Polskie Forum Astronautyczne
Astronautyka => Księżyc => Wątek zaczęty przez: velo w Sierpnia 12, 2017, 11:53
-
Zaczyna się pojawiać więcej informacji o Chang'e 6
https://www.chinaspaceflight.com/satellite/Deepspace/CE-6/CE-6.html
Na razie z wieści: start z Wenchang w 2020 (strzelam że rakietą nośną CZ-5).
Misja typu sample-return. No i sam cel jest fajny, biegun południowy Księżyca :-)
-
A czy inne kwestie są już znane? Masa startowa, ile wyląduje na Księżycu, masa próbek jaka wróci na Ziemię?
-
Czy Chang 6 ma wylądować w Basenie Aitken? :)
-
Jeżeli Chang'e 5 się powiedzie, Chiny przeprowadzą drugą misję typu sample return z lądowaniem w rejonie biegunów lub na niewidocznej stronie Księżyca. Do komunikacji z Ziemią posłuży satelita Quequiao. Do projektu Chińczycy zapraszają partnerów międzynarodowych:
https://gbtimes.com/china-invites-international-cooperation-in-change-6-moon-sample-return-mission?cat=chinas-space-program
-
Jeżeli Chang'e 5 się powiedzie, Chiny przeprowadzą drugą misję typu sample return z lądowaniem w rejonie biegunów lub na niewidocznej stronie Księżyca. Do komunikacji z Ziemią posłuży satelita Quequiao. Do projektu Chińczycy zapraszają partnerów międzynarodowych:
https://gbtimes.com/china-invites-international-cooperation-in-change-6-moon-sample-return-mission?cat=chinas-space-program
Ciekawe czy do współpracy zgłosi się Polska? To byłaby arcyciekawa misja, lecieć do biegunów Księżyca? :)
-
Czyli podsumowując CH-6 lądowałby w rejonie CH-4.
-
Nieco szczegółów trudniej dostępnych we wcześniejszych postach. W najbliższym miesiącu dowiemy się, jak dalej potoczą się losy tej wyprawy.
China Focus: China opens Chang'e-6 mission for international payloads
Source: Xinhua| 2019-04-18 23:04:36|Editor: xuxin
BEIJING, April 18 (Xinhua) -- China announced the cooperation plan for its future Chang'e-6 mission, offering to carry a total of 20 kg of solicited payloads, according to the China National Space Administration (CNSA) on Thursday.
The orbiter and lander of the Chang'e-6 mission will each reserve 10 kg for payloads, which will be selected from both domestic colleges, universities, private enterprises and foreign scientific research institutions, said Liu Jizhong, director of the China Lunar Exploration and Space Engineering Center of the CNSA, at a press conference.
China is expected to launch the Chang'e-5 probe by the end of this year to bring moon samples back to Earth.
As the backup of the Chang'e-5 mission, the Chang'e-6 mission will also collect lunar samples automatically for comprehensive analysis and research, Liu said.
Its launch time and landing site will depend on the performance of the Chang'e-5 mission, he explained.
According to Liu, the Chang'e-6 probe will be comprised of an orbiter, a lander, an ascender and a return capsule.
It will enter the Earth-moon transfer orbit, slow near the moon to enter the lunar orbit and descend and land on a preset area on the moon.
After collecting lunar samples, the ascender will rise from the lunar surface for rendezvous and docking with the orbiter flying around the moon. Then the return capsule will fly back to Earth via the moon-Earth transfer orbit, reenter the atmosphere, land and be retrieved.
At the conference, Liu pointed out the specific positions reserved on the lander and orbiter for scientific payloads.
The deadline for applying to join the cooperation plan is Aug. 31, 2019.
"China has always valued exchanges and cooperation with its international counterparts while promoting deep space exploration and scientific and technological innovation," said Zhang Kejian, head of the CNSA.
China has signed cooperation framework agreements with multiple international space agencies, including the UN Office for Outer Space Affairs, Russia's state space corporation Roscosmos and the European Space Agency.
The Chang'e-4 mission, which accomplished the first-ever soft landing on the far side of the moon, carries four payloads developed by the Netherlands, Germany, Sweden and Saudi Arabia.
The CNSA also delivered the data collected by the neutral atom detector aboard the Chang'e-4 rover to Sweden, the data from the neutron radiation detector aboard the Chang'e-4 lander to Germany and the data from the low-frequency radio astronomical instrument aboard the Chang'e-4 relay satellite Queqiao to the Netherlands at the conference.
"The scientific data has deepened human understanding of the lunar and space environment as well as solar activities," Zhang said.
Sonke Burmeister, who participated in the development of the German payload, depicted the collaboration as "very effective."
"It's really good experience to work with Chinese partners because they are very effective. We build a nice instrument within a very short timeframe," said Burmeister, a researcher with the Institute of Experimental and Applied Physics of the Kiel University in Germany.
"The instrument has switched on every lunar day. It works properly on the moon's surface, which proves the collaboration is very fruitful," he said.
According to Burmeister, one interesting discovery so far is that the secondary radiation produced by the lunar surface soil is different from the dose previously measured by other probes in lunar orbit. "It is very important for astronauts who will travel to the moon."
He is also looking forward to participating in the collaboration provided by the Chang'e-6 mission.
http://www.xinhuanet.com/english/2019-04/18/c_137988591.htm
-
Chyba czas zmienić tytuł tego wątku na (202?) ? :)
-
Chyba czas zmienić tytuł tego wątku na (202?) ? :)
2023-2024
CE-6 (http://lk.astronautilus.pl/sondy/change6.htm)
EDIT 24.02.23
23 lutego CASC zorganizował spotkanie prezentujące aktualizacje dotyczące rozwoju silnika głównego 3000N dla orbitera Chang'e-6
https://twitter.com/CNSpaceflight/status/1629178163703201797
-
Do tej misji powinna przystąpić Polska Agencja Kosmiczna. Duże pole do popisu zarówno w badaniach orbitalnych jak i powierzchniowych Księżyca no i doskonalenie technologii zbierania próbek.
-
DORN (Detection of Outgassing Radon) należący do CNES przeszedł test wibracyjny we Francji, a po innych testach zostanie wysłany do Chin.
https://sciences-techniques.cnes.fr/en/dorn-french-instrument-change-6-mission
https://twitter.com/wulei2020/status/1643952720104284160
2 16.04.23) China and France join hands for lunar probe
By Zhao Lei | chinadaily.com.cn | Updated: 2023-04-12 23:02
China's expertise in sophisticated spacecraft engineering and France's abundant knowledge of space science are among key reasons why the two countries should team up to further advance space exploration and development, industry observers said.
Pang Zhihao, an expert on space exploration technology and a renowned writer on spaceflights, said on Wednesday that both nations have their own set of advantages and can complement each other well in space programs.
The remark came after the two nations stated in a joint declaration that they welcome cooperation between their space institutions for the Chang'e 6 lunar probe and joint studies of extraterrestrial soil and rock samples. The document was released by the two countries during French President Emmanuel Macron's recent state visit to China.
