'przeczyszczony' ('odpowietrzenie' jest złym określeniem, bo przecież w obwodzie mamy azot ;)), kierując wydalane chłodziwo w zenit - czyżby zatem czekało nas oglądanie fontanny amoniaku? :P Na początku przewiduje się utratę 6.80 kilogramów NH3 (amoniak) z samego przewodu, później uwolnione zostanie niecałe 10 kilogramów z samego modułu pompy (daje to jakieś 17 kg amoniaku).
Zabieg ten teoretycznie pozbawi ciśnienia przewód M3, umożliwiając zamknięcie zaworu oraz jego odłączenie.
W dalszej kolejności (już wg oryginalnego planu), odłączone zostanie 5 przewodów zasilania/danych, a następnie 4 bolce przytwierdzające Moduł Pompy do Zatoki 7 na S1. Pompa zostanie po tym wyjęta (wcześniej zostanie zainstalowany na niej port AGB umożliwiający jej pochwycenie przez SSRMS) i umieszczona tymczasowo na adapterze POA (Payload ORU Accommodation) znajdującym się na MBS (Mobile Base System).
Instalacja nowej pompy oraz podłączenie wszystkich podłączeń będzie najprawdopodobniej miało miejsce podczas trzeciego spaceru. Jeżeli zajdzie taka potrzeba odbędzie się także czwarty spacer kosmiczny.
To tyle w skrócie, mam nadzieję, że nic nie pomieszałem - wizja uwalnianego jutro amoniaku daje nieźle w głowę :) Dekontaminacja na pewno będzie trochę dłuższa...
Dodatkowo astronauci mają mieć ze sobą na spacerze dozymetry. Być może jest to związane z obecną aktywnością Słońca.
-
Rozpoczęcie drugiego spaceru kosmicznego zostało opóźnione o godzinę! Zacznie się on tym samym o 13:55 CEST (transmisja od 13:00).
Tłumaczone jest to potrzebą lepszego przygotowania czynności związanych z zadaniami robotycznymi.
W czasie dzisiejszej nocy, specjaliści z Ziemi uruchomią zawór regulujący ciśnienie gazu GPRV (Gaseous Pressure Regulator Valve) dla Zbiornika z Azotem NTA (Nitrogen Tank Assembly) Obwodu A, celem przygotowania do drugiego awaryjnego spaceru EVA-16. Dzięki temu, zostanie obniżone ciśnienie w układach hydraulicznych Obwodu A. Krok ten pójdzie w parze z zamknięciem zaworów na złączach S1/S0, celem odizolowania części układu w którym znajduje się ostatni nieodłączony przez astronautów przewód M3 (na wejściu do Modułu Pompy).
Aktywności jutro z rana będą wyglądać tak :
- pobudka o 9:00* CEST
- myju, myju oraz procedura oddychania przez maskę czystym tlenem między 9:35, a 10:45 CEST.
- Shannon Walker będzie następnie pomagała w długim procesie ubierania w skafandry - pomiędzy 10:45, a 12:15 CEST - oczywiście przy zamkniętych włazach do Questa, w którym ciśnienie znowu zostanie obniżone do 10.2 psi
- 'przeczyszcz' EMU pomiędzy 12:15, a 12:30 CEST
- kolejna procedura pre-breathe, od 12:30 do 13:20 CEST
*Czasy oryginalne + 1godzina, założyłem że wszystko odbędzie się o godzinę później ze względu na opóźnienie.
-
Wg planu astronauci przeszli już poranną toaletę i zapewne wrzucili na ruszt porządne śniadanie :) Na okres około 30 minut wyszli oni z modułu Questa, gdzie spędzili noc pod mniejszym ciśnieniem celem pozbycia się azotu z krwi. Teraz będą musieli pooddychać czystym tlenem w maskach, aby zrównać te pół godziny poza śluzą (gdyby nie noc spędzona w śluzie przy obniżonym z 14.7 do 10.2 psi, to procedura pre-breathe, czyli oddychania czystym tlenem, trwałaby przed spacerem 2-3 godziny, a nie pół godziny).
-
Około 35 minut do rozpoczęcia spaceru!
-
Ruszyła także transmisja na NaszejTv.
Parę screenów z dzisiejszych stanowisk pracy - 4 przewody transportujące chłodziwo (od M1 do M4) oraz rzut okiem na bodajże skraj kratownicy S1 (tak na skraju S1/S3), gdzie trzeba będzie zamknąć jeden zawór.
-
Komentuje dla nas Navias :)
Astronauci są już w śluzie Quest. Przed chwilą montowali im plecaki SAFER :
-
Plan na dzisiejszy spacerek:
1. Retrieve VTE (Vent Tool Extender) – EV-1.
2. Close M3 QD – EV-1 [If no leak (or "snowflakes"), keep M3 closed & do not do Step 4
(total time saved if M3 is OK = ~2 hours EVA time). If large leak reoccurs, open M3
to 90% (with SPD (Spool Positioning Device)) and proceed with original steps].
3. Install & Route VTE on S1 truss – EV-1.
4. Close M1/F105 (Male 1/Female 105) QD at S1-to-S0 interface – EV-1.
5. Close M1/F55 QD at S1 DDCU (DC to DC Conversion Unit) – EV-2.
6. Start vent of line & PM (~20 minutes) – EV-2.
7. Close M2, close Vent Tool, clean up Vent Tool – EV-1/EV-2.
8. Demate & bag M3 – EV-1.
9. Break torque on all (4) old PM bolts – EV-1.
10. Release old PM electricals and 3 bolts – EV-2.
11. Retrieve AGB (Adjustable Grapple Bar) from ESP-2 – EV-1.
12. Attach AGB to failed PM – EV-1/EV-2.
13. Remove failed PM from S1 Truss and stow on POA on the MBS at
WS-2 (Worksite-2) – EV-1/EV-2.
Możliwe zadania dodatkowe:
1. C/L bag transfer to ESP-2.
2. Vent GN2.
3. Break torque on bolts of spare PM.
EV-1 to Wheelock, EV-2 to Tracy. Douglas będzie miał skafander z czerwonymi znacznikami dla rozróżnienia, Tracy ma skafander cały biały.
-
Jurczychin czyta listę procedur. Chyba nie uda się ponownie zacząć spaceru o czasu ;)
-
Właz zamknięty, niedługo zacznie się obniżanie ciśnienia w śluzie. Początek spaceru planowany jest teraz na 14:20 CEST.
Hyhy.. a Fiodor z dłońmi w kieszeniach ;)
-
Hehe.. a na tablicy odlicza czas do pójścia spać astronautów! :D
Do pozwolenia na obniżanie ciśnienia w śluzie mamy 4 minuty (też na tablicy widać):
-
Jest GO na obniżanie ciśnienia.
edit: No i się zaczęło.
-
O ktorej mniej wiecej sie spacer rozpocznie? 13:20 CEST?
---
Edit - moja wtopa - mialem na mysli 14:20 CEST. :P
-
O ktorej mniej wiecej sie spacer rozpocznie? 13:20 CEST?
Trochę później - 14:25-14:30. W chwili obecnej ciśnienie wynosi 8 psi. Przy 5 psi proces się zatrzyma i przeprowadzone zostaną testy.
-
Proces zatrzymał się na 5 psi. Zastanawiałem się przez chwilę czemu akurat przy tej wartości, ale chyba jest to związane z tym, że właśnie w EMU mają ciśnienie 5 psi (ale jest to czysto tlenowo mieszanka powietrza). Ktoś może potwierdzić moje przypuszczenie? :)
-
W chwili obecnej ciśnienie wynosi 8 psi. Przy 5 psi proces się zatrzyma i przeprowadzone zostaną testy.
Nie no i tutaj jakieś psi czy wilki jakieś...? ;)
W tej chwili ciśnienie wynosi ok. połowy atmosferycznego.
Testy rozpoczną się przy ciśnieniu ok. 344 hPa, czyli ok. 1/3 atmosferycznego .
Edit:
Oj długo pisałem tego posta... już jest 350 hPa
-
Numery z helmet cam:
Doug - 19
Tracy - 20
-
Nie no i tutaj jakieś psi czy wilki jakieś...? ;)
W tej chwili ciśnienie wynosi ok. połowy atmosferycznego.
Testy rozpoczną się przy ciśnieniu ok. 344 hPa, czyli ok. 1/3 atmosferycznego .
Przyzwyczaiłem się do psi :D
Z ostatniego spaceru pamiętamy jeszcze, że wystąpiły problemy z czujnikiem CO2 Wheelocka. 'Przedmuchanie' go przez godzinę czystym tlenem przywróciło mu status sprawnego czujnika.
Ponadto jak już pisaliśmy gdzieś wcześniej, do każdego EMU zainstalowany został rosyjski dozymetr Pille-MKS (niby z uwagi na zwiększoną aktywność słoneczną - przy okazji wpadła mi do głowy myśl, że teraz ISS będzie po raz pierwszy będzie musiała się zmierzyć z maksimum aktywności słonecznej :P).
-
Przy okazji wpadła mi do głowy myśl, że teraz ISS będzie po raz pierwszy będzie musiała się zmierzyć z maksimum aktywności słonecznej :P
Hmm, i to nawet przez NASA prognozowanej na bardzo wysoką. Ciekawie może być.
Ale ad rem:
Stacja teraz do zachodu słońca na ISS będzie przebywała nad wodą.
Spacer powinien rozpocząć się za ok. 5 minut
-
Coś mi mój streem kłamie. Według niego spacer zaczął się dokładnie w tej chwili. A naprawdę trwa już 5 minut...
Zmieniam go na coś poważniejszego...
-
Początek spaceru o 14:27 CEST. No to jedziemy! :)
Tak wygląda ten zawór co jest odpowiedzialny za dodanie trzeciego spaceru do programu ;) (obrazek z arta z NSF)
(http://www.nasaspaceflight.com/wp-content/uploads/2010/08/A37.jpg)
-
Hehe.. facet z Kontroli powiedział im, aby opuścili wizjery na hełmach, mają tam dzień na orbicie teraz :P
-
No, zdążyłem na spacer.
Zdaje się, że zaraz spacerowicze będą wychodzić z Questa, sprawdzali czy są przymocowani dobrze linkami i właśnie uruchamiają helmet camy :).
-
Jak dobrze usłyszałem spacerowicze są już na zewnątrz, zamknęli za sobą Questa tą osłonką (thermal cover) i będą zmierzać do swoich miejsc pracy.
-
Tak, jest. Wheelock teraz pogna na kratownicę ISS i podejmie narzędzie VTE (Vent Tool Extender). Tracy z tego co słyszałem przemieszcza się na stanowisko pracy przy niesprawnym Module Pompy.
-
Są już pierwsze zdjęcia z helmet cama Douga (nr 19).
-
Genialny widoczek z perspektywy Tracy, widzimy tutaj ten skrót po metalowym 'słupku' :) 'Wyżej' widoczny Doug :
-
Właśnie się zastanawiałem dokąd prowadzi ten skrót? Na kratownicę?
Oczywiście jak zaczęły się widoczki z helmet camów to padł zasięg Ku :P.
-
Właśnie się zastanawiałem dokąd prowadzi ten skrót? Na kratownicę?
Tak, z okolic Quest'a na S1 chyba :)
Oczywiście jak zaczęły się widoczki z helmet camów to padł zasięg Ku :P.
I to ponad 20 minut, bhh ::)
-
Z tego co słyszałem to Tracy musi przesunąć wózek CETA na przejściu S1/S3 celem dostania się do panelu DDCU :P
Wpis z kosmo:
Godzina 14:58 CEST (11.08.2010)
Douglas Wheelock w tej chwili przemieszcza się na kratownicę ISS skąd podejmie narzędzie VTE (Vent Tool Extender), które po podłączeniu do zaworu umożliwi pozbycie się na zewnątrz całego zaległego amoniaku. Tracy z kolei przemieszcza się na skraj kratownicy S1, gdzie otworzy zawór QD M1/F55 przy jednostce DDCU (DC to DC Conversion Unit).
-
Oho, chyba Doug właśnie wyciąga VTE, w każdym razie przebiera na razie w jakichś torebkach ;).
Ciemno się tam zrobiło.
-
Oho, chyba Doug właśnie wyciąga VTE, w każdym razie przebiera na razie w jakichś torebkach ;).
A to nie Tracy? Kobiety lubią torebki w końcu :D
Tutaj mamy Tracy, cały biały skafander :
-
Ale Doug te wszystkie narzędzia wyciąga właśnie (to on bo kamerka nr 19), z tego co słyszałem to ma tam różne adaptery, extendery i tego typu urządzonka.
Chociaż w tej chwili to Tracy chyba też się zajmuje umieszczaniem na swoich miejscach torebek i zabierania tego co potrzeba ;).
-
Ale Doug te wszystkie narzędzia wyciąga właśnie (to on bo kamerka nr 19),
Ma też czerwone znaczniki na spodenkach. Podgląd z kamery na hełmie Tracy dawno nie widziałem :)
-
Tracy już skończyła robotę na S1, teraz ma iść trochę dalej do DDCU, wcześniej musi chyba przesunąć trochę blokujący dostęp panel CETA.
-
Tak, zaraz przesunie to CETA (Crew and Equipment Transfer Assembly) :)
W czasie nocy kontrolerzy z Ziemi wydali komendy na zmniejszenie ciśnienia w Obwodzie A z 370 do 200 psi. Dodatkowo Tracy zaraz zamknie jeden z zaworów co zamknie nam trochę ten obwód (nie będzie tak strzelać amoniakiem ::)).
-
Odblokowała hamulce i przesunęła już wózek.
-
Doug w międzyczasie chyba zabiera się za foot restraint, żeby mieć pewny grunt pod nogami kiedy będzie się zajmować przeczyszczeniem z amoniaku zaworów.
-
Chwila przerwy, więc wykorzystaliśmy ją na obejrzenie rękawiczek ;).
-
I szybkie sprawdzenie stanu rękawic Wheelock'a. Jedynym niegroźnym odstępstwem był inny kolor na jednym z palców.
-
W dzisiejszym planie mamy pewien rozjazd, w zależności od tego czy przy najbliższej próbie ponownego otwarcia zaworu M3 przez Wheelocka znowu dojdzie do wycieku lub też nie dojdzie, możemy w tym drugim przypadku (nie dojdzie do wycieku) zaoszczędzić dwie godziny tego EVA.
No zobaczymy hyy :P
-
Heee... wschód i Kalifornia pod nimi! ;) Zostali poproszeni o zsunięcie wizjerów na hełmach.
-
Słoneczko wyszło, znowu było przypomnienie żeby opuścili wizjery.
-
Haha Tracy przelatując nad Kalifornią (skąd pochodzi) chciała przekazać hej do swoich rodziców, bo wie, że oglądają, Doug powiedział, że on też chce pozdrowić swoją rodzinkę ;).
-
Haha Tracy przelatując nad Kalifornią (skąd pochodzi) chciała przekazać hej do swoich rodziców, bo wie, że oglądają, Doug powiedział, że on też chce pozdrowić swoją rodzinkę ;).
Ale ponoć Kalifornia nie była widoczna z ISS (ktoś z Kontroli strzelił gafę :P)..
Tracy zdjęła osłonę termiczną na połączeniu kratownic S1/S3, celem dostania się do DDCU. Teraz zamknie tam zawór M1/F55. Wheelock z kolei instaluje się na platformie APFR.
-
Shannon obsługuje ramię stacji.
-
Shannon obsługuje ramię stacji.
-
Tracy ma problem z naciśnięciem tego guzika na zaworze, nie dobrze ::) Najważniejsze jednak, że się śmieje! :D
-
Chyba pozycja nie jest dla niej zbyt wygodna i nie może wcisnąć do końca tego guzika, pewnie będzie musiała popróbować różnych pozycji, żeby użyć maksymalnej siły do wciśnięcia guzika.
-
Chyba pozycja nie jest dla niej zbyt wygodna i nie może wcisnąć do końca tego guzika, pewnie będzie musiała popróbować różnych pozycji, żeby użyć maksymalnej siły do wciśnięcia guzika.
No właśnie, a przed chwilą ktoś z Kontroli powiedział, że nie może szukać innej pozycji, bo istnieje możliwość odskoku zaworu w momencie manipulacji nim..
Zaczynają się problemy? Oby nie!
-
A to znajomy widok z poprzedniego spaceru - Wheelock jest na przeciwko jednego (z czterech) przewodów, którego nie udało się uwolnić. To właśnie ten M3.
-
Właśnie kontroler powiedział do Tracy, żeby szukała lepszej pozycji ciała. W międzyczasie Doug naprowadza ramię stacji na właściwe miejsce.
Trochę zmieniono też kolejność zadań. Doug ma najpierw spróbować zamknąć ten zawór M3, pierwotnie to Tracy miała najpierw ten guzik wcisnąć i odłączyć amoniak od zaworów.
-
pierwotnie to Tracy miała najpierw ten guzik wcisnąć i odłączyć amoniak od zaworów.
Yes, tylko żeby nie zamieszać to dopowiemy, że Tracy jest przy innym zaworze (M1/F55), którego zamknięcie miało zmniejszyć ciśnienie w Obwodzie A.
Wpis z kosmo:
Godzina 16:00 CEST (11.08.2010)
Nastąpiła mała zmiana planów. Wheelock zajmie się w pierwszej kolejności próbą odblokowania przewodu M3,w czasie gdy Tracy będzie szukała lepszej pozycji do zamknięcia zaworu M1/F55 przy jednostce DDCU. Oryginalnie zamknięcie zaworu przez Tracy miało zmniejszyć ciśnienie w obwodzie z chłodziwem.
-
Doug na razie nie widzi żadnego przecieku, jaki wystąpił ostatnio. Mówi tylko, że zauważa jakby płatki śniegu latające w tym miejscu.
-
No i widzieliśmy właśnie amoniak przed chwilą... :P
-
Doug chyba dostanie pozwolenie żeby rozpocząć przeczyszczanie tego zaworu, chociaż teraz wyraźnie widać, że jakieś drobinki amoniaku cały czas się stamtąd wydostają.
-
Tak sobie to wygląda, z tego co ja widzę to coraz więcej tego amoniaku zaczyna wyciekać, chociaż na pewno nie pod takim ciśnieniem jak ostatnio.
Jest informacja, ze nawet jeśli Tracy nie zamknie tego obwodu i tak możemy lecieć dalej, tak przynajmniej na razie twierdzą kontrolerzy na Ziemi :).
-
yyy tam, zaledwie parę płatków! ;D
Kontrola poinformowała, że zawór przy który kręci się Tracy może zostać otwarty (jeśli dobrze słyszałem).
Widok na Wheelocka :
-
Doug zamknął zawór QD na przewodzie M3. Tutaj pełna procedura z działaniem na zaworach (z NSF!) :
BLOCK B – Close Valve
1. (check) Aft white band visible
2. (check) Detent button fully installed
3. (check) Detent button up
4. Rotate locking collar to unlocked position (not on 1.5”)
5. (check) Detent button can be depressed
6. Assess side loads prior to bail movement
7. Push bail toward open position with significant force while depressing detent button (unstick male sleeve seals)
8. Depress detent button, move bail aft (close valve)
9. (check) Fwd white band visible
10. (check) Detent button up
11. Rotate locking collar to locked position (not on 1.5”)
-
Właśnie spacerowicze dostali tą informację, także Tracy leci do następnego zadania, nie musi próbować zamykać tego zaworu.
-
Zastanawiają się teraz czy najpierw 'oczyścić' i 'przewietrzyć' zawór na M3 czy przejść od razu do jego zamknięcia.
-
No tak, przeczyszczenie go spowoduje pewną stratę amoniaku, który jest tam zamknięty w środku.
-
Trzymajmy kciuki, będą rozłączać! :)
Godzina 16:16 CEST (11.08.2010)
Tracy zainstalowała z powrotem osłonę termiczną na DDCU. Wózek CETA może zostać tam gdzie jest. Astronautka wraca w tej chwili na stanowisko pracy przy Module Pompy. Kontrola dała właśnie GO na rozłączenie przewodu M3.
