Autor Wątek: STS-130 (opis)  (Przeczytany 9143 razy)

0 użytkowników i 1 Gość przegląda ten wątek.

Scorus

  • Gość
STS-130 (opis)
« dnia: Lipca 14, 2010, 01:44 »
OPÓŹNIENIA MISJI

Start misji STS-130 był zaplanowany na 7 lutego, godzina 09:39:50 UTC. Podczas odliczania nie wystąpiły problemy techniczne, ale pogoda okazała się niekorzystna. Występowały niskie chmury, których obecność była też pewna w czasie planowanego startu i po nim. Łamało to przepisy bezpieczeństwa. Obecność chmur była niedopuszczalna podczas lądowania wahadłowca w KSC po ewentualnym przerwaniu wznoszenia. Z tego powodu start został odwołany. Przełożono go o 24 godziny na 8 lutego, godzina 09:40 UTC. 8 i 9 lutego również przewidywano obecność niskich chmur. Szanse na korzystne warunki atmosferyczne były szacowane na 60%. Opóźnienie startu automatycznie przesunęło też start satelity SDO (Solar Dynamics Observatory). Gdyby wahadłowiec nie wystartował 8 lutego kolejna okazja nastąpiłaby po starcie SDO, 13 lutego.

Scorus

  • Gość
Odp: STS-130 (opis)
« Odpowiedź #1 dnia: Lipca 14, 2010, 01:44 »
FLIGHT DAY 1

Start wahadłowca Endeavour ostatecznie odbył się 8 lutego 2009r. Podczas tankowania i końcowej fazy odliczania nie odnotowano poważniejszych przeszkód. Początkowo warunki pogodowe były niekorzystne z powodu ponownego wystąpienia niskich chmur. Przerywana powłoka chmur występowała na wysokości 4 000 stóp. Widoczność wyniosła 7 mil. Wiatr miał szybkość 8 węzłów (w porywach 12 węzłów). Szanse na dobrą pogodę w czasie startu wynosiły jednak 60%, tak jak przewidywano wcześniej. Pogoda poprawiła się niedługo przed zakończeniem tankowania zewnętrznego zbiornika paliwa. 3 godziny później jednak ponownie pogorszyła się. Niekorzystna pogoda wystąpiła również we wszystkich 3 strefach TAL. W Zaragozie w Hiszpanii wystąpiły opady deszczu. W Istres we Francji zanotowano niekorzystne zachmurzenie. Również w Moron w Hiszpanii pogoda była niekorzystna z kilku powodów. Pogoda w KSC poprawiła się jednak. Warunki atmosferyczne w Zaragozie również stały się akceptowalne.

Wahadłowiec Endeavour wystartował ze stanowiska startowego 39A Centrum Lotów Kosmicznych im. Kennedyego o godzinie 09:14:07 UTC. Rozpoczął tym samym swoją 24 misję kosmiczną. Start ten był najprawdopodobniej ostatnim nocnym startem promu kosmicznego. W czasie startu Międzynarodowa Stacja Kosmiczna przelatywała na wysokości 212 mil ponad zachodnią Rumunią. 40 sekund po starcie ciąg silników głównych został zredukowany do 72% przed przejściem przez punkt maksymalnego stresu aerodynamicznego. 68 sekund po starcie ciąg został przywrócony do poziomu 104%. Silniki pomocnicze SRB zostały odrzucone 2 minuty i 45 sekund po starcie, o godzinie 09:15 UTC. 2 minuty i 20 sekund po starcie wykonano manewr nakierowujący wahadłowiec na kurs odpowiedni do wyłączenia silników głównych. Polegał on na odchyleniu dysz silników. 15 sekund później uruchomiono silniki systemu OMS dostarczające dodatkowego ciągu umożliwiającego wejście na wstępną orbitę. 6 minut po starcie, o 09:20 UTC wykonany został obrót poprawiający łączność z satelitami TDRS. 7 minut i 35 sekund po starcie rozpoczęło się zmniejszanie ciągu zapewniające, że podczas wyłączenia silników pojazd nie dozna przeciążeń większych od 3g. Wyłączenie silników głównych (Main Engine Cut-off - MECO) nastąpiło o godzinie 09:22 UTC, po 8 minutach i 31 sekundach od rozpoczęcia lotu. Do wejścia na wstępną orbitę nie było konieczne uruchomienie silników OMS w ramach manewru OMS-1. Zewnętrzny zbiornik paliwa został odrzucony po 8 minutach i 46 sekundach od startu. Niedługo potem automatyczna kamera umieszczona w miejscu gdzie do wnętrza przedziału silnikowego wchodziły linie paliwowe wykonała serię zdjęć zbiornika. Załoga również uzyskała ręczne zdjęcia i nagrania wideo zbiornika.

