Wiadomość wysłana przez: astropl w Lutego 19, 2011, 17:59
Wiadomość wysłana przez: JSz w Lutego 19, 2011, 18:26
http://www.youtube.com/watch?v=vBONpY3TxN8
Wiadomość wysłana przez: byko w Marca 25, 2011, 09:37
Mocne pewnie nie było bo nie doszło do rozszczelnienia?
Wiadomość wysłana przez: astropl w Marca 25, 2011, 09:41
Pojawiło się wspomnienie na Kosmo - dla mnie zaskoczeniem jest informacja że już w 1994 Mir zaliczył zderzenie: Sojuz TM-17 - Kristałł, to prawda ? ktoś może zna szczegóły ?
Mocne pewnie nie było bo nie doszło do rozszczelnienia?
Zderzenie to duże słowo, po prostu dwukrotny kontakt podczas odlotu i częściowego oblotu stacji. Oczywiście nic istotnego, róznica prędkości była rzędu poniżej 5 cm/s.
Wiadomość wysłana przez: Orland w Kwietnia 08, 2011, 17:45
Wiadomość wysłana przez: Orionid w Stycznia 13, 2017, 00:56
Bartosz T. Wieliński 25 maja 2015 | 01:00
Umieszczony w 1986 r. na orbicie okołoziemskiej Mir miał ponownie dać Związkowi Radzieckiemu prowadzenie w wyścigu kosmicznym z Ameryką i dostarczyć bezcennych doświadczeń dla przyszłych wypraw na Marsa.
Gdy rozległ się dźwięk alarmu, dr Jerry Linenger ledwie drgnął. Ten sam dźwięk co ranek budził ich ze snu i zdążył się już do niego przyzwyczaić. W ustach czuł jeszcze smak barszczu i kawioru, którymi jakieś pół godziny wcześniej raczył się podczas kolacji. Amerykanin szybko się pożegnał i ruszył do modułu Spektr kontynuować swoje eksperymenty medyczne. Natomiast Aleksandr Łazutkin udał się do modułu Kwant, by wymienić pojemnik z nadchloranem litu w generatorze tlenu wykorzystywanym wtedy, gdy w stacji znajdowało się więcej niż trzech ludzi i Electron, wielki generator uwalniający tlen w procesie elektrolizy wody, nie wystarczał. Po podgrzaniu do kilkuset stopni nadchloran litu także uwalniał tlen, a litrowy kanister wystarczał, by przez dobę zapewnić tlen dodatkowej osobie. Wymiana stanowiła czynność rutynową.
Pali się!
Tymczasem alarm nie milkł, więc Linenger ruszył w kierunku głównego modułu - zdawał sobie sprawę, co się dzieje. Na widok ciągnących się nad podłogą smug dymu włosy stanęły mu dęba: w stacji Mir pędzącej z prędkością 27 tys. km/godz. 390 km nad Ziemią wybuchł pożar. Gdy Amerykanin dotarł do Kwantu, kanister przypominał pudełko fajerwerków - wysoki na 60 cm płomień topił metalowy stelaż generatora, a kawałki stopionego metalu unosiły się w powietrzu. O wiele gorszy był dym, który w stanie nieważkości powinien stać w miejscu, ale na Mirze powietrze mieliły wentylatory i dym rozprzestrzeniał się błyskawicznie.
Walerij Korzun, dowódca stacji, chwycił za gaśnicę, lecz w stanie nieważkości piana, zamiast przylepić się do płonącego kanistra i zdusić ogień, spływała z jego krawędzi. - Przygotować statki do ewakuacji! - krzyknął. Tyle tylko, że w stacji było czterech Rosjan, Amerykanin i Niemiec, a do dyspozycji mieli trzyosobowego Sojuza, statek kosmiczny, którym dowożono na Mir załogę i zaopatrzenie. Dostęp do śluzy, do której zacumował drugi Sojuz, blokował ogień.
Amerykańscy eksperci w centrum kontroli lotów NASA nie mieli pojęcia, co się dzieje na Mirze, bo ich rosyjscy koledzy z Gwiezdnego Miasteczka pod Moskwą nie przekazali im informacji. Widzieli już kosmiczny pożar, który dwukrotnie wybuchał w stacji Salut, ale został ugaszony, natomiast na Mirze buchał ogień, który topił stal. Ważąca 130 t stacja, od dziesięciu lat największy sztuczny satelita Ziemi, była szczytowym osiągnięciem radzieckiej myśli technicznej. 24 lutego 1997 r. wydawało się, że jej żywot zbliża się ku końcowi.
Czerwona gwiazda kosmiczna
- Teraz mi chyba wierzycie, że jestem w kosmosie? - spytał Leonid Kizim, 45-letni kosmonauta, po wykonaniu salta i zawiśnięciu w powietrzu. Radzieccy telewidzowie nie mieli wątpliwości, że Kizim unosi się w stanie nieważkości. 15 lutego 1986 r. razem z Władimirem Sołowjowem jako pierwsza załoga przycumowali do Mira, ósmej i najnowocześniejszej radzieckiej stacji orbitalnej. Start rakiety Proton, która wyniosła ich na orbitę, był ostatnią misją trzymaną w tajemnicy przed społeczeństwem - agencja TASS poinformowała o niej dopiero wtedy, gdy statek Sojuz-TM bez problemów znalazł się w kosmosie. A potem kosmonauci wystąpili w telewizji.
Wiosną 1986 r. zachodnie media donosiły, że na niebie pojawiła się czerwona gwiazda - Mir na Zachodzie nie miał konkurencji. Do stacji, będącej długim na 13 m cylindrem, podczepiono dwa wielkie panele baterii słonecznych. Wewnątrz Kizim i Sołowjow mieli własne kabiny z rozkładanym biurkiem, śpiworem i iluminatorem oraz zamykaną łazienką. W porównaniu z poprzednimi stacjami przebywali w luksusie. Ich pierwsze zadanie polegało na rozładowaniu dwóch bezzałogowych statków Progress, które przywiozły zaopatrzenie. Półtora miesiąca później załoga wsiadła do Sojuza, którym przybyła z Ziemi, i ruszyła do odległej o 2,5 tys. km stacji kosmicznej Salut 7 umieszczonej na orbicie cztery lata wcześniej. Przewinęło się przez nią pięć załóg. Kizim i Sołowjow mieli zabrać wszystko, co mogłoby się przydać na Mirze, w tym specjalistyczny spektrometr. Mieli też dokończyć rozpoczęte na Salucie eksperymenty, a wyniki i próbki zabrać na Mir. Po kolejnych sześciu tygodniach zapakowali do Sojuza prawie 0,5 t materiałów. Opuszczony Salut spłonął w atmosferze
Moduły Mira
- Do tej pory prowadziliśmy działalność eksperymentalną, teraz rozpoczynamy produkcję seryjną - mówił rosyjski kosmonauta oprowadzający zachodnich dziennikarzy po Gwiezdnym Miasteczku. Mir miał był wielkim i rozbudowywanym laboratorium - do rdzenia z kabinami załogi mogło przycumować sześć wystrzelonych osobno modułów. W 1987 r. w kierunku stacji poleciał moduł Kwant-1 wyposażony w teleskopy do obserwacji kosmosu w ultrafiolecie i detektory promieniowania rentgenowskiego i gamma. Pięciometrowy moduł kierowany przez komputer i radar przycumował do rufy stacji. Ale choć porty dokujące Kwanta i stacji przylgnęły do siebie, wskaźniki pokazywały, że manewr nie skończył się pomyślnie, więc kosmonauci wyszli na zewnątrz, by zbadać, co się stało. Między portami dokującymi odkryli jedną z toreb z fekaliami, które po wypełnieniu wyrzucano z toalety w próżnię. Po wyjęciu torby dokowanie zakończyło się pomyślnie.
Kolejny, 12-metrowy moduł Kwant-2 przycumował do dziobu stacji jesienią 1989 r. Rok później Mir powiększył się o 20-tonowy moduł Kristal, a później o moduły naukowe Spektr i Priroda. Stacja przybrała kształt wielkiego hydrantu upstrzonego panelami baterii słonecznej, w jej laboratoriach można było badać kosmos i Ziemię, hodować rośliny, tworzyć stopy. Oprócz modułów w stacji dokowały Sojuzy dowożące załogi i Progressy z zaopatrzeniem. W Moskwie planowano, że komunikację z Mirem będą też utrzymywać Burany, radzieckie promy kosmiczne podobne do amerykańskich wahadłowców.
Inne zadanie polegało na testowaniu możliwości ludzkich, bo planując podróże międzyplanetarne, naukowcy musieli wiedzieć, jak człowiek znosi stan nieważkości w długim czasie. Roczny pobyt na Mirze miał dać wyobrażenie o zachowaniu się kosmonauty podczas lotu na Marsa. Woda, tak jak podczas długiego lotu, krążyła w obiegu zamkniętym. Wydzielaną przez kosmonautów parę wodną skraplały specjalne urządzenia, a uzyskaną w ten sposób wodę wykorzystywano później do picia. Wodę prysznicową po zużyciu filtrowano i używano ponownie, oczyszczano nawet mocz, którym potem napełniano zbiorniki w generatorach tlenu.
Stacja miała jeden poważny feler - powstała za późno. Gdy w połowie lat 70. zapadła decyzja o budowie Mira, ZSRR był supermocarstwem, ale kiedy udało się w końcu stację umieścić na orbicie, kraj trząsł się w posadach, a dla ostatniego radzieckiego przywódcy Michaiła Gorbaczowa program kosmiczny nie stanowił priorytetu.