The Chang'e 6 mission, China's next robotic lunar expedition, will enable French scientists to place their equipment on the moon's little-known far side, according to China's leading space contractor.
China Aerospace Science and Technology Corp, a State-owned conglomerate, said on Monday that based on a plan made by China and France in 2019, the Chang'e 6 will take a French device to the moon for scientific tasks.
The Chang'e 6 mission, scheduled for launch around 2025, will involve an on-site investigation, the retrieval of soil samples from the far side of the moon, and systematic and long-term laboratory research on the samples collected. If the mission succeeds, it will be the first time samples are retrieved from the moon's far side.
"China is good at designing and building sophisticated spacecraft, and organizing grand space programs. It also has a lot of science and technology resources, as well as engineering expertise, that can be used in space explorations," Pang said. "France is skilled in making precision scientific instruments that are essential to many space projects. It also has abundant knowledge of space science."
Combining their strengths will enable the two countries to create more opportunities for their scientists and engineers, achieve goals with smaller investments in lesser time and learn from each other's experiences, Pang added.
As China has opened its space station and deep-space missions to international cooperation, French and other European researchers are keen to take advantage of the opportunities to boost their science and technology studies, said Wang Ya'nan, editor-in-chief of Aerospace Knowledge magazine.
Likewise, Chinese scientists are happy to work with their European peers to explore the mysteries of the universe, he said.
In April 2019, the China National Space Administration announced payload opportunities on the Chang'e 6 spacecraft, with the mission's lander and orbiter each offering to carry 10 kilograms of foreign equipment.
Since then, the administration has received more than 20 proposals from foreign space agencies and scientists. After several rounds of selection and talks, it decided that the Chang'e 6 lander will carry scientific instruments from France, Italy and the European Space Agency/Sweden, while a Pakistani payload will be mounted on the orbiter.
According to France's national space agency CNES, the French instrument on the lander will be the DORN radon measurement instrument, which is designed to study the movement of lunar dust and some volatile chemicals between the lunar surface and the atmosphere, including during the water cycle.
China began its lunar program in 2004 and has launched five robotic probes since 2007. The fourth in the series, the Chang'e 4, landed on the far side of the moon in January 2019, becoming the first spacecraft to closely observe this lunar region. Its rover, Yutu 2, has been working there for nearly 1,600 days as the world's longest-operating lunar rover. The Chang'e 4 spacecraft carried German and Swedish sensing devices to the moon.
The most recent mission, the Chang'e 5, landed on the moon in December 2020 and returned with 1,731 grams of lunar rocks and soil, achieving a historic accomplishment about 44 years after the last lunar samples were brought to Earth.
Like the Chang'e 5, the Chang'e 6 will consist of four components — an orbiter, a lander, an ascender and a reentry module.
http://www.chinadaily.com.cn/a/202304/12/WS6436c7fea31057c47ebb9c4a.html
3 27.04.23)
Chang'e-6 is scheduled for May of 2024 by Long March 5 to return far side lunar samples from area S43º ±2º, W154º ±4º in a 53-day mission.
https://twitter.com/CNSpaceflight/status/1650854804996882434
-
Elementy sondy Chang'e 6 zostały przetransportowane do Wenchang (orbiter, lądownik, moduł wzlotowy z powierzchni Księżyca i moduł lądujący na Ziemi.)
Lądowanie na Księżycu planowane jest w pierwszej połowie 2024.
Chang'e 6 to collect samples from far side of the moon
By ZHAO LEI | chinadaily.com.cn | Updated: 2024-01-10 10:16
Its operational process will also mimic that of the Chang'e 5. After the probe reaches lunar orbit, the components will separate into two parts, with the orbiter and re-entry module remaining in orbit while the lander and ascender head for the moon's surface.
https://www.chinadaily.com.cn/a/202401/10/WS659dfdffa3105f21a507b87a.html
https://x.com/CNSpaceflight/status/1744936247351800273
-
Zły rok w tytule wątku ;)
-
Chiny idą na całość. W maju startuje misja księżycowa, której nikt jeszcze wcześniej nie zrealizował.
(https://www.pulskosmosu.pl/wp-content/uploads/2024/02/change-5.jpg)
Podczas gdy jedne kraje po raz pierwszy podejmują próby miękkiego wylądowania na Księżycu, a inne, które wcześniej robiły to rutynowo, teraz rozbijają się o powierzchnię ziemskiego Księżyca, Chiny przygotowują misję, która tylko podniesie poprzeczkę dla innych graczy sektora kosmicznego. Misja startuje już w maju br.
W ramach misji Chang’e-6 Chiny chcą nie tylko miękko wylądować na niewidocznej z Ziemi stronie ziemskiego Księżyca, ale także pobrać stamtąd próbki, wystartować i wrócić z pobranymi próbkami na powierzchnię Ziemi.
To naprawdę zdumiewające przedsięwzięcie. Jakby nie patrzeć, dotąd jedynie Chinom udało się miękko posadzić lądownik na tej części ziemskiego Księżyca. Teraz na dodatek wrócą stamtąd pierwsze w historii próbki regolitu.
Wszystkie komponenty misji Chang’e-6 znajdują się już od końca stycznia w porcie kosmicznym Wenchang na wyspie Hainan. Tam samą badawczą sondą zajmują się już specjaliści odpowiedzialni za misję badawczą Chang’e-5, która trwa nieprzetrwanie od ponad 3 lat. Wszystkie elementy muszą zostać teraz dokładnie przetestowane i skalibrowane.
Jeżeli wszystko pójdzie zgodnie z planem, od momentu startu do powrotu na powierzchnię Ziemi misja potrwa 53 dni. Sonda będzie musiała dolecieć na Księżyc, wylądować w basenie Apollo, zebrać do 2 kilogramów próbek księżycowych za pomocą specjalnego wiertła i wysięgnika, a następnie samodzielnie wystartować i wrócić na Ziemię.
Warto tutaj także wspomnieć, że zanim Chang’e-6 oderwie się od Ziemi, jeszcze w lutym lub w marcu wystartuje z Ziemi także satelita Queqiao-2, który zostanie umieszczony za Księżycem. Mając w polu widzenia zarówno Ziemię, jak i niewidoczną z Ziemi stronę Księżyca, będzie on w stanie odbierać sygnały z miejsca lądowania i przekazywać je na Ziemię i odwrotnie. Gdyby takiego satelity nie było, centrum kontroli misji nie miałoby żadnych informacji o tym, co się dzieje na niewidocznej stronie Księżyca.