W czasie 15 minut i 30 sekund po starcie, o 09:29 UTC wyłączone zostały systemy APU (Auxiliary Power Unit). Po wejściu na wstępną, nietrwałą trajektorię, po 26 minutach od startu Terry Virts wyłączył główny system napędowy. 3 minuty później zamknięte zostały klapy przedziału silnikowego. Po 37 minutach i 56 sekundach od startu włączono silniki OMS w ramach manewru OMS-2. Pozwolił on na osiągnięcie właściwej orbity okołoziemskiej. Manewr ten trwał 93 sekundy i spowodował zmianę szybkości wynoszącą 142 stopy na sekundę. Około godziny 11 UTC zakończyło się otwieranie drzwi ładowni, uruchamianie radiatorów i rozkładanie anteny pasma Ku (Ku-Band Antenna). Później astronauci przesłali na Ziemię zdjęcia i nagrania zewnętrznego zbiornika paliwa. Zajmowali się też konfigurowaniem sieci komputerowej i innych systemów pojazdu.

O godzinie 12:14 UTC wykonany został manewr silnikowy NC1, rozpoczynający dostosowywanie orbity do dokowania z ISS. Silniki OMS zostały uruchomione na 66 sekund, co spowodowało zmianę szybkości o 102.9 stopy na sekundę. Dzięki temu perygeum orbity zostało podniesione ze 142 do 208 mil lądowych. Pod koniec dnia uruchomiono i rozłożono też manipulator zdalny wahadłowca (Remote Manipulator System - RMS). Jego kamera posłużyła do przeglądu wnętrza ładowni. Testy manipulatora były jednym z ostatnich zadań pierwszego dnia misji.

Podczas startu nie zaobserwowano większych epizodów utraty pianki izolacyjnej z zewnętrznego zbiornika paliwa. Wstępny przegląd materiału zdjęciowego pokazał tylko jedno uwolnienie odłamka, po około 2 minutach od startu. Oddzielił się on z obszaru międzyzbiornika. Podobne odrywanie się pianki z tego miejsca obserwowano już wcześniej. Analizowano to wydarzenie, jednak pianka nie uderzyła w powierzchnię orbitera.

FLIGHT DAY 2
2 dzień misji, 9 lutego był pierwszym pełnym dniem załogi na orbicie. Standardowo wykonany został przegląd stanu osłony termicznej wahadłowca oraz prowadzono przygotowania do cumowania. Na początku dnia przeprowadzono przegląd powierzchni gondoli systemu OMS za pomocą kamery ramienia RMS. Potem astronauci zajmowali się przygotowywaniem stacjonarnego roweru do ćwiczeń i konfigurowaniem sieci laptopów. O godzinie 02:35 UTC za pomocą silników OMS wykonany został manewr NC2. Trwał on 66 sekund i spowodował zmianę szybkości wahadłowca o 104 stopy na sekundę. Manewrem tym, podobnie jak następnymi, zajmował się George Zamka.