-
Hehehe.. pytanie z Kontroli - Are you ready to demate this bad boy? ;)
-
Trwają próby otwarcia tego bed boja. :)
-
Na razie średnio to idzie :P. Próbują go po prostu wyrwać :).
Tracy chyba jest obok i mówi Dougowi co widzi, jak powinien ustawić ciało itp.
-
Hehe, ale go wyszarpał (zemsta za te stracone godziny? :P), ale siedzi mocno..
Kontrola sugerowała, że może być zblokowany lodem (?)...
-
Haa, poszło! Ale Doug stracił oddech trochę :P.
-
yeeeeeeeeeeeeeeee!!!!! :D
edit: Widoczny płatek amoniaku po lewej.
-
Udało się!
-
Hehe, tam gdzie nie pomogły pomysły jak zwykle wygrała "brute force" :P.
-
2h spaceru mijają. Teraz jeszcze zostaje trochę kabelków do odłączenia i bolty i można będzie usuwać Pump Module :).
-
Są 30-45 minut do przodu względem planu spaceru! :)
-
Dla przypomnienia zapodaję grafikę rejonu pracy przy Module Pompy. Wszystkie cztery przewody transportujące chłodziwo są teraz odłączone. W następnej kolejności zostaną odłączone 5 przewodów elektrycznych/danych,a potem 4 bolce przytwierdzające pompę do kratownicy.
-
Kombinują teraz coś przy tym module obejścia (jumper box'ie).
Tymczasem najnowszy wpis :
Godzina 16:38 CEST (11.08.2010)
Dzisiejszy sukces z odłączeniem przewodu M3 oraz stosunkowo niewielkiej ilości amoniaku prawdopodobnie możemy zawdzięczać operacji obniżenia ciśnienia w Obwodzie A z 370 psi do 200 psi, które zostało wykonane na przełomie poniedziałku/wtorku jako jeden z zabiegów przygotowawczych do dzisiejszego spaceru.
-
Doug sobie lata na ramieniu stacji, Tracy mu pomaga przy usuwaniu tego pump module.
Jest go na demate wszystkich przewodów elektrycznych, Tracy ma się tym zająć.
-
Godzina 16:43 CEST (11.08.2010)
Operator ramienia SSRMS - Shannon Walker, przemieszcza właśnie Doug'a do lepszej pozycji z dostępem do tymczasowo umieszczonego modułu obejścia (jumper box), do którego zostały przymocowane dwa przewody chłodzące. Teraz doug Wheelock rozłączy te przewody (zaczynając od M2), dzięki czemu będzie można 'przeczyścić' z amoniaku moduł obejścia.
Jedziemy dalej :)
-
Widzimy Doug'a, który odłącza przewód M2 od modułu obejścia (o ile dobrze pamiętam to dzięki niemu obwód chłodzący był pozostawiony w odpowiednim stanie na czas przerwy pomiędzy EVA-15, a EVA-16) :
-
Jeśli ktoś lubi śledzić listę czynności, to tutaj jest takowa (http://www.floridatoday.com/assets/pdf/A916207586.PDF) (na EVA-15, ale jak wiadomo niektóre zadania przeszły na dzisiejszy spacer). W tej chwili jesteśmy - dla Tracy EV-2 - na stronie 23.
-
Wszystko teraz idzie dość podręcznikowo, jeszcze trochę zajmie im odłączanie tego pump module.
-
Przed chwilą oglądali sobie rękawy i inne części EMU, celem inspekcji było poszukiwanie syfów typu właśnie amoniak ;)
Wheelock zajmie się teraz odkręcaniem 4 bolców, przytwierdzających Moduł Pompy do kratownicy S1. Tracy kontynuuje odłączania przewodów elektrycznych/danych.
-
Godzina 17:12 CEST (11.08.2010)
Doug odkręcił pierwszego bolca bez problemów. W chwili obecnej został przysunięty przez manipulator SSRMS do pozycji odkręcenia drugiego bolca. Tracy odłączyła do tej pory trzy z pięciu przewodów elektrycznych.
Tracy informowała, że przewody są trochę sztywne, ale chyba idzie do przodu. Podgląd na dwa elektryczne przewody :
-
Trochę tam ciasno... CAPCOM mówi jej jak ma się lepiej ustawić :
-
Wheelock pracuje nad ostatnim bolcem. Tracy męczy się z czwartym przewodem. Zostanie jeszcze jeden po tym :)
-
Tracy odłączyła chyba ostatni przewód - widać na tym screenie końcówkę, znajomo wygląda! :)
-
Wheelock założył specjalną końcówkę i wpasował w nią wiertarkę PGT. Zdaje się, że rozkręca teraz te bolce :
-
Shannon przemieszcza teraz Wheelocka na platformę sprzętową ESP-2, gdzie znajduje się adapter AGB (Adjustable Grapple Bar). Element ten zostanie zabrany z platformy przez Wheelocka i zabrany do miejsca pracy przy stary Module Pompy.
Genialne widoczki ma teraz Wheelock! :)
-
Yhhh Ameryka Południowa! :o :o
-
Najs! :) Wheelock już na miejscu, dobiera się do AGB.
-
Tracy odłączyła chyba ostatni przewód - widać na tym screenie końcówkę, znajomo wygląda! :)
Rzeczywiście! Bardzo znajomo! :)
-
Wheelock podejmuje adapter AGB :
-
Fotka AGB (źródło) (http://www-pao.ksc.nasa.gov/kscpao/images/large/05pd0746.jpg). Dodaję drugą do załącznika. Chłopaki z NSF poniuchali i wynaleźli parę :)
-
Idzie jak po sznurku, mają 30 minut wykształconej nadwyżki czasowej :)
Godzina 18:19 CEST (11.08.2010)
Wheelock jest właśnie przemieszczany na ramieniu SSRMS z powrotem na stanowisko pracy na S1. Tracy posprzątała okolice starej pompy w przygotowaniu do instalacji na niej AGB, a następnie wyjęcia pompy.
-
Ladnie idzie dzisiejszy spacer! Oby tak dalej. :)
-
Wysuwają w końcu tego klocka! :)
-
Wow, trochę roboty to zajęło, ale wreszcie stacja ma szansę wrócić do formy :).
-
Moduł Pompy ma masę 353 kilogramów, jego wymiary to 1.75 x 1.02 x 0.91 metra. Czyni to z niego całkiem nieporęczny komponent w operacjach przenosin ;)
Zabójcze widoczki ma Tracy ze swojego stanowiska pracy :P
-
Namęczyli się trochę przy odpowiednim zorientowaniu tej pompy, ale już SSRMS ją porwał :)
Spora jest!
-
O cholera, Doug ma ciężkie zadanie trzymać ten cały moduł, starać się nie ruszać, podczas gdy ramię stacji go wysuwa.
-
Wow, trochę roboty to zajęło, ale wreszcie stacja ma szansę wrócić do formy :).
Jeszcze do tego daleka, droga. W końcu dopiero w niedzielę odbędzie się najważniejszy spacer - z instalacją nowego Modułu Pompy. Potem będziemy czekać czy te 3 spacery nie były straconym czasem ;)
-
No stary moduł już poza kratownicą.
-
O cholera, Doug ma ciężkie zadanie trzymać ten cały moduł, starać się nie ruszać, podczas gdy ramię stacji go wysuwa.
O kurczę, rzeczywiście! Wygląda ciekawie z tymi rozłożonymi ramionami! :D
-
Dobre ujęcia! :)
-
Wywaliło połączenie KU na spory czas (jeszcze jakieś 25 minut go nie będzie ::)). W każdym razie Doug leci z pompą na mobilną bazę MBS (Mobile Base System), gdzie na adapterze POA (Payload ORU Attachment) pompa zostanie tymczasowo zainstalowana.
Tymczasem Tracy pognała na platformę ESP-2 odłączyć kabelki elektryczne od nowego Modułu Pompy. Rozkręci także bolce przytwierdzające nową pompę do platformy sprzętowej.
-
Stara pompa została pozostawiona na adapterze POA. Shannon przemieści teraz Wheelock'a w okolice ESP-2, gdzie zdesantuje się z platformy APFR. Następnie dołączy do Tracy, która rozpoczęła prace przygotowawcze do wyjęcia nowego modułu (ale to dopiero w trzecim spacerku).
-
Mają chyba za dużo czasu wolnego... pstrykają fotki ;D
Te fotki będą genialne! Tracy robi fotę Doug'owi, który podlatuje do niej na SSRMS
-
Przed chwilką była mała seria zdjęć Douga wykonana przez Tracy. Kontrola naziemna zaproponowała, żeby Tracy nie zapomniała obrócić aparatu. Tracy spytała się w jakim celu - Doug odpowiedział, żeby siebie mogła sfotografować. Na co Tracy zareagowała skromnym uśmiechem. :)
Miło się to słucha. :D
-
Tracy na ESP-2 (widać charakterystyczną budowę kratkową), po prawej widoczny nowy Moduł Pompy. Jest oznaczony labelką :)
-
Zaraz się zacznie usuwanie sześciu kawałków taśmy izolacyjnej (o ile dobrze zrozumiałem), podczepionych do zapasowego modułu pompy.
-
Zaraz się zacznie usuwanie sześciu kawałków taśmy izolacyjnej (o ile dobrze zrozumiałem), podczepionych do zapasowego modułu pompy.
Nie inaczej! :)
Poprawnie działający czujnik CO2 u Wheelocka nie daje złych odczytów, także mogą jeszcze trochę posiedzieć. Przynajmniej na luzie będzie w niedzielę (podczas EVA-17).
-
Kończą się prace przy zapasowym module pompy. Niebawem zacznie się sprzątanie narzędzi.
Jutro załoga ma pełen dzień na bimbanie. Ech... pozazdrościć! :)
-
Jeszcze w między czasie odpięli 3 kable od elektryki. Teraz chyba ogarniają stanowisko pracy. Niebawem koniec.
Jutro załoga ma pełen dzień na bimbanie. Ech... pozazdrościć! :)
Jak będzie w ich wieku to też będziesz śmigał po S1 i śluzach kosmicznych ;D
-
Matiasie - pomarzyć można! ;)
Tak czy inaczej - załoga dostała go na powrót do śluzy.
-
Zbliżamy się już do 7h spaceru, czyli jak zwykle wyszło trochę dłużej niż planowano, ale bez przesady. Jak dobrze słyszę to trwa inwentaryzacja przedmiotów, które spacerowicze zabierają ze sobą do Questa.
Otwarli już thermal cover Questa, były gratulacje świetnej roboty ;).
W Queście czeka jeszcze spacerowiczów procedura oczyszczenia skafandrów, chociaż nie tak długa jak to miało miejsce w sobotę. Oczywiście jest to związane z tym, że astronauci byli wystawieni na drobne ilości amoniaku.
-
O godzinie 22:00 CEST powinna rozpocząć się konferencja prasowa związana z dzisiejszym spacerem.
-
Na Kosmonaucie czytam:
Godzina 21:29 CEST (11.08.2010)
Trwa inwentaryzacja narzędzi, które astronauci mają ze sobą. Otwarto już osłonę termiczną śluzy Quest. Minęło 7 godzin od początku spaceru.
dzięki za relację, dziś niestety nie mogłem (nie dano mi...) oglądać jej na żywo. Załapałem się jedynie na początek i teraz jak widzę na koniec.
-
Spacer zakończony! Trwał 7 godzin i 26 minut. W niedzielę powinien nastąpić trzeci i ostatni spacer, więc Radku - jeszcze nie wszystko stracone! :)
-
I teraz wychodzi na to, że będą już łącznie 4 spacerki awaryjne:
http://www.space.com/missionlaunches/international-space-station-repairs-fourth-spacewalk-100811.html
Mi się to podoba!
-
I teraz wychodzi na to, że będą już łącznie 4 spacerki awaryjne:
Przy czym trzeci już został przeniesiony z niedzieli na poniedziałek...
-
Mały deserek:
http://www.youtube.com/watch?v=85YQx89ICQQ
-
I teraz wychodzi na to, że będą już łącznie 4 spacerki awaryjne:
http://www.space.com/missionlaunches/international-space-station-repairs-fourth-spacewalk-100811.html
Mi się to podoba!
Mi tam też! ;) A miało być takie nudne lato na ISS! ;D W artykule jest mowa o tym, że jeśli instalacja nowej pompy pójdzie w poniedziałek sprawnie, to w czwartym spacerku zostanie przeniesiona stara pompa z adaptera POA na MBS do ESP-2. Może więc to być chyba jeden z krótszych amerykańskich spacerków..
-
A to byłoby ciekawe, gdyby do czwartego spaceru dodali jakieś zadania zupełnie nie związane z modułem pompy.
-
wg http://www.nasa.gov/home/hqnews/2010/aug/HQ_M10-114_ISS_EVA.html
start transmisji w poniedziałek w południe, a początek spaceru przed 13-tą !!
-
Przypominam (co już mss napisał powyżej) - jutro trzeci awaryjny spacer kosmiczny! Transmisja na NASA TV powinna rozpocząć się o 12:00 CEST.
-
Ta yest, astronauci Doug i Tracy śpią sobie smacznie (pójdę zaraz w ich ślady :P) w module Quest przy obniżonym ciśnieniu. Dzięki temu w czasie spoczynku z ich organizmów ucieknie cały azot.
Aktywności jutro z rana będą wyglądać tak :
- pobudka o 8:00 CEST
- myju, myju oraz procedura oddychania przez maskę czystym tlenem między 8:35, a 9:45 CEST.
- Shannon Walker będzie następnie pomagała w długim procesie ubierania w skafandry - pomiędzy 9:45, a 11:15 CEST - oczywiście przy zamkniętych włazach do Questa, w którym ciśnienie znowu zostanie obniżone do 10.2 psi
- 'przeczyszcz' EMU pomiędzy 11:15, a 11:30 CEST
- kolejna procedura pre-breathe, od 11:30 do 12:20 CEST
Lista zadań na jutro :
• Install spare PM mechanically.
• Mate & open spare PM fluid QDs.
• Perform electrical & data continuity checks plus bump-start test
(by MCC-H, to check pump functionality).
• Re-couple Starboard & Port CETA carts.
• Clean up spare PM/S1/CETA cart.
• Clean up SSRMS (remove APFR for walkoff).
• Install J612 extension cable for PMM on STS-133/ULF-5.
• Clean up tethers at S1 Truss.
• Configure CETA cart to allow for WS-8 (Worksite-8) ops.
• Move old PM to ESP-2/mate minimum electrical connectors (if time allows).
• Cleanup/Ingress A/L.
Mamy tam też jedno zadanko, które chyba wpadło tam przypadkiem ;D Jest to instalacja jakiegoś dodatkowego kabla z myślą o module PMM, który ma przybyć na ISS pod koniec tego roku.
-
Pół godziny do rozpoczęcia transmisji live na NaszejTv. W tej chwili nasi astronauci powinni być już ubrani w swoje skafandry wyjściowe EMU. Jeżeli wszystko idzie zgodnie z planem to przechodzą teraz przez procedurę 'EMUs purge'. :)
-
Obniżanie ciśnienia już trwa! Są 30-40 minut przed czasem, zaczynamy dużo wcześniej!
-
Na pierwszym screenie widoczny stary moduł pompy przymocowany do adaptera POA na MBS. Prawdopodobnie przeniesienie tego elementu na platformę sprzętową ESP-2 będzie miało miejsce podczas czwartego spaceru. Na drugim screenie Shannon sprawdza systemy podczas obniżania ciśnienia. Są sporo przed względem oryginalnego planu.
-
Wspominali o tym dodatkowym zadaniu - przetoczeniu kabla (bodajże od zasilania) z okolic śluzy Quest do J512, co ma przygotować 'teren' pod przyłączenie w centralny węzeł widoczny na środku, modułu magazynowego PMM w listopadzie.
-
Właz jest już otwarty.
-
Zewnętrzny właz śluzy Quest jest otwarty. Astronauci przełączyli się na zasilanie skafandrów - EVA-17 rozpoczęta.
Edit: tak w ogóle - witajcie :)
-
Hej Mikkael :)
Spacerek rozpoczął się oficjalnie o 12:20 CEST.
-
O kurczę, nie spodziewałem się, że tak wcześnie zaczną, w każdym razie jestem na posterunku :).
Dostali go na wyjście z Questa, oczywiście znowu przypomnienie, żeby opuścić wizjery, słoneczko wyjdzie zaraz nad ISS.
-
O kurczę, nie spodziewałem się, że tak wcześnie zaczną, w każdym razie jestem na posterunku :).
Dostali go na wyjście z Questa, oczywiście znowu przypomnienie, żeby opuścić wizjery, słoneczko wyjdzie zaraz nad ISS.
Hej! Tak jest - są te pół godziny do przodu :)
Swoją drogą Tracy i Doug nabiorą sporo doświadczenia - każde z nich po cztery spacery :)
Tak w ogóle to 150 spacer kosmiczny związany z budową ISS!
-
"Spacerowicze" opuszczają Questa.
Edit: Jak poinformował nas komentator jest to trzeci EVA dla Caldwell-Dyson i szósty dla Wheelocka.
-
Są już widoczki z helment camów, jak się nasi spacerowicze gramolą z airlocka.
-
Tracy wychodzi, ładne ma nogi :D :D :D
-
O kurczę, nie spodziewałem się, że tak wcześnie zaczną, w każdym razie jestem na posterunku :).
Mnie też nieźle zaskoczyli! :)
Świetne ujęcie na Tracy, widać ładnie śluzę ;)
-
Astronauci trawersują do External Stowage Platform Nr 2.
-
Edit: Jak poinformował nas komentator jest to trzeci EVA dla Caldwell-Dyson i szósty dla Wheelocka.
Ano właśnie, Wheelock już chyba może być kwalifikowany jako weteran EVA? :)
Są już widoczki z helment camów, jak się nasi spacerowicze gramolą z airlocka.
Tak samo jak ostatnimi razy, podgląd z cama Douga oznaczony numerkiem 19 w prawym dolnym rogu, Tracy 20. Doug ma czerwone znaczniki na skafandrze, Tracy ma cały biały EMU.
Mamy już ruch manipulatora SSRMS. Operatorem jest ponownie Shannon.
-
Shannon "podprowadziła" końcówkę Canadarma 2 do miejsca, w którym znajduje się Wheelock. Astronauta za chwilę zainstaluje się na manipulatorze...
Edit: Doug to faktycznie weteran spacerów kosmicznych :)
-
Słyszymy typowe dialogi przy operowaniu ramieniem SSRMS. Shannon zbliża je do palety ESP-2, gdzie Doug ponownie się na nim zainstaluje (na specjalnej platformie APFR). Będziemy dzisiaj oglądać ponowne 'ujeżdżanie' :) Tracy pobrała narzędzie torque multiplier, które zakłada się na wiertarki PGT (gadżet zwiększa możliwości wiertareczki).
Mieliśmy też przed chwilą kilka retrospekcji z przeszłości :P O ile dobrze usłyszałem to z 10 lipca 2006 roku, kiedy to astronauci Sellers i Fossum z załogi STS-120 zainstalowali na palecie ESP-2 zapasowy moduł pompy. Dzisiaj ten moduł zostanie przeniesiony na S1 i podłączony do systemu chłodzącego ISS ETCS :)
-
Shannon "podprowadziła" końcówkę Canadarma 2 do miejsca, w którym znajduje się Wheelock. Astronauta za chwilę zainstaluje się na manipulatorze...
Doug już 'lata' :) Dwa świetne ujęcia, na pierwszy widać Wheelocka u góry, poniżej Tracy. Na drugim widać zbliżający się wschód Słońca.
Wpis z kosmo:
Godzina 13:09 CEST (16.08.2010)
Wheelock po sprawdzeniu systemu linek asekuracyjnych wszedł na platformę APFR, zainstalowaną na ramieniu SSRMS. Jego zadaniem będzie teraz odbezpieczenie czterech bolców, które przytwierdzają nową, zapasową pompę do palety ESP-2. W tym celu użyje on wiertarki PGT (Pistol Grip Tool). Tracy tymczasem już rozpoczęła zdejmowanie zaślepek zabezpieczających kontakty.