Księżycowa porażka
3 lipca 1969 r. na kosmodromie Bajkonur zapaliły się silniki rakiety N-1. Mierzące ponad 100 m i ważące 2,7 tys. t monstrum miało zawieźć bezzałogowy statek kosmiczny Zond na orbitę Księżyca, by rozpoznać miejsca do lądowania. Gdyby ta misja się powiodła, następna N-1 miała zawieźć dwuosobową załogę i jednoosobowy lądownik księżycowy. Gdy osiem lat wcześniej na orbitę wszedł statek kosmiczny z Jurijem Gagarinem na pokładzie, wydawało się, że Amerykanie nie zdołają dotrzymać ZSRR kroku w podboju kosmosu, tymczasem w 1969 r. mieli już Księżyc w zasięgu ręki i Sowieci podjęli desperacką próbę, by nie dać się wyprzedzić. N-1 po raz pierwszy wystartowała 21 lutego 1969 r. i eksplodowała po 3 min lotu. 3 lipca kolejna N-1 zwaliła się na wyrzutnię, a eksplozja znajdujących się w zbiornikach tysięcy ton paliwa miała moc odpowiadającą mniej więcej połowie mocy bomby atomowej zrzuconej na Hiroszimę. Dwa tygodnie później dwaj Amerykanie stanęli na Księżycu.
W tej sytuacji Kreml przestał przykładać wagę do lądowania człowieka na Księżycu. Amerykanie mieli zostać pobici na polu stacji orbitalnych prowadzących wielostronne badania. - Kosmos ma służyć dobru ludu, nauce i gospodarce narodowej - ogłosił w październiku 1969 r. radziecki przywódca Leonid Breżniew.
Salut Gagarinowi
Idea budowy miasteczka unoszącego się na orbicie okołoziemskiej narodziła się na długo, zanim pierwsze rakiety przekroczyły granice stratosfery, ale rzeczywistość okazała się mniej obiecująca. Pierwsza stacja orbitalna wystrzelona 19 kwietnia 1971 r. miała ledwo 20 m długości. Jeszcze na kilka dni przed startem nazywała się Zorja, nazwę zmieniono jednak na Salut, by oddać cześć Gagarinowi, który 27 marca 1968 r. zginął w katastrofie lotniczej.
Salut 1 przypominał cztery przylegające do siebie cylindry różnej wielkości. Główny przedział o średnicy 4 m służył jako jadalnia, miejsce do spania i pracy. Znajdowały się tam dwa teleskopy, kamery do obserwowania Ziemi, miniaturowa szklarnia służącą do eksperymentów na roślinach, bieżnia, lodówki oraz toaleta. Panował więc chaos, który wziął się stąd, że wnętrze stacji projektowali konstruktorzy, którzy pracowali nad misją księżycową i nie mieli wielkiego rozeznania, co może być potrzebne naukowcom. Kadłub stacji powstawał w ramach wojskowego programu "Ałmaz" (Diament) w latach 60. Sowieci zaczęli prace nad stacją załogową mającą za pomocą teleskopów szpiegować Zachód. Filmy ze zdjęciami wracałyby na pokładach statków kosmicznych cumujących do stacji albo w kontenerach zrzucanych z niej do atmosfery. Ale skoro Breżniew mówił teraz o programie pokojowym i naukowym, w kadłubie musiały się znaleźć inne urządzenia.
- Sowiecki program kosmiczny jest zawsze krok do przodu - irytował się Wernher von Braun, jeden dyrektorów NASA, twórca rakiety kosmicznej Saturn V, a w czasie wojny niemieckich rakiet V-2.
Salut 1 poleciał w kosmos bez załogi, kosmonauci mieli doń dotrzeć trzy dni później Sojuzem, ale cumowanie zakończyło się fiaskiem, misję przerwano i po dobie spędzonej w kosmosie wrócili na Ziemię. Kolejny Sojuz wystartował w czerwcu. Tym razem dokowanie zakończyło się sukcesem i Gieorgij Dobrowolski, Wiktor Pacajew oraz Władisław Wołkow zaczęli życie na orbicie. Okazało się wówczas, jak niepraktyczne jest wyposażenie stacji, gdzie w stanie nieważkości najprostsze czynności wymagają większego wysiłku i czasu. - Bierzesz do ręki jeden przedmiot, drugi odlatuje - mówili kosmonauci.
Eksperymentów astronomicznych nie można było prowadzić, bo z teleskopu nie dało się zdjąć osłony, bieżnia się psuła, więc kosmonautom pozostało głównie obserwowanie, jak słabo w stanie nieważkości rosną rośliny, oraz udział w transmitowanych konferencjach prasowych. Ale misja okazała się wielkim sukcesem propagandowym, zwłaszcza że spędzili na orbicie 23 dni, ustanawiając rekord długości lotu. Niestety, 29 czerwca 1971 r. podczas powrotu kapsuła Sojuza rozszczelniła się, zanim statek wszedł w atmosferę, a kosmonauci się udusili. - Bardzo tęsknimy za Ziemią - brzmiała ich ostatnia wiadomość nadana tuż przed odcumowaniem.
c.d.n.
Wiadomość wysłana przez: Orionid w Stycznia 13, 2017, 00:56
Skylab kontra Saluty
Po tej tragedii na Salut 1 nie poleciała już nowa załoga, stację kilka miesięcy później zrzucono z orbity. Tymczasem Amerykanie też nie próżnowali i 14 maja 1973 r. rakieta Saturn wyniosła na orbitę stację Skylab trzykrotnie pojemniejszą od Saluta 1. Pierwsza załoga dotarła do niej po dziesięciu dniach statkiem Apollo, takim samym jak wykorzystywane w lotach na Księżyc. W stacji pracowały trzy amerykańskie załogi, które przeprowadziły wiele doświadczeń, a ostatni astronauci opuścili stację na początku 1974 r. Skylab służyłby pewnie długie lata gdyby nie to, że niespodziewanie orbita stacji zaczęła się obniżać i Amerykanie nie byli w stanie uratować jej przed wejściem w atmosferę. 11 lipca 1979 r. szczątki stacji spadły na australijskie pustkowie.
W tym czasie ZSRR wysyłał w kosmos kolejne Saluty, w tym wojskowe z 23-milimetrowymi działkami, które testowano, strzelając do innych satelitów. Pierwsze misje kończyły się jednak niepowodzeniem - zawodziły stacje i porty dokujące, do których załogowe Sojuzy nie były w stanie zacumować. Breżniew zabronił wysyłać do stacji kosmonautów nie-uczestniczących wcześniej w misji kosmicznej. - Prowadzimy wielkie przedsięwzięcie naukowe i nieustannie ulepszamy Saluty - zapewniali kosmonauci podejmujący zachodnich dziennikarzy w Gwiezdnym Miasteczku.
Salut 6, wystrzelony 29 września 1977 r., utrzymał się na orbicie pięć lat, a przez stację przewinęło się 16 załóg, w tym kilka międzynarodowych. W jednej z nich, na przełomie czerwca i lipca 1978 r., był Mirosław Hermaszewski, pierwszy i jedyny dotąd Polak w kosmosie.
Dokowanie nie było jedynym problemem. Podczas misji pierwszej zmiany Saluta 6 z pojemnika uciekły muszki owocowe, których używano do eksperymentów. Gdy w trakcie lotu jednemu z kosmonautów zmarł ojciec, psychologowie postanowili mu o tym nie mówić, by nie obniżać jego morale. Kosmonaucie, którego rozbolał ząb, poradzono jedynie, by płukał usta gorącą wodą. W 1983 r. na Salucie 7 kosmonauci musieli wyjść w przestrzeń kosmiczną, by załatać nieszczelny zbiornik z paliwem. Rok później trzyosobowa załoga przeżyła zbiorową halucynację - wszyscy zobaczyli pomarańczową chmurę otaczającą stację. Tłumaczono to stresem i niedotlenieniem. Ostatnia załoga stacji musiała wracać na Ziemię w trybie awaryjnym, bo dowódca Władimir Wasjutin dostał wysokiej gorączki.
Ile zniesie Romanienko
- Proszę skończyć to bezsensowne gadanie. To nam przeszkadza - powiedział do pracującej w programie kosmicznym biolożki kosmonauta Jurij Romanienko, którego załoga zmieniła na Mirze Kizima i Sołowjowa. Był grudzień 1987 r. Romanienko spędził w kosmosie 11 miesięcy, ustanawiając nowy rekord, i właśnie przygotowywał się do powrotu, gdy biolożka dopytywała z Ziemi, czy zabrał próbki z eksperymentów. Kosmonauta nie wytrzymał, a jego zachowanie uzmysłowiło ekspertom, że długi pobyt w kosmosie bardziej obciąża umysł niż ciało. Po zbadaniu kości Romanienki stwierdzono utratę wapnia, ale nie były to poważne zmiany, natomiast jego zachowanie na orbicie budziło zastrzeżenia psychiatrów. Zbyt często wybuchał złością. - Nikt nie miał pojęcia, jak reaguje człowiek, który spędził w kosmosie 300 dni. Traktowaliśmy go jak dziecko - wspominali później uczestnicy programu pracujący na Ziemi. Ale nie zawsze to działało, ponieważ Romanienkę straszliwie męczyła rutyna, poczucie izolacji i nuda.