Później astronauci rozpoczęli przegląd osłony termicznej. Został on przeprowadzony za pomocą systemu sensorów wysięgnika orbitera (Orbiter Boom Sensors System - OBSS). Znajdował się on po boku ładowni. Obiekt ten został pochwycony przez manipulator zdalny wahadłowca (Remote Manipulator System – RMS), i stanowił jego przedłużenie, dając możliwość przebadania skrajnych części wahadłowca. Za pomocą OBSS astronauci wykonali skanowanie przednich krawędzi skrzydeł, oraz obszaru nosowego orbitera. Seria badań osłony termicznej trwała około 5 godzin. Ramieniem na początku sterowali Nick Patrick i Kay Hire. W czasie przeglądu astronauci zmieniali się. Po podniesieniu OBSS za pomocą RMS aktywowano jego sensory. Następnie za jego pomocą przeskanowano powierzchnię krawędzi przedniej prawego skrzydła. Ta część przeglądu rozpoczęła się około godziny 5 UTC i trwała około 1.5 godziny. Uczestniczyli w niej Zamka, Hire i Patrick. Następnie astronauci Zamka, Virts i Robinson wykonali przegląd obszaru dziobowego orbitera, co zajęło około godziny. Przegląd został zakończony skanowaniem krawędzi skrzydła lewego, co zajęło kolejne 1.5 godzony. Lewym skrzyłem zajmowali się Hire, Virts i Robinson. W tym czasie na krótki czas utracono dane z instrumentów OBSS, ale Terry Virts po konsultacji z kontrolą misji w Houston dosyć szybko rozwiązał problem. Przegląd został zakończony około godzony 10 UTC. OBSS został następnie ponownie umieszczony na brzegu ładowni. Zebrane dane zostały przesłane na Ziemię w celu dokładnej analizy, zajmującej zwykle 1 - 2 dni. Wstępnie nie zauważono jednak żadnych oczywistych uszkodzeń.

Po przeglądzie osłony termicznej Robert Behnken i Nicholas Patrick sprawdzili stan skafandrów EMU przeznaczonych do wykonania 3 spacerów kosmicznych przy stacji. Skafandry zostały też przygotowane do przeniesienia na stację. Hire i Robinson  przygotowali ponadto narzędzia używane podczas cumowania, np dalmierze laserowe.

Około 11:50 UTC za pomocą silników systemu RCS wykonany został krótki (6-sekundowy) manewr korekcyjny NC3. Spowodował on zmianę szybkości o 1.4 stopy na sekundę. Po nim apogeum orbity znajdowało się na wysokości 215 mil, a perygeum - na wysokości 187 mil. Potem Patrick i Behnken rozłożyli pierścień systemu dokowania orbitera (Orbiter Docking System - ODS). Astronauci zainstalowali też w tym systemie kamerę używaną podczas cumowania do stacji.

Jednym bardzo niewielkim problemem technicznym był mały wyciek w akumulatorze lewego systemu OMS. Znaleziono też odgięcie plomby na górnej powierzchni sterolotki lewego skrzydła. Wystawała ona na około 3.8 cala. Nie powodowało to jednak żadnych problemów zarówno podczas lotu orbitalnego jak i w trakcie lądowania.

Scorus

  • Gość
Odp: STS-130 (opis)
« Odpowiedź #2 dnia: Lipca 14, 2010, 01:45 »
FLIGHY DAY 3
3 dnia lotu, 10 lutego wahadłowiec Endeavour zacumował do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Na początku dnia George Zamka skonfigurował bezwładnościowe jednostki pomiarowe (Inertial Measurement Units - IMUs) wchodzące w skład systemu nawigacyjnego. Skonfigurowana została też sieć komputerowa. Ponadto wykonany został zrzut ścieków. O  godzinie 00:57 UTC wykonany został manewr korekcyjny NC4. Trwał on 14 sekund i spowodował zmianę szybkości 22.6 stopy na sekundę. Został wykonany gdy wahadłowiec znajdował się w odległości 38 mil od stacji. O godzinie 01:30 UTC za pomocą silników RCS przeprowadzona została kolejna mała korekta MC4.