Jeżeli próbki faktycznie trafią na Ziemię w czerwcu lub w lipcu, naukowcy w końcu dostaną materiał, który pozwoli im dowidzieć się, dlaczego widoczna i niewidoczna strona Księżyca tak bardzo się od siebie różnią.
https://www.pulskosmosu.pl/2024/02/change-6-gotowy-do-startu/ (https://www.pulskosmosu.pl/2024/02/change-6-gotowy-do-startu/)
-
Start 11:27 CEST:
https://www.youtube.com/watch?v=vB0vlVm1PkU
-
Zmieniłem tytuł wątku. Pierwotnie było 2020. :)
-
Zobaczcie jak znany tutaj użytkownik JSz (https://www.forum.kosmonauta.net/index.php?action=profile;u=21)komentuje start na NSF. Obraził się i tam teraz będzie komentował 🤣🤣🤣
-
A na co czy na kogo miał się obrazić?
Btw. Kolejne gratulacje dla Chińczyków, w programie bezzałogowym Księżyca idą jak burza. Pozostaje życzyć udanego lądowania.
-
A na co czy na kogo miał się obrazić?
Btw. Kolejne gratulacje dla Chińczyków, w programie bezzałogowym Księżyca idą jak burza. Pozostaje życzyć udanego lądowania.
Może to będzie pierwsze w tym roku w pełni udane lądowanie na Księżycu. Peregrine miał awarię napędu, a Slim i IM-1 to były częściowo udane lądowania.
-
A kiedy lądowanie Chang'e 6?
-
A kiedy lądowanie Chang'e 6?
2 czerwca.
-
Btw. w programie bezzałogowym Księżyca idą jak burza.
Jaka Burza? Jedna misja co kilka lat? ;)
-
Btw. w programie bezzałogowym Księżyca idą jak burza.
Jaka Burza? Jedna misja co kilka lat? ;)
Każdy mierzy burzę swoją miarą! :)
-
Btw. w programie bezzałogowym Księżyca idą jak burza.
Jaka Burza? Jedna misja co kilka lat? ;)
Owszem ale wskaż mi inną nację, która w ciągu przynajmniej ostatnich dziesięciu lat skutecznie wysyła tam swoje lądowniki. Jeżeli misja Ch-6 się powiedzie, Kitajce znowu przekroczą pewien próg.
-
Okazuje sie ze Chinczycy wyslali w ramach tej misji jakis mini lazik. Ciekawe jaka jest jego misja? czyzby zamienik dla lazika wyslanego w ramach misji Chang'e 4?
https://spacenews.com/chinas-change-6-is-carrying-a-surprise-rover-to-the-moon/
-
Okazuje sie ze Chinczycy wyslali w ramach tej misji jakis mini lazik. Ciekawe jaka jest jego misja? czyzby zamienik dla lazika wyslanego w ramach misji Chang'e 4?
To maleństwo ma spektrometr do obrazowania w podczerwieni. Nic więcej o nim nie wiadomo.
-
Owszem ale wskaż mi inną nację, która w ciągu przynajmniej ostatnich dziesięciu lat skutecznie wysyła tam swoje lądowniki. Jeżeli misja Ch-6 się powiedzie, Kitajce znowu przekroczą pewien próg.
Chiny stać finansowo i technologicznie na znacznie więcej niż robią w temacie Księżyca, ale zamiast robienia przysłowiowej "burzy", wolą realizować etapowe misje które zadziwią świat, misje, jakich nikt dotąd nie dokonał. Przypomina mi to lata sześćdziesiąte ubiegłego wieku, kiedy to ZSRR wysyłał "Łuny" jedna za drugą, aby tylko zdobyć pierwszeństwo, wyprzedzić USA i zaliczyć propagandowy sukces. Co prawda, z początku kiepsko im szło, bo sporo tego złomu się rozbiło o Księżyc, ale w annałach historii są zapisani.
W ostatnim dziesięcioleciu w tym temacie liczą się głównie Chiny, bo konkurencja (głównie USA) zaspała. Mają czas na solidne przygotowanie każdej misji księżycowej, dlatego im to wychodzi. Planują na lata i powoli realizują.
-
Chang1e-6 pomyślnie wykonał manewr LOI i już krąży wokół Księżyca po eliptycznej orbicie. Kolejne etapy misji wyszczególnione datami.
https://zapodaj.net/images/4220e71629660.png (https://zapodaj.net/images/4220e71629660.png)
-
Pięknie... ciekawe czerwiec będzie!
-
Owszem ale wskaż mi inną nację, która w ciągu przynajmniej ostatnich dziesięciu lat skutecznie wysyła tam swoje lądowniki. Jeżeli misja Ch-6 się powiedzie, Kitajce znowu przekroczą pewien próg.
Chiny stać finansowo i technologicznie na znacznie więcej niż robią w temacie Księżyca, ale zamiast robienia przysłowiowej "burzy", wolą realizować etapowe misje które zadziwią świat, misje, jakich nikt dotąd nie dokonał. Przypomina mi to lata sześćdziesiąte ubiegłego wieku, kiedy to ZSRR wysyłał "Łuny" jedna za drugą, aby tylko zdobyć pierwszeństwo, wyprzedzić USA i zaliczyć propagandowy sukces. Co prawda, z początku kiepsko im szło, bo sporo tego złomu się rozbiło o Księżyc, ale w annałach historii są zapisani.
W ostatnim dziesięcioleciu w tym temacie liczą się głównie Chiny, bo konkurencja (głównie USA) zaspała. Mają czas na solidne przygotowanie każdej misji księżycowej, dlatego im to wychodzi. Planują na lata i powoli realizują.
Otóż to, niektórzy koledzy na forum jednak nie za bardzo widzą ten oczywisty fakt i - kompletnie nie wiedzieć dlaczego - wyśmiewają Chińczyków przy każdej okazji. NASA ostatnio żyje wizjami, a Chiny - po staremu - robią dużo po cichu, nie chwalą się tym, a jak już się po paru latach pochwalą - wychodzi z tego spora burza/niespodzianka. Oczywiście chiński program księżycowy (i nie tylko) może zastopować ich wyhamowująca gospodarka, ale czy propaganda w kraju (pseudo)komunistycznym uwzględni ekonomiczną sytuację? A "zachodni" Artemis? Na razie charakteryzuje się ogromną liczbą problemów, odkrytych po A-I, (absurdalnie) gigantycznym kosztem - co zresztą za chwilę może być powodem zabicia tego programu, przynajmniej w takiej postaci jak obecnie, z jednym, kosmicznie drogim nośnikiem wystrzeliwanym raz na 4-5 lat (??). I od razu uwaga dla bezwarunkowych miłośników SX: oni nic tu na razie nie pomogą, przynajmniej dopóty ich SS nie uzyska pełnej certyfikacji do lotów załogowych, a to przynajmniej i minimum dobre kilka lat licząc od dziś (chociaż prywatnie uważam, że absolutnie nie ma niestety szans od nich na nic załogowego do końca tej dekady). Problem polega jednak na tym, że to wielokrotnie skompromitowana NASA chyba nie ma pomysłu (na siebie) w kwestii eksploracji załogowej i ciągle mota się chociażby w kwestii lądowników.