-
Heh Doug sobie na stabilnej platformie ogląda jak Tracy się męczy latając we wszystkie strony, podczas gdy zdejmuje zaślepki.
-
'Siostro, podaj wiertarkę!' ;D
Fajne ujęcie na Tracy!
-
Heh Doug sobie na stabilnej platformie ogląda jak Tracy się męczy latając we wszystkie strony, podczas gdy zdejmuje zaślepki.
Ano, równouprawnienie jak się patrzy ::)
W dole genialnie panele widoczne. Na drugim ujęciu szersze ujęcie, z tyłu widoczny Sojuz TMA-18 (bodajże do Zvezdy zadokowany?) :
-
Widać jak Doug instaluje sobie specjalne bolty, do których będzie można doczepić i użyć tego pistola.
-
Mieliśmy też przed chwilą kilka retrospekcji z przeszłości :P O ile dobrze usłyszałem to z 10 lipca 2006 roku, kiedy to astronauci Sellers i Fossum z załogi STS-120 zainstalowali na palecie ESP-2 zapasowy moduł pompy. Dzisiaj ten moduł zostanie przeniesiony na S1 i podłączony do systemu chłodzącego ISS ETCS :)
To była misja STS-121 ;)
-
Widać jak Doug instaluje sobie specjalne bolty, do których będzie można doczepić i użyć tego pistola.
Tak, ciekawie to wygląda - to jest ten torque multiplier chyba, czyli przedłużka do wiertarki. :) Jest już przy drugim bolcie/śrubie...
Tracy tymczasem dalej zdejmuje osłonki, często się tam śmieją ;)
-
To była misja STS-121 ;)
Ha, być może! Ja usłyszałem STS-122, później edytowałem, bo na NSF napisali, że to było STS-120. Zdarza się jednak, że komentator (PAO) się myli, także... :)
-
Trwa wyciąganie śrub, przytwierdzających zapasowy moduł pompy. Trzy z czterech zostały już wyciągnięte. Niebawem zaczną się przenosiny modułu pompy! :)
-
Trzymajcie oko na tę pompę ;) Ja muszę niestety wyjść, wrócę na drugą część spaceru.
-
Pompa zwolniona.
-
Jeżeli dobrze zrozumiałem - Wheelock dzierżący zapasową pompę jest już w drodze do segmentu S1 Truss, gdzie zostanie ona zainstalowana.
Tymczasem niebawem rozpocznie się trzecia godzina spaceru.
-
Tak jest widać, jak Doug jedzie na ramieniu do segmentu S1.
-
Ciekawe ujęcie przy S1.
-
Podczas gdy Doug zajmuje się relokacją pompy, Tracy dokonuje oględzin miejsca, w którym ma być ona zainstalowana - sprawdza tym samym, czy nie ma żadnych przeszkód odnośnie podłączenia urządzenia.
-
Wygląda na to, że inspekcja nie wykazała przeciwwskazań co do wsunięcia modułu w segment S1.
-
Zaraz się zacznie wprowadzanie modułu pompy!
-
Operacja w toku! :)
-
Pompa zapasowa została umieszczona w docelowym miejscu. Astronauci są gotowi do jej trwałego zintegrowania z konstrukcją :)
-
Doug już wkręca śrubki :).
-
Wszystkie cztery bolce mocujące zostały wkręcone. Następnie Tracy podłączyła pięć kabli zasilania/przesyłu danych.
-
A teraz "spacerowicze" szykują się do instalacji przewodów amoniaku (dobrze to przetłumaczyłem? :-\) - ammonia fluid lines.
EVA-17 trwa już przeszło 3h.
-
Dotarła właśnie do naszych uszu informacja - dobra - zasilanie pompy działa, jak należy, dobre odczyty odnośnie ciśnienia :)
-
W załączniku ujęcie Douga i Tracy przy pracy :)
-
Ok. Przewody M2 i M4 zostały już odłączone od jumper box.
Jak donosi kosmonauta.net:
Urządzenie to zapewniało prawidłowe ciśnienie w układzie podczas wymiany wadliwej pompy na nową.
Wkrótce możemy spodziewać się ich podłączenia do modułu pompy.
-
ISS przeleciała nad Filipinami. Chwilowo nie mamy obrazów z kamer nahełmowych. Astronauci cały czas pracują nad podłączeniem przewodów chłodziwa...
Edit: Wheelock otrzymał pozwolenie na podłączeniem pierwszego przewodu (o ile dobrze załapałem - M4)
-
Przewód M4 został zainstalowany jako pierwszy. Czekamy na podłączenie pozostałych trzech złączy.
-
Jak donosi spaceflightnow, Douglas Wheelock otworzył zawór na linii M4, by usunąć azot z nowej pompy! Teraz astronauta zajmie się przewodem M3.
Mija nam 4 godzina spaceru kosmicznego...
-
Za kosmonautą:
Wheelock nadal zajmuje się instalacją złącza M3. W międzyczasie podjęto decyzję o zezwoleniu na napełnianie pompy amoniakiem ze zbiornika zainstalowanego na stacji. Operacja ta zajmie około trzy minuty.
-
Taa, wnoszę, że wykorzystują do tego linię M4?
-
Znowu problemy z M3.
Edit: Chyba się udało ;D
-
Taa, wnoszę, że wykorzystują do tego linię M4?
No nie ma innej drogi, tylko M4 jest podłączony. Swoją drogą ciekawe, że aż tak się im spieszy z napełnianiem tej pompy.
Po trudnych chwilach udało się podłączyć kłopotliwy M3. Dwa zostały (M2 i M1) :)
-
Linia M3, która to sprawiała wcześniej kłopoty została zamontowana. Kolejną ma być M2.
-
Amoniak jest już dostarczany do nowego modułu :)
M2 podłączona, pozostała jeszcze linia M1.
-
Z M2 poszło szybciej
-
...i komplet :)
-
Dobra - ja muszę uciekać. Dzięki za wspólne oglądanie :)
-
Wszystkie linie amoniaku otwarte.
-
I wszystkie cztery są czyste, z żadnego nie przecieka amoniak, co znaczy, że w airlocku spacerowicze nie będą musieli się oczyszczać, no i oczywiście wszystko działa :).
-
Tim Bond : 1
M3 QD : 0
GAME OVER!
-
hahaha, to bylo dobre ;)
-
Hej co tam Doug miał napisane? Tim Bond 1:0 M3, Game Over :)?
Jak komentator wyjaśnił Tim Bond to któryś z inżynierów na Ziemi, którzy się zajmowali pewnie naprawą tego modułu.
-
Składamy narzędzia itp ;)
Ciekawe czy dadzą radę jeszcze dziś ten kabel zamontować pod PPM.
-
Ano ciekawe, czy dodatkowe zadania sie dzis udadza.
Czy ktos wie, kiedy czwarty i ostatni awaryjny spacer kosmiczny?
-
Haha dobry ten tekst z nadgarstka! :D
Chyba się zastanawiają czy pocisnąć to zadanie z kablem, w Kontroli się naradzają czy starczy astronautom środków w EMU na taki spacerek, który trwa już 6.5 godziny.
-
Jak komentator wyjaśnił Tim Bond to któryś z inżynierów na Ziemi, którzy się zajmowali pewnie naprawą tego modułu.
Ponoć inżynier od właśnie systemu chłodniczego ISS (inż od chłodziwa? ;D). Fajnie to zrobili :)
Dużo wcześniej, po zakończeniu prac nad instalacją nowej pompy, Tracy ustawiła także wózki CETA w odpowiedniej konfiguracji przed misją STS-133 w listopadzie.
-
Tracy zabierze się za to zadanie z kablem, zobaczą jednak ile się uda zrobić z tego zadania...
-
Na pytanie Kontroli w 'jakim stanie' są astronauci, Tracy i Doug zgodnie odpowiedzieli, że są Alpha (mam nadzieję, że dobrze zrozumiałem), czyli czują się super. Niższe stopnie to Bravo i Charlie.
Spacer sięgnie na pewno ponad 7 godzin jeśli zdecydują się ostatecznie na to dodatkowe zadanie.
-
Astronauci są w śluzie Quest, cały czas prowadzone są prace 'sprzątające'. Brakuje im jednego narzędzia, które najprawdopodobniej zgubili.
Wheelock, który został podsunięty wcześniej w okolice palety ESP-2, zszedł z platformy APFR, następnie ją zdemontował i przymocował do palety ESP-2.
Tracy podejmuje długi na ponad 3,3 metra kabel J612 z modułu Quest.
Jeśli się zdecydują na to zadanie, to może to być jeden z dłuższych spacerów EVA...
-
Jednak zdecydowali o zakończeniu EVA. Astronauci zmierzają do śluzy.
-
Dobrze się składa, bo nie mógłbym dłużej oglądać ;D
Świetny podgląd na jeden z paneli kontrolnych w module Quest :
-
Jeden z ostatnich widoków jakie miał Doug Wheelock w czasie tego spaceru. Widać rosyjską część kompleksu orbitalnego :
-
Widok na "checkliste" z kamery Tracy.
Na drugim obrazku Shannon czeka na spacerowiczów.
-
Spacer zakończył się o 19:40 i trwał 7 godzin i 20 min.
O 20:45 ma się rozpocząć konferencja.
-
Dzięki za info o konferencji. Będę oglądać! :)
-
Zaczęła się konferencja.
Pierwsze komentarze - udało się! Jutro kilka dodatkowych zadań związanych z systemem chłodzenia, ale prace mogą teraz się skupić na reaktywacji badań.
-------------
System chłodzenia będzie reaktywowany w ciągu kilku najbliższych dni.
-------------
Nie udało się dziś wykonać dodatkowego zadania związanego z kablami dla PMM, trwa teraz ocena tego zadania.
-------------
Testy zapasowej pompy z azotem wyszły pomyślnie - dodatkowe testy będą mieć miejsce w trakcie snu astronautów.
-------------
Spacer trwał 7 godzin i 20 minut. Praca astronautów została oceniona jako bardzo dobra. To było 150 spacer związany z ISS.
-------------
Pojawiły się też pytania o STS-135. Jak na razie nie ma jeszcze zbyt wielu zaawansowanych prac - wciąż jest rozpatrywany jako STS-335, a nie jako STS-135. Więcej szczegółów niebawem (skąd my to znamy? :P ).
-
Czy ktoś coś wie, kiedy czwarty i ostatni awaryjny spacer kosmiczny?
-
Podobno w środę.
-
Raczej nie będzie czwartego spaceru, ponieważ miał on się odbyć jedynie wtedy, gdy nie zdołają ogarnąć narzędzi i posprzątać podczas EVA-3.
-
Raczej nie będzie czwartego spaceru, ponieważ miał on się odbyć jedynie wtedy, gdy nie zdołają ogarnąć narzędzi i posprzątać podczas EVA-3.
Eeee, ale chyba EVA-3 już za nami a uszkodzona pompa jeszcze musi być przeniesiona na miejsce składowania... Czyżbym się gdzieś zgubił?
-
Wydaje mi się, że uszkodzona pompa pozostanie na razie tam gdzie jest.
Cytat z artykułu (http://www.aviationnow.com/aw/generic/story.jsp?id=news/asd/2010/08/17/06.xml&headline=Full%20Cooling%20On%20ISS%20Expected%20Aug.%2019&channel=space)
"The old pump module remained temporarily stowed on the solar power truss."
-
Wydaje mi się, że w tym cytacie chodzi bardziej o sytuację z ostatniego spaceru niż ogólne stwierdzenie, bo zdanie jest w czasie przeszłym
Tak czy inaczej - wyjaśni się pewnie na dniach. :)
-
Wydaje mi się, że uszkodzona pompa pozostanie na razie tam gdzie jest.
Cytat z artykułu (http://www.aviationnow.com/aw/generic/story.jsp?id=news/asd/2010/08/17/06.xml&headline=Full%20Cooling%20On%20ISS%20Expected%20Aug.%2019&channel=space)
"The old pump module remained temporarily stowed on the solar power truss."
To tylko tymczasowa lokalizacja. Wybrano ją dlatego, żeby pompa nie przeszkadzała przy wyciąganiu nowej. Poza tym, jest jeszcze sprawa kabla.
-
To tylko tymczasowa lokalizacja. Wybrano ją dlatego, żeby pompa nie przeszkadzała przy wyciąganiu nowej. Poza tym, jest jeszcze sprawa kabla.
Tak, to wiem, tylko wydawało mi się że odłożą to trochę na później, zresztą tak jak napisał kanarkusmaximus wszystko wyjaśni się pewnie na dniach. :)
-
Z pewnością przed STS-133 musi być wykonany jeden spacer, przeznaczony na przygotowanie PMM. Pytanie, czy prace związane z transportem uszkodzonego modułu pompy można połączyć z tymi zadaniami dla PMM.
-
Z pewnością przed STS-133 musi być wykonany jeden spacer, przeznaczony na przygotowanie PMM. Pytanie, czy prace związane z transportem uszkodzonego modułu pompy można połączyć z tymi zadaniami dla PMM.
Na pewno, prace przy kablu mają zająć 45 minut. Ale możliwe, że są tam jeszcze dodatkowe zajęcia.
-
Dzisiejszej nocy - z 18 na 19 sierpnia 2010 roku, podwyższona będzue orbita Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.
Manewr zostanie wykonany za pomocą 8 silniczków statku transportowego Progress M-06M, który obecnie zadokowany jest do rosyjskiego modułu Zvezda. Procedura zmiany orbity ma się rozpocząć o godzinie 00:30 czasu Moskiewskiego (23:30 CEST 18.08), poprzez przyjęcie komend z centralnego komputera rosyjskiej części orbitalnego kompleksu. Orbita ISS zostanie podwyższona o 2,2 kilometra i wyniesie po zakończeniu manewru 355,5 km. Dzięki temu uzyskane zostaną odpowiednie warunki do odcumowania Sojuza TMA-18 i jego lądowania 24 września, oraz dokowania Progressa M-07M 10 października tego roku.
Źródło. (http://www.roscosmos.ru/main.php?id=2&nid=10103&lang=en)
-
Na pewno, prace przy kablu mają zająć 45 minut. Ale możliwe, że są tam jeszcze dodatkowe zajęcia.
Przez całe zamieszanie z nawaleniem Obiegu A systemu chłodzenia ISS zapomnieliśmy chyba, że Doug i Tracy mieli wg oryginalnych planów wykonać pewne prace na module Zarja (instalacja platformy pod SSRMS) oraz właśnie w przygotowaniu na PMM. Także tak czy siak czeka nas jeszcze na pewno jeden spacer w najbliższym czasie. Co do EVA-4 to nie jestem pewien już teraz, jeszcze 2 dni temu myślałem, że czwarty spacer był konieczny do zakończenia wszystkich prac. Teraz jednak nie ma o nim żadnej wzmianki. Hmm :P
Tymczasem dobra wiadomość - Obieg A systemu chłodzenia został przywrócony do działalności i zaczął chłooooodzić ISS! :)
-
Nie wiem, czy ten filmik był już prezentowany na PFA, ale przynajmniej dla mnie jest tak interesujący, że wklejam. Wycieczka po ISS:
http://www.youtube.com/watch?v=RyGoy-9ysZ8
-
dzięki...bardzo interesujący wykład Butch'a Wilmore'a ze zdjęciami Jeffa Williamsa ;)
Do pełnej załogi ekspedycji 21 wówczas brakuje tylko Amerykanki Nicole Stott i załoganta STS-129 Lelanda Melvina oraz Rosjanina Maksima Surajewa !
-
A tak BTW 13 sierpnia D. Wheelock wykonał z orbity śliczne zdjęcie zorzy :D Tam to mają widoki...
(http://www.spaceweather.com/aurora/images2010/13aug10/iss1.jpg?PHPSESSID=oq555h4dal0ngun1kascirqi24)
-
A tak BTW 13 sierpnia D. Wheelock wykonał z orbity śliczne zdjęcie zorzy :D Tam to mają widoki...
Naprawdę piękne! Założę się jednak, że gdyby Ciebie wysłali tam na górę, to mielibyśmy lepsze fotki zorzy ;D
Filmik wklejony przez Jsz bardzo ciekawy, pierwszy raz widziałem 'zwiedzanie' ISS razem z wahadłowcem :)
-
Trwa okres widocznych wieczornych przelotów ISS nad Polską. Jak pogoda pozwoli to można pooglądać maszynerię z Ziemi przez najbliższe kilkanaście dni. ;)
-
W rzeczy samej już od kilku dni - na twitterze jest aplikacja, która potrafi przysyłać ostrzeżenia ;)
Nazywa się to to @twisst34
-
Trwa okres widocznych wieczornych przelotów ISS nad Polską. Jak pogoda pozwoli to można pooglądać maszynerię z Ziemi przez najbliższe kilkanaście dni. ;)
Proszę o zgłaszanie takich informacji w wątku: Obserwacje ISS (http://www.astronautyka.org/index.php/topic,248.0.html).
-
Zdecydowanie wątek o obserwacjach ISS jest lepszy od tego jeśli chodzi o własnooczne oglądanie tego orbitalnego kompleksu. :)
-
Trochę różnych informacji się nazbierało.
Japończycy postanowili, iż pozostaną w programie Stacji ISS po 2016 roku. Rząd japoński oficjalnie poinformuje o tym członków programu w najbliższej przyszłości. Decyzja jednak została podjęta 27 sierpnia. Wcześniej w kraju kwitnącej wiśni spotykane były głosy, iż ISS za dużo kosztuje (110 milionów jenów na dzień).
Źródło. (http://mdn.mainichi.jp/mdnnews/news/20100828p2a00m0na011000c.html)
Rosyjska część załogi Stacji ISS uporała się w przeciągu ostatnich dni z naprawą bieżni TVIS (Treadmill with Vibration Isolation System) w module Zvezda. Wydane zostało pozwolenie na korzystanie z urządzenia treningowego.
Wczoraj o godzinie 14:09 CEST Stacja ISS (a będącym ścisłym moduł Zarja) wykonała 67,500 orbit wokół Ziemi, pokonując dystans 2.91 miliardów kilometrów w ciągu 4300 dni, co można też zobrazować jako pięciokrotne pokonanie drogi na Marsa po orbicie Hohmann'a.
Posiadający masę 19,300 kg moduł Zarja został wyniesiony za pomocą rosyjskiej rakiety Proton z kosmodromu Bajkonur prawie 12 lat temu - 20 listopada w 1998 roku, rozpoczynając w tym momencie budowę największej, międzynarodowej stacji orbitalnej w historii.
27 sierpnia załoga Stacji ISS rozmawiała drogą radiową z antycznym miastem Inków Machu Picchu w Peru. Rosyjscy oraz Peruwiańscy dygnitarze rozmawiali z załogą przez około 10 minut. Rozmowę toczono w trzech językach - rosyjskim, hiszpańskim oraz Quechua - starym jeżyku południowoamerykańskich Indian (około 10 milionów osób włada nim w chwili obecnej).
Rosjanie pomagają Peru zbudować ich pierwszego satelitę. Z kolei Peru w najbliższej przyszłości dostarczy ziemniaczki, które będą rosły na ISS. ;)
http://en.rian.ru/science/20100827/160359265.html
Naukowcy planują wykorzystać możliwości, które oferuje Stacja ISS, do wyhodowania nowego rodzaju kryształów mających być użytych przy budowie nowych komórek słonecznych. Plan ma zostać zrealizowany do 2013 roku.
The technique, called Molecular Beam Epitaxy, could improve electronics, in particular raising the efficiency of solar cells as much as 60%.
Fragment z artykułu, chodzi tutaj o podniesienie skuteczności produkcji energii do 60% czy o 60%?