W dalszej kolejności, o godzinie 02:28 UTC uruchomiono silniki systemu OMS w ramach manewru rozpoczynającego procedurę cumowania (Terminal Initiation Burn - TI). Manewr ten, wykonany w odległości około 9 mil pozwolił na wejście na kurs kolizyjny z ISS i zbliżenie się do stacji podczas następnej 1.5 orbity. Trwał on 9 sekund i zmienił szybkość wahadłowca o 7 stóp na sekundę. O 02:48 UTC wykonany został mały manewr korygujący, trwający 1 sekundę. Zmiana szybkości wyniosła 0.25 stopy na sekundę. Kolejny manewr tego typu został przeprowadzony o 03:17 UTC, w odległości 15 900 stóp od stacji. Trzecia drobna korekta odbyła się o 03:34 UTC. Ostatnia korekta została przeprowadzona o 03:44 UTC. Przed 4 UTC dezaktywowano wszystkie silniki kontroli orientacji skierowane w stronę stacji, co zapobiegało zanieczyszczeniu jej powierzchni. Stacja została natomiast ustawiona w orientacji przestrzennej umożliwiającej cumowanie. Silniki modułu Zvezda pozwoliły na ustawienie rosyjskiego kompleksu stacji zgodnie z wektorem ruchu orbitalnego. PMA 2 był natomiast odwrócony od kierunku ruchu. 

Po zbliżeniu się do stacji rozpoczął się manewr obrotu wahadłowca (Rendezvous Pitch Maneuver - RPM). Rozpoczął się o godzinie 04:00 UTC. Przebiegał gdy wahadłowiec przelatywał nad zachodnim Pacyfikiem. W czasie manewru wahadłowcem ręcznie sterował George Zamka. RPM polegał na wykonaniu pełnego obrotu wokół osi poprzecznej promu, tak aby astronauci znajdujący się na ISS mogli wykonać zdjęcia osłony termicznej przy użyciu aparatów cyfrowych wyposażonych w obiektywy 400 i 800 milimetrów (rozdzielczość odpowiednio 3 i 1 cal). Fotografie wykonali Jeff Williams i Oleg Kotov, stojąc przy oknie w module Zvezda. Zdjęcia zostały następnie przesłane na Ziemię i szczegółowo przeanalizowane. Tak jak podczas wcześniejszych lotów do ISS uzyskano około 300 fotografii. Manewr RPM zakończył się o 04:09 UTC.

Po zakończeniu obrotu i ustawieniu wahadłowca w odpowiednim punkcie wzdłuż wektora szybkości (+V), załoga promu skierowała wahadłowiec wprost na stację. Wahadłowiec następnie powoli zbliżał się do ISS, a jego orientacja przestrzenna była ręcznie kontrolowana przez Zamkę w celu odpowiedniego ustawienia mechanizmu cumowniczego względem PMA 2. Podczas cumowania sensor mierzący odległość między wahadłowcem a stacją umieszczony w ładowni nie działał prawidłowo. Zaczął on dostarczać nieprawidłowych danych w odległości około 200 stóp od ISS. Załoga musiała więc polegać głównie na ręcznych dalmierzach laserowych. W końcowym etapie wahadłowiec Endeavour zbliżał się do stacji z szybkością 0.2 stopy na sekundę, a potem około 0.1 stopy na sekundę. Następnie rozpoczęto procedurę ostatecznego cumowania do stacji. Z dolnym węzłem cumowniczym łącznika ciśnieniowego PMA 2 znajdującego się przy przednim węźle cumowniczym modułu Harmony zetknął się pierścień cumowniczy systemu dokowania orbitera ODS. Po fizycznym połączeniu za pomocą rygli mocujących uzyskano połączenie hermetyczne. Trwało to nieco dłużej niż zazwyczaj. Cumowanie zostało odnotowane o godzinie 05:06 UTC. Miało miejsce gdy oba statki przelatywały na wysokości 215 mil ponad Oceanem Atlantyckim na zachód od Portugalii. Odbyło się bez problemów. Po cumowaniu łączna masa ISS i wahadłowca po raz pierwszy osiągnęła milion funtów.