Na Mirze pobudkę oznajmiał sygnał dźwiękowy o ósmej rano czasu moskiewskiego. Załoga miała dwie godziny na toaletę i śniadanie, potem dwie godziny spędzała na bieżniach i w specjalnych skafandrach z obciążeniem równoważącym brak grawitacji. W ten sposób kosmonauci bronili się przed zanikiem mięśni. Sześć, potem pięć godzin poświęcali pracy, a przez resztę czasu mieli wolne. Romanienko pisał w kabinie wiersze, rozmawiał z kolegą, brał udział w telekonferencjach z Ziemią, ale jego stan się pogarszał. W kosmosie miał spędzić rok, lecz misję skrócono mu do 11 miesięcy - na Ziemi bali się, że zwariuje.
Kosmos nie jest najważniejszy
Potem radziecki, a następnie rosyjski program kosmiczny zaczął cierpieć na brak funduszy. Prom kosmiczny Buran w kosmos poleciał raz, 15 listopada 1988 r., i bez załogi. Kolejne loty, w tym z cumowaniem do Mira, zostały odwołane, a w epoce gorbaczowowskiej pierestrojki coraz głośniejsze stawały się postulaty, by program kosmiczny zamknąć. Ale w Moskwie zdali sobie sprawę, że na Mirze można zarabiać, i Sojuzy zaczęły wozić do stacji naukowców z Francji, Wielkiej Brytanii, Japonii; Rosjanie próbowali nawet sprzedać miejsce reklamowe na kombinezonach kosmonautów. Za pieniądze w kosmicznych laboratoriach przeprowadzali eksperymenty zlecone przez zachodnie uczelnie, w warunkach nieważkości tworzyli kryształy i stopy.
Stację uratowali przed likwidacją Amerykanie. Gdy pierwszy moduł Mira znalazł się na orbicie, w USA szykowano odpowiedź - amerykańska stacja kosmiczna Freedom (Wolność) miała być większa i bardziej zaawansowana technologicznie. Ale projekt nieustannie zmieniano, Kongres skąpił pieniędzy i w końcu NASA uznała, że lepiej skorzystać z istniejącej stacji, na co zresztą naciskał Biały Dom. Czyż jest lepszy dowód na koniec zimnej wojny niż pobyt amerykańskich astronautów na pokładzie rosyjskiej stacji orbitalnej?
Na Mir trzeba było tylko wysłać moduł z portem dokującym umożliwiającym cumowanie amerykańskiemu wahadłowcowi. Jako pierwszy w lutym 1995 r. do stacji zbliżył się wahadłowiec Discovery, by sprawdzić, czy wszystkie systemy działają. 22 marca 1995 r. do stacji przycumował Atlantis z dwoma rosyjskimi kosmonautami, którzy przejęli stację od kolegów wracających wahadłowcem na Ziemię. Czekał na nich pierwszy amerykański członek załogi stacji Norman Thagard, który przyleciał w marcu Sojuzem. Wcześniej przeszedł to samo szkolenie co rosyjscy kosmonauci.
Pachnie jak kosmos
Pierwsze, co zaskoczyło Jerry'ego Linengera, gdy na początku stycznia 1997 r. jako czwarty Amerykanin przeszedł z wahadłowca na Mir, to zapach. - Dziwny, ale nie całkiem nieprzyjemny - mówił. Stacja lekko śmierdziała spalenizną, Rosjanie mówili mu, że to zapach kosmosu. Dziwiło go też zachowanie Rosjan, którzy na Ziemi wydawali się mili i sympatyczni, a w kosmosie zamieniali się w lodowatych służbistów z zaciętym wyrazem twarzy. Podobne zdanie mieli amerykańscy kontrolerzy, którzy ścinali się z rosyjskimi kolegami o wszystko.
Po 12 latach na orbicie stacja była mocno zużyta: w rurkach systemu chłodzenia pojawiały się dziury, przez które sączyło się chłodziwo, a mikrobiolodzy przestrzegali, że w wielkim tempie mnożą się grzyby i inne mikroorganizmy - pod koniec lat 90. naliczono aż 140 gatunków, które nie tylko zagrażały mieszkańcom, ale także przyspieszały korozję stacji.
Linengerowi nie podobało się też, że był traktowany jak gość. Dwóch Rosjan zajmowało się utrzymaniem stacji, wykonując ciężką pracę fizyczną, a on w spokoju prowadził eksperymenty. W końcu wyjednał w NASA zgodę, by mógł pomagać kolegom. Amerykańscy kontrolerzy bacznie śledzili każdy jego krok, natomiast Rosjanie dawali swoim wolną rękę.
Pożar kanistra z nadchloranem litu, który wybuchł w 24 lutego 1997 r., wygasł sam po kwadransie, nikt też nie zatruł się dymem. Ale szczęście zaczęło opuszczać stację. W marcu zepsuły się generatory tlenu, nawaliło chłodzenie, system stabilizowania położenia stacji na orbicie i Mir przez kilka minut dryfował w kosmosie. Później o mały włos nie doszło do kolizji z transportowym Progressem, który w trakcie dokowania wymknął się spod kontroli.
W czerwcu 1997 r., gdy w stacji był już następca Linengera - John Foale, dokowanie Progressa znowu się nie udało - tym razem uderzył w stację, powodując, że ta zaczęła się w niekontrolowany sposób obracać. W kadłubie modułu Spektr, który przyjął na siebie uderzenie, powstała wielka dziura, przez którą uciekało powietrze. Załoga zdołała odciąć moduł i opanować stację, ale Amerykanie mieli już dość psującego się Mira. Do stacji wahadłowce cumowały jeszcze trzykrotnie po to, by pomóc Rosjanom ją opróżnić przed zrzuceniem z orbity.
Moskwa jeszcze przez kilkanaście miesięcy próbowała znaleźć sponsora, który pomoże utrzymać Mir przy życiu. Były plany sprzedaży stacji albo założenia na jej pokładzie orbitalnego studia telewizyjnego. Bezskutecznie. 21 marca 2001 r. po północy czasu londyńskiego, gdy na Mirze nie było już nikogo, kontrola naziemna włączyła silnik przycumowanego do stacji Progressu. Czynność tę w ciągu kilku godzin powtórzono dwukrotnie. O 6 resztki stacji wpadły do Pacyfiku w pobliżu wysp Fidżi.
Korzystałem z książki Roberta Zimmermana "Leaving Earth: Space Stations, Rival Superpowers, and the Quest for Interplanetary Travel"
Źródło: http://wyborcza.pl/alehistoria/1,121681,17963669,Stacja_kosmiczna_Mir__Przetrwala_pozar__kolizje_oraz.html?disableRedirects=true
Wiadomość wysłana przez: ekoplaneta w Lutego 20, 2018, 12:26
https://www.space.com/39251-on-this-day-in-space.html
Wiadomość wysłana przez: kanarkusmaximus w Lutego 20, 2018, 13:02
Wczoraj minęło 21 lat od startu pierwszego modułu stacji kosmicznej Mir:
https://www.space.com/39251-on-this-day-in-space.html
Czy aby napewno 21 lat? :)
Wiadomość wysłana przez: ekoplaneta w Lutego 20, 2018, 13:27
Wczoraj minęło 21 lat od startu pierwszego modułu stacji kosmicznej Mir:
https://www.space.com/39251-on-this-day-in-space.html
Czy aby napewno 21 lat? :)
Znowu popełniłem literówkę :-[ Już poprawione na 31 lat ;)
Wiadomość wysłana przez: JSz w Lutego 20, 2018, 15:47
No dobra, podpowiem: 32 lata temu ;)
Wiadomość wysłana przez: byko w Lutego 03, 2021, 11:23
Tyle lat szukałem (a na podstawie kilku-zdaniowej notki z nr Astronautyki z 1990/1991r. wiem że był) i oto udało się - niewiele tego więcej:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2764853/
ale nawet jest rysunek:
The Medilab Mir Module - Ingenta Connect
www.ingentaconnect.com › asma › amhp › art00016 › pdf
Chociaż może "był" to nazbyt wiele powiedziane bo "był" w tym samym sensie jak np VentureStar albo Jupiter Icy Moons Orbiter - JIMO, rysunkiem na kartce - ale projekt moim zdaniem wcale ciekawy i jeden z tych których nie-realizacji najbardziej żałuję.
Wiadomość wysłana przez: ekoplaneta w Lutego 04, 2021, 00:18
Kiedyś widziałem MIRa na polskim niebie jako żółtą jasną ,,gwiazdę" lecącą z zachodu na wschód. :)
Wiadomość wysłana przez: mss w Lutego 04, 2021, 00:26
W marcu br. chyba minie dwadzieścia lat złomowania MIRa :(
Kiedyś widziałem MIRa na polskim niebie jako żółtą jasną ,,gwiazdę" lecącą z zachodu na wschód. :)
Dokładnie 23.03. => http://lk.astronautilus.pl/n010316.htm#11
Wiadomość wysłana przez: JSz w Lutego 04, 2021, 01:09
Tymczasem ISS jest na orbicie już dobrych 20 lat, a zamieszkały jest bez przerwy od 2000 r. A jeszcze z 10 lat ma pociągnąć. Część amerykańska ma się dość dobrze jak na ten wiek, zresztą część rosyjska również jeśli nie liczyć takiego "drobiazgu" jak pęknięcia kadłuba, które mimo kilku miesięcy trwania nie okazały się krytyczne. W każdym razie żywotność rosyjskiej części ISS jest wyraźnie, a docelowo dwukrotnie dłuższa niż Mira. Dlaczego? Lepiej zbudowana, mimo że też przez Rosjan? Lepiej konserwowana?