Na tym schemacie zaznaczony jest moduł w którym hodowane by były kryształy. Widać tam jeszcze w tle stary plan zagospodarowania rosyjskiej części ISS :
(http://news.bbcimg.co.uk/media/images/48874000/jpg/_48874873_iss.jpg)
Eksperyment - ale to chyba nie ten sprzęt, który ma polecieć przy pomyślnych wiatrach do 2013 roku :
(http://news.bbcimg.co.uk/media/images/48874000/jpg/_48874867_cryst.jpg)
Dużo więcej informacji w tym artykule - http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-11095650
Na Stacji ISS działają już bodajże dwa regały NanoRacks, w których znajdują się prywatne (różnych firm czy uczelni) eksperymenty. 24 sierpnia uruchomiony został drugi regał NanoRack. Nad ich obsługą pracuje astronautka Shannon Walker. Kentucky Space Mission Control odbiera na bieżąco dane płynące z eksperymentów.
Na bieżąco informacje spływają na Twitter - http://twitter.com/NanoRacks
Filmik z pracującej nad tymi zadaniami Walker można obejrzeć tutaj - http://www.nanoracksllc.com/?p=889
-
Bonusowo filmik przedstawiający historię Ekspedycji 23 od startu do lądowania. Wiele wspomnień mi się odświeżyło :) Wiele rzeczy także nie widziałem - jak przykładowo gra w baseball ;)
http://www.youtube.com/watch?v=Uul7nB7ZUtU
-
Fragment z artykułu, chodzi tutaj o podniesienie skuteczności produkcji energii do 60% czy o 60%?
Raczej o 60%. Jak by było do 60% to rzuciłbym studia i kupił działki na pustyniach. :)
-
Odcumowanie Progressa 38P
W dniu wczorajszym (poniedziałek) Inżynier Lotu 3 - Michaił Kornijenko spędził kilka godzin na przygotowaniach statku transportowego Progress M-06M/38P do jego jutrzejszego (a właściwie dzisiejszego - we wtorek) odcumowania od Stacji ISS. W skład tych działań wchodziły :
• Instalacja mechanizmu dokowania (StM, Stykovochnovo mekhanizma) pomiędzy Progressem, a tylnym portem modułu Zvezda.
• Odinstalowanie oraz usunięcie sensorów temperatury LKT (TA251MB) wchodzących w skład pokładowego systemu mierniczego BITS2-12, razem z jednostką ROM (Read Only Memory) TA765B celem ponownego użycia.
• Usunięcie aparatury SD1-7 z Progressa, chowając ją razem z częściami zapasowymi.
• Aktywacja systemów elektronicznych statku oraz zwinięcie rur wentylacyjnych (ventilation/heating air duct).
• Zamknięcie włazów około 21:30 CEST.
• Usunięcie zabezpieczeń włazów, na ten czas silniczki statku były odłączone.
• Rozpoczęcie standardowej jednogodzinnej procedury sprawdzania szczelności w przedsionku (SU docking vestibule) oraz na złączach stykowych przewodów paliwa/utleniacza pomiędzy statkiem Progress, a modułem serwisowym Zvezda.
• Ściągnięcie formalnego raportu Michaiła oraz materiałów wideo, gdzie przedstawione były aktywności związane z przygotowaniem bezzałogowego statku do odcumowania. Materiał przeanalizują inżynierowie na Ziemi.
Odcumowanie planowane jest na godzinę 13:22 CEST. Nie wiem czy będą coś pokazywać na Naszej, ale zawsze można wtedy looknąć ;)
Warto może też wspomnieć, że z wykonywaniem eksperymentów na ISS jest krucho, jeszcze przed awarią jednego z obiegów systemu chłodzenia byli trochę do tyłu względem planu. W związku z tym w czasie tego tygodnia wyjątkowo dużo czasu astronauci mają zaplanowane na wykonywanie eksperymentów. Odbijają te 2 tygodnie prawie dosłownie 'wyjęte z kalendarza'...
-
Fragment z artykułu, chodzi tutaj o podniesienie skuteczności produkcji energii do 60% czy o 60%?
Raczej o 60%. Jak by było do 60% to rzuciłbym studia i kupił działki na pustyniach. :)
Hyhy.. no racja, dzięki! :)
-
Progress oczywiście odcumował pomyślnie (jakby się ktoś martwił! :P) we wtorek o godzinie 13:21 CEST. Fotki z odcumowania w załączniku.
Więcej o odcumowaniu oraz przeprowadzaniu aktualnych eksperymentów na ISS w tym artykule (http://www.kosmonauta.net/index.php/Misje-zalogowe/Orbitalne/2010-09-02-iss-odcumowanie-progressa-eksperymenty.html).
Tutaj jeszcze filmik ukazujący nam huragan Earl z kamer na ISS (więcej o tym napisane w wątku (http://www.astronautyka.org/index.php/topic,244.msg4314.html#msg4314) o Ziemi, dział Układ Słoneczny oraz na kosmo (http://www.kosmonauta.net/index.php/Badania-kosmosu/Uklad-Sloneczny/2010-09-02-earl-iss.html)) :
http://www.youtube.com/watch?v=vUfM17hvEFg
-
W którym module na Stacji ISS jest najgłośniej? ;) Okazuje się, że w jednym z najnowszych - Rassvet (MRM-1). W różnych modułach panują różne warunki pracy, w każdym natężenie dźwięku wytwarzane przez sprzęt czy systemy podtrzymywania życia jest odmienne, jednak 'najgłośniej jest właśnie w MRM-1' - przekazuje nam sam dowódca ISS (Aleksander Skworcow) ;D
www.roscosmos.ru/main.php?id=2&nid=10225&lang=en
Wróćmy do tego zadania, które miał wykonać Dextre w połowie wakacji (w połowie lipca), pisałem na ten temat w tym poście (http://www.astronautyka.org/index.php/topic,160.msg2931.html#msg2931).
Dextre miał zostać sprawdzony w swoim pierwszym zadaniu operacyjnym w środę 18 lipca. Jego celem była wymiana uszkodzonego kontrolnego modułu zdalnego zasilania RPCM (Remote Power Control Module) na kratownicy P1. Niestety przy operacji próby wymiany natrafiono na problemy (nie mogli wyjąć RPCM na więcej niż kilka/kilkanaście cm) i cała akcja została wstrzymana.
Inżynierowie z NASA doszli do tego, że będzie trzeba użyć większej niż zakładano siły przy wyciąganiu 4 kilogramowego RPCM, na skutek uszkodzonej sprężyny. W chwili obecnej trwają testy symulujące użycie większej siły. Manewr ma się odbyć w tym miesiącu. Znalazłem filmik, który dobrze obrazuje jak wyglądać będzie ta operacja :
http://www.youtube.com/watch?v=-rVpttRvc6g
Wczoraj (1 września) między godziną 19:20, a 21:20 CEST, doszło do operacji relokacji wózka MT (Mobile Transporter). Operację wykonała zdalnie kontrola naziemna przy wykorzystaniu pasma S. Wózek MT przemieścił się na szynach, ułożonych na konstrukcji kratowniczej Stacji ISS, ze stanowiska pracy WS-2 na WS-4 (Worksite-4). W czasie operacji wyłączone były rosyjskie silniki oraz obowiązywał zakaz korzystania z nieizolowanych urządzeń treningowych na pokładzie (celem uniknięcia wibracji).
Racje żywnościowe dla rosyjskiej części załogi będą bardziej zróżnicowane od następnego roku. IBMP planuje zamienić racje 10 dniowe, 16 dniowymi. Posiłki dobierane są dokładnie na bazie wiedzy dietetycznej celem zawarcie w cyklu żywieniowym załogi odpowiedniej ilości kalorii oraz mikroelementów, wymaganych podczas długoterminowych misji kosmicznych. W menu znajdują się m.in. dehydrowane zupy, dania mięsne oraz rybne, desery, słodycze, itd. Każdy kosmonauta ma możliwość ustalenia z ekspertami indywidualnych racji żywnościowych.
www.roscosmos.ru/main.php?id=2&nid=10235&lang=en
-
Na SFN (http://www.spaceflightnow.com/news/n1008/31node/) pojawił się artykuł przypominający nieco o nowej puszce, która znajduje się w KSC od jakiegoś czasu. Mowa o platformie testowej Node Structural Test Article z okresu badań elementów przyszłej Stacji ISS, znanej też jako Node 4. Kilka miesięcy temu moduł został przetransportowany z miejsca gdzie był przechowywany - w Stennis Space Center w Mississippi, do KSC.
Bez żadnej presji czasowej specjaliści sprawdzają teraz, wolnym nakładem czasu, stan tego modułu oraz zastanawiają się nad możliwościami jego wykorzystania. Właściwie jedyne co uczyniono na tym polu to transport puszki do KSC oraz powierzchowne przeczyszczenie. Moduł został zbudowany w latach 90-tych.
Tutaj graficzka z SFN obrazują jak można by wykorzystać Node 4. Dzięki podłączeniu do przedniego modułu Harmony, Stacja ISS zyskała by 5 portów cumowniczych do wykorzystania na przyszłe dodatkowe moduły lub inne eksperymentalne dodatki. Na najbliższe lata portów ma starczyć (dla HTV, Dragonow czy Cygnusow) jednak w dalszej przyszłości (około 2015 roku) - kto wie. Puszka mogłaby zostać dostarczona za pomocą rakiet EELV.
(http://www.spaceflightnow.com/news/n1008/31node/node4.jpg)
-
W chwili obecnej trwa autonomiczny lot Progressa 38P, który odcumował od Stacji ISS w ostatni wtorek. Do planowanej deorbitacji dojdzie pojutrze, tj. 6 września około godziny 14:06 CEST. Do tego czasu przeprowadzany będzie eksperyment Plasma-Progress. Fizycy w Irkucka monitorują zachowywanie się jonosfery na skutek odpaleń silniczków Progressa. Do zbierania danych służy silny radar zlokalizowany 100 kilometrów od Irkucka. Oprócz niego obserwacje przeprowadzane są także przez inne obserwatoria naziemne.
Źródło - link. (http://www.roscosmos.ru/main.php?id=2&nid=10243&lang=en)
Tymczasem na ISS Inżynier Lotu 6 - Shannon Walker, wykonała jeszcze jedną sesję kolekcji danych z modułu CubeLab (z komercyjnymi eksperymentami) i przeniosła je do pamięci laptopa. Była to ostatnia taka sesja przeprowadzona przez Walker, następna sesja zbioru danych nie będzie miała miejsca do czasu zadokowania do ISS japońskiego statku transportowego HTV-2 w styczniu.
-
06.09. o 14:13:50 włączono na 198 sekund silnik hamujący transportowca Progress M-06M.
O 14:53:20 jego niespalone resztki spadły do Pacyfiku.
Był to 40. statek transportowy typu Progress, który zaopatrywał MSK !
-
Rosjanie na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej rozpoczęli przygotowania do powrotu na Ziemię i do przyjęcia nowego statku transportowego "Progress". Dowódca załogi nr 24 MSK Aleksander Skworcow i jego kolega Michaił Kornijenko, którzy za mniej niż trzy tygodnie będą wracać do domu na pokładzie statku "Sojuz TMA-18 ", rozpoczęli przygotowanie organizmów do spotkania z grawitacją Ziemi.
"Dzisiaj Skworcow i Kornijenko przeprowadzili pierwszy trening w specjalnym kostiumie adaptacyjnym "Czybis", który naśladuje stan ziemskiego ciążenia" - poinformował oficjalny przedstawiciel Centrum Kontroli pod Moskwą Walerij Łyndin.
Hermetyczne spodnie "Czybis" w celu osiągnięcia efektu ciężkości Ziemi, tworzą podciśnienie w dolnej części ciała, rosyjscy kosmonauci obowiązkowo zakładają je w końcowej fazie lotu. W ciągu 3 tygodni oni stoją w tych spodniach 4 razy po 20 minut każdy,ale w ostatnich 2 dniach przed zejściem z orbity sesje "sztucznej grawitacji" zwiększają się do 55 minut. "Przez sześć miesięcy pobytu w stanie nieważkości, zanikają mięśnie, więc organizm człowieka muszą się przygotować wcześniej do przystosowania się do warunków ziemskich" - wyjaśniła szefowa grupy medycznej MCC-M Irina Ałfiorowa.
Oprócz sesji w spodniach "Czybis", 2 tygodnie przed powrotem na Ziemię kosmonauci zaczynają brać suplementy diety i w przededniu powrotu na Ziemię - roztwór soli, aby zapobiec odwodnieniu podczas lądowania.
-
Wg najnowszych danych (wg czasu polskiego CEST):
zamknięcie luków pomiędzy stacją a Sojuzem jest zaplanowane na piątek 24.09. o 01:45;
odcumowanie Sojuza TMA-18 z załogą Skworcow, Kornijenko i Amerykanka Tracy Caldwell-Dyson jest zaplanowane
na 24.09. o 05:02,
początek manewru włączenia silnika hamującego statku na orbicie 24.09 o 07:32
lądowanie w Kazachstanie 24.09. o 8:22 po 175 dniach lotu kosmicznego !
-
Świetna garść informacji mss, dziękować pięknie! Kolejna ekipa wraca na Ziemię już niedługo :)
-
Jakieś informacje z dzisiaj z pokładu Stacji ISS??
-
Jeśli chodzi Tobie o dokowanie Progressa to sie udało:
http://www.space.com/missionlaunches/space-station-new-russian-cargo-ship-100912.html
:)
-
Jeśli chodzi Tobie o dokowanie Progressa to sie udało:
http://www.space.com/missionlaunches/space-station-new-russian-cargo-ship-100912.html
:)
Dobrze wiedzieć, hyy :P Szkoda, że nikt nie pilnował. Było to pierwsze dokowanie nowego Progressa (39P) po sporych problemach przy dokowaniu z wcześniejszym statkiem (Progress 38P), który dopiero za drugim podejście zacumował poprawnie w automatycznym procesie tego manewru. Za pierwszym razem doszło do zerwania połączenia, nastał mały chaos na ISS, na szczęście trajektoria podejścia do dokowania zmienia się na parę minut przed. W związku z czym Progress 38P, który nie mógł już wyhamować, przeleciał wstępnym korytarzem w niedużej odległości od ISS...
No, ale skoro wszystko poszło dobrze, no to dobrze :P
Tutaj zapis z dokowania :
http://www.youtube.com/watch?v=NzSnVTsb79M
Dwa okazjonalne artykuły z kosmo - link1 (http://www.kosmonauta.net/index.php/Misje-bezzalogowe/Orbitalne/2010-09-12-progress.html), link2 (http://www.kosmonauta.net/index.php/Misje-bezzalogowe/Orbitalne/start-rakiety-sojuz-u-ze-statkiem-transportowym-progress-39p.html).
-
Dowódca stacji Sasza Skworcow w specjalnych portkach przygotowuje się do powrotu na Ziemię...
(http://www.roscosmos.ru/img/site/sasha_chibis_1.jpg)
-
Bombowo wygląda! :)
-
Na pokładzie ostatnio przybyłego Progressa znalazły się wśród różnych ładunków, także nowe filmy :) Jurczychin lubi oglądać stare rosyjskie filmy, komedie oraz przygodowe. Ponoć co weekend załoga Stacji ISS organizuje mini seans filmowy i oglądają nowe filmy :) Ponadto rosyjska część załogi umila sobie w ten sposób czas podczas treningów.
Źródło - link (http://www.roscosmos.ru/main.php?id=2&nid=10284&lang=en).
Na blogu Shannon Walker (http://blogs.chron.com/inorbit/2010/09/first_person_perspective_from_orbit_what_happens_when_a.html) pojawił się wpis, który pokazuje nam jak wyglądała awaria 1/2 systemu chłodzenia ETCS na Stacji ISS z perspektywy tej jednej osoby.
Jeszcze odnośnie ładunku Progressa, to tak wygląda manifest cargo :
Gazowy tlen w specjalnych przenośnikach - 49 kg
Woda w systemie zbiorników Rodnik - 210 kg
Rzeczy w przedziale ciśnieniowym - 1136 kg
Dowiezione wyposażenie:
System zapasu gazu - 8 kg
System dostarczania wody - 39 kg
System kontroli termicznej - 52 kg
Systemy naprowadzania, nawigacji i kontroli - 8 kg
Rzeczy protekcyjne przed ogniem - 7 kg
System zasilania energią - 77 kg
Rzeczy ochronne i mocowania - 63 kg
Sprzęt do napraw i konserwacji - 18 kg
Przedmioty charakteru sanitarno-higienicznego - 62 kg
Pojemniki z pożywieniem, świeże produkty - 205 kg
Sprzęt, rzeczy medyczne, bielizna, osobiste środki higieniczne oraz profilaktyczne (hyhy.. w tłumaczeniu wyszły mi też produkty typu gumka, ale to chyba niemożliwe, chociaż może trzymają takie rzeczy na ISS :P) - 83 kg
Dokumentacje pokładowe, materiały foto i wideo - 20 kg
Sprzęt przeznaczony dla modułu FGB (Zarja) - 14 kg
Sprzęt przeznaczony dla modułu Rassvet (MRM-1) - 4 kg
Sprzęt przeznaczony dla modułu Poisk (MRM-2) - 2 kg
Przesyłki dla rosyjskiej części załogi - 59 kg
Sprzęt dla amerykańskiej części Stacji ISS - 389 kg
Masa startowa statku wynosiła 7122 kg.
Progress 39P dostarczył także sporej ilości eksperymentów biotechnicznych, które będą przeprowadzane we wrześniu w rosyjskiej części Stacji. W skład wchodzą:
• BTKh-6 ARIL.
• BTKh-7 OChB.
• BTKh-8 BIOTREK.
• BTKh-10 KONYUGATSIYA.
• BTKh-14 BIOEMULSIYA.
• BTKh-26 KASKAD.
• BTKh-27 ASTROVAKTSINA.
• BTKh-40 BIF.
• BTKh-41 BACTERIOFAG.
• BIO-10 POLIGEN.
• TKhN-9 KRISTALLISATOR.
Po zadokowaniu Progressa i otwarciu włazów, Shannon przeniosła i zajęła się instalacją dwóch wysoko priorytetowych ładunków naukowych :
• eksperyment ESA SODI (Selectable Optical Diagnostics Instrument).
• kanister JAXA PCG (Protein Crystal Growth), który został zainstalowany w urządzeniu PCRF (Protein Crystallization Research Facility).
Prace nad pełnym podłączeniem statku Progress 39P do Stacji ISS zakończyły się przedwczoraj. Fiodor Jurczychin zainstalował sensor temperatury (TA251MB) pokładowego systemu telemetrycznego BITS2-12.
-
Dzisiaj wykonane zostało także odpalenie podnoszące orbitę Stacji ISS. Odpalenie przeprowadzono o godzinie 11:04 przy użyciu silniczków DPO (używanych do manewrów rendezvous oraz przy dokowaniu) Progressa 39P. Odpalenie miało trwać 8 minut i 46 sekund, przy zmianie prędkości dV wynoszącej 1.2 m/s. Zakłada się podwyższenie orbity o 2.1 kilometra (podnosząc ją do poziomu 356 km).
Celem manewru jest wejście w odpowiednie położenie przed lądowaniem Sojuza TMA-18 (23/24 wrzesień) oraz startem i późniejszym dokowaniem Sojuza TMA-01M (7 października). Dzisiejszy manewr wraz z kolejnym, który zostanie przeprowadzony w połowie października, dostosuje Stację ISS także do cumowania Progressa 40P (start 27 października) oraz manewru dokowania w czasie trzeciego dnia misji wahadłowca Discovery (STS-133 - start 1 listopada).
Tutaj jeszcze filmik z przechwytu huraganu Igor nad Oceanem Atlantyckim :)
http://www.youtube.com/watch?v=Zq8TQHABi2s
-
Kontrakt na utrzymanie ISS do 2015 roku, podwyższenie orbity, obserwacje huraganów
NASA przedłużyła kontrakt z firmą Boeing na kontynuację inżynieryjnego wsparcia programu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej na następne pięć lat. W tym samym czasie wykonywany został manewr podniesienia orbity Stacji ISS przy pomocy niedawno zacumowanego, bezzałogowego, rosyjskiego statku transportowego Progress 39P.