Po zadokowaniu załoga przeprowadziła testy szczelności połączenia. W tym czasie za pomocą silników wahadłowca kompleks ISS został ustawiony w orientacji właściwej dla fazy wspólnych operacji. Spód orbitera został odwrócony od kierunku ruchu orbitalnego, co zmniejszało szanse na zderzenie z odłamkami orbitalnymi. Włazy między wahadłowcem Endeavour a stacją zostały otworzone po około 2 godzinach od cumowania, o 07:16 UTC. Wtedy w module Harmony po raz pierwszy spotkała się załoga wahadłowca Endeavour, oraz 22 stała załoga ISS, czyli Ekspedycja 22 (Jeffrey Williams, Maxim Suraev, Oleg Kotov, Soichi Noguchi i Timothy Creamer). Williams i Surajew przybyli na stację statkiem Soyuz TMA-16 w ramach misji 20S, jako część Ekspedycji 21. Druga część Ekspedycji 22 - Kotov, Noguchi i Creamer dotarła na ISS pojazdem Soyuz TMA-17 w ramach lotu 21S.W czasie długoterminowej misji Ekspedycji 21 i Ekspedycji 22 do stacji zacumowały statki Progress M-03M (misja 35P) i Progress M-04M (misja 36P), a także nowy moduł Poisk (misja 5R). Stację odwiedził też wahadłowiec Atlantis w ramach misji ULF3 (STS-129). Ponadto wykonany został też jeden spacer kosmiczny, relokacja statku Soyuz TMA-16, oraz relokacja łącznika PMA 3 z modułu Unity ma moduł Harmony.

Po powitaniu załogi i odprawie bezpieczeństwa wykonana została operacja przeniesienia OBSS. Ramię stacji CanadArm2, zaparkowane przy interfejsie danych i mocy (Power and Data Grapple Fixture - PDGF) modułu Harmony zostało opuszczone do ładowni, gdzie pochwyciło OBSS. Ramieniem sterowali Nicholas Patrick i Timothy Creamer za pomocą stacji sterowniczej w module Destiny. CanadArm2 podniósł następnie OBSS i wyciągnął z ładowni. Następnie do OBSS dołączona została końcówka ramienia RMS wahadłowca, którym sterowali Terry Virts i Kay Hire  z pokładu środkowego wahadłowca. Potem końcówka CanadArm2 została odłączona. Ramię RMS utrzymywało następnie OBSS przez resztę czasu w którym wahadłowiec był zacumowany przy stacji. Przeniesienie OBSS zapewniło odpowiednią przestrzeń niezbędną do wyciągnięcia z ładowni modułu Tranquility. Ramię RMS nie mogło bezpośrednio pochwycić OBSS, ponieważ część jego przestrzeni roboczej zasłaniały elementy stacji.

Potem astronauci przenieśli na ISS skafandry EMU i narzędzia przeznaczone do użycia podczas EVA 1. Zajmowali się tym Behnken i Patrick. Ponadto na ISS przeniesiona została nowa destylarka (Distillation Assembly  - DA) przeznaczona do naprawy systemu odzyskiwania wody (Water Recovery System - WRS). Tymczasem na Ziemi analizy danych dotyczących stanu osłony termicznej przebiegały zgodnie z planem. Do tej pory nie znaleziono żadnych problemów.