Wiadomość wysłana przez: mss w Lutego 04, 2021, 02:03
Przy okazji jest dużo lepiej wentylowana niż Mir.
Ciekawy fragment z wczorajszej audycji na temat hałasu na pokładzie ISS.
11:55=>https://youtu.be/G9woNCuCYhw?t=715.
Wiadomość wysłana przez: Orionid w Lutego 04, 2021, 02:49
Zastanowiło mnie, że Mir przebywał na orbicie przez 15 lat, z czego większość był zamieszkany. Ale sypał się już naprawdę porządnie - pożary, wszechogarniająca pleśń, bo kolizje to inna sprawa. Poważnie mówiono o ewakuacji załogi.Gdyby nie ISS, to kto wie, jak długo Mir byłby jeszcze zamieszkany ?
Tymczasem ISS jest na orbicie już dobrych 20 lat, a zamieszkały jest bez przerwy od 2000 r. A jeszcze z 10 lat ma pociągnąć. Część amerykańska ma się dość dobrze jak na ten wiek, zresztą część rosyjska również jeśli nie liczyć takiego "drobiazgu" jak pęknięcia kadłuba, które mimo kilku miesięcy trwania nie okazały się krytyczne. W każdym razie żywotność rosyjskiej części ISS jest wyraźnie, a docelowo dwukrotnie dłuższa niż Mira. Dlaczego? Lepiej zbudowana, mimo że też przez Rosjan? Lepiej konserwowana?
Może by była szansa na jakąś modernizację ?
23 kwietnia 1996 został wyniesiony ostatni moduł Priroda, więc był prawie nowy podczas końca Mira.
ISS to też w jakiejś mierze efekt nauki wynikającej z wcześniejszych doświadczeń ze stacjami orbitalnymi.
Można jeszcze wspomnieć o Skylabie - wzmożona aktywność słoneczna skróciła jego lot. Były plany dotarcia do niego po rozpoczęciu lotów wahadłowców.
Wiadomość wysłana przez: JSz w Lutego 05, 2021, 12:44
Wiadomość wysłana przez: ekoplaneta w Lutego 05, 2021, 13:15
Na modernizację nie było szans. Już od 1999 r. Mir praktycznie był niezamieszkany, a zlikwidowany w 2001. Rosjanie już wcześniej zbudowali Mira 2, który jeszcze w 2000 stał się Zwiezdą w ISS.
Czy wiadomo w którym roku MIR2/Zwiezda została zbudowana?
Wiadomość wysłana przez: JSz w Lutego 05, 2021, 13:42
Wiadomość wysłana przez: Orionid w Lutego 05, 2021, 14:04
Z tego co wiem, to zasadniczo Mir 2 (kod DOS-8) był gotowy już w 1986, ale potem rosyjskim zwyczajem mocno był przebudowywany.Czyli w tym samym roku, w którym Mir został wyniesiony ?
Wiadomość wysłana przez: mss w Lutego 05, 2021, 14:12
Początki programu ISS są dobrze opisane m.in. tutaj: http://lk.astronautilus.pl/sat/iss.htm ...
Wiadomość wysłana przez: JSz w Lutego 05, 2021, 14:32
Np. "Stacja Mir (1986-2001)"?
Wiadomość wysłana przez: mss w Lutego 05, 2021, 14:39
Wiadomość wysłana przez: mss w Lutego 05, 2021, 15:07
1) http://epizodyspace.ru/bibl/nk/1998/8/8-1998-3.html#35 (wersja 3) - (1998–2003);
2) http://epizodyspace.ru/bibl/nk/1998/13/13-1998-2.html#30 (wersja 4) - (1998-2004);
Wiadomość wysłana przez: ekoplaneta w Lutego 19, 2021, 23:34
Moduł bazowy (DOS)
Moduł bazowy Mira (zwany też głównym) został wystrzelony 19 lutego 1986 roku. Dysponował on sześcioma węzłami, do których przytwierdzano inne moduły (5 węzłów) oraz do których dokowały pojazdy kosmiczne (1 węzeł).
DOS służył załodze jako moduł mieszkalny i był wyposażony w urządzenia sanitarne (np. toaleta), sterujące stacją i służące do komunikacji z Ziemią. Jego masa startowa wynosiła 20,4 tony. Moduł bazowy miał 13,3 m długości i średnicę 4,2 m. Energia była pozyskiwana z baterii słonecznych. W momencie, gdy adapter cumowniczy (znajdujący się z przodu modułu) był wolny, możliwe było opuszczanie za jego pomocą stacji i wykonywanie spacerów kosmicznych.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Mir_(stacja_kosmiczna)
Wiadomość wysłana przez: Orionid w Lutego 19, 2021, 23:50
My tu gadu gadu a dziś mija 35 lat wysłania pierwszego modułu stacji kosmicznej Mir:A ja się zastanawiałem co się wydarzyło 19 lutego (oprócz urodzin Mikołaja Kopernika) ;)
Wiadomość wysłana przez: Orionid w Lutego 19, 2021, 23:50
20.02.2021 00:28
(https://www.roscosmos.ru/cache/gallery/sl3/30038/4721457055.jpg)
(https://www.roscosmos.ru/cache/gallery/sl3/30038/4958590926.jpg)
(https://www.roscosmos.ru/cache/gallery/sl3/30038/2404371536.jpg)
(https://www.roscosmos.ru/cache/gallery/sl3/30038/2606979846.jpg)
Ровно 35 лет назад, 20 февраля 1986 года в 00 часов 28 минут 23 секунды по московскому времени, с космодрома Байконур стартовала ракета-носитель «Протон-К», которая впоследствии вывела на орбиту Земли базовый блок крупнейшего сооружения в космосе ХХ века — орбитального комплекса «Мир». Данный запуск открыл важный этап в развитии космонавтики — положено начало строительству пилотируемого научно-исследовательского комплекса большой размерности.
Головной разработчик станции «Мир» — Ракетно-космическая корпорация «Энергия» имени С.П. Королёва (сегодня входит в Госкорпорацию «Роскосмос»), а разработчик и изготовитель базового блока и модулей — Государственный космический научно-производственный центр имени М.В. Хруничева (входит в Роскосмос). Управление «Миром» велось из Центра управления полетами (г. Королёв, входит в состав Роскосмоса), который был основным звеном в контуре управления полетами долговременных орбитальных станций «Салют», пилотируемых кораблей семейства «Союз» и грузовых «Прогресс».
Впервые подобная станция создавалась по модульному принципу. Идея создания многомодульного орбитального комплекса появилась еще в 1976 году, и за 10 лет на базе уже существовавших одномодульных станций «Салют» была разработана станция нового типа. Ее можно было собрать по частям и сделать очень большой: раз за разом присоединяя к ней новые модули.
Станция «Мир» стала уникальной научно-технической лабораторией, где отрабатывались перспективные решения по управлению крупногабаритным и многофункциональным космическим объектом. Она послужила научной базой для проведения экспериментов в условиях невесомости и была крупнейшим международным проектом в сфере космических исследований. Используя научное оборудование «Мира», ученые наблюдали вспышки сверхновых, черные дыры и атмосферу Земли, космонавты выращивали полупроводниковые кристаллы, синтезировали органические соединения и много другое.
Главное отличие «Мира» от предыдущих долговременных орбитальных станций заключалось в том, что с помощью стыковочных отсеков к базовому блоку можно было присоединить другие части станции. Первой такой «деталью» стал научный модуль «Квант», который предназначался для астрофизических наблюдений. К 1996 году к станции добавилось еще пять модулей: научные «Квант-2», «Кристалл», «Спектр» и «Природа» и стыковочный отсек для прибывающих на станцию кораблей Space Shuttle.
Завершение полёта станции «Мир» стало уникальным научно-техническим экспериментом. В январе 2001 года в связи с выработкой ресурса станции принято решение о сведении ее с орбиты Земли — станция «Мир» была затоплена в Тихом океане 23 марта 2001 года. Впервые был реализован управляемый безопасный сход с орбиты Земли такого крупногабаритного объекта и затопление его в заданном районе акватории Мирового океана. Время эксплуатации комплекса «Мир» на орбите втрое превысило изначально планировавшийся 5-летний срок. Пятнадцатилетний полёт станции, работа многих российских и международных экипажей на её борту дали поистине бесценный опыт не только российской космонавтике, но и всему человечеству.
Госкорпорация «Роскосмос» поздравляет ветеранов ракетно-космической отрасли, специалистов Центра управления полетами и Главной оперативной группы управления, без которых было бы невозможно управление и обеспечение полета орбитальной станции «Мир»!
Итоги эксплуатации орбитальной станции «Мир»
Общая масса станции «Мир» в полной конфигурации (с двумя пристыкованными кораблями) — более 140 т.
Масса научной аппаратуры — около 11,5 т.
В создании научной аппаратуры участвовали 27 стран.
Линейные размеры:
По корпусам базового блока, модуля «Квант» и двух пристыкованных кораблей ~33 м;
по корпусам модулей «Квант-2» и «Спектр» ~29 м;
по корпусам модулей «Природа» и «Кристалл» и стыковочного отсека ~30 м.
На станции «Мир» проведено 28 основных экспедиций, в составе экипажей которых работали:
35 российских космонавтов;
7 астронавтов США;
2 астронавта Франции;
1 астронавт ЕКА (гражданин ФРГ).
На станции «Мир» побывало — 104 человека. Из них:
По 2 раза — 19 человек;
по 3 раза — 4 человека;
4 раза — 1 человек (Александр Викторенко);
5 раз — 1 человек (Александр Соловьев).