Przedłużony kontrakt, o wartości 1.24 miliardów dolarów, będzie stanowił podstawę pod działania firmy Boeing, która zajmować będzie się utrzymywaniem oraz technologicznym wsparciem (hardware i software) urządzeń i systemów w amerykańskim segmencie Stacji ISS. Kontrakt obowiązywać będzie od 1 października i pokryje okres czasu do przynajmniej 30 września w 2015 roku.
Praca w ramach przedłużonego kontraktu będzie zorientowana na utrzymywanie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej na najwyższych dostępnych poziomach wydajności. Dzięki temu istotnemu posunięciu zapewnione będą warunki do wypełniania charakteru orbitalnego kompleksu, jakim są badania naukowe oraz przeprowadzanie różnorodnych eksperymentów, przez amerykańską agencję kosmiczną NASA, międzynarodowych partnerów, inne agencje rządu USA oraz prywatne firm.
Przedłużony kontrakt nosi nazwę Vehicle Sustaining Engineering Contract i został nadany w styczniu w 1995 roku. Ostatnio przedłużony został w 2008 roku. Łączny koszt kontraktu, wliczając w to ostatnie przedłużenie do końca fiskalnego roku 2015, wynosić będzie 16.2 miliardów dolarów.
NASA wraz z międzynarodowymi partnerami jest w końcowej fazie analizowania zdolności do podtrzymania działalności operacyjnej Stacji ISS do 2020 roku oraz oczekuje formalnych potwierdzeń od reszty agencji, dotyczących zgody na realizację tego celu. Przedłużony kontrakt zawiera także wstępną ocenę możliwości przedłużenia działalności podstawowych struktur Stacji ISS do 2028 roku.
Obserwacje Oceanu Atlantyckiego - huragany Igor i Julia
Kamery umieszczone na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, krążącej po orbicie o wysokości 356 kilometrów, obserwują zjawiska związane z sezonem huraganów. W naszym [LINK=/index.php/Misje-bezzalogowe/Orbitalne/2010-09-14-igor-aqua.html]poprzednim artykule[/LINK] pisaliśmy o obserwacjach huraganu Igor przez satelitę Aqua. W dniu dzisiejszym huragan Igor wciąż jest kategorii 4 w skali Saffir-Simpson, z wiatrem wiejącym z prędkością około 230 km/h. Istnieje prawdopodobieństwo, iż będzie on jeszcze nabierał siły, przy utrzymywaniu kierunku poruszania się na północny zachód. Z kolei huragan Julia jeszcze wczoraj był kategorii 4 w skali Saffir-Simpson, jednak w ciągu ostatniej doby zaczął mocno słabnąć i obecnie jest kategorii 2, z wiatrami wiejącymi z prędkością około 170 km/h.
Zapis wideo z kamer ze Stacji ISS, w momencie gdy oba huragany były jeszcze kategorii 4 (w dniu wczorajszym, tj. 15 września 2010 roku), poniżej :
http://www.youtube.com/watch?v=ki-bYvLOZ6s
Źródło. (http://www.kosmonauta.net/index.php/Misje-zalogowe/Orbitalne/kontrakt-na-utrzymanie-iss-do-2015-roku-podwyszenie-orbity-obserwacje-huraganow.html)
Załącznik 1: sfotografowany przez Douga Wheelocka huragan 4 kategorii Igor, w oku tego potwora doskonale widoczne wody Oceanu Atlantyckiego.
Załącznik 2: niesamowity widok ze Stacji ISS na powierzchnię naszej planety, na której widoczny jest sztorm tropikalny Julia (jeszcze przed osiągnięciem miana huraganu) w rejonie nazywanym 'Miejscem narodzin Atlantyckich huraganów' w rejonie Wysp Zielonego Przylądka. Na pierwszym planie widoczny zadokowany do modułu Rassvet (MRM-1) statek załogowy Sojuz, na drugim zaś zadokowany do modułu Pirs (DC-1) statek transportowy Progress 37P.
-
Ceremonia zmiany dowództwa we wtorek o godzinie 23:05 naszego czasu. Nowym dowódcą zostanie Wheelock (w chwili obecnej dowódcą jest bodajże Skworcow).
September 22, Wednesday
5:05 p.m. - ISS Expedition 24 / 25 Change of Command Ceremony – JSC (Public and Media Channels)
-
Debiut japońskiego manipulatora Dextre został odroczony do stycznia w przyszłym roku, kiedy to będzie wykonywał prace związane z japońskim statkiem transportowym HTV-2 (przenosił pewne elementy na zewnętrzne platformy). Celem zapoznania się z zadaniami, które Dextre będzie wykonywał w przyszłym roku, w grudniu tego roku przeprowadzone zostaną podobne prace.
Oryginalne prace, związane z wymianą jednostek zasilania RPCM (Remote Power Control Module), miały być wykonane 2 miesiące temu, jednak na skutek problemów z wyjęciem RPCM, zadania zostały wstrzymane. Dextre będzie musiał włożyć w wykonanie zadania 7x więcej siły niż zakładali inżynierowie na początku. Jest to zadanie niskiego priorytetu, do którego prawdopodobnie operatorzy kanadyjskiego manipulatora powrócą na wiosnę w przyszłym roku - po misji HTV-2 oraz wahadłowca Endeavour z STS-134.
(http://www.spaceflightnow.com/station/exp24/100914dextre/dextre.jpg)
Po lewej widoczny robot Dextre, po prawej ramię CanadArm2.
-
Obserwacja z ISS trzech huraganów (sprzed paru dni):
http://www.youtube.com/watch?v=gXju8_EXko0
Parę dni temu załogę na nogi postawił alarm wywołany przez jeden z eksperymentów w module Columbus. Jednostka została wyłączona, a załoga po pewnym czasie wysłana z powrotem do spania ;)
Także w Columbusie Shannon i Douglas pracowali ostatnio nad instalacją przyrządu MARES (Muscle Atrophy Resistive Exercise System). Zdaje się, że dzięki temu urządzeniu będzie możliwe badanie zmian w organizmach astronautów (mięśniach) w czasie pobytu na ISS. Fotki z instalacji MARES w galerii na stronach 25 i 26 (http://www.spaceflight.nasa.gov/gallery/images/station/crew-24/inflight/ndxpage24.html). Poglądowa fotka w załączniku, na zdjęciu Wheelock z tym urządzeniem :)
Inżynierowie z Ziemi przeprowadzili zdalnie test/kontrolę adaptera PAS-4 (wewnętrzny, poniżej) znajdującego się na kratownicy S3 konstrukcji Stacji ISS. W tym celu użyto kamery znajdującej się na kratownicy S1. Na adapterze tym w listopadzie zostanie zainstalowana paleta sprzętowa ELC-4, która trafi na orbitę razem z misją STS-133 wahadłowca Discovery.
Kosmonauci na ISS studiują metody produkcyjne polimerów. Jest to eksperyment z dziedziny biotechnologii. Polimery 'hodowane' są w specjalnych tubach w warunkach mikrograwitacji. Materiały mogą być wykorzystane jako filtry, membrany lub sorbenty. Nad eksperymentem pracuje Fiodor Jurczychin. Dzisiaj (w środę, 22.09) próbki eksperymentalne zostaną załadowane do Sojuza TMA-18, którym trzyosobowa załoga wróci na Ziemię jeszcze przed weekendem.
Źródło. (http://www.roscosmos.ru/main.php?id=2&nid=10375&lang=en)
Wczoraj, przy zachowaniu środków ostrożności (zamknięto zasłony okiem w modułach JPM, Lab i Cupola), dowódca Aleksander Skworcow przygotowywał się do odcumowania Sojuzem TMA-18/22S, które będzie miało miejsce w czwartkowy wieczór. Spędził godzinę w module lądownika (Descent Module (SA)) i wraz z pomocą kontroli z Moskwy, sprawdzał systemy kontroli Sojuza MCS (Motion Control System SUD, Mode 2/"Docked"). W skład tego testowania wchodziło nadanie ciśnienia w systemie napędowym KDU (Combined Propulsion System) Sekcji 2, Zbiornika 2 oraz sprawdzenie ręcznego systemu translacyjnego pilota (RUD). Przeprowadzono także odpalenie silniczków DPO.
Przypominam także o dzisiejszej ceremonii zmiany dowództwa. W załączniku ładna laurka wydana z tej okazji ;)
-
I tak nastąpiła zmiana dowództwa na ISS.
http://www.youtube.com/watch?v=uJLPuftMGOU
Obecnie swoją misję rozpoczęła 25. ekspedycja, której dowódcą jest Douglas Wheelock. W dniu jutrzejszym powróci na Ziemię (na pokładzie Sojuza TMA-18) poprzedni dowódca, Aleksandr Skworcow, a także pozostali członkowie ekspedycji nr 24 - Michaił Kornijenko i Tracy Caldwell-Dyson.
-
I tak nastąpiła zmiana dowództwa na ISS.
A Skworcow razem z Jurczychinem podpisali dokumenty o przekazaniu 'kontroli' nad rosyjskim segmentem ISS. Jedna kopia zostaje na Stacji, druga wraca na Ziemię Sojuzem ;)
Jesteśmy już po ceremonii pożegnania, która miała miejsce około godzinę temu. Skworcow, Kornijenko i Caldwell Dyson są już w swoim Sojuzie. Dalej komentować lądowanie będzie w wątku Sojuza TMA-18 (http://www.astronautyka.org/index.php/topic,148.msg5423/topicseen.html#msg5423).
-
Na Stacji ISS trwają prace (przygotowawcze tyż) do okresowych prac konserwacyjnych. Na celowniku znajdą się zwłaszcza maszyny treningowe.
Dzisiaj w godzinach 20:30 - 22:30 CEST, wózek MT z ramieniem SSRMS został przemieszczony ze stanowiska pracy WS-4 na WS-6. Operację wykonała zdalnie kanadyjska agencja kosmiczna CSA poprzez pasmo S. W czasie manewru rosyjskie silniki kontroli orientacji były wyłączone oraz obowiązywał zakaz przeprowadzania treningów przez załogę ISS.
Firma MacDonald, Dettwiler and Associates Ltd (MAD) została odznaczona przez NASA kontraktem o wartości 6.4 mln dolarów. W oparciu o kontrakt firma ta będzie zapewniała inżynieryjne wsparcie w kontroli nad manipulatorami wahadłowców (SRMS) oraz OBSS, a także Operacyjnej Stacji Robotycznej (Robotic Work Station) na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej poprzez 31 grudnia 2010 roku. Kontrakt zawiera opcję na włączenie dodatkowych 8.6 mln dolarów na pracę do 2012 roku.
Info. (http://www.mdacorporation.com/corporate/news/pr/pr2010092201.cfm)
Lockheed Martin otrzymał kontrakt z NASA o wartości $13 mln (na 6 miesięcy) na serwis misji cargo do Stacji ISS. W skład prac wchodzi planowanie, procesowanie oraz analiza ładunków które mają być dostarczone oraz przywiezione z powrotem na ISS przez prom kosmiczny NASA, a także statki japońskie, rosyjskie oraz rosyjskiej.
Info. (http://finance.yahoo.com/news/Lockheed-Martin-gets-13M-NASA-apf-3391219854.html?x=0&.v=1)
Fotka wykonana przez Douga Wheelocka (z Twittera), przedstawiająca zacumowanego Sojuza TMA-19 do modułu MRM-1 :
-
A oto mały prezencik: godzina pracy na Kibo dla firm komercyjnych kosztuje 5,5 miliona jenów. W złotówkach - dwieście tysięcy złotych...
Chętnych ponoć brak.
http://www.yomiuri.co.jp/dy/national/T100921004945.htm
-
A oto mały prezencik: godzina pracy na Kibo dla firm komercyjnych kosztuje 5,5 miliona jenów. W złotówkach - dwieście tysięcy złotych...
Chętnych ponoć brak.
http://www.yomiuri.co.jp/dy/national/T100921004945.htm
Ciekawe czy cena za wysoka, czy nie ma pomysłów na wykorzystanie Kibo-la? >:(
-
Raczej za wysoka cena. Pomysłów pewnie znalazło by się i setki.
-
Jasne, 200 000 PLN za niecałe okrążenie Ziemi to niezła sumka. Powinni wyceniać nie w godzinach tylko orbitach. ;D może lepiej by się sprzedawało. :P
-
Jeszcze jeden filmik o życiu codziennym na ISS. Mnie bardzo zainteresował, więc wklejam:
http://www.youtube.com/watch?v=pSTp2KOxlOM
-
Filmik o życiu codziennym na ISS. Ja bym powiedział tak: to mycie jest przechlapane. :(
-
Nie wiem czy było już o tym, że wszyscy partnerzy ISS, czyli: NASA, Roscosmos, ESA, JAXA i CSA powołali ISS Multilateral Coordination Board (MCB). Dzisiaj opublikowanym owocem jego działalności jest opracowanie międzynarodowego standardu systemu dokowania: International Docking System Standard (IDSS). Przyjęty został dokument (http://www.internationaldockingstandard.com/download/IDSS_IDD_Basic_Revision_101810_1245.pdf) definiujący ten standard. Wszystko dostępne jest na specjalnej stronie standardu: http://www.internationaldockingstandard.com/ (http://www.internationaldockingstandard.com/). Pisze na ten temat również NASA (http://www.nasa.gov/home/hqnews/2010/oct/HQ_10-266_Docking_Standards.html).
(http://www.internationaldockingstandard.com/images/diagram1.gif)
-
Heh, ubiegłeś mnie ;)
Pisze o tym również ESA: http://www.esa.int/esaCP/SEMODMYOBFG_index_0.html
-
Jest to związane z ISS, ale nie tylko. Co powiecie na oddzielny wątek?
-
Fakt: nie tylko, bo wszyscy będą musieli się do tego standardu dostosować. Szczególnie ci, którzy mają ambicje operować na orbicie ze swoimi kapsułami i stacjami (Boeing, Bigelow, Excalibur, rosyjska CSS, SpaceX). Może także Chiny, o ile będą chciały współpracować przy ISS.
Natomiast zakładanie nowego wątku? Nie bardzo wyobrażam sobie, cobyśmy do niego dokładali. Standard po prostu jest, i już. Chyba, że ktoś byłby w stanie nam go w detalach rozłożyć.
-
Natomiast zakładanie nowego wątku? Nie bardzo wyobrażam sobie, cobyśmy do niego dokładali. Standard po prostu jest, i już. Chyba, że ktoś byłby w stanie nam go w detalach rozłożyć.
Właśnie o to mi chodzi, że wcześniej czy później ktoś może to to zrobić. Szczególnie, jeśli polityka (Chiny? Indie?) się tutaj pojawi...
-
Dobrze więc, założyłem wątek: Międzynarodowy standard systemu dokowania: IDSS (http://83.238.216.20/astro/index.php/topic,370.0.html). Umieściłem go w dziale "Technologie" - jeśli niezbyt sensownie, to proszę o inną propozycję. Najbardziej jednak liczę, podobnie jak Kanarkus, że "wcześniej czy później" ktoś nam przystępnie objaśni istotę tego standardu, o ile da się przystępnie, bez zbytniego zagłębiania się w szczegóły.
-
Astropl lub Mss, czy 23/24 października został pobity poprzednio należący do stacji Mir rekord stałego zamieszkania w kosmosie przez ISS? Z tego co widzę po twitterach, to właśnie tak nastapiło!
Od dziś każdy dzień na ISS jest rekordem stałego pobytu człowieka w przestrzeni kosmicznej. Brawo! :)
-
Astropl lub Mss, czy 23/24 października został pobity poprzednio należący do stacji Mir rekord stałego zamieszkania w kosmosie przez ISS? Z tego co widzę po twitterach, to właśnie tak nastapiło!
Od dziś każdy dzień na ISS jest rekordem stałego pobytu człowieka w przestrzeni kosmicznej. Brawo! :)
Jak informuje nieoceniony Anik (znany z wielu forów, w tym z tzw. "sąsiedniego" i nie tylko), sytuacja wygląda następująco:
Poprzedni rekord wynosił 3640 dni 22 godziny 51 minut i 43 sekundy (liczony od połączenia z Mirem Sojuza TM-8 w dniu 07.09.1989 o 22:25:26 UTC do odłączenia Sojuza TMA-29 w dniu 27.08.1999 o 21:17:01 UTC.
ISS wyrównało ten wynik 22.10.2010 o 07:12:38 UTC (licząc od połączenia Sojuza TM-31, wykonanego 02.11.2000 o 09:20:57 UTC).
-
Jest co świętować! ;)
-
Dzisiaj o 16:22 CEST Progress M-05M odłączył się od stacji. Do 15 listopada pozostanie na orbicie i będzie wykonywał eksperymenty geofizyczne.
-
Jest co świętować! ;)
Zdecydowanie! Szczególnie, że 2 listopada mamy 10 rocznicę! :)
-
JAXA wypuściła spory dokument (http://kibo.jaxa.jp/library/fact/data/JFE_HDBK_all_E.pdf) na temat Kibo Exposed Facility. Może komuś się przyda;)
-
Naprawdę świetny dokument! Zastanawiam się, czy nie warto otworzyć oddzielnego wątku na dokumenty tego typu dla ISS. Co o tym sądzicie?
-
Naprawdę świetny dokument! Zastanawiam się, czy nie warto otworzyć oddzielnego wątku na dokumenty tego typu dla ISS. Co o tym sądzicie?
Myśle, że to dobry pomysł. Kiedyś może byłoby to dobre źródło informacji pod jakieś kompendium:)
-
Wini - czy otworzysz wątek? :) Należy ci się! :)
-
Wini - czy otworzysz wątek? :) Należy ci się! :)
Może być (http://www.astronautyka.org/index.php/topic,386.0.html)?
-
Może być (http://www.astronautyka.org/index.php/topic,386.0.html)?
Tak jest - pomysł, że wątek nie służy dyskusji jest dobry. :)
-
http://www.nasa.gov/externalflash/expedition_10_years/ ;D
NASA CELEBRATES 10TH ANNIVERSARY OF SPACE STATION WITH CREW NEWS CONFERENCE AND NEW WEB CONTENT (http://www.nasa.gov/home/hqnews/2010/oct/HQ_M10-153_ISS_Anniversary.html)
WASHINGTON -- The International Space Station partner agencies will
mark a major milestone on Nov. 2 with the 10-year anniversary of
people living permanently aboard the space station. NASA will
commemorate the event with a news conference featuring the six crew
members currently in orbit.
NASA Administrator Charles Bolden will begin the event, speaking live
to the station crew at 9:15 a.m. EDT from the Kennedy Space Center in
Florida. His remarks and the following news conference will be
broadcast live on NASA Television.
Konferencja z załogą MSK
2.11.2010 o 14:15 CET !!
-
W prezentacji Orbital Sciences pochodzącej z 2008 r. (źródło (http://forum.nasaspaceflight.com/index.php?action=dlattach;topic=21179.0;attach=219453)) znajduje się ciekawe zestawienie pojemności różnych stosowanych i planowanych statków dostawczych do ISS.
W załączniku znajduje się wykres stanowiący porównanie dla statków: MPLM, ATV, HTV, PCM+, PCM, Progress (PCM i PCM+ są to odpowiednio Cygnus PCM i Cygnus PCM+).
-
W załączniku znajduje się wykres stanowiący porównanie dla statków: MPLM, ATV, HTV, PCM+, PCM, Progress (PCM i PCM+ są to odpowiednio Cygnus PCM i Cygnus PCM+).