No dobra, ale żeby nie było aż tak off-topic: Chińczycy znowu zaskoczyli wszystkich (co prawda niewielkim) ładunkiem w postaci tego minirover'a ze spektrometrem IR. W Tianwen-1 były to np. klipy video z orbity marsjańskiej czy znakomitej jakości klip z powierzchni Marsa. W przypadku Change-5 były to również niezapowiedziane transmisje z orbity na czas odłączenia i przyłączenia modułu z próbnikiem powierzchniowym. Sądzę, że w tym przypadku będzie bardzo podobnie.
-
Owszem ale wskaż mi inną nację, która w ciągu przynajmniej ostatnich dziesięciu lat skutecznie wysyła tam swoje lądowniki. Jeżeli misja Ch-6 się powiedzie, Kitajce znowu przekroczą pewien próg.
Chiny stać finansowo i technologicznie na znacznie więcej niż robią w temacie Księżyca, ale zamiast robienia przysłowiowej "burzy", wolą realizować etapowe misje które zadziwią świat, misje, jakich nikt dotąd nie dokonał. Przypomina mi to lata sześćdziesiąte ubiegłego wieku, kiedy to ZSRR wysyłał "Łuny" jedna za drugą, aby tylko zdobyć pierwszeństwo, wyprzedzić USA i zaliczyć propagandowy sukces. Co prawda, z początku kiepsko im szło, bo sporo tego złomu się rozbiło o Księżyc, ale w annałach historii są zapisani.
W ostatnim dziesięcioleciu w tym temacie liczą się głównie Chiny, bo konkurencja (głównie USA) zaspała. Mają czas na solidne przygotowanie każdej misji księżycowej, dlatego im to wychodzi. Planują na lata i powoli realizują.
Otóż to, niektórzy koledzy na forum jednak nie za bardzo widzą ten oczywisty fakt i - kompletnie nie wiedzieć dlaczego - wyśmiewają Chińczyków przy każdej okazji. NASA ostatnio żyje wizjami, a Chiny - po staremu - robią dużo po cichu, nie chwalą się tym, a jak już się po paru latach pochwalą - wychodzi z tego spora burza/niespodzianka. Oczywiście chiński program księżycowy (i nie tylko) może zastopować ich wyhamowująca gospodarka, ale czy propaganda w kraju (pseudo)komunistycznym uwzględni ekonomiczną sytuację? A "zachodni" Artemis? Na razie charakteryzuje się ogromną liczbą problemów, odkrytych po A-I, (absurdalnie) gigantycznym kosztem - co zresztą za chwilę może być powodem zabicia tego programu, przynajmniej w takiej postaci jak obecnie, z jednym, kosmicznie drogim nośnikiem wystrzeliwanym raz na 4-5 lat (??). I od razu uwaga dla bezwarunkowych miłośników SX: oni nic tu na razie nie pomogą, przynajmniej dopóty ich SS nie uzyska pełnej certyfikacji do lotów załogowych, a to przynajmniej i minimum dobre kilka lat licząc od dziś (chociaż prywatnie uważam, że absolutnie nie ma niestety szans od nich na nic załogowego do końca tej dekady). Problem polega jednak na tym, że to wielokrotnie skompromitowana NASA chyba nie ma pomysłu (na siebie) w kwestii eksploracji załogowej i ciągle mota się chociażby w kwestii lądowników.
Ale dlaczego porównujesz bezzałogowy Chiński program Księżycowy do załogowego programu Artemis? W załogowym to oni są daleko w tyle za USA.
-
Poczekajmy jednak z rozwojem sytuacji jeszcze kilka lat, a przynajmniej do końca lat 20-tych. Do tego czasu - Artemis może już nie istnieć - przynajmniej w obecnej postaci. Chińczycy - niezależnie jak daleko z tyłu by za Amerykanami nie byli - swoich planów zmieniać raczej nie będą, będą zaś z pewnością dalej, po swojemu (po cichu) szykować jakiś kolejny zwrot w wydarzeniach. Z pewnością batalia o (załogowy) Księżyc nie rozegra się w przeciągu 3 lat, ale przypuszczalnie w końcówce lat 20-tych. Jeżeli Amerykanie nie przyspieszą z programem - będą mieć okazję oglądać jako drudzy - co absolutnie, przynajmniej mnie nie zaskoczy - lądowanie Kiajców na początku lat 30-tych.
-
Ja bardzo przepraszam, ale kto żyje wizjami? NASA, która ma od ręki dostępne dwie superciężkie rakiety, statek z pewnymi niedoróbkami, ale który już latał wokół Księżyca, robiony w metalu Gateway - pomnimy czy ma on sens czy nie - robi się i robione w metalu lądowniki oraz finansowana i budowana fala prywatnych lądowników automatycznych. Czy Chiny, które raz na ruskie trzy lata, wyślą na Księżyc zmodyfikowaną Łune 24, ale mają zajefajne renderki jak już za pięć - dziesięć -piętnaście lat, będą księżycowym mocarstwem. NASA dosłownie lata od korony słonecznej po heliopauzę, podczas gdy szczytem chińskiego programu kosmicznego jest łazik ma Marsie, który zrobił znacznie mniej od Spiryta i Opprtunitego, którego był odpowiednikiem, oraz większy, lepszy, Sojuz oraz większy, lepszy MIR.
Oczywiście NASA i nie tylko NASA, gra "chińskim niebezpieczeństwem" ile wlezie, starając się przekonać opinie publiczną, że skrzeczący anachronizm o nazwie Artemis, trzeba utrzymać i lepiej się tam drodzy podatnicy nie dopytujcie, dlaczego to jest takie drogie (1).
Ale czy naprawdę musimy się na to nabierać?
1. https://arstechnica.com/space/2024/05/nasa-seems-unhappy-to-be-questioned-about-its-artemis-ii-readiness/
-
Sonda badawcza Chang’e-6 ma niespodziewany ładunek na pokładzie. Tego się nikt nie spodziewał.
(https://www.pulskosmosu.pl/wp-content/uploads/2023/08/ksiezyc.jpeg)
3 maja 2024 roku w kierunku Księżyca wystartowała chińska sonda kosmiczna Chang’e-6. Jej głównym zadaniem jest historyczne przywiezienie z niewidocznej z Ziemi strony Księżyca pierwszych próbek regolitu i skał. Nikt wcześniej tego nie dokonał. Okazuje się jednak, że misja sondy jest nieco bardziej skomplikowana.
Już samo przywiezienie próbek z niewidocznej strony Księżyca jest niezwykle ekscytujące. Wszystkie dotychczas dostępne dla naukowców próbki z Księżyca pochodzą z dziennej strony Srebrnego Globu. Kiedy na Ziemię trafią próbki z niewidocznej strony, po raz pierwszy w historii naukowcy będą w stanie spróbować zrozumieć, skąd się biorą różnice między tymi dwiema częściami naszego naturalnego satelity.
Od jakiegoś czasu przy Księżycu znajduje się już sonda Queqiao-2, która podczas misji Chang’e-6 będzie wykonywała rolę pośrednika między sondą na niewidocznej stronie Księżyca a centrum kontroli misji na powierzchni Ziemi.