Иностранных граждан на станции «Мир» побывало 62 человека — представителей 11 стран и ЕКА. В том числе:
Соединённые Штаты Америки — 44 человека;
Франция — 5 человек;
Европейское космическое агентство — 3 человека;
Германия — 2 человека;
Сирия, Болгария, Афганистан, Япония, Великобритания, Австрия, Канада, Словакия — по 1 человеку.
Выходы в открытый космос:
С борта орбитальной станции «Мир» совершено 78 выходов в открытый космос (включая три выхода в разгерметизированный модуль «Спектр») общей продолжительностью 356 часов 43 минут.
В выходах участвовали:
29 российских космонавтов;
3 астронавта США;
2 астронавта Франции;
1 астронавт ЕКА (гражданин ФРГ).
К станции «Мир» совершили полеты:
1 корабль серии «Союз Т»;
30 кораблей серии «Союз ТМ»;
18 кораблей серии «Прогресс»;
43 корабля серии «Прогресс М»;
3 корабля серии «Прогресс М1»;
5 модулей («Квант», «Квант-2», «Кристалл», «Спектр», «Природа»);
10 кораблей Space Shuttle (Atlantis — 7 полётов, Discovery — 2 полёта, в первом из них стыковка не предусматривалась, Endeavour — 1 полёт).
Выполнено стыковок — 146.
Мировые рекорды длительности полёта:
1987 год — Юрий Романенко (326 сут 11 ч 38 мин);
1988 год — Владимир Титов, Муса Манаров (365 сут 22 ч 39 мин);
1995 год — Валерий Поляков (437 сут 17 ч 58 мин).
Женщины:
1995 год — Елена Кондакова (169 сут 05 ч 21 мин);
1996 год — Шеннон Люсид, США (188 сут 04 ч 00 мин).
Суммарное время:
1995 год — Валерий Поляков (678 сут 1б ч 33 мин за 2 полёта);
1999 год — Сергей Авдеев (747 сут 14 ч 12 мин за 3 полёта).
По российской и международным программам на станции «Мир» выполнено более 23 тысяч научных экспериментов и исследований, многие из которых не имеют аналогов в мире.
https://www.roscosmos.ru/30038/
Wiadomość wysłana przez: Orionid w Lutego 21, 2021, 04:54
Na modernizację nie było szans. Już od 1999 r. Mir praktycznie był niezamieszkany, a zlikwidowany w 2001. Rosjanie już wcześniej zbudowali Mira 2, który jeszcze w 2000 stał się Zwiezdą w ISS.W 1999 stacja została opuszczona na 7 miesięcy, po czym ostatnia wyprawa trwała zaledwie 73 dni.
Jednak technicznie Mir, jak się wydaje, mógł posłużyć jeszcze przez jakiś czas lotom załogowym.
Siergiej Konstantinowicz Krikalow jest takiego zdania.
Były też zresztą argumenty przemawiające za jej likwidacją.
Wiadomość wysłana przez: Orionid w Lutego 21, 2021, 04:54
01:13 20.02.2021
(https://cdn25.img.ria.ru/images/35663/94/356639406_0:508:2517:1924_1440x0_80_0_0_d094d210e12136f4b60d5698d1daeeea.jpg.webp)
МОСКВА, 20 фев - РИА Новости. Техническое состояние орбитального комплекса "Мир" не позволяло продолжать его эксплуатацию, а постоянно возникавшие отказы оборудования угрожали безопасности экипажа, рассказал РИА Новости глава научно-технических советов "Роскосмоса" и "Ростеха", экс-глава Российского космического агентства (1992-1999 годы) и Российского авиационно-космического агентства (1999-2004 годы) Юрий Коптев.
20 февраля исполняется 35 лет с начала развертывания на орбите первого в мире орбитального комплекса (станции из нескольких модулей) "Мир". В этот день в 1986 года на орбиту был запущен базовый блок, а всего станция состояла из семи модулей. Орбитальный комплекс принял 104 космонавтов из 12 стран. Комплекс просуществовал на орбите 4594 дня и за это время пролетел более 3,6 миллиардов километров, это больше, чем от Земли до Урана. 23 марта 2001 года станция была сведена с орбиты и затоплена в Тихом океане.
"Если бы сегодня эта ситуация повторилась, и я имел бы те же самые должностные полномочия и зону ответственности, я бы сделал то же самое и по той же самой процедуре, как это было сделано тогда", - сказал Коптев о решении затопить станцию "Мир".
"Решения были приняты на основании того, что на станции начали появляться очень существенные отказы, мы теряли связь, управление станцией, был пожар. Мы имели целый ряд выходов из строя принципиальных систем, которые мы не моги восполнить. Мы находились в ситуации, когда мы могли потерять не просто станцию, но потерять людей, которые находились на ней", - сказал он.
По его словам, проверки показывали опасность дальнейшей эксплуатации станции.
"Салют-7"
В случае продолжения эксплуатации комплекса "Мир" он мог повторить ситуацию с неконтролируемым падением станции "Салют-7", отметил Коптев. Эксперт напомнил, что после реанимации станции "Салют-7", когда с ней была потеряна связь и отправлена спасательная экспедиция, было решено законсервировать комплекс и повысить его орбиту для предотвращения схода в атмосферу. На это были израсходованы последние запасы топлива. Но и-за высокой солнечной активности плотность верхних слоев атмосферы увеличилась и станция начала тормозиться, приступив к неконтролируемому снижению.
"И когда она уже практически сошла с орбиты, мы уже сделать ничего не могли, потому что ресурса энергетики никакого не было. Единственное, в последний момент мы немножко подрулили солнечными батареями, чтобы уйти от падения в опасных местах, и она свалилась в Андах. Слава Богу, никого не убила", - рассказал Коптев.
Приняв решение по станции "Мир", отметил Коптев, был исключен вариант неконтролируемого падения гораздо большего объекта, чем "Салют-7".
МКС вместо "Мира"
За несколько лет до сведения "Мира" с орбиты, напомнил Коптев, Россия вместе с иностранными партнерами начала строить Международную космическую станцую, и средств на содержание двух крупных космических объектов у страны не было. Именно с недостатком средств в то время связана низкая роль страны в проекте МКС.
"У нас первоначально по количеству отсеков, по объему герметичных зон, по энергетике, которую мы могли иметь на этой станции (МКС - ред.), по количеству рабочих мест мы были сопоставимы с американцами. Мы вынуждены были снизить нашу долю, потому что у нас не было ресурсов", - сказал Коптев.
По его словам, из-за отсутствия средств России в свое время пришлось согласиться на проект "Мир-Шаттл", чтобы получать финансирование станции "Мир" со стороны США. Средств хватило на создание двух последних модулей станции.
"Тащить две программы ("Мир" и МКС - ред.), имея перед собой перспективу, что первая может в любой момент ёкнуть, для этого надо быть просто сумасшедшим", - рассказал Коптев.
Он напомнил, что вопрос о судьбе станции "Мир" поднимался депутатами Госдумы, перед офисом "Росавиакосмоса" устраивались демонстрации, а в прессе руководство космического агентства приравнивали к талибам, которые незадолго до этого взорвали статуи Будды в Афганистане. Все это Коптев назвал популистскими подходами.
Книга правды
Коптев также анонсировал, что когда полностью отойдет от дел, возможно, напишет книгу о принятии решения о сведении станции "Мир" с орбиты. "Напишу, как оно было на самом деле", - рассказал он.
По его словам, все необходимые исторические документы имеются.
"Есть документ, подписанный правительством, мной и Юрием Павловичем Семеновым (генеральный директор Научно-производственного объединения "Энергия" в 1989-2005 годах - ред.), о том, что необходимо именно таким образом завершить работу по станции. У меня есть решение совета главных конструкторов, который констатировал, что возникла ситуация возможности очень больших неприятностей при дальнейшей эксплуатации станции", - рассказал Коптев.
https://ria.ru/20210220/mir-1598256891.html
Wiadomość wysłana przez: Orionid w Lutego 21, 2021, 04:55
01:37 19.02.2021 (обновлено: 10:20 19.02.2021)
(https://cdn25.img.ria.ru/images/155522/06/1555220620_0:0:2969:1670_1440x0_80_0_0_627ba62ff6320479c55f0f1ceef387c1.jpg.webp)
МОСКВА, 19 фев - РИА Новости. Технической необходимости срочно топить станцию "Мир" не было, ее можно было эксплуатировать еще какое-то время и сделать основой для развертывания Международной космической станции (МКС), считает Герой Советского Союза и Герой России, космонавт, исполнительный директор госкорпорации "Роскосмос" по пилотируемым космическим программам Сергей Крикалев.
Крикалев стал космонавтом, которого в СМИ называют "забытым на орбите", поскольку его полет пришелся на развал СССР. 18 мая 1991 года он отправился в полет на станцию "Мир" с территории Советского Союза, но из-за изменений в программе полетов остался на станции на год и вернулся уже в Россию 25 марта 1992 года. За этот полет он был удостоен звания Героя России под первым номером.
"Можно ли было продлить (работу станции)? Наверное, можно было, только надо было точно определить задачи. С моей точки зрения, конечно, если бы начали строить МКС, используя "Мир", а наклонение орбиты у станций одинаковое, то многие риски были бы нивелированы, какие-то плюсы мы бы получили с точки зрения хранения объемов грузов на первом этапе. Мое личное мнение, которое, может быть, недостаточно подкреплено какими-нибудь техническими данными, но мне казалось, что продолжить полет станции, совместив его с началом развертывания МКС, было бы целесообразно", - сказал он РИА Новости.