Ciekawe zestawienie, szkoda że nie ma Dragona.
http://www.nasa.gov/externalflash/expedition_10_years/ ;D
Konferencja z załogą MSK
2.11.2010 o 14:15 CET !! (http://www.nasa.gov/home/hqnews/2010/oct/HQ_M10-153_ISS_Anniversary.html)
Będziemy oglądać :)
-
30.10. o 18:35:43 nastąpiło połaczenie statku Progress M-08M (40S) z MSK/ISS od strony modułu Pirs. Podejście statku
odbyło się w trybie automatycznym, dopiero w odległości 194 metrów sterowanie przejął Aleksandr Kaleri.
http://www.youtube.com/watch?v=qW44kbDNK0w
-
...Szczególnie, że 2 listopada mamy 10 rocznicę! :)
Rekord na orbicie: 02.11.2010 r.
http://www.youtube.com/watch?v=wUc8A3AN6No
http://www.youtube.com/watch?v=c9PYpIvE7zE
http://www.youtube.com/watch?v=Rg-eVs1A_p8
http://www.youtube.com/watch?v=wDO4q9EaUg4
-
Jak myślicie - co to takiego? Oraz jaka platforma obserwacyjna została wykorzystana? ;)
-
to Nil razem ze swoją deltą ;) ale jaki moduł to nie wiem :)
-
Obrazek jest jasny.
Natomiast źródło... zakładam, że ulubione miejsce wszystkich astronautów w czasie wolnym ;)
-
Widoczna jest też zorza czy to tak podświetlona atmosfera?
Widać też amerykańskie panele słoneczne, a na dole jakiś rosyjski statek zadokowany do Rassvieta :)
-
Cupola (http://astro.zeto.czest.pl/sat/tranquility.htm) :D
-
A oto mały prezencik: godzina pracy na Kibo dla firm komercyjnych kosztuje 5,5 miliona jenów. W złotówkach - dwieście tysięcy złotych...
Chętnych ponoć brak.
http://www.yomiuri.co.jp/dy/national/T100921004945.htm
W wiadomości tej piszą, że "The Japan Aerospace Exploration Agency has received few requests from private corporations wanting to lease space in the research module Kibo on the International Space Station, with the high cost thought to be a major reason for the lack of interest".
Znaczy, że jakieś zgłoszenia jednak były? W każdym razie: "The agency plans to work out measures to expand commercial use of the module, and will consult various companies in the near future."
-
30.10. o 18:35:43 nastąpiło połaczenie statku Progress M-08M (40S) z MSK/ISS od strony modułu Pirs. Podejście statku
odbyło się w trybie automatycznym, dopiero w odległości 194 metrów sterowanie przejął Aleksandr Kaleri.
Na pokładzie znajdowało się 2.5 tony ładunków. W tym:
- ~870 kg paliwa
- ~499 kg tlenu
- ~226 kg wody
- oraz ~1272 kg pozostałych ładunków, takich jak jedzenie, części zapasowe oraz inne towary.
Progress M-08M dostarczył sprzęt hardware do eksperymentów Molniya-Gamma oraz Coulomb Crystal, a także sprzęt do szybkiej transmisji danych, który będzie zainstalowany na zewnątrz Stacji ISS podczas rosyjskiego spaceru EVA-27 w styczniu 2011 roku.
Dodatkowo można wspomnieć o manewrze uniku śmiecia kosmicznego DAM (Debris Avoidance Maneuver), który został przeprowadzony przez Stację ISS 26 października. Szczątki pochodziły z niefunkcjonującego już satelity badającego górne warstwy atmosfery UARS (Upper Atmosphere Research Satellite). Dystans pomiędzy śmieciem a Stacją ISS wyniesie mniej niż 1 kilometr.
W związku z tym, w ostatni wtorek o godzinie 10:25 GMT, zostały odpalone na 3 minuty silniki Progressa M-07M/39P, który zadokowany jest do tylnego portu modułu Zvezda. Manewr zwiększył prędkość Stacji ISS o około 0.4 m/s. Co ciekawe, zmiana ta wymusiła przyspieszenie startu Progressa M-08M z Bajkonuru o 3 sekundy, z godziny 15:11:53 na 15:11:50 GMT.
Menedżerowie programu ISS poddali także rewizji urządzenia kontroli środowiskowej oraz systemów podtrzymywania życia ECLSS (Environmental Control & Life Support Systems) na Stacji.
Na ISS trafi zapasowy moduł wirówki DA (Distillation Assembly) od urządzenia UPA (Urine Processor Assembly), które odpowiedzialne jest za odzyskanie wody z moczu astronautów. Jeśli dobrze czytam, to UPA pracuje na 70% możliwości, co przekłada się na conajmniej 2 godziny pracy na tydzień.
System generacji tlenu OGS (Oxygen Generator System) pracuje także na pół gwizdka. Dzieje się tak na skutek niskiej wartości pH w obiegu recyrkulacji OGS, która jest wynikiem pojawiania się kwasu glikocholowego - produktu ubocznego elektrolizy. W efekcie zatykane są filtry, w związku z czym w czasie najbliższej misji zaopatrzeniowej STS-133 wysłane zostaną narzędzia do zebrania zanieczyszczeń oraz zapasowa pompa ORU.
Dwie jednostki odpowiadające za usuwanie dwutlenku węgla - CDRA (Carbon Dioxide Removal Assemblies) pracują poprawnie. Trzecia jednostka zostanie dotransportowana w czasie STS-133.
Analizer MCA (Major Constituent Analyser) w module Tranquility jest sprawny, jednak bliźniacza jednostka w Destiny z uwagi na problemy komunikacyjne jest odłączona. Obie jednostki TCCSs (Trace Contaminant Control Subassemblies) działają poprawnie. Urządzenie odpowiedzialne za oczyszczanie wody - WPA (Water Processor Assembly) jest sprawna, jednakże notowane są podwyższone poziomy TOC (Total Organic Carbon).
-
Znaczy, że jakieś zgłoszenia jednak były? W każdym razie: "The agency plans to work out measures to expand commercial use of the module, and will consult various companies in the near future."
Bardziej bym obstawiał na 'zainteresowanie' niż 'oficjalne zgłoszenie, pełne dokumentacji i planu pracy'. :)
-
Ukazał się artykuł informujący, że ESA zamierza udostępnić miejsce na ISS tym krajom Unii, które nie są uczestnikami programu ISS, aby "will be able to place experiments on the orbital complex". Przypuszczam, że nie chodzi o wysyłanie astronautów, ale wysyłanie eksperymentów na orbitę i tam jakąś opiekę nad nimi (źródło (http://www.spacenews.com/civil/101021-europe-broaden-access-iss.html)).
ESA dysponuje na ISS modułem Columbus. Astronauci ESA rzadko będą przebywać na ISS, w tej chwili na przykład nie ma tam żadnego. Co się dzieje z modułem w tym czasie? Czy nikt w nim nie przebywa, stoi pusty? Czy też jakieś eksperymenty są prowadzone zdalnie, z Ziemi? Jeśli tak, to kosztowne jest to laboratorium. Chyba że nie zdaję sobie sprawy z organizacji funkcjonowania ISS.
-
ESA ISS Science & System - Operations Status Report # 78, Increment 24
(http://www.esa.int/esaMI/Columbus/SEMHM2WO1FG_0.html) - ostatni 2 tygodniowy raport ESA w/s eksperymentów na MSK z dnia 8.10.2010 nr 78 !
-
ESA dysponuje na ISS modułem Columbus. Astronauci ESA rzadko będą przebywać na ISS, w tej chwili na przykład nie ma tam żadnego.
Aktualnie tak...co do kosmonautów z ESA na stacji to w grudniu 2010 ma wystartować Włoch Paolo Naspoli, dalsze plany załóg są tutaj (http://astro.zeto.czest.pl/loty/isscrew2.htm#26). Zwraca uwagę ESA na przemian z JAXA i CSA nawet !
-
ESA dysponuje na ISS modułem Columbus. Astronauci ESA rzadko będą przebywać na ISS, w tej chwili na przykład nie ma tam żadnego. Co się dzieje z modułem w tym czasie? Czy nikt w nim nie przebywa, stoi pusty?
NASA pozawierało porozumienia z innymi agencjami co do wykorzystania poszczególnych modułów. Wygląda to następująco (pod względem prawa do wykorzystania czasu pracy astronautów i jego wyposażenia:
w Columbusie: 51% należy do ESA, 46,7% do NASA, a 2,3% do Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej [CSA],
w Kibō: 51% należy do JAXA, 46,7% do NASA, a 2,3% do CSA,
w Destiny: 97,7% należy do NASA i 2,3% do CSA.
W tych proporcjach następuje również finansowanie utrzymywania Stacji.
NewMan
-
Nocne zdjęcia z pokładu ISS
Międzynarodowa Stacja Kosmiczna może również służyć do obserwacji Ziemi. Załoga 25 Ekspedycji wykonała niedawno serię zdjęć ukazujących nasz glob po nocnej stronie.
(...)
Niedawno załoga obecnej Ekspedycji wykonała serię zdjęć Ziemi nocą. Wykonano między innymi zdjęcia półwyspu Apenińskiego, delty Nilu oraz okolic Nowego Orleanu (północne wybrzeże zatoki Meksykańskiej). Na wszystkich zdjęciach widać tysiące źródeł sztucznego światła - pochodzącego z miast, dróg oraz statków i platform wiertniczych.
(Źródło. (http://www.kosmonauta.net/index.php/Misje-zalogowe/Orbitalne/2010-11-07-iss.html))
Załącznik1: Półwysep Apeniński z pokładu ISS.
Załącznik2: Delta Nilu z pokładu ISS.
Załącznik3: Okolice Nowego Orleanu nocą widziane z pokładu ISS.
Coś pięknego! :)
-
Nie zauważyłem, żeby tu się pojawiło - w poniedziałek czeka nas spacer kosmiczny. Transmisja będzie live na nasa tv.
-
Nie zauważyłem, żeby tu się pojawiło - w poniedziałek czeka nas spacer kosmiczny. Transmisja będzie live na nasa tv.
Ahh ten rosyjski spacerek, prawie o nim zapomnieliśmy!
-
Nie zauważyłem, żeby tu się pojawiło - w poniedziałek czeka nas spacer kosmiczny. Transmisja będzie live na nasa tv.
Ahh ten rosyjski spacerek, prawie o nim zapomnieliśmy!
Bo ten czas tak leci i te kłopoty ze startem STS-133.
-
Nie zauważyłem, żeby tu się pojawiło - w poniedziałek czeka nas spacer kosmiczny. Transmisja będzie live na nasa tv.
Ahh ten rosyjski spacerek, prawie o nim zapomnieliśmy!
Bo ten czas tak leci i te kłopoty ze startem STS-133.
Ano właśnie, potrzeba nam 2-3 razy więcej użytkowników, to będziemy nadążać ze wszystkim ;D No ale wszystko w swoim czasie.
Wczoraj pojawił się króciutki artykuł na kosmo o tym spacerze, niestety autor nie udziela się jeszcze na tym forum (lub w tym dziale/w tym miesiącu :D) :
Przygotowania do rosyjskiego spaceru kosmicznego
"Trwają przygotowanie do rosyjskiego spaceru kosmicznego, który odbędzie się piętnastego listopada.
W najbliższy poniedziałek (15.11.2010) rosyjscy kosmonauci Fiodor Jurczychin i Oleg Skripoczka wyjdą w przestrzeń kosmiczną ubrani w rosyjskie skafandry Orlan. Zadaniem tego spaceru kosmicznego EVA będzie zainstalowanie kilku platform do prac, przesunięcie kamery zainstalowanej na module MRM-1 (Rassvet) oraz instalacja sprzętu do eksperymentu na rosyjskiej części Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS).
Spacer ten będzie nosić oznaczenie EVA-26. Jego początek planowany jest na godzinę 14:25 CET. NASA TV będzie transmitować to wydarzenie na żywo, a przekaz rozpocznie się o godzinie 14:00 CET.
Poprzedni rosyjski spacer, EVA-25, miał miejsce 27 lipca 2010 (http://www.kosmonauta.net/index.php/Misje-zalogowe/Orbitalne/spacer-kosmiczny-eva-25-live.html) roku."
Źródło - LINK (http://www.kosmonauta.net/index.php/Misje-zalogowe/Orbitalne/2010-11-10-eva.html).
Załącznik: Kosmonauci Skripoczka i Jurczychin pracujący wewnątrz modułu Zviezda.
-
Ano właśnie, potrzeba nam 2-3 razy więcej użytkowników, to będziemy nadążać ze wszystkim ;D No ale wszystko w swoim czasie.
A i to jeszcze takich co częściej coś wniosą na forum niż zapytają.
-
Start MŁM Nauka (ang. MRM) został opóźniony po raz kolejny, tym razem z maja na sierpień 2012.
-
Start MŁM Nauka (ang. MRM) został opóźniony po raz kolejny, tym razem z maja na sierpień 2012.
Czy coś wiadomo dlaczego?
-
NASA pozawierało porozumienia z innymi agencjami co do wykorzystania poszczególnych modułów. Wygląda to następująco (pod względem prawa do wykorzystania czasu pracy astronautów i jego wyposażenia:
w Columbusie: 51% należy do ESA, 46,7% do NASA, a 2,3% do Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej [CSA],
w Kibō: 51% należy do JAXA, 46,7% do NASA, a 2,3% do CSA,
w Destiny: 97,7% należy do NASA i 2,3% do CSA.
W tych proporcjach następuje również finansowanie utrzymywania Stacji.
Dzięki Newman za tę informację - nie znalem tego porozumienia!
Patrząc na te liczby można stwierdzić, że:
- istnieje całkowity rozdział między częścią rosyjską a NASA+reszta,
- ESA praktycznie korzysta z Columbusa wyłącznie podczas pobytu jej astronauty na ISS (jeśli dobrze policzyłem), resztę czasu zajmuje NASA,
- czy Japonia jest rzadziej na ISS niż ESA? Jeśli tak to dysponuje więcej czasu na Kibo niż w nim przebywa,
- Kanada ma wszędzie po małym kawałku, gdyż nie ma swojego modułu, zaś ESA i JAXA są ograniczone tylko do swoich laboratoriów.
-
Start MŁM Nauka (ang. MRM) został opóźniony po raz kolejny, tym razem z maja na sierpień 2012.
Czy coś wiadomo dlaczego?
Nie podano, ale przecież to standard ::)
-
Rosyjska część ISS
Post ten nie jest głosem w dyskusji, ale sam dla siebie chciałbym uporządkować moją bardzo niepewną wiedzę w zakresie rosyjskiej części ISS. Dzielę się z nią w nadziei, że jeśli jest błędna to ktoś z Was ją skoryguje. Przede wszystkim mam wątpliwość, czy człony FGB, a więc Zaria, są konstrukcyjnie oparte również na konstrukcji DOS, a więc Saluta? Bo wyglądem i rozmiarami przypominają DOS.
Moduł Konstrukcja Rakieta Rok Uwagi
----------------------------------------------------------------------
Zaria FGB Proton 1998 sfinansowany przez NASA
Zwiezda DOS Proton 2000 pierwotnie miał stanowić Mir 2
Pirs SO Sojuz 2001
Poisk SO Sojuz 2009
Rasswiet FGB (TKS) STS 2010
Nauka FGB Proton 2012?
FGB – moduł towarowy dla ISS,
FGB (TKS) – moduły ISS oparte na module zaopatrzeniowym FGB statku TKA,
DOS – moduły oparte na konstrukcji stacji Salut i głównego modułu stacji Mir,
SO – niewielki moduł, proponowany jako człon orbitalny dla przyszłego PTK NP.
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/MLM_-_ISS_module.jpg/240px-MLM_-_ISS_module.jpg) (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/ISS_Zvezda_module-small.jpg/240px-ISS_Zvezda_module-small.jpg)
Nauka – jeden z dwóch modułów typu FGB Zwiezda – zbudowany na wzór Salutów
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/Pirs_assembly.jpg/240px-Pirs_assembly.jpg) (http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Rassvet_Canadarm_Crop.jpg/240px-Rassvet_Canadarm_Crop.jpg)
Pirs – jedna z dwóch śluz powietrznych Rasswiet oparty na dawnym FGB statku TKS
-
Fajne zestawienie Jsz. Co do Zarji to nie wiem czy może się opierać na członie Saluta. Myślę, że Waldek będzie wiedział więcej :)
Swoją drogą post bardzo encyklopedyczny i powinien być wrzucony gdzieś, gdzie będzie lepiej widoczny. Mamy taki wątek?
-
Przypominam także, że jutro będziemy mieli rosyjski spacer kosmiczny EVA-26, który rozpocząć ma się około 14:25 CET. NASA ma rozpocząć transmisję do spaceru około godziny 14:00 CET. Wykonawcami spaceru będą Fiodor Jurczychin i Oleg Skripoczka.
Głównymi zadaniami będą (za postem anika z NSF) :
1. Przeprowadzenie eksperymentu "Test" na module Zwiezda/Pirs.
2. Instalacja drugiej, przenośnej, wielozadaniowej platformy roboczej "URM-D" na module Zwiezda.
3. Sfotografowanie sprzętu "IPI-SM", stanowiącego część eksperymentu Impulse, na module Zwiezda.
4. Usunięcie osprzętu Rokviss z pierwszej, przenośnej, wielozadaniowej platformy roboczej "URM-D", znajdującej się na module Zwiezda.
5. Instalacja narządza na module Pirs.
6. Instalacja kasety "SKK #1-M2" na module Poisk.
7. Instalacja rozpórek pomiędzy modułami Poisk a Zwiezdą/Zarją.
Spacer ma potrwać niecałe 6 godzin.
-
Za nieco ponad godzinę spacer kosmiczny. :)
-
Parę minut do rozpoczęcia transmisji na Naszej.
-
Przypominam także, że jutro będziemy mieli rosyjski spacer kosmiczny EVA-26, który rozpocząć ma się około 14:25 CET. 6.
Chyba 15:25 CET...
-
Przypominam także, że jutro będziemy mieli rosyjski spacer kosmiczny EVA-26, który rozpocząć ma się około 14:25 CET. 6.
Chyba 15:25 CET...
Ojojojoj... powieliłem błąd :-\
-
No i mamy
(http://img831.imageshack.us/img831/6774/foto47420101115145001.jpg)
-
Jest na żywo
(http://img602.imageshack.us/img602/6595/foto47520101115150208.jpg)
-
Są bohaterowie
(http://img152.imageshack.us/img152/3488/foto47620101115150324.jpg)
(http://img811.imageshack.us/img811/8818/foto47720101115150451.jpg)
i zwiastun spaceru
(http://img716.imageshack.us/img716/1818/foto47920101115150745.jpg)
-
Tutaj mamy grafiki związane ze spacerem - http://www.nasa.gov/mission_pages/station/expeditions/expedition25/r_eva26_graphics.html
Oraz opis spaceru - http://www.nasa.gov/mission_pages/station/expeditions/expedition25/russian_eva26.html
-
Pokazują nam jakiś tour po ISS. Widok na Unity :
-
Ciekawe ujęcie na tył skafandra Sokol-MK, gdzie widać jakiś wylot (jakby wentylację?) :
-
Kelly przenosi jakiś skafander EMU (mało miejsce zajmuje w złożeniu! :)), w ramach przygotowań do zbliżającej się misji STS-133 :
-
Czekamy ...
(http://img573.imageshack.us/img573/1858/foto48020101115154234.jpg)
-
Mamy już widoczki live. Rozpoczęcie spaceru trochę opóźnione. Wciąż zbierają dane itd. Obniżanie ciśnienia trwa.
Pierwszy podgląd z ramienia SSRMS Stacji ISS (widoczny MRM-1 z charakterystycznym elementem - cylindrycznym walcem - będącym śluzą naukową dla przyszłego modułu MLM), w drugim załączniku widzimy malutkie okienko we włazie śluzy Pirs :
-
W związku z odbywającym się w dniach 1-2 grudnia w Astanie szczytem OSCE (Organization for Security and Co-operation in Europe), lądowanie Sojuza TMA-19 zostało przeniesione z 30 na 26 listopada...
-
W związku z odbywającym się w dniach 1-2 grudnia w Astanie szczytem OSCE (Organization for Security and Co-operation in Europe), lądowanie Sojuza TMA-19 zostało przeniesione z 30 na 26 listopada...
Właśnie chciałem o tym pisać - to chyba rzadkość, co? :) Przestrzeń powietrzna nad Kazachstanem będzie zamknięta i muszą wrócić wcześniej hee..