Dzisiaj (środa, 8 maja 2024 r.) chińska administracja kosmiczna poinformowała, że sonda Chang’e-6 już weszła na orbitę wokół Księżyca i rozpoczęło się przygotowanie do lądowania na dnie krateru Apollo.
W sieci jednak pojawiła się jeszcze jedna ciekawa, jeżeli nie ciekawsza, informacja. Okazuje się bowiem, że na pokładzie sondy Chang’e-6 znajduje się łazik, o którym wcześniej nikt nigdzie nie wspominał.
Za informacją stoi Andrew Jones, który na co dzień śledzi postępy chińskiego programu kosmicznego. Na opublikowanych przez China Academy of Space Technology zdjęciach lądownika, Jones dostrzegł swoisty mini-łazik przyczepiony do lądownika.
Jak na razie nie wiemy, do czego będzie służył łazik. Czy pozostanie on na powierzchni Księżyca, aby prowadzić badania, czy też będzie służył do zbierania próbek z miejsca lądowania. Wszystko jednak wskazuje na to, że jest on przystosowany jedynie do przetrwania maksymalnie jednego księżycowego dnia.
I tak to właśnie jest z chińskim sektorem kosmicznym. Nigdy do końca nie wiadomo, co Chiny wynoszą w kosmos i w jakim celu. W przeciwieństwie do zachodnich potęg kosmicznych Chiny dużo robią, a mało mówią i mało pokazują. Można nawet odnieść w ostatnich latach, że NASA głównie produkuje nowe wizje i animacje, ale niewiele faktycznie robi w celu realizacji misji kosmicznych. Anulowanie flagowej misji Mars Sample Return może być tu najlepszym przykładem. Z jednej strony NASA mówi o wysłaniu człowieka na Marsa za 2-3 dekady, a z drugiej okazuje się, że przywiezienie próbek skał z Marsa wymaga jeszcze 16 lat pracy i kilkunastu miliardów dolarów, których nie ma.
Chiny rządzą na Księżycu
Warto tutaj zauważyć, co się dzieje na Księżycu. W ostatnich miesiącach lądowały tam sondy z Chin, Japonii, Indii, Rosji i Stanów Zjednoczonych. Większość tych sond nie dokończyła swojego lądowania, a nawet jeżeli się udało, to sonda lądowała na głowie, albo na boku. Wyjątkiem jest jedynie sonda Chandrayaan-3, której wszystko się udało.
Chiny tymczasem w ciągu ostatnich dziesięciu lat dostarczyły na Księżyc trzy lądowniki. W 2019 roku Chang’e-4 została pierwszym lądownikiem w historii, który wylądował na niewidocznej z Ziemi stronie Księżyca. W 2020 roku sonda Chang’e-5 jako pierwsza od ponad 40 lat wylądowała i zebrała próbki z widocznej strony Księżyca i dostarczyła je na Ziemię. Teraz najprawdopodobniej na niewidocznej stronie wyląduje lądownik z łazikiem, i na dodatek na Ziemię trafią próbki z tej części Księżyca. Ta przepaść między Chinami a innymi uczestnikami wyścigu księżycowego wskazuje, że być może pierwszym człowiekiem, który w XXI wieku stanie na Księżycu będzie Chińczyk. Czy tak się stanie? Musimy poczekać jeszcze kilka lat.
https://www.pulskosmosu.pl/2024/05/change-6-lazik-ksiezycowy/ (https://www.pulskosmosu.pl/2024/05/change-6-lazik-ksiezycowy/)
-
9 i 10 maja miały być wykonane dwa duże manewry obniżenia aposelenium (do 2200 i 200 km). Nigdzie nic na ten temat nie znalazłem, czy może ktoś coś wie?
-
9 i 10 maja miały być wykonane dwa duże manewry obniżenia aposelenium (do 2200 i 200 km). Nigdzie nic na ten temat nie znalazłem, czy może ktoś coś wie?
Na unmanned nic nie ma?
-
9 i 10 maja miały być wykonane dwa duże manewry obniżenia aposelenium (do 2200 i 200 km). Nigdzie nic na ten temat nie znalazłem, czy może ktoś coś wie?
Na unmanned nic nie ma?
Nie ma.
-
Ostatnie info o Chang'e 6 jest z 8 maja o wejściu na orbitę Księżyca, nowszych nie ma.
-
Dalej cisza?
PS. Patrzyłem Waldek na Twoją stronę, ale zgłasza się tylko hosting.
-
Dalej cisza?
PS. Patrzyłem Waldek na Twoją stronę, ale zgłasza się tylko hosting.
Jest już trochę:
??.05.2025 w wyniku manewru (dV=220 m/s) orbita została zmieniona, jej parametry to: hp=200 km, ha=2200 km, t=4h.
21.05.2024 o 14:27 w wyniku manewru (dV=250 m/s) orbita została zmieniona, obecnie ma parametry: hp=200 km, ha=200 km, i=43º.
P.S. Sprawdziłem, wszystko działa.
-
Dalej cisza? {...}
Jest już trochę:
??.05.2025 {...}
P.S. Sprawdziłem, wszystko działa.
Cisza po stronie chińskiej https://x.com/wulei2020 ,
a po innej https://x.com/Kosmo_Michal/status/1792979644821520775
U mnie też działa.
-
??.05.2025 {...}
Dzięki!
-
Ja cały czas widzę komunikat:
"Widzisz ten komunikat ponieważ twoja domena nie jest dodana do konta.
Zrób to w panelu administratora według tego poradnika: Jak dodać domenę?
W przypadku, gdy domena została dodana a poniższy komunikat widnieje na stronie dłużej niż 30 minut, prosimy o kontakt z nami pod adresem wsparcie@cyberfolks.pl."
-
Ja cały czas widzę komunikat:
"Widzisz ten komunikat ponieważ twoja domena nie jest dodana do konta.
Zrób to w panelu administratora według tego poradnika: Jak dodać domenę?
W przypadku, gdy domena została dodana a poniższy komunikat widnieje na stronie dłużej niż 30 minut, prosimy o kontakt z nami pod adresem wsparcie@cyberfolks.pl."
Czy na pewno wchodzisz na http://lk.astronautilus.pl ?
-
Już wszystko jasne. Choć adres wklepywałem z palca, zaczęło mnie nagle przerzucać na https.
-
Próba lądowania Chang'e-6 na Księżycu zaplanowana na około 0000 UTC(2:00 CEST) w niedzielę, 2 czerwca.
https://x.com/SpaceNews_Inc/status/1795745703244775865
-
Chang'e-6 wylądował na Księżycu.
https://twitter.com/tobyliiiiiiiiii/status/1797106685221417420
-
Chińczycy są niesamowici w lotach na Księżyc 8)
-
Ciekawe, w jakim stopniu pobrane próbki regolitu mogą być "zanieczyszczone" gazami wylotowymi z silnika modułu lądującego? Zapewne będzie zanieczyszczona tylko wierzchnia warstwa, natomiast próbki z odwiertów już nie. Idealne byłoby zastosowanie małego łazika, który szukałby próbek w różnych miejscach odległych o setki metrów od lądownika i potem dostarczyłby je do kapsuły powrotnej.