Однако, помимо выгоды, в этом случае имелись бы и свои риски: необходимость поддержания в работоспособном состоянии старых систем "Мира" и управление большой массой станции, пояснил Крикалев.
Поддерживать же работу станции "Мир" и параллельно участвовать в создании МКС для экономики России было бы накладно, полагает космонавт.
По его мнению, возможно, свою роль в принятии решения о судьбе станции "Мир" играли политические обстоятельства, связанные в том числе с необходимостью учитывать позицию международных партнеров, стремившихся сконцентрироваться на программе МКС. "Но с точки зрения техники станция "Мир" еще могла бы полетать чуть-чуть. Наверное, до бесконечности ее тянуть было бы нельзя и нецелесообразно, но какое-то время она еще бы могла послужить делу", - сказал Крикалев.
Он напомнил, что к моменту принятия решения о судьбе станции "Мир" с одной стороны звучали призывы свести комплекс с орбиты из-за постоянно возникавших отказов техники, но, с другой стороны, специалисты получили положительные результаты проверки систем с точки зрения возможности продления работы станции.
"Технически что-то продолжать можно было бы. Можно ведь держать человека на искусственной вентиляции легких или на искусственном сердце, но вопрос в том, где кончается целесообразность. В таких вещах трудно о целесообразности говорить, потому что здесь много эмоциональных составляющих", - сказал Крикалев.
Он отметил, что в любом случае, как и все в мире, станция все равно была обречена когда-нибудь закончить свою работу, а вопрос стоял о длительности сроков ее эксплуатации и целесообразности этих мер.
https://ria.ru/20210219/mir-1598108552.html?in=t
Wiadomość wysłana przez: Orionid w Lutego 25, 2021, 02:25
Feb 22, 2021 John Uri NASA Johnson Space Center
On Feb. 19, 1986, the Soviet Union launched the first module of the Mir space station. Called the Mir base block or core module, this first element provided living accommodations, life support, command and control, and communications systems. During its 15-year lifetime, the Soviets added five research modules, including two partially outfitted with science equipment provided by the United States, to expand its capabilities and habitable volume. A docking module enabled the U.S. space shuttle to visit the complex to ferry American astronauts completing long-duration missions as part of the Shuttle-Mir Program. During its 13 years of human occupancy, Mir hosted 125 cosmonauts and astronauts from 12 countries, including the longest single spaceflight to date. Lessons learned aboard Mir facilitated implementation of the International Space Station (ISS).
(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/mir_base_block_insertion_into_launch_fairing.jpg)(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/mir_base_block_launch.jpg)
Left: Engineers at the Baikonur Cosmodrome in Kazakhstan preparing to place the protective launch shroud over the Mir base block module.
Right: Lift-off of the Mir base block at Baikonur.
The Soviet Union approved the Mir space station program in 1976, its elements based on hardware and technologies developed during the Salyut and Almaz space station programs of the early and mid-1970s. The most significant improvement involved the addition of a docking hub at the core module’s forward end that could accommodate four large research modules at its radial ports and a Soyuz crew spacecraft or a Progress cargo vehicle at its axial port in addition to the aft port that could accommodate a Soyuz or Progress. Together with other improvements in life support and command and control systems, the Soviets envisioned a long-term permanently occupied facility in low-Earth orbit staffed by rotating crews of cosmonauts. After several delays, the launch of the 45,000-pound Mir base block module atop a Proton rocket took place on Feb. 19, 1986, from the Baikonur Cosmodrome in Kazakhstan. Nine minutes later, the module achieved orbit and unfurled its antennas and two solar arrays, and after a thorough checkout by ground personnel, it was ready to receive its first occupants.
(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/mir_exp_1_crew_kizim_solovyov.jpg)(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/mir_base_block_1986.jpg)
Left: Leonid D. Kizim, left, and Vladimir A. Solovev, the first crew to occupy the Mir space station.
Right: The Mir base block as seen by the space station’s first crew, with the multiple docking ports seen on the front of the module, at left.
The first crew to occupy Mir, Leonid D. Kizim and Vladimir A. Solovev, veterans of a seven-month mission aboard the earlier Salyut-7 space station in 1984, launched on March 13 aboard the Soyuz T15 spacecraft. Two days later, they docked with Mir, and as the new station’s first residents began to activate its systems. After spending 51 days aboard Mir, on May 5, they undocked in the Soyuz T15 spacecraft and travelled to Salyut-7, co-orbiting about 3,800 miles away, arriving there the next day. Kizim and Solovev stayed at the older station for 50 days, completing two spacewalks and finishing some experiments. They returned to Mir on June 26 with 880 pounds of equipment (including a guitar) from Salyut-7, completing the first and so far only station-to-station transfer. Kizim and Solovev ended their 125-day mission with a landing in Kazakhstan on July 16, leaving Mir temporarily unoccupied.
(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/mir_kvant_1987.jpg)
Mir with the newly arrived Kvant-1 module docked at its aft port.
(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/mir_expedition_2_with_guitar.jpg)(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/mir_titov_manarov_after_landing.jpg)
Left: Aleksandr I. Laveykin, left, and Yuri V. Romanenko aboard Mir with the guitar retrieved from Salyut-7.
Right: Vladimir G. Titov, left, and Musa K. Manarov at the landing site after their one-year mission.
Mir’s next period of occupancy began in February 1987, with Yuri V. Romanenko and Aleksandr I. Laveykin taking up residence. They oversaw the first research module’s arrival, the Kvant-1 astrophysics facility docked to Mir’s aft port and installed a third solar array to increase the station’s power generation capability. Although Laveykin returned to Earth after six months due to a medical condition, Romanenko remained on board and set a new endurance record of 326 days. In December 1987, Vladimir G. Titov and Musa K. Manaraov replaced Romanenko and Aleksandr P. Aleksandrov, who had replaced Laveykin, and remained aboard Mir for a full year, a record that stood for six years. With the additional research modules running behind schedule, managers elected to operate Mir without a crew beginning in April 1989, after 811 days of continuous human occupation, the longest period up to that time.
(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/mir_kvant_2_l_shape.jpg)(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/mir_t_shape.jpg)
Left: Mir space station with the newly added Kvant-2 module at right docked to one of the radial ports.
Right: The expanding Mir space station with the newly arrived Kristall module at lower left docked to the radial port opposite from Kvant-2.
The Expedition 5 crew resumed Mir’s human occupancy in September 1989, beginning 10 years of uninterrupted habitation that lasted until August 1999, a record not surpassed by crews aboard the ISS until October 2010. Teams of cosmonauts spent four to six months at a time maintaining and expanding the space station and conducting scientific research. The next two research modules, Kvant-2 and Kristall, arrived in November 1989 and May 1990, respectively, expanding the complex’s scientific capabilities and increasing its habitable volume. The Soviet Union and later the Russian Federation provided opportunities for individuals of other nations and space agencies to conduct scientific experiments during short-duration visits to Mir. Among them was British citizen Helen P. Sharman, the first woman to visit Mir during her eight-day mission in 1991.
(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/mir_polyakov_drawing_blood_from_merbold_exp_17.jpg)(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/mir_17_and_18_crew_handover_0.jpg)
Left: Russian physician-cosmonaut Dr. Valeri V. Polyakov during his 438-day mission, drawing blood from European Space Agency astronaut Ulf Merbold.
Right: Polyakov, lower left, and American astronaut Dr. Norman E. Thagard, lower right, during their joint handover time aboard Mir in March 1995.
(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/polyakov_at_landing_1995_1.jpg)
Polyakov toasting his successful landing after completing his 438-day mission aboard Mir.
In January 1994, physician-cosmonaut Dr. Valery V. Polyakov, already a veteran of an eight-month mission aboard Mir five years earlier, embarked on what became the longest single human spaceflight. Participating as a member of the Expedition 15, 16, and 17 crews, Polyakov lived and worked aboard Mir for 438 days, returning to Earth in March 1995. For six days at the end of his marathon mission, he worked alongside another physician, Dr. Norman E. Thagard, who arrived as the first American astronaut to complete a long-duration flight aboard the Russian space station as part of the Shuttle-Mir Program.
(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/shuttle_mir_program_patch_s94-44649_1.jpg)(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/mir_shuttle_mir_astronauts_s98-13530g.jpg)
Left: The official patch of the Shuttle-Mir Program.
Right: The seven American astronauts who flew long-duration missions aboard Mir – Norman E. Thagard, front row left, John E. Blaha, Jerry M. Linenger, and David A. Wolf; Andrew S.W. Thomas, back row left, Shannon M. Lucid, and C. Michael Foale.
The Shuttle-Mir Program (https://historycollection.jsc.nasa.gov/JSCHistoryPortal/history/shuttle-mir.htm), the first cooperative human space flight endeavor between the United States and Russia since the Apollo-Soyuz Test Project (https://www.nasa.gov/feature/45-years-ago-apollo-soyuz-test-project-crews-train-in-the-us/) of the mid-1970s, grew out of bilateral government agreements signed in 1992. The collaboration provided a much needed opportunity for both sides to work together, particularly important once the international partnership brought Russia into the ISS Program in 1993. As initially envisioned, the Shuttle-Mir Program involved a short-duration flight of a Russian cosmonaut aboard the U.S. space shuttle, a long-duration flight of an American astronaut aboard Mir, and a space shuttle docking with Mir to return the astronaut to Earth. Central to this effort, conducting life sciences experiments while the astronaut was aboard Mir, provided NASA with its first long-duration human spaceflight experience since Skylab (https://www.nasa.gov/feature/45-years-ago-splashdown-of-third-and-final-skylab-crew) in the mid-1970s.