-
W związku z odbywającym się w dniach 1-2 grudnia w Astanie szczytem OSCE (Organization for Security and Co-operation in Europe), lądowanie Sojuza TMA-19 zostało przeniesione z 30 na 26 listopada...
Właśnie chciałem o tym pisać - to chyba rzadkość, co? :) Przestrzeń powietrzna nad Kazachstanem będzie zamknięta i muszą wrócić wcześniej hee..
Czyli stanową zagrożenie ;D
-
Jest.
(http://img249.imageshack.us/img249/8572/foto48120101115160144.jpg)
-
Skripoczka w skafandrze z niebieskimi znacznikami, Fiodor w czerwonych.
-
Skripoczka w skafandrze z niebieskimi znacznikami, Fiodor w czerwonych.
Kolory te coś oznaczają?
-
Skripoczka w skafandrze z niebieskimi znacznikami, Fiodor w czerwonych.
Kolory te coś oznaczają?
Jak najbardziej - kto jest w którym skafandrze, bo poza tym nie bardzo to widać :)
-
Oczywiście obrazów z kamer umieszczonych na hełmach nie będzie? :-\
-
Skripoczka w skafandrze z niebieskimi znacznikami, Fiodor w czerwonych.
Kolory te coś oznaczają?
Jak najbardziej - kto jest w którym skafandrze, bo poza tym nie bardzo to widać :)
Myślałem o jakiś stopniach :P.
-
Oczywiście obrazów z kamer umieszczonych na hełmach nie będzie? :-\
Nie ma tam czego pokazywać na rosyjskiej części ;D A serio - kiedyś chyba miały być, ale nie działały. O dzisiejszych helmet cam'ach nic nie słyszałem.
-
Tak myślałem, ta transmisja nas nie będzie rozpieszczać :-\
-
Tak myślałem, ta transmisja nas nie będzie rozpieszczać :-\
Ale jest zupełnie inna od wcześniejszych rosyjskich spacerów, bo z tego co dobrze usłyszałem to Kontrola w Moskwie (MCC-M) nie ma bezpośredniego kontaktu z kosmonautami. Zwykle rosyjskiego spacery są tak organizowane, aby podczas ich trwania Stacja ISS przelatywała nad Rosją.
Dzisiaj dane są przesyłane za pomocą systemu TDRSS.
KP - mam dobrą wiadomość! Zaraz będzie widok z kamery, która ma na hełmie Skripoczka! :)
-
Łał. ;D ;D
Jestem w szale...
(http://img560.imageshack.us/img560/3274/foto48220101115162423.jpg)
-
Kosmonauci ukrywają nam się za panelem słonecznym Zwiezdy.
Z tego co słyszę to przeczyszczają w chwili obecnej system odprowadzania wodoru z rosyjskiego urządzenia Elektron, który znajduje się po rosyjskiej części ISS. System ten generuje tlen (dla załogi) oraz wodór (wydalany poza Stację), a produktem wejściowym jest woda :)
-
Jeest :) Podgląd z widokiem, który ma Oleg :
-
Tak myślałem, ta transmisja nas nie będzie rozpieszczać :-\
Ale jest zupełnie inna od wcześniejszych rosyjskich spacerów, bo z tego co dobrze usłyszałem to Kontrola w Moskwie (MCC-M) nie ma bezpośredniego kontaktu z kosmonautami. Zwykle rosyjskiego spacery są tak organizowane, aby podczas ich trwania Stacja ISS przelatywała nad Rosją.
Dzisiaj dane są przesyłane za pomocą systemu TDRSS.
KP - mam dobrą wiadomość! Zaraz będzie widok z kamery, która ma na hełmie Skripoczka! :)
Oni chyba nas czytają na bieżąco. My tu sobie o kamerach na głowach, a tu cyk i są, chociaż wcześniej chyba nigdy nie było. ;D
-
Atlantyk chyba w dole :)
Hyhy.. kontroler mówi Olegowi jakich ma poręczy używać :P
-
Tak myślałem, ta transmisja nas nie będzie rozpieszczać :-\
Ale jest zupełnie inna od wcześniejszych rosyjskich spacerów, bo z tego co dobrze usłyszałem to Kontrola w Moskwie (MCC-M) nie ma bezpośredniego kontaktu z kosmonautami. Zwykle rosyjskiego spacery są tak organizowane, aby podczas ich trwania Stacja ISS przelatywała nad Rosją.
Dzisiaj dane są przesyłane za pomocą systemu TDRSS.
KP - mam dobrą wiadomość! Zaraz będzie widok z kamery, która ma na hełmie Skripoczka! :)
Oni chyba nas czytają na bieżąco. My tu sobie o kamerach na głowach, a tu cyk i są, chociaż wcześniej chyba nigdy nie było. ;D
Możliwe :D
-
Pozazdrościć widoków ^^.
-
Teraz to wygląda jak wspinaczka ściankowa :).
-
Ciekawe jaki to zegarek?
(http://img200.imageshack.us/img200/4892/foto48620101115163649.jpg)
-
Pozazdrościć widoków ^^.
Haa.. widać, że Rosjanie przynajmniej trzymają się właściwego czasu, na lewej łapce jest zegarek ;) Z kolei w tle po prawej bodajże Progress 40, który zadokowany jest do Pirsa.
Jeśli mnie wzrok nie myli to ma na zegarku godzinę 15:40, a więc wszystko się zgadza, bo na ISS działają wg GMT ;)
-
Ciekawe jaki to zegarek?
Zdaje się, że to te, które dostają astronauci lecący Sojuzami. Gdzieś tu chyba na forum mss wrzucał ich fotkę :)
-
Jeśli mnie wzrok nie myli to ma na zegarku godzinę 15:40, a więc wszystko się zgadza, bo na ISS działają wg GMT ;)
Właśnie to chciałem zauważyć. ;D
-
Ciekawe jaki to zegarek?
Zdaje się, że to te, które dostają astronauci lecący Sojuzami. Gdzieś tu chyba na forum mss wrzucał ich fotkę :)
Ciekawe czy to te naj(lepsze) czy te naj(szybsze)? ;D
-
Ale ten czas leci..
(http://img89.imageshack.us/img89/310/foto48720101115164323.jpg)
-
Ciekawe jaki to zegarek?
Zdaje się, że to te, które dostają astronauci lecący Sojuzami. Gdzieś tu chyba na forum mss wrzucał ich fotkę :)
Ciekawe czy to te naj(lepsze) czy te naj(szybsze)? ;D
Skoro wytrzymują te chyba 200 stopni wahań temperatury (w słońcu/cieniu - tak jak teraz) to z pewnością to są jedne z bardziej wytrzymałych zegarków ;D
-
Wpis z kosmo :
Godzina 16:44 CET (15.11.2010)
Fiodor sprawdził wyloty systemu odprowadzającego wodór ze Stacji ISS. Wodór i tlen są produktami elektrolizy wody z rosyjskiego systemu Elektron. Fiodor pobrał także próbki z okolic wylotów. Tymczasem Oleg przygotowuje miejsce pod instalację platformy URM-D.
Ciekawe, bo miałem wrażenie, że spikerka wspomniała o możliwości biokontaminacji w okolicach tych wylotów..
-
Zapewne mają baterie słoneczne. ;) - te zegarki oczywiście.
-
Ponoć coś im odleciało :P Będzie dokładna inwentaryzacja (nie wiem czy teraz).
Wcześniej zdejmowali jakieś osłony, które zasłaniały otwory pod zainstalowanie tej platformy.
-
Ponoć coś im odleciało :P Będzie dokładna inwentaryzacja (nie wiem czy teraz).
Wcześniej zdejmowali jakieś osłony, które zasłaniały otwory pod zainstalowanie tej platformy.
Druga Pani Piper (i jej torebka) ;D ;D
-
Zdarza się ;)
Wpis z kosmo:
Godzina 17:04 CET (15.11.2010)
Przytwierdzenie wielozadaniowej platformy wymaga przykręcenia czterech śrub. Platforma będzie pomocna pomocna podczas przyszłych spacerów kosmicznych.
Dodaję załącznik na którym Oleg nic akurat nie robi (:P), widać jednak dwa pokrętełka na śrubach, które mocują platformę do powierzchni Zwiezdy. W przeciwieństwie do Amerykanów rosyjscy kosmonauci nie używają sławetnej wiertarki PGT, tylko mocy własnych rąk oraz prostych mechanicznych narzędzi ;D
-
Tak wygląda ta platforma oraz miejsce jej instalacji.
-
Wpis z kosmo oraz ponownie wrzucam znany nam już obrazek ;)
Godzina 17:24 CET (15.11.2010)
Prace przy platformie zmierzają ku końcowi. Tymczasem reszta załogi jest rozmieszczona w określonych sekcjach Stacji ISS na wypadek mało prawdopodobnej konieczności przeprowadzenia ewakuacji. Astronauci Wheelock i Walker muszą mieć dostęp do Sojuza 23S, a zatem mogą w dalszym ciągu mogą poruszać się po całej amerykańskiej części ISS. Tymczasem Kaleri i Kelly są ograniczeni jedynie do modułu MRM-2 oraz własnego Sojuza 24S. Zdjęcie w galerii.
-
Ach te widoczki
(http://img576.imageshack.us/img576/3521/foto48820101115173713.jpg)
-
Teraz dobrze widać kolorki pasków, o których byłą mowa wcześniej (czerwony i niebieski). Praca wre.
A i godzina na zegarku jest w tym ujęciu bardzo dobrze widoczna.
(http://img821.imageshack.us/img821/544/foto48920101115175047.jpg)
-
Już blisko dwie godziny.
(http://img98.imageshack.us/img98/8199/foto49020101115175523.jpg)
-
Godzina 17:59 CET (15.11.2010)
Kosmonauci rozłączają teraz kable od eksperymentu Expose-R.
Będą coś wyrzucać zaraz chyba.
-
Tak zupełnie poza tym, co dziś tu gra pierwsze skrzypce (czyli spacerem): dzisiejszy APOD.
http://apod.nasa.gov/apod/image/1011/cupolaview_iss14_big.jpg
Po prostu brak słów... kwintesencja lotu człowieka na orbitę...
Jak ja jej zazdroszczę.
-
Dwie godziny i 30 minut spaceru. Prace teraz trwają przy osłonach MLI zainstalowanych na module Pirs.
-
Po prostu brak słów... kwintesencja lotu człowieka na orbitę...
Jak ja jej zazdroszczę.
To jest kosmos. :D
-
http://apod.nasa.gov/apod/image/1011/cupolaview_iss14_big.jpg
Jak ja jej zazdroszczę.
Widoków pewnie można zazdrościć, ale zobacz, jak ją kosmos załatwił (http://spaceflight.nasa.gov/gallery/images/station/crew-25/hires/iss025e012041.jpg) - 45 lat i "babcia" :)
-
Ech, właśnie wróciłem. Na jakim etapie jesteśmy z tym eksperymentem (kasetą)?
-
Aha, dzięki, ale nie wszyscy na raz ;)
Wnoszę, że został zainstalowany, bo teraz nastąpi relokacja kamery na MRM-1.
-
Maquis donosi, że przed chwilą była jakaś mała kłótnia pomiędzy kontrolą naziemną a spacerowiczami.
-
Raczej krótka wymiana dość krytycznych uwag ;)
-
To dla rozładowania napięcia ładny widoczek - też nam się należą ;)
(http://img257.imageshack.us/img257/5821/foto49320101115212151.jpg)
-
Ponoć coś im odleciało :P Będzie dokładna inwentaryzacja (nie wiem czy teraz).
Czy wiadomo co im odleciało, czy coś się wyjaśniło?
-
No to tyle jeśli chodzi o instalację kamery.
Wygląda na to, że 'bracket' - taki uchylny wysięgnik - jest zablokowany w module przez fragment izolacji i nie da się go otworzyć. Zabierają kamerę ze sobą do Pirsu.
-
I wracamy do Pirsu.
-
Koniec spaceru :)
-
Good łork Maqus, KP i reszta :)
-
Ciekawe co zrobią z tą kamerą, trochę miejsca na pewno zajmuje :P Ta kamera to chyba potrzeba jest przy cumowaniu statków do MRM-1, hm? ???
Ponoć coś im odleciało :P Będzie dokładna inwentaryzacja (nie wiem czy teraz).
Czy wiadomo co im odleciało, czy coś się wyjaśniło?
Tak, mamy jakiś nowy obiekt koło ISS. Ponoć notuje go heavens-above.
-
Dodatkowa produkcja wody ruszyła na pokładzie ISS
Amerykańska agencja kosmiczna NASA poinformowała o pomyślnej aktywacji nowego sprzętu, który wspomoże systemy produkcji wody na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Jest to ważne osiągnięcie na drodze działań podtrzymujących operacyjną działalności Stacji, zwłaszcza w obliczu zbliżającego się momentu wysłania na emeryturę promów kosmicznych, które spełniały istotną rolę w dostarczaniu do orbitalnego laboratorium różnego rodzaju ładunków.
System Sabatiera będzie w stanie dostarczać do 1968 litrów wody na rok, wytwarzając ją z produktów ubocznych generowanych przez system generacji tlenu OGS (Oxygen Generation System) oraz aparatury pochłaniacza dwutlenku węgla CDRA (Carbon Dioxide Removal Assembly). Nowy system bierze swoją nazwę od osoby Paula Sabatiera (http://pl.wikipedia.org/wiki/Paul_Sabatier), który w 1912 roku otrzymał Nagrodę Nobla w zakresie chemii.
Sabatier został zintegrowany z działającym na Stacji ISS Systemem Odzyskiwania Wody WRS (Water Recovery System) ponad miesiąc temu. Aktywacja, testowanie oraz pierwsze wykorzystanie systemu zostało ukończone 22 października. Aparatura pracowała wtedy nieprzerwanie przez 8 godzin.
Reakcja zachodząca w systemie Sabatiera wykorzystuje wodór i dwutlenek węgla w interakcji z katalizatorem niklu w warunkach podwyższonej temperatury oraz ciśnienia. Otrzymywanymi produktami jest woda - kierowana do recyklizacji, oraz metan, który wydalany jest poza Stację. Przed uruchomieniem systemu produkcji wody, generowany przez jednostkę OGS wodór był traktowany jako produkt niezdatny do użycia, a zatem pozbywano się go poprzez wydalenie w przestrzeń kosmiczną. Tak samo dwutlenek węgla jako produkt metabolizmu członków załogi był wydalany na zewnątrz. Teraz dzięki zastosowaniu systemu Sabatiera, z dwóch uznawanych kiedyś za niezdatne w wykorzystaniu gazy, będzie możliwa produkcja cennej dla stacji kosmicznej wody.
System Sabatiera stanowi część istotnego pod względem podtrzymywania życia na Stacji ISS systemu ECLSS (Environmental Control and Life Support System). Aparaturę oraz wsparcie operacyjne zapewnia w ramach kontraktu z NASA firma Hamilton Sundstrand. Amerykańska agencja nie uczestniczyła w pracach projektowych i nie narzucała żadnych wymagać co do projektu, za wyjątkiem tych związanych z bezpieczeństwem czy interfejsem, które zostały spełnione przez Hamilton Sundstrand. Współpraca w ramach tego kontraktu może być traktowana jako dość nietypowa
Firma zaprojektowała i zbudowała aparaturę oraz sprzęt dodatkowy wymagany do prób oraz pełnego wykorzystania systemu. Kontrakt na operacyjną działalność aparatury na Stacji ISS ważny będzie do 30 września w 2014 roku.
Źródło: kosmonauta.net (http://www.kosmonauta.net/index.php/Technologie/Hardware/dodatkowa-produkcja-wody-ruszya-na-iss.html)
-
Dziś około 22:00 CET powinna nastąpić ceremonia "przekazania władzy" na pokładzie ISS. To oczywiście w związku z przejściem z Ekspedycji 25 na 26 oraz końcem misji Sojuza TMA-19.
Będzie to to na NASA TV rzecz jasna. :)
-
No i zaczyna się ceremonia. Oglądamy! (Coś lżejszego w porównaniu z konferencją odnośnie opóźnienia startu misji STS-133).
-
Trwają podziękowania. Brzmi naprawdę słodko. :)
-
Kto teraz dowodzi na ISS?
-
Kto teraz dowodzi na ISS?
Scott Kelly. Ciekawe, czy doczeka się na orbicie brata-bliźniaka Marka (STS-134)?
-
Kto teraz dowodzi na ISS?
Scott Kelly. Ciekawe, czy doczeka się na orbicie brata-bliźniaka Marka (STS-134)?
Miejmy nadzieję! :)
-
Trwają ostatnie godziny trójki osób z załogi Stacji ISS na pokładzie kosmicznego laboratorium.
Chyba na przestrzeni najbliższych godzin dojdzie do pożegnania i zamknięcia włazów.
-
Odchodząc odrobinę od dzisiejszego głównego tematu to pojawiła się genialna panoramka potencjalnego kolejnego modułu amerykańskiego dla Stacji ISS (po PMM, który ma polecieć w misji STS-133). Jest to znany nam już Node 4 (Docking Hub System lub Node X).
To tylko skorupa, która wymaga wiele pracy, aby można było ją wysłać w kosmos, ale warto zaznaczyć, że oszczędza to długiego projektowania takiego modułu od zera. Node 4 został zbudowany dawno temu, celem przeprowadzenia wszystkich testów związanych z użytkowaniem takowego modułu (3 takie moduły na orbicie - Unity, Harmony i Tranquility, są chyba wiernymi kopiami tej skorupki).
Po wykonaniu wszystkich testów moduł kurzył się przez lata (żeby nie powiedzieć, że był na zewnątrz, nie wiem czy dobrze interpretuję post z nsf, ale jest tam - 'it was put outside', co samo w sobie byłoby niesamowite!) na terenie fabryki im. John C Stennis w Missisipi. W końcu ktoś wpadł na olśniewający pomysł, że przy takiej ilości statków komercyjnych i niekomercyjnych kierujących się do ISS, dobrze będzie mieć parę dodatkowych portów cumowniczych :P
Tak też moduł został wysłany na Florydę i obecnie przechodzi przegląd. Na panoramie widzimy pełno małych niebieskich przylepek - to oznaczenia miejsc, gdzie doszło do korozji. Powierzchnie zostaną przepolerowane i powinno być okej. Oczywiście to żaden problem przywrócić ten moduł do pełni życia - wszystko rozchodzi się oczywiście o kasę. Możliwe, że jeśli znajdą się środki to w drugiej połowie 2013 roku Node 4 zostanie posłany na ISS :) Można by tego dokonać np. za pomocą rakiet EELV.
Tutaj panorama, w załączniku podgląd na zachętę ;)
http://nasatech.net/Node101110/
-
Za niecałe już 3 godziny nastąpi odcumowanie Sojuza TMA-19 od portu cumowniczego na MRM-1 Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Tutaj artykuł z kosmonauty (http://www.kosmonauta.net/index.php/Misje-zalogowe/Orbitalne/2010-11-24-tma-19.html) z większą ilością informacji :
Przygotowania do powrotu statku Sojuz TMA-19 na Ziemię
"W najbliższy piątek (26 listopada) trzech kosmonautów powróci na Ziemię na pokładzie rosyjskiego statku Sojuz TMA-19. Trwają przygotowania do tej operacji.
Już za kilkadziesiąt godzin trzech kosmonautów - Fiodor Jurczychin, Douglas Wheelock i Shannon Walker - powrócą na Ziemię na pokładzie rosyjskiej kapsuły Sojuz TMA-19. Oto plan poszczególnych wydarzeń związanych z tym lądowaniem:
- 24 listopada, godzina 22:00 CET:[/B] ceremonia przekazania kontroli nad ISS (Ekspedycja 25/26),
- 25 listopada, godzina 22:30 CET:[/B] pożegnanie załóg i zamknięcie włazów,
- 26 listopada, godzina 02:22 CET:[/B] planowany moment odłączenia statku Sojuz TMA-19 od Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS),
- 26 listopada, godzina 04:54 CET:[/B] manewr deorbitacyjny pojazdu Sojuz TMA-19,
- 26 listopada, godzina 05:46 CET:[/B] przewidywany moment lądowania kapsuły powrotnej.