-
Był kiedyś taki fajny pomysł żeby wysłać kilka łazików które wylądowałyby w różnych miejscach a potem zbierałyby próbki jadąc w kierunku punktu centralnego, gdzie potem wylądowałby powrotnik i zabrał cały zestaw próbek.
-
Rutyniarze, 4 podejście do lądowania i 4 udane. W tym już są tak dobrzy, że należy sie przyzwyczajać. Teraz czekam kiedy zaskoczą Jankesów testem statku księżycowego, podczas gdy Ci ostatni będą nadal na przesuwaniu lądowania „na czas bliźej nieokreślony”.
-
Gratulacje za "rutynowe" lądowanie! Czas na dalszą "rutynową" część misji! :)
-
Wylądowali na Łysym perfekcyjnie. Jak to Chińczycy.
-
Za "bezzałogowym forum" (użytkownik Hungry4info)
I'm seeing reports on Weibo and from some Chinese spaceflight accounts on Twitter that the drilling has concluded successfully.
This would be in contrast to the Chang'e 5 drilling which was blocked due to a rock.
-
[za unmannedspaceflight]
Obszar lądowania:
(http://www.unmannedspaceflight.com/index.php?act=attach&type=post&id=55011)
Klatka z filmu (z lądowania), widać cień podpory lądownika oraz efekt odrzutu regolitu od dyszy silnika.
(http://www.unmannedspaceflight.com/index.php?act=attach&type=post&id=55012)
Niezawodny Phil Stooke (zawodowy kartograf ciał Układu Słonecznego) stworzył wstępny rzut z pozycją lądownika.
(http://www.unmannedspaceflight.com/index.php?act=attach&type=post&id=55016)
Dodatkowa informacja:
- lądownik pracuje na powierzchni od mniej więcej 24 h
- w ciągu 6 dni nad rejonem lądowania ma przelecieć LRO, także powinniśmy uzyskać zdjęcia Hi-Res z lądownikiem Ch-6.
-
Rutyniarze, 4 podejście do lądowania i 4 udane. W tym już są tak dobrzy, że należy sie przyzwyczajać. Teraz czekam kiedy zaskoczą Jankesów testem statku księżycowego, podczas gdy Ci ostatni będą nadal na przesuwaniu lądowania „na czas bliźej nieokreślony”.
Nie zdziwiłbym się, gdyby bezzałogowy próbny lot lądownika nastąpił bardzo szybko.
-
Rutyniarze, 4 podejście do lądowania i 4 udane. W tym już są tak dobrzy, że należy sie przyzwyczajać. Teraz czekam kiedy zaskoczą Jankesów testem statku księżycowego, podczas gdy Ci ostatni będą nadal na przesuwaniu lądowania „na czas bliźej nieokreślony”.
Nie zdziwiłbym się, gdyby bezzałogowy próbny lot lądownika nastąpił bardzo szybko.
Otóż to. I tak naprawdę tylko taki, chiński, przysłowiowy "kop w d..ę" może zmusić NASA do znacznego przyspieszenia prac (nad rozwojem bądź uziemieniem) Artemis'a. NASA chyba naprawdę nieco naiwnie zakłada, że u Kitajców w tym temacie jest kompletna cisza i absolutnie nic się nie dzieje.
-
Rutyniarze, 4 podejście do lądowania i 4 udane. W tym już są tak dobrzy, że należy sie przyzwyczajać. Teraz czekam kiedy zaskoczą Jankesów testem statku księżycowego, podczas gdy Ci ostatni będą nadal na przesuwaniu lądowania „na czas bliźej nieokreślony”.
Nie zdziwiłbym się, gdyby bezzałogowy próbny lot lądownika nastąpił bardzo szybko.
Do tego jest jeszcze bardzo daleka droga. Nie mają nawet Księżycowej rakiety. LM-5 na LEO dostarczy 25t, a na Księżyc tylko 9t. Apollo LM miał masę 15t. No chyba, że wyślą jakiś mały lądownik w celach propagandowych.
-
Rutyniarze, 4 podejście do lądowania i 4 udane. W tym już są tak dobrzy, że należy sie przyzwyczajać. Teraz czekam kiedy zaskoczą Jankesów testem statku księżycowego, podczas gdy Ci ostatni będą nadal na przesuwaniu lądowania „na czas bliźej nieokreślony”.
Nie zdziwiłbym się, gdyby bezzałogowy próbny lot lądownika nastąpił bardzo szybko.
Do tego jest jeszcze bardzo daleka droga. Nie mają nawet Księżycowej rakiety. LM-5 na LEO dostarczy 25t, a na Księżyc tylko 9t. Apollo LM miał masę 15t. No chyba, że wyślą jakiś mały lądownik w celach propagandowych.
...no dobrze, ale to, że nie mają tej rakiety gotowej na wyrzutni czy w hangarze, nie oznacza, że trwają intensywne prace nad jej konstrukcją. Osobiście nie kładłbym głowy mówiąc, że oni są jeszcze lata świetlne w lesie. Stamtąd informacja wypływa tak rzadko, że tak naprawdę nie wiadomo jak ten proces rozwojowy wygląda. Pewne jest natomiast to, że Kitajce potrafią potem (właśnie przez taką blokadę informacyjną) totalnie zaskakiwać.
-
Ależ oczywiście, że nie są lata świetlne w lesie. Luna 27 to był rok 1976. Dajmy jeszcze 10, no niech będzie 15 lat, za to, że to niewidoczna strona Księżyca i większe wyrafinowanie misji. To tylko 33 lata w plecy w stosunku do państwa, które już nawet nie istnieje ;) ;D
-
Rok temu pisali, że w 2030 roku możliwy jest lot z załogą.
LM-10 z możliwością wrzucenia ok. 50 ton na TLI musiałby być więc skończony znacznie wcześniej.
-
Pierwsze zdjęcia z misji są już na "bezzałogowym".
Edit: tymczasem stopień wzlotowy wystartował już z Księżyca z pobranymi próbkami, by 6 czerwca połączyć się z modułem powrotnym.
-
Ciekawe czy sfilmują odlot członu z próbkami.
-
Chang’e-6 landing (Onboard Camera View)
https://www.youtube.com/watch?v=KRtdMTUTkt4
-
Audycja z Waldemarem Zwierzchlejskim w Radio TOK FM:
https://audycje.tokfm.pl/podcast/158686,Co-Chiny-moga-znalezc-po-niewidzialnej-stronie-ksiezyca
-
Ciekawe czy sfilmują odlot członu z próbkami.