(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/03/mir_from_soyuz_during_sts-71_sts071-s-072.jpg)
Space shuttle Atlantis docked with space station Mir during the STS-71 mission, photographed by the Mir Expedition 19 crew aboard a Soyuz spacecraft.
(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/mir_from_sts_74_docking_module_s74e5236.jpg)(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/mir_from_sts_91_sts091-727-051.jpg)
Left: The Mir space station photographed during the STS-74 mission, showing the new Spektr module at left and the Docking Module at top.
Right: Mir photographed during STS-91, showing the space station in its final configuration with the Priroda module added, at center of photograph.
To support the science investigations, NASA deployed research hardware to Mir, the first items launched aboard Progress resupply vehicles (https://www.nasa.gov/feature/25-years-ago-progress-m-24-carries-first-nasa-science-to-mir/) and the majority installed aboard Spektr, a science module that had been awaiting launch to expand the station’s capabilities. When the Shuttle-Mir Program later expanded to include six additional astronaut flights to Mir, NASA also outfitted the Priroda module with research hardware. With all its modules installed, the Mir complex weighed 285,900 pounds and contained 12,400 cubic feet of habitable volume, at the time the largest spacecraft ever assembled. To denote its strong link as a pathfinder for the ISS, the Shuttle-Mir Program was also known as the ISS Phase 1 Program.
(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/mir_zarya_from_sts-88_s88e5194.jpg)(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/mir_zvezda_from_sts-106_s106e5329.jpg)
Left: The Zarya module of the International Space Station (ISS).
Right: The Zvezda service module of the ISS.
(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/mir_nauka_at_baikonur.png)
The Nauka research module undergoing preparation at the Baikonur Cosmodrome in Kazakhstan. Image credit: Roscosmos.
Although deorbited in 2001, Mir lent its heritage to the Russian segment of the ISS. The first element of the ISS to reach orbit, the Zarya module (also known by the technical term Functional Cargo Block module), shared its heritage with the Mir research modules that derived from transport vehicles planned for the Almaz program and tested in orbit in connection with the Salyut-6 and Salyut-7 space stations. The Zvezda service module served as the Mir base block’s flight backup, but incorporating newer technologies for its role on the ISS. The Nauka research module, built as a copy to the Zarya module, is currently undergoing preparation at the Baikonur Cosmodrome (https://www.youtube.com/watch?v=DAw1CXu-pqE&feature=emb_logo) in Kazakhstan for a planned launch in the near future as the newest addition to the ISS.
(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/mir_patch.png)(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/mir_solovyov_in_orlan.jpg)(https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2021/02/mir_tianhe_in_preparation_credit_cmsa.jpg)
Left: The Mir program patch.
Middle: Spacewalk record-holder Anatoli Y. Solovev.
Right: The Chinese Tianhe space station core module is undergoing preflight testing.
During its 15-year orbital lifetime, Mir hosted 28 long-duration expeditions, including the three longest single spaceflights (438, 380, and 366 days) to date. Cosmonauts and astronauts from four countries completed 77 spacewalks, including the world record-holder Anatoli Y. Solovev who completed 16 spacewalks totaling more than 78 hours. Many cosmonauts and astronauts who visited Mir put that experience to use during the assembly and operation of the ISS. As noted above, elements of the Russian segment of the ISS trace their heritage to the Mir space station. As an additional note, the People’s Republic of China’s Tiangong and Tianhe space stations also derive their designs from Mir space station modules. In these derivatives, the Mir space station lives on.
https://www.nasa.gov/feature/35-years-ago-launch-of-mir-space-station-s-first-module/
EDIT 19.02.23
http://www.astronautix.com/m/mir.html
https://twitter.com/ESA_History/status/1627248126468685825
Cytuj
19 February 1986. 21.28.23 UTC/GMT. Launch of the Mir Core Module DOS-7. Base block for the Soviet (later Russian) space station. Operational from 1986 to 2001, Mir was the first modular space station. When complete it was the largest artificial satellite in orbit.https://x.com/ron_eisele/status/1759307189095731586
https://twitter.com/ron_eisele/status/1759307296134299991
Cytuj
19 February 1986. 21.28.23 UTC/GMT. Launch of Mir, Soviet and later Russian space station by a Proton-8K82K rocket from Baikonur Cosmodrome. Assembled in orbit from 1986 to 1996, Mir was occupied for a total of twelve and a half years out of its fifteen-year lifespan.
Wiadomość wysłana przez: robinson w Lutego 25, 2021, 14:18
Wiadomość wysłana przez: perian w Lutego 25, 2021, 17:47
Nie macie wrażenie, że na Mirze bylo więcej specjalizowanego wyposażenia do badań , te różne modułu pod konkretne zastosowania bardziej mnie przekonują. Na ISS byc może to wyposażenie jest w różnych modułach. Koncepcja MIR-a jako kosmicznego laboratorium była chyba bardziej realizowana niż ISS.
Nie macie. Na ISS moduły części "międzynarodowej" to tylko skorupy a wyposażenie jest w szafkach, które można zmieniać i wymieniać. Dlatego w 1 module może być i kibel i uprawa sałaty a zaraz obok magazyn z jedzeniem.
Wiadomość wysłana przez: robinson w Lutego 25, 2021, 20:03
Wysłane z iPad za pomocą Tapatalk
Wiadomość wysłana przez: Adam.Przybyla w Lutego 27, 2021, 21:44
ciekawostka ... ornitologiczna ... ;-) Z powazaniem
Adam Przybyla
Wiadomość wysłana przez: ekoplaneta w Lutego 27, 2021, 22:28
A poza tym jestem ciekaw, czy po rozpadzie ZSRR zmieniono flagę ZSRR na rosyjską na zewnętrznej stronie modułów wysłanych przed końcem 1991 roku? Czy Mir do końca nosiła pieczęć sowieckiego pochodzenia?
Wiadomość wysłana przez: Orionid w Marca 01, 2021, 04:02
Pochwalę się na tym wątku, że mam podpisy dwojga astronautów, którzy byli na stacji Mir 8) Dostałem je w 2007 roku na obchodach 50 lecia ery kosmicznej na Politechnice Warszawskiej 8)
Dokładnie 2 X 2007
Matilda Shannon Wells Lucid (http://lk.astronautilus.pl/astros/171.htm)
Jean - Pierre Maurice Michel André Haigneré (http://lk.astronautilus.pl/astros/297.htm)
Poza tym był tam wtedy jeszcze polski kosmonauta.
https://ska.pw.edu.pl/konferencja/program_pl.htm
A poza tym jestem ciekaw, czy po rozpadzie ZSRR zmieniono flagę ZSRR na rosyjską na zewnętrznej stronie modułów wysłanych przed końcem 1991 roku? Czy Mir do końca nosiła pieczęć sowieckiego pochodzenia?
Byłbym bardzo zdziwiony, gdyby dokonano symbolicznego przemalowania Mira.
Spacery kosmiczne niosą z sobą ryzyko i dodatkowe zbędne z technicznego i naukowego punktu widzenia skomplikowane operacje nie wydają się celowe.
A poza tym czy wśród współczesnych Rosjan tak bardzo negatywne skojarzenia ma dawny ład społeczno-polityczny?
Nie spotkałem kosmicznych zdjęć Mira z nazwą kraju pochodzenia. Ale z nazwą modułu już tak
(https://media.gettyimages.com/photos/file-photo-a-view-of-russias-mir-space-station-photographed-by-the-picture-id51100483?s=2048x2048)
Nawet w łatwiejszych warunkach nie dokonywano przemalowywań:
(https://media.gettyimages.com/photos/russian-military-walk-past-a-rocket-spacecraft-exhibited-in-the-on-picture-id102831087?s=2048x2048)
BAIKONUR, KAZAKHSTAN � MARCH 16: Russian military walk past a rocket spacecraft, exhibited in the streets, on March 16, 1992, in Baikonur, Kazakhstan. Baikonur, located in the steppes of Kazakhstan, was constructed to service the Baikonur Cosmodrome, from where the first German astronaut to visit the Russian MIR space station left earth. On March 17, 1992, a Soyuz TM-14 spacecraft left the Baikonur Cosmodrome in Kazakhstan and docked at the Kvant rear port of the MIR space station on March 19, returning to earth after almost 8 days in space, on March 25, 1992. The MIR-92 mission carried German astronaut Klaus Dietrich Flade, Russian cosmonauts Aleksandr Viktorenko and Aleksandr Kaleri. Flade realized gravity experiments aboard the MIR space station. The MIR (Russian word for Peace, World), was a space station operated by the Soviet Union, and later by the Russian Confederation. It was built between 1986 and 1996 and operated for fifteen years until March 23, 2001. It holds the record for the longest continuous presence in space, eight days short of ten years. In its fifteen year lifespan it was occupied for a total of twelve and a half years. The station was made accessible for astronauts and cosmonauts from thirteen different nations. (Photo by Sven Creutzmann/Mambo photo/Getty Images)
Współcześnie na Ziemi:
(https://media.gettyimages.com/photos/fullscale-replica-of-mir-space-station-modules-on-display-at-the-picture-id945330952?s=2048x2048)
https://www.gettyimages.com/photos/mir-space-station
https://history.nasa.gov/SP-4225/mir/mir.htm
Wiadomość wysłana przez: Orionid w Marca 23, 2021, 02:09
Zakończyła się deorbitacja Mira. 23.03.2001 wysokość orbity stacji osiągnęła 220 km, co jest minimalną
stabilną orbitę dla obiektu tej wielkości. Silnik transportowca Progress M1-5 wykonał trzy manewry: (...)