FLIGHT DAY 4
4 dnia misji, 11 lutego na stacji przeprowadzona została naprawa systemu odzyskiwania wody. Jeffrey Williams zainstalował nową destylarkę DA w systemie obróbki moczu układu oczyszczania wody WRS. System ten stosuje serię procesów fizycznych i reakcji chemicznych do oczyszczania moczu w celu uzyskanie wody zdatnej do picia. Umożliwia odzyskanie 93% wody zawartej w moczu. Mocz jest wprowadzany do systemu obróbki moczu (Urine Processor Assembly - UPA), zawierającej destylarkę DA. Ma ona postać wirówki wytwarzającej sztuczne ciążenie. Wewnętrzna część strumienia płynu z wirówki jest wypompowywana i łączona z zanieczyszczoną wodną z innych źródeł. Następnie jest wprowadzana do systemu obróbki wody (Water Processor Assembly - WPA). Tam z wody są usuwanie gazy oraz większe cząstki stałe, takie jak włosy i pyły. Następnie jest ona poddawana wielokrotnej filtracji. Potem pozostałe zanieczyszczenia organiczne oraz mikroorganizmy są usuwane w wysokiej temperaturze w reaktorze chemicznym. Stopień czystości uzyskanej wody jest kontrolowany przez sensory, a woda nie spełniająca standardów jest kierowana do dalszego oczyszczania. Czysta woda jest wprowadzona do zbiornika z którego jest pobierana przez załogę. System ten zmniejsza ilość wody która musi być dostarczana na stację o 65%, co w skali roku odpowiada ilości około 2 850 litrów.

Poprzednia, wadliwie działająca destylarka DA została zdemontowana wcześniej. Do aktualnie instalowanej części dodano nowy filtr, dzięki któremu powinna ona pracować zgodnie z oczekiwaniami lub przynajmniej w sposób zbliżony do nich. Oprócz nowej destylarki Williams zainstalował też nową pompę regulacji przepływu (Flow Control Pump Assembly). Naprawa zakończyła się wieczorem. Po uruchomieniu urządzenia mierzone było tempo wirowania wirówki oraz pobory prądu w różnych elementach systemu. Pierwsze próby oczyszczania moczu były zaplanowane na następny dzień.

Podczas dnia astronauci prowadzili też przygotowania do pierwszego spaceru kosmicznego zaplanowanego na następny dzień. Przygotowali narzędzia przeznaczone do użycia w trakcie spaceru. Zajmowali się tym głównie Patrick i Behnken. W skafandrze Behnkena zawiodło złącze zasilające system wideo i grzałki w obrębie rękawic. W związku z tym do użycia przystosowano inny skafander znajdujący się na ISS. Wymagało to zmiany rozmiaru kilku regulowanych elementów. Pracę tę wykonali George Zamka i Soichi Noguchi.

Maxim Suraev i Oleg Kotov pakowali niepotrzebne rzeczy w statku Progress. Timothy Creamer monitorował kilka eksperymentów. Kay Hire i Steve Robinson przenosili na stację wyposażenie i zapasy z kabiny załogowej wahadłowca. Po południu załoga wahadłowca wraz z Williamsem i Creamerem  udzieliła wywiadu dla KXTV-TV z Sacramento w Kalifotnii (rodzinne miasto Robinsona), WKRG-TV z Mobile w Alabamie (rodzinne miasto Hire) i KMOX Radio z St. Louis (rodzinne miasto Behnkena).  Potem astronauci mieli trochę czasu wolnego. Następnie cała załoga przejrzała procedury związane ze spacerem EVA 1.

Behnken i Patrick spędzili noc w śluzie Quest w celu przygotowania organizmów na spacer kosmiczny. Dzięki obniżonemu ciśnieniu powietrza z 14.7 psi do 10.2 psi możliwe było szybkie usunięcie azotu z krwi przed spacerem wykonywanym w skafandrach w których ciśnienie wynosi 5 psi. Taki sposób przygotowań do spaceru jest stosowany już od kilku lat.