;)
https://www.youtube.com/watch?v=qnonHQ_s1p8&list=PLpGTA7wMEDFhAYAYM6IMG7li4wYhzqaqQ
-
Odwierty i pobieranie próbek
https://www.youtube.com/watch?v=svW5JNPAD6c&list=PLpGTA7wMEDFhAYAYM6IMG7li4wYhzqaqQ
-
Te ujęcia są jeszcze lepsze niż podczas Ch-5. Czekamy na kolejny, fascynunujący filmik, tym razem przedstawiający transfer próbek z modułu wznoszącego do orbitalnego/powrotnego. Chińczycy idą pełną parą. Czy coś wiadomo o miniłaziku, który miał być dołączony do próbnika?
-
Czy coś wiadomo o miniłaziku, który miał być dołączony do próbnika?
Na pewno zadziałał, bo przecież przekazał fotkę łazika na powierzchni.
A poza tym dzisiaj o 08:48 CEST nastąpiło połączenie orbitera ze stopniem startowym lądownika, a o 09:24 CEST przeładowanie kontenera z próbkami do orbitera. Odlot nadal zaplanowany na 20, a lądowanie na 25 czerwca.
https://youtu.be/CmMhOhVMwDQ
-
Zdjęcia z ujęciem śladów kół miniłazika.
[unmannedspaceflight]
-
Phil (Stooke) rzecz jasna zabrał się nawet za zmapowanie ruchu miniłazika przy lądowniku Ch-6 oraz zaznaczeniu innych czynności związanych z pobraniem próbek.
Jest również informacja, że moduł wznoszący (dostarczający próbki z powierzchni na orbitę księżycową), zostałał odłączony od członu powrotnego i zdeorbitowany. Na razie nie podano miejsca upadku.
[unmannedspaceflight]
-
LRO sfotografował lądownik Change-6 na Księżycu!
https://zapodaj.net/images/942ad0286a503.png (https://zapodaj.net/images/942ad0286a503.png)
http://www.lroc.asu.edu/images/1374 (http://www.lroc.asu.edu/images/1374)
-
20 czerwca miał miejsce manewr TEI, a lądowanie próbek zdaje się lada chwila ;)
https://www.youtube.com/watch?v=WLmKmo5WmWg
-
Kapsuła powrotna z próbkami opada na spadochronie.
-
Wylądowała! Gratulacje dla Chińczyków :)
-
Pelny sukces misji. Grarulacje dla Chinczykow za to historyczne osiagniecie.
-
https://youtu.be/gRCMHwd0zQQ?si=XWB4C9Auv9NwWOhh
-
Próbka z niewidocznej strony Księżyca na Ziemi!
25.06. o 06:07 w Siziwang Banner wylądował aparat powrotny sondy Chang'e-6 (http://lk.astronautilus.pl/sondy/change6.htm).
http://lk.astronautilus.pl/n240616.htm#07
https://english.news.cn/20240625/3d3753e78aa4493089628d86bdfc844a/c.html
Chang’e-6 landing and capsule recovery
https://www.youtube.com/watch?v=ky__Z0Z7oA0
Safety checks before accessing the interior of the return capsule.
Cut the main chute.
Landing position: 111°25'05"E 42°20'43"N
The big red screen in mission control center
https://x.com/CNSpaceflight/status/1805487195270115633
https://twitter.com/CNSAWatcher/status/1805532690327757190
Chang'e-6 returner is being hoisted on board and will be transported back to CNSA. The sample container will be taken out of the cabin tonight. Source:https://m.weibo.cn/status/OkDt02iG5
-
Można oczekiwać, że do Europy trafi trochę próbek z Księżyca.
https://x.com/CNSpaceflight/status/1805985551130169569
https://x.com/wulei2020/status/1805941680228720959
https://x.com/CNSAWatcher/status/1805842062249525589/photo/4
2) Europa skorzystała z chińskich możliwości logistycznych, by znaleźć się na Księżycu.
The first rocks and dust from the far side of the Moon arrived to Earth today.
The Chang’e-6 mission also carried a European experiment, which detected negative ions on the lunar surface for the first time. The NILS instrument remains in the ancient South Pole-Aitken basin with the Chinese lander.
Thanks for the ride! 📰 https://esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/First_detection_of_negative_ions_on_the_Moon
https://x.com/esaspaceflight/status/1805549820184064381
-
那样的说法不具备说服力 :D
Gratulacje, Jankesi mogą póki co tylko pstrykać fotki z LRO aby przekonać się czy na pewno Chińczycy nie przywieźli próbek pobranych w jakimś "spiskowym studio" ;)
-
那样的说法不具备说服力 :D
Gratulacje, Jankesi mogą póki co tylko pstrykać fotki z LRO aby przekonać się czy na pewno Chińczycy nie przywieźli próbek pobranych w jakimś "spiskowym studio" ;)
Póki co, Chińczycy nie mają do dyspozycji tak doskonałego i tak długo działającego satelity obserwacyjnego jak amerykański LRO. Pracuje on nieprzerwanie od 15 lat i wykonuje fantastyczną robotę w temacie księżycowego środowiska i zachodzących w nim zmian. Pstrykać fotki można smartfonem a na spiskowe opowiastki mogą się nabrać tylko naiwni. :D
-
Wydaje mi się, że Station tu miał żartobliwy ton, choć można go zrozumieć na różne sposoby. :P
-
Wydaje mi się, że Station tu miał żartobliwy ton, choć można go zrozumieć na różne sposoby. :P
Oczywiście, że żartobliwy :) I nie zmienia to faktu, że Chińczycy znowu zaliczyli poważny kamień milowy. Czekamy zatem na Ch-7 i Ch-8. Mam tylko nadzieję, że z tych amerykańskich renderow wypali chociaż Viper…..
-
Sonda badawcza Chang’e 6 powróciła na Ziemię. Pierwsze próbki z niewidocznej strony ziemskiego Księżyca.
Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna odniosła kolejny sukces wraz z zakończeniem jej najnowszej misji – Chang’e 6. Jest to kolejna sonda z chińskiego programu eksploracji ziemskiego Księżyca, lecz tym razem, jego niewidocznej z Ziemi części.
Początek badawczej misji miał miejsce w Wenchang Space Launch Center w prowincji Hainan dnia 3 maja 2024 roku. Wystartowała stamtąd mierząca 57 metrów, sztandarowa rakieta Chin, Long March 5, aktualnie jedna z najpotężniejszych rakiet świata. Start przebiegł pomyślnie i już po 37 minutach, sonda oddzieliła się od rakiety, po czym rozpoczęła swą podróż na orbitę ziemskiego Księżyca.
(https://astronet.pl/wp-content/uploads/2024/06/obraz_2024-06-26_230356557-750x836.png)
Start rakiety Long March 5 w prowincji Hainan, dnia 3 maja 2024 roku.