Tak więc po ponad 15 latach (od 19.02.1986 r.) - dokładnie po 5510 dniach 8h 31min 1s lotu, z czego przez
4591 dni zamieszkiwana przez człowieka (przebywało na jej pokładzie w sumie 104 ludzi) stacja
kosmiczna Mir zakończyła swoje istnienie.
http://lk.astronautilus.pl/n010316.htm#11
March 23, 2001 Mir space station comes crashing down to Earth
18 814 wyświetleń•23 mar 2019
https://www.youtube.com/watch?v=RBR6AqP9YVk
Станция "Мир". Хроника.
https://www.youtube.com/watch?v=0JQmIaH_7d0
http://www.russianspaceweb.com/mir_2001.html
20 лет без «Мира»
23.03.2021 00:05
Ровно двадцать лет назад был завершён полёт станции «Мир». Впервые был выполнен управляемый безопасный сход с орбиты такого крупногабаритного космического объекта (масса станции составляла 140 т). Контролируемая операция по управляемому сведению с околоземной орбиты российского орбитального комплекса «Мир» с последующим его затоплением в Тихом океане была проведена 23 марта 2001 года. На момент затопления станция состояла из семи модулей: базовый блок, «Квант-1», «Квант-2», «Кристалл», «Спектр», «Природа» и стыковочный модуль.
Конкретная дата сведения станции «Мир» с орбиты была объявлена 20 марта 2001 года. До сих пор этой даты не существовало, а был лишь приблизительный прогноз, когда она может достичь оптимальных условий для безопасного завершения её полёта с учётом имеющихся на борту запасов топлива. Окончательный план предусматривал начало активных действий после того, как средняя высота орбиты снизится до 220 км. Утром 22 марта система управления движением станции «Мир», получив из Центра управления полетами соответствующую командную информацию, перевела ее из режима закрутки в ориентированный полёт. Это было сделано для того, чтобы полностью зарядить аккумуляторы от солнечных батарей, которые в такой ориентации работали более эффективно.
Затопление станции «Мир» проходило в три этапа. Первым этапом было снижение орбиты до 220 км под воздействием тормозного импульса грузового корабля «Прогресс М1-5». Вторым этапом стал перевод станции на высоту 165 км. Третий этап заключался в последнем торможении двигателями «Прогресса», которое продолжалось 22 минуты. На завершающем этапе станция вошла в плотные слои атмосферы, снизившись до высоты менее 100 км. Затопление произошло в 9:01 по московскому времени в южной части Тихого океана в закрытой для судоходства территории океана.
Последним, кто «видел» станцию «Мир», был американский пункт слежения на острове Кваджелейн. Её высота была в то время около 110 километров, и снижалась она по траектории, которую предсказали ей баллистики ЦУПа. Это уже вселяло уверенность, что работа по обеспечению управляемого схода с орбиты завершится успешно и несгоревшие в атмосфере обломки станции упадут в заданный район Тихого океана. Расчётные координаты центра падения несгоревших элементов конструкции — 44,22° южной широты и 150° западной долготы.
Изначально предполагалось, что станция проработает на орбите пять лет. Пилотируемая орбитальная станция «Мир» — многоцелевой международный центр, который более 15 лет являлся единственной в мире космической лабораторией для проверки и отработки основных направлений целевого использования будущих пилотируемых станций и комплексов, обеспечивающих доступ человечеству к изучению космоса. За это время на «Мире» было выполнено более 23 тысяч научных экспериментов.
Первая экспедиция в составе командира Леонида Кизима и бортинженера Владимира Соловьева прибыла на станцию 15 марта 1986 г. на корабле «Союз Т-15», космонавты проработали на орбите четыре с лишним месяца (125 суток). Всего на «Мире» отработало 28 длительных основных экспедиций. С 1987 года реализовывались международные программы в рамках экспедиций посещения с участием представителей других государств. Космонавт Валерий Поляков, будучи на ее борту, провел на орбите непрерывно 438 суток (с 8 января 1994 по 22 марта 1995), что до сих пор является рекордным достижением в истории. И там же был установлен подобный рекорд для женщин — американка Шеннон Лусид в 1996 году задержалась в космическом пространстве 188 дней (уже побит на борту Международной космической станции).
С борта орбитального комплекса было совершено 78 выходов в открытый космос общей продолжительностью 359 часов 12 минут (с учетом трех выходов в разгерметизированный модуль «Спектр»). За время работы «Мира» к нему было совершено 105 полетов космических кораблей: 31 пилотируемого и 64 грузовых (СССР, РФ), а также 10 американских шаттлов (9 стыковок и один облет станции).
- Впервые в мировой практике реализован модульный принцип строительства на орбите космических сооружений больших габаритов и масс (до 240 т.);
- апробировано применение кораблей «Союз», «Прогресс», «Спейс Шаттл» как транспортных средств для доставки экипажей и материально-технического снабжения;
- проведена отработка взаимодействия международных экипажей в длительных полетах;
- отработана технология поддержания станции в работоспособном состоянии в течение длительного полета (свыше 15 лет);
- приобретен опыт ликвидации нештатных ситуаций, обеспечения безопасности экипажа и живучести станции;
- приобретен опыт одновременного проведения нескольких международных научных программ интегрированным экипажем;
- приобретен опыт совмещения двух технических школ при создании космической техники для совместного использования;
- проведена отработка технологии совместного управления пилотируемыми космическими объектами двух стран из двух Центров управления — ЦУП-М (г. Королев, Россия) и ЦУП-Х (г. Хьюстон, США).
Именно «Мир» стал первой орбитальной станцией, построенной по модульному принципу, когда к базовому блоку можно присоединять другие элементы, необходимые для выполнения тех или иных функций. Этот принцип использован и на Международной космической станции.
https://www.roscosmos.ru/30442/
https://www.roscosmos.ru/30007/
(https://scx2.b-cdn.net/gfx/news/2015/2-lookingbacka.jpg)
https://phys.org/news/2015-06-mir-space-station.html
https://archive.nytimes.com/www.nytimes.com/library/national/science/mir-index.html
https://www.forum.kosmonauta.net/index.php?topic=800.msg160936#msg160936
https://en.wikipedia.org/wiki/Mir
https://twitter.com/spacemen1969/status/1771315658820596165
Cytuj
Il y a 23 ans, ce 23 mars 2001, la station MIR plongeait dans l'atmosphère.https://twitter.com/ron_eisele/status/1771251336366948770
Replongez vous dans sa saga. http://spacerelics.blogspot.fr/2016/02/30eme-anniversaire-de-la-station-mir.html?m=0
Cytuj
23 March 2001. Mir, the Soviet and later Russian low Earth orbit space station, broke up over the South Pacific during re-entry into Earth's atmosphere.
Wiadomość wysłana przez: Orionid w Marca 24, 2021, 03:19
Mar 23, 2021
(https://www.nasa.gov/sites/default/files/styles/full_width/public/thumbnails/image/mir_reentry_9_kondakova_manarov_titov_gorshkov_aveyev_nadi_hotel_mar_23_2001.jpg?itok=YeSU5Bnq)
In Fiji to observe Mir’s reentry, cosmonauts Yelena Y. Kondakova, Musa K. Manarov, Vladimir G. Titov, Mir designer Leonid A. Gorshkov, and cosmonaut Sergei V. Avdeyev.
https://www.nasa.gov/feature/20-years-ago-space-station-mir-reenters-earth-s-atmosphere
https://www.nasaspaceflight.com/2021/03/twenty-years-deorbit-mirs-legacy/
http://www.gctc.ru/main.php?id=5235
Wiadomość wysłana przez: Orionid w Marca 26, 2021, 00:46
BY KRZYSZTOF KANAWKA ON 25 MARCA 2021
http://www.youtube.com/watch?v=--qXxZeZq_I
https://www.youtube.com/watch?time_continue=46&v=--qXxZeZq_I&feature=emb_title
“Zwiedzanie” stacji Mir – obrazy z 1995 roku (misja STS-74 promu kosmicznego) / Credits – NASA, Retro Space HD
https://kosmonauta.net/2021/03/dwadziescia-lat-od-deorbitacji-stacji-mir/
Wiadomość wysłana przez: ekoplaneta w Marca 23, 2022, 20:03
https://fb.watch/b--k8eSO0D/
Wiadomość wysłana przez: ekoplaneta w Marca 27, 2022, 13:05
Wiadomość wysłana przez: Orionid w Czerwca 29, 2023, 23:44
https://www.nasa.gov/feature/space-station-20th-sts-71-first-shuttle-mir-docking
STS-71 - First Shuttle-Mir Docking - Stabilized, Upscaled (1995/06/29) - Atlantis, Mir space station
https://www.youtube.com/watch?v=gk8hsEBktrs
https://twitter.com/airandspace/status/1674443522626256896
https://twitter.com/ron_eisele/status/1806782691716558850
Cytuj
29 June 1995. 13.00.16 UTC/GMT. First docking of a Space Shuttle to the Russian space station Mir was accomplished by Orbiter Atlantis. (STS-71).
Wiadomość wysłana przez: ekoplaneta w Lutego 20, 2025, 23:38