NASA TV będzie transmitować powyższe wydarzenia.
Pierwotnie planowano powrót Sojuza TMA-19 na 30 listopada. Z uwagi na szczyt OBWE, który odbędzie się w Kazachstanie, zadecydowano o wcześniejszym powrocie tego pojazdu na Ziemię. Powrót przyśpieszono do 26 listopada (http://www.kosmonauta.net/index.php/Misje-zalogowe/Orbitalne/szybszy-powrot-tma-19.html).
Misja Sojuza TMA-19 rozpoczęła się 15 czerwca 2010 roku (http://www.kosmonauta.net/index.php/Misje-zalogowe/Orbitalne/2010-06-16-tma-19.html). Kilkadziesiąt godzin później, 18 czerwca (http://www.kosmonauta.net/index.php/Misje-zalogowe/Orbitalne/2010-06-18-tma-19-iss.html) miało miejsce dokowanie statku Sojuz do ISS.
Wraz z końcem misji kapsuły Sojuz TMA-19 kończy się też Ekspedycja 25 na ISS i rozpoczyna Ekspedycja 26."
-
I stało się. Mamy ich,
(http://img408.imageshack.us/img408/3910/58158005.jpg)
(http://img403.imageshack.us/g/31427826.jpg/)
(http://img38.imageshack.us/img38/2196/15093050.jpg)
(http://img207.imageshack.us/img207/8443/40119391.jpg)
(http://img816.imageshack.us/img816/5134/80826666.jpg)
(http://img23.imageshack.us/img23/6/54022642.jpg)
(http://img189.imageshack.us/img189/636/59510511.jpg)
(http://img684.imageshack.us/img684/1558/68224221.jpg)
(http://img24.imageshack.us/img24/7159/31408310.jpg)
(http://img403.imageshack.us/img403/192/79633525.jpg)
(http://img690.imageshack.us/img690/9978/12026393.jpg)
(http://img19.imageshack.us/img19/7402/27449791.jpg)
-
I teraz w ruchu.
Początek powrotu na Ziemię
http://www.youtube.com/watch?v=HNIFi7r58N8
Lądowanie i nie tylko.
http://www.youtube.com/watch?v=AY08g_8XKbE
-
He, komicznie wyglądają te sceny kiedy załoga po wylądowaniu noszona jest na rękach po tych bezdrożach. :) Może to i najtaniej, ale śmiesznie wygląda, tu kosmos a z drugiej strony ...
-
Szklarnia na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej
"Włoski astronauta Paolo Nespoli, który poleci na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) w misji TMA-20 zabierze ze sobą miniaturowy prototyp szklarni.
Specjalnie przygotowana szklarnia zostanie użyta w eksperymencie zaprojektowanym przez biuro ESA do spraw załogowych lotów kosmicznych. W tym samym czasie gdy eksperyment rozpocznie się na ISS, uczniowie w wieku 12-14 lat z europejskich szkół rozpoczną takie same eksperymenty w swoich miejscach zamieszkania.
Zainteresowane szkoły mogą zamawiać specjalnie przygotowane mini szklarnie na [uel=http://www.esa.int/esaHS/education.html]stronie ESA[/uel]. Zawierają one te same rośliny, które znajdą się na ISS."
Dalszy ciąg w artykule na kosmo - link (http://www.kosmonauta.net/index.php/Misje-zalogowe/Orbitalne/2010-11-18-iss.html).
Załącznik: zdjęcie mini szklarni.
-
Nowe pomysły na eksploatację ISS
"Międzynarodowa Stacja Kosmiczna jest już w tej chwili najbardziej kompleksowym laboratorium zbudowanym przez ludzi, gdzie przeprowadzane są istotne badania z wielu dziedzin nauki. W najbliższej przyszłości planuje się także wykorzystanie unikalnych warunków jakie oferuje do sprawdzania nowych rozwiązań technologicznych, które będą niezbędne w bardziej zaawansowanej eksploracji kosmosu.
Europejska Agencja Kosmiczna ESA zwraca się z prośbą do środowisk naukowych oraz firm z przemysłu space-tech o dostarczenie świeżych i ambitnych pomysłów na wykorzystanie Stacji ISS w planach eksploracji głębokiej przestrzeni kosmicznej. Już od pewnego czasu jest faktem, że jedyny na tę chwilę orbitalny przyczółek dla ludzi, będzie na orbicie utrzymywany przed kolejne 10 lat. Kilka tygodni temu minęła dziesiąta rocznica nieprzerwanej obecności ludzi na Stacji, o czym pisaliśmy w tym artykule (http://www.kosmonauta.net/index.php/Misje-zalogowe/Orbitalne/2010-11-02-iss.html)."
Więcej na kosmo (http://www.kosmonauta.net/index.php/Przyszlosc/ESA/2010-11-25-iss.html).
-
25 listopada miał miejsce manewr podniesienia orbity Stacji ISS, który wykonany został za pomocą 8 silniczków (Rendezvous & Docking thrusters) statku bezzałogowego Progress M-07M/39P, zadokowanego do tylnego portu modułu Zwiezda. Silniczki zostały odpalone o godzinie 06:03 CET na 351,6 sekund. Na skutek tego manewru orbita ISS podniesiona została o 1,7 km, osiągając wartość 351,6 kilometrów.
Delta-V wyniosło 0,92 m/s. Celem manewru było wejście na odpowiednią orbitę przed zadokowaniem misji STS-133 wahadłowca Discovery oraz statku Sojuz TMA-20 (start 15 grudnia). Co ciekawe manewr zakończył się przedwcześnie (z tego co rozumiem niedociągnięcie wynosi 8%, nominalną wartością jest 5%).
-
Prezentacja z NASA odnośnie edukacji za pomocą komercyjnych ładunków platformy NanoRack - link (http://www.ispcs.com/files/tiny_mce/file_manager/presentations/severance.pdf).
-
Co nieco o zakończonym eksperymencie Kontur (http://www.kosmonauta.net/index.php/Misje-zalogowe/Orbitalne/koniec-eksperymenty-kontur-podwyszenie-orbity-iss.html), którego zadaniem było przetestowanie manewrów robotycznych. Bawili się tym rosyjscy i niemieccy specjaliści.
Informacja odnośnie manipulatora Dextre - w przeciągu najbliższych tygodni SPDM zostanie najęty do paru działań związanych z przenosinami zapasowych sprzętów ORU w rejonach platform ELC/ESP. Celem będzie przygotowanie miejsca pod jednostki FHRC i CTC-4, które przylecą na pokładzie japońskiego statku bezzałogowego HTV-2 w styczniu, za 2 miesiące. Jest to plan awaryjny na wypadek nie pojawienia się misji wahadłowca STS-133 przed lutym.
-
Czy istnieją w Internecie jakieś nagrania z wnętrza ISS podczas manewru podwyższana orbity?
Jeśli tak, to może ktoś ma jakiś działający link...
-
Czy istnieją w Internecie jakieś nagrania z wnętrza ISS podczas manewru podwyższana orbity?
Jeśli tak, to może ktoś ma jakiś działający link...
Tak, była taka bardzo charakterystyczna sytuacja, o której pisaliśmy dawno, dawno temu, jeszcze na innym forum ::) Było to przy okazji pierwszego od dawien dawna manewru za pomocą silników modułu Zwiezda. Zapis:
Data publikacji - 08,09/02/2009
Pierwszy manewr podnoszący orbitę miał miejsce 14 stycznia. Drugi został odwołany z powodu wykrycia jakichś niepożądanych drgań, szczególnie narażone zostały miejsca połączenia całego kompleksu paneli słonecznych z modułem Destiny. Zdecydowano, że orbita ISS zostanie podniesiona za pomocą silniczków FRCS (Forward Reaction Control System) wahadłowca Discovery, którego zbiorniki już zostały dopełnione wymaganą ilością paliwa. Orbita ISS musi zostać podniesiona przed przybyciem następnego Sojuza.
http://www.youtube.com/watch?v=kjvVdYldsFQ
Na szczęście po wstępnych testach, uważa się, że nie spowodowało to jakichś większych szkód. Ciekawe jak sobie ten rozdarty radiator radził podczas tych wibracji.
Nie wiem dokładnie kiedy taki manewr przeprowadzano ostatnio. Trzeba wiedzieć, że raczej unika się używania tych silników Zvezdy. Podnoszenie orbity to zwykle działka należąca do 8 thruster'ow Progressa.
Pierwszy raz od czasu gdy moduł Zvezda zadokował do ówczesnej stacji (noo na dobrą sprawę to tylko Zaryja i Unity były :P) w 2000 roku, odpalenie 2 głównych silników miało miejsce 25 kwietnia 2007. Umiejscowienie omawianych silników SM ukazuje schemat w załączniku.
Odpalenie spowodowało niekontrolowane drgania, które narastały z czasem. Najgorzej mogły oberwać połączenia między S0 a Destiny. Dane są cały czas opracowywane, ciekawe czy będzie jakaś inspekcja tych elementów podczas najbliższego spacerku EVA. Podobno panele słoneczne niesamowicie falowały. Nie ma dostępnych jeszcze ujęć z którejś z zewnętrznych kamer, która by mogła to pokazać (nie wiadomo czy to pokażą w ogóle). Tutaj strzałkami zaznaczyłem miejsce potencjalnie największych naprężeń :
(http://img26.imageshack.us/img26/355/issoa1.png)
I tutaj artykuł o tym "trzęsieniu" :
http://www.msnbc.msn.com/id/28998876/
Mowa jest tutaj o tym, iż powodem całego problemu był błąd w autopilocie - tak relacjonują to rosjanie. Otóż te 2 silniki SM modułu Zvezda mają możliwość kierowania wektorem ciągu poprzez wychylenie tych silników/dyszy. 14 stycznia podczas 142 sekund ich działania program "nie mógł" znaleźć odpowiedniego ustawienia, co sprawiło, że silniki tańczyły - tak to można chyba opisać - wychylając się raz w jedną, a raz w drugą stronę. Wszystko to przeszło w miarę bez echa, dopiero 10 dni później przyznano, że napotkano na nieprzeciętnie wysokie drgania.
I wpis sprzed 11 miesięcy:
Data publikacji - 28/01/2010
W ostatnich dniach, a konkretnie 22-go i 24-go mieliśmy także dwa manewry podniesienia orbity stacji ISS, oba wykonane oczywiście za pomocą dwóch głównych (KD) silników modułu serwisowego Zvezda. Pierwszy manewr miał miejsce o godzinie 10:06 naszego czasu w piątek, 22-go. Trwał około 54 sekund i podniósł orbitę stacji o 1.75km. Operacja odbywała się z delta-v 1m/s i pochłonęła łącznie 125 kg paliwa.
Drugi manewr miał miejsce wczoraj o godzinie 10:01 naszego czasu i trwał 2 minuty i 34 sekundy (delta-v 2.95m/s) podnosząc orbitę stacji o 5.1 km.
Kombinacja tych dwóch manewrów podniesienia orbity ma na celu przygotowanie ISS na operacje podejścia, rendezvous i dokowania Progressa 36P oraz wahadłowca Endeavour na początku lutego. Stacja krąży obecnie na wysokości 343.75 kilometrów.
Warto tutaj też wspomnieć, że był to pierwszy raz kiedy użyto ponownie silników Zvezdy od ponad roku. W styczniu 2009 roku podczas dwóch podobnych manewrów podniesienia orbity, stacja wpadła w bardzo niebezpieczne wibracje (filmik wyżej), które mogły doprowadzić do mechanicznych uszkodzeń pewnych słabych 'ogniw' konstrukcji ISS. Rosyjscy naukowcy zajmujący się tego typu manewrami tym razem wprowadzili pewne poprawki do matematycznego modelu tej operacji. Wydaje się, że tym razem obyło się bez tego typu przygód.
-
Nie mogłem niestety oglądać dokowania, niemniej bardzo mocno dziękować Wam za świetną relację (w wątku Sojuza)! :)
Nie wiem czy to na żywo, ale widzimy całą szóstkę w komplecie w module Zvezda :
-
Łał, pierwszy raz widzę jak Pan Kondratjew się uśmiecha ^^. Widzę też, że przydały by się jeszcze dwie pary słuchawek :P.
-
Łał, pierwszy raz widzę jak Pan Kondratjew się uśmiecha ^^.
To prawda, nienaturalny widok ;)
Radek w wątku o Sojuzie TMA-20 uchwycił screena z aktualnym wyglądem ISS, zapodaję więc także tutaj:
-
Radek w wątku o Sojuzie TMA-20 uchwycił screena z aktualnym wyglądem ISS, zapodaję więc także tutaj:
Miło mi, Marcin jestem :P
http://www.astronautyka.org/index.php/topic,357.msg10017.html#msg10017
-
http://www.youtube.com/watch?v=mKqKA8K9kXw
Film z dokowania i ceremonii powitalnej.
-
Radek w wątku o Sojuzie TMA-20 uchwycił screena z aktualnym wyglądem ISS, zapodaję więc także tutaj:
Miło mi, Marcin jestem :P
http://www.astronautyka.org/index.php/topic,357.msg10017.html#msg10017
Cześć Marcinie! :P
http://www.astronautyka.org/index.php/topic,357.msg9953.html#msg9953
-
Radek w wątku o Sojuzie TMA-20 uchwycił screena z aktualnym wyglądem ISS, zapodaję więc także tutaj:
Miło mi, Marcin jestem :P
http://www.astronautyka.org/index.php/topic,357.msg10017.html#msg10017
Cześć Marcinie! :P
http://www.astronautyka.org/index.php/topic,357.msg9953.html#msg9953
Wszyscy się poznaliśmy? O jak cudownie! Ja Maciej, też mi miło :)
Hmm.. a tak w ogóle czy ktoś się orientuje czy Dextre wykonał lub ma niedługo wykonać te zaplanowane prace związane z przygotowaniem sprzętu na paletach?
-
Dzisiaj pojawiła się na stronie Roskosmosu informacja o wypowiedzi Alekseja Krasnowa, zastępcy dyrektora Roskosmosu ds. lotów załogowych, że Rosja nie planuje sprzedaży miejsc na Sojuzach dla europejskich astronautów. Oto fragmenty:
"Russia is not planning to sell Soyuz seats to Europe to transport their astronauts to the International Space Station". "We are not in position to replace our flight capabilities by European astronauts". "Europe seeks for additional seats for their astronauts, and the issues is being discussed. However sending the fifth annual Soyuz to the ISS for a long-term mission requires special studies, as the ISS can accommodate six crew". "Extending ISS technical capabilities to nine crew requires additional studies".
Zwłaszcza zainteresowała mnie wypowiedź, że w ogóle rozważa się zwiększenie załogi ISS do dziewięciu osób.
Źródło: http://www.federalspace.ru/main.php?id=2&nid=11092 (http://www.federalspace.ru/main.php?id=2&nid=11092).
-
Hmm.. a tak w ogóle czy ktoś się orientuje czy Dextre wykonał lub ma niedługo wykonać te zaplanowane prace związane z przygotowaniem sprzętu na paletach?
Czy o to chodzi - link (http://www.asc-csa.gc.ca/eng/iss/dextre/news_2010-12-17.asp) - ?
-
Hmm.. a tak w ogóle czy ktoś się orientuje czy Dextre wykonał lub ma niedługo wykonać te zaplanowane prace związane z przygotowaniem sprzętu na paletach?
Dextre zdobył wczoraj (http://www.asc-csa.gc.ca/eng/iss/dextre/news_2010-12-24.asp) "prawo jazdy"!
-
Hmm.. a tak w ogóle czy ktoś się orientuje czy Dextre wykonał lub ma niedługo wykonać te zaplanowane prace związane z przygotowaniem sprzętu na paletach?
Czy o to chodzi - link (http://www.asc-csa.gc.ca/eng/iss/dextre/news_2010-12-17.asp) - ?
Dokładnie! :)
Hmm.. a tak w ogóle czy ktoś się orientuje czy Dextre wykonał lub ma niedługo wykonać te zaplanowane prace związane z przygotowaniem sprzętu na paletach?
Dextre zdobył wczoraj (http://www.asc-csa.gc.ca/eng/iss/dextre/news_2010-12-24.asp) "prawo jazdy"!
Tak jest, szampan! ;) Artykuł w języku polskim (http://www.kosmonauta.net/index.php/Misje-zalogowe/Orbitalne/proba-generalna-prac-dextre.html), wraz z fragmentem opisującym manewr podniesienia orbity z 22 grudnia :
"22 grudnia wykonany został manewr podwyższenia orbity Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Manewr przebiegł nominalnie, wykonany został za pomocą ośmiu silniczków DPA (używanych w czasie operacji rendezvous i dokowania) rosyjskiego statku towarowego Progress M-07M/39P, który zadokowany jest do tylnego portu modułu Zwiezda. Była to pierwsza z dwóch zaplanowanych operacji podwyższenia orbity, druga odbędzie się 13 stycznia. Celem jest optymalne ukształtowanie orbity Stacji ISS w przygotowaniu do dokowania statku HTV-2, rosyjskiego statku Progress M-09M oraz misji STS-133 wahadłowca Discovery. Manewr wykonano o godzinie 17:28. Trwał on 21 minut i 11 sekund. Zmiana prędkości wyniosła 2.3 m/s. Orbita podniesiona została o 4.2 kilometra do poziomu 352.9 kilometrów. Paliwo było w czasie manewru pobierane ze zbiorników znajdujących się w module Zarja."
-
Fajna informacja, nie wiedziałem, że Progres może pobierać paliwo z Zarji w trakcie zapłonu silniczków. Aż dziwne, bo przecież na łączach na pewno naprężenia powstają. Bardzo ciekawa informacja.
Pozdro
R
-
Paliwo było w czasie manewru pobierane ze zbiorników znajdujących się w module Zarja.
Materiały pędne zostały przepompowane do zbiorników Progressa oczywiście PRZED wykonaniem manewru, a nie w jego trakcie.
-
No z wiadomosci powyzej wynikalo, ze w trakcie stad moje zdziwienie. Dzieki za wyjasnienie. Pozdrawiam
-
Mieszkańcy pozarosyjskich części ISS składają nam życzenia świąteczne i noworoczne:
http://www.youtube.com/watch?v=2P7ZggLYo2g
-
Wątek Sojuza zamknięty, a znalazłem zdjęcie (http://forum.nasaspaceflight.com/index.php?PHPSESSID=5080f181aa3d5950c7f7a9759c9ad653&action=dlattach;topic=22689.0;attach=259928;image) z dokowania, i tam, w okienku:
-
Pozwolę sobie jeszcze dodać to pierwsze zdjęcie w całości, bo jest przede wszystkim świetne technicznie. Warto kliknąć i obejrzeć je w pełnym rozdzielczości (nie wiedziałem, że w członie orbitalnym Sojuza jest takie okienko z przodu):
(http://www.russianspaceweb.com/images/spacecraft/manned/space_stations/iss/soyuztma20/docking_1.jpg)
-
Co do manewrów podnoszących orbitę z poprzedniej strony, natrafiłem na takie zdjęcie:
(http://spaceflight.nasa.gov/gallery/images/station/crew-6/lores/iss006e42571.jpg) (http://spaceflight.nasa.gov/gallery/images/station/crew-6/hires/iss006e42571.jpg)
Ukazuje ono odpalenie silników Progressa 4 Kwietnia 2003, trwało ono 14 minut i podniosło orbitę o 3 km.
-
Zbiór zdjęć Ziemi wykonanych przez członków Stacji ISS w 2010 roku. Obłoki stratosferyczne i zorza przepiękne :)
http://www.twojapogoda.pl/wiadomosci/107749,zdjecia-2010-roku-ze-stacji-kosmicznej
-
Ha! Nie zauważyliśmy! Mamy rok 2011! Zamykam ten wątek i zaczynam nowy! :)