Tymczasem na Ziemi w dalszym ciągu trwały oszacowania stanu osłony termicznej. Na podstawie zdjęć uzyskanych podczas RPM wytypowano tylko 2 obszary zainteresowania. Jednym z nich było niewielkie wysunięcie ceramicznego mocowania jednej z płytek koło jednej z szyb kokpitu. Rozpoczęto symulacje w celu stwierdzenie, czy podczas wejścia w atmosferę takie oderwane mocowanie mogłoby uderzyć w statecznik lub lewy system OMS. Drugim obszarem zainteresowania była płytka na górnej powierzchni przedziału załogowego. Wcześniej była ona naprawiona po pęknięciu, ale obecnie wydawało się, że pękła ponownie. Jej róg oddzielił się od reszty. Nie powinno to stanowić problemu, ale ten obszar również poddano analizie. Zdecydowano, że dokładniejsze badania wybranych miejsc za pomocą OBSS nie będą potrzebne.

Scorus

  • Gość
Odp: STS-130 (opis)
« Odpowiedź #3 dnia: Lipca 14, 2010, 01:45 »
FLIGHT DAY 5
5 dnia misji, 12 lutego przeprowadzony został pierwszy spacer kosmiczny misji STS-130, czyli EVA 1. W jego trakcie na stacji zainstalowany został moduł Tranquility połączony z modułem Cupola. Jeszcze przed rozpoczęciem spaceru ramię CanadArm2 pochwyciło nowy moduł. Ramieniem sterowali Terry Virts i Kay Hire. Bazą dla ramienia nadal był interfejs PDGF modułu Harmony. Astronauci Robert Behnken i Nicholas Patrick rozpoczęli spacer kosmiczny ze śluzy Quest o godzinie 02:17 UTC. Po przygotowaniu narzędzi obaj udali się do ładowni wahadłowca Endeavour. Tam zajęli się przygotowaniami modułu Tranquility do zamontowania na stacji. Behnken zdjął 8 osłon zabezpieczających przedni mechanizm cumowniczy (Common Berthing Mechanism - CBM) Tranquility przed zanieczyszczeniem w czasie startu i lotu orbitalnego. Pracował przy CMB służącym do połączenia Tranquility z modułem Unity. Patrick natomiast pracował przy panelu awioniki nowego modułu. Zainstalował tam dodatkowy obwód oraz odłączył kable zasilające grzejniki w czasie od startu do aktywacji (Launch to Activation Cables). Prace te trwały około godziny. Potem zdalnie otworzone zostały zatrzaski mocujące moduł w ładowni.

Tranquility został powoli podniesiony z ładowni około godziny 4 UTC. Następnie był powoli przenoszony za pomocą CanadArm2 w miejsce instalacji przy bocznym mechanizmie CBM modułu Unity. W tym czasie Behnken i Patrick udali się do śluzy Quest, skąd zabrali dwie torby z izolacją cieplną i przełącznikami amoniaku dla systemu chłodzenia. Elementy te były przeznaczone do montażu w czasie drugiego spaceru kosmicznego.

Potem udali się w pobliże systemu manipulatorów Dextre zaparkowanego przy PDGF elementu MBS. Tam zajęli się demontażem tymczasowej platformy dla jednostek wymienialnych na orbicie (Orbital Replacement Unit Temporary Platform - OTP). Platforma ta była przeznaczona do przechowywania części zapasowych dla Dextre. Platforma obecnie znajdująca się na stacji miała służyć jako część zapasowa, a na jej miejsce planowano zainstalowanie nowszego modelu podczas misji STS-132 wahadłowca Atlantis. Nowsza wersja platformy pozwalała na dostarczanie zasilania do grzejników części zamiennych. W celu zdemontowania OTP astronauci zainstalowali najpierw dwa uchwyty na Dextre i OTP. Następnie pracując razem odkręcili 4 śruby mocujące OTP do Dextre. Po oddzieleniu OTP Behnken przeniósł ten element do kosza magazynowego na lewej części kratownicy ITS S0. Zadanie to zostało ukończone po około 3 godzinach od początku EVA. Spacer kosmiczny przebiegał bardzo sprawnie.

Moduł Tranquility był nadal przenoszony za pomocą CanadArm2, więc czekając na jego połączenie z Unity Behnken i Patrick mogli wykonać drobne, dodatkowe zadania. Na module Destiny umieścili kolejne dwie torby, zawierające arkusze izolacji cieplnej i przewody dla amoniaku używanym w systemie chłodzącym. Części te były przeznaczone do montażu na module Tranquility podczas jego końcowego wyposażania w trakcie następnych dwóch spacerów. Astronauci przynieśli torby z nimi ze śluzy Quest.

W tym czasie moduł Tranquility został przeniesiony do pozycji umożliwiającej połączenie z lewym bocznym węzłem CBM Unity, a astronauci wykonujący EVA monitorowali łączenie modułów. Tranquility został powoli przesunięty w miejsce umożliwiające instalację, a następnie delikatnie przysunięty do CMB Unity. Po zetknięciu się mechanizmów CMB Tranquility i Unity uruchomione zostały automatyczne rygle łączące. Łącznie rygli było 16. Fizyczne połączenie obu modułów zostało odnotowane o godzinie 06:20 UTC. Tym samym masa stacji wzrosła o 15 ton, a jej przestrzeń życiowa powiększyła się o 2 600 stóp sześciennych.

Po zainstalowaniu nowego modułu Behnken i Patrick przeszli w jego pobliże. Behnken zainstalował dwa zestawy kabli zasilających i umożliwiających wymianę danych. Jeden z nich był zapasowy. Patrick natomiast podłączył tymczasowe kable zasilające grzejniki nowego modułu. Wybiegały one z modułu Unity. Procedura ta odbyła się bardzo sprawnie i bez problemów. Powodzeniem zakończyły się też wstępne testy szczelności połączenia pomiędzy Tranquility i Unity. Wstępna aktywacja Tranquility była już ostatnim zadaniem spaceru. Behnken i Patrick spakowali następnie narzędzia i wrócili do śluzy Quest. Spacer kosmiczny został zakończony o godzinie 08:49 UTC. Trwał 6 godzin i 32 minut. Zakończył się pełnym powodzeniem, przebiegał bez trudności. Był to 138 spacer kosmiczny w historii ISS. Ich łączny czas wyniósł 861 godzin i 34 minuty. W karierze Behnkena był to już 4 spacer. Łącznie miał on na koncie 25 godzin i 51 minut EVA. Dla Patricka był to natomiast pierwszy spacer.

W czasie dnia rozpoczął się pierwszy cykl oczyszczania moczu za pomocą naprawionego wcześniej systemu odzyskiwania wody. Cały czas monitorowane było jego działanie. Przed jego przeniesieniem z laboratorium Destiny do modułu Tranquility planowano uzyskanie pierwszych próbek oczyszczonej wody przeznaczonej do zabrania na Ziemię.

FLIGHT DAY 6
6 dnia misji, 13 lutego na stacji trwały prace związane z dołączeniem modułu Tranquility oraz przygotowania do dalszych prac robotycznych. Terry Virts i Kay Hire obsługiwali manipulator CanadArm2. Został on przeniesiony z PDGF modułu Harmony na PDGF modułu Destiny. Operacja ta przygotowała wysięgnik do relokacji elementów Cupola i PMA 3.

W tym czasie George Zamka, Kathryn Hire, Steve Robinson i Jeff Williams pracowali w module Unity. Tam podłączali kable zasilające oraz linie chłodzące pętli wewnętrznych w obrębie włazu Tranquility. Właz między Unity a Tranquility został otworzony o godzinie 02:17 UTC. Wtedy też astronauci po raz pierwszy weszli do nowego modułu. Nosili okulary ochronne i maski. Na początku zbadano kilka próbek powietrza. Atmosfera we wnętrzu modułu była bardzo czysta, brak w niej było zanieczyszczeń, nie nie unosił się też