Sama ekspedycja z orbity Ziemi na ziemski Księżyc, zwana TLI od słów „Trans-lunar injection”, jest przeważnie najmniej wymagającą częścią tej badawczej misji. Dla załogi naziemnej może ona być jednak bardzo stresująca, ze względu na jej długość, jak było również w tym przypadku. TLI tej badawczej misji trwało bowiem prawie cały miesiąc i zakończyło się dopiero dnia 30 maja po rozdzieleniu badawczej sondy na dwie osobne części na orbicie ziemskiego Księżyca. Pierwszą z nich był badawczy próbnik, który dnia 2 czerwca, bezpiecznie wylądował na powierzchni. Drugą za to był badawczy orbiter, który jak sama nazwa wskazuje, pozostał na orbicie, gdyż zawiera on komponenty, które nie są potrzebne na dole i ma swoją własną osobną misję do wypełnienia.
(https://astronet.pl/wp-content/uploads/2024/06/obraz_2024-06-26_233906642-750x500.png)
Ujęcie z animacji stworzonej w Beijing Aerospace Control Center przedstawiające lądowanie próbnika na ziemskim Księżycu.
Po wylądowaniu rozpoczęła się prawdziwa zabawa i kwintesencja tej badawczej misji – robienie zdjęć powierzchni i zbieranie danych o polu magnetycznym Księżyca przez badawczy orbiter oraz próbek przez badawczy lądownik.
Na tym etapie badawczej misji wreszcie zaczęła się ona w znacznym stopniu różnić od swej poprzedniczki, Chang’e 5. Różnicą było umiejscowienie tych dwóch misji i konsekwencje z tym związane - Chang’e 5 zbierała próbki z widocznej strony Księżyca – w przeciwieństwie do Chang’e 6, która zbiera je ze strony niewidocznej. Wiążę się z tym jedna pewna istotna kwestia, czyli to, że załoga kontrolująca badawczą misję z Ziemi nie jest się w stanie bezpośrednio komunikować z badawczą sondą. Było to możliwe jedynie za pomocą satelity Queqiao-2, umieszczonego na orbicie Księżyca kilka miesięcy wcześniej. Dodawało to pewien stopień skomplikowania do misji, gdyż w tym momencie, błąd któregokolwiek urządzenia mógł spowodować koniec misji, do czego na szczęście ostatecznie nie doszło.
Chińscy naukowcy chcieli zbadać krater, w którym próbnik wylądował, jak najdokładniej. Nie był to w końcu byle jaki krater a sam Basen Biegun Południowy – Aitken, czyli nie tylko największy znany krater księżycowy, ale i jeden z największych w całym Układzie Słonecznym. Z tego powodu próbnik zbierał próbki na dwa różne sposoby. Za pomocą swego mechanicznego ramienia zbierał skały księżycowe bezpośrednio z powierzchni. Natomiast za pomocą wiertła, zbierał regolit księżycowy z warstwy pod jego powierzchnią.
(https://astronet.pl/wp-content/uploads/2024/06/obraz_2024-06-27_001037260.png)
Próbnik Chang’e 6 podczas zbierania próbek z powierzchni ziemskiego Księżyca.
Po zebraniu około dwóch kilogramów próbek, zadanie próbnika na Księżycu powoli dobiegało końca. Wobec tego, dnia 4 czerwca, próbnik wystartował z powierzchni Księżyca i po dotarciu na orbitę połączył się z orbiterem. Następnie sonda, w końcu w całości, udała się w podróż powrotną, która zakończyła się dnia 25 czerwca lądowaniem modułu z próbkami w Mongolii. Jako ostatni element misji, zostały one przetransportowane do Pekinu, gdzie zostały otwarte przez zespół z Chińskiej Akademii Technologii Kosmicznych i misja badawcza oficjalnie dobiegła końca.
(https://astronet.pl/wp-content/uploads/2024/06/obraz_2024-06-27_002607953-750x500.png)
Naukowcy z Chińskiej Akademii Technologii Kosmicznych otwierają moduł z próbkami Chang’e 6.
Wraz z końcem misji Chang’e 6, rozpoczynają się przygotowania do następnej wersji, Chang’e 7. Misja ta odbędzie się jednak dopiero w 2026 roku, gdyż ma kolejny ambitny cel – biegun południowy Księżyca. Na razie pozostaje nam jedynie czekać na ciekawe znaleziska wśród próbek, które za pewien czas będą również dostępne dla innych krajów.
https://english.news.cn/20240626/eb692cc6a06049ae9ef942454ac00fac/c.html (https://english.news.cn/20240626/eb692cc6a06049ae9ef942454ac00fac/c.html)
https://www.cnsa.gov.cn/english/n6465652/n6465653/c10523137/content.html (https://www.cnsa.gov.cn/english/n6465652/n6465653/c10523137/content.html)
https://www.cnsa.gov.cn/english/n6465652/n6465653/c10546960/content.html (https://www.cnsa.gov.cn/english/n6465652/n6465653/c10546960/content.html)
https://astronet.pl/uklad-sloneczny/sonda-change-6-powrocila-na-ziemie-pierwsze-probki-z-niewidocznej-strony-ksiezyca/ (https://astronet.pl/uklad-sloneczny/sonda-change-6-powrocila-na-ziemie-pierwsze-probki-z-niewidocznej-strony-ksiezyca/)
-
Powierzchnia Księżyca powinna być obfita w takie pozostałości meteorytów.
Chyba pierwsze takie bezpośrednie potwierdzenie.
China Xinhua News @XHNews 9:10 AM · Oct 21, 2025
Scientists studying lunar samples brought back by China's Chang'e-6 mission have identified rare meteorite relics that could reshape our understanding of mass transfer in the Solar System. #XinhuaNews
https://twitter.com/XHNews/status/1980532051477700685
China Brought Something Unexpected Back From The Far Side of The Moon
21 October 2025 ByMichelle Starr
(https://www.sciencealert.com/images/2025/10/olivine-moon.jpg)
An olivine-bearing meteorite fragment collected by Chang'e-6 from the far side of the Moon. (Yi-Gang Xu)
(...) These clasts, the analysis revealed, had porphyritic structures – olivine crystals embedded in a glassy matrix – consistent with an impact melt that cooled and solidified rapidly.
The real surprise came courtesy of the chemical and isotope analyses. The team focused on iron-to-manganese ratios, nickel oxide, chromium oxide, oxygen isotope ratios, and silicon isotope ratios, all of which have known, consistent values for lunar and terrestrial olivine.
The ratios found in the seven clasts did not match those expected for either a lunar or a terrestrial origin. Instead, the ratios are consistent with an origin inside a CI chondrite asteroid that slammed into the Moon, melted, and then rapidly cooled, preserving its chemistry for billions of years.
This is the first direct, physical evidence that CI chondrites bombarded the Moon early in the Solar System's history, as well as the first such evidence that the shrapnel of that bombardment can survive to tell the tale. In fact, the Moon's environment might be better than Earth's for preserving this material: the team's analysis suggests that CI chondrites could account for as much as 30 percent of the Moon's meteorite collection. (...)
https://www.sciencealert.com/china-brought-something-unexpected-back-from-the-far-side-of-the-moon
https://english.news.cn/20251021/b44753e9c2ba4878b46ab2eef2ee2153/c.html
https://www.nature.com/articles/s41467-025-58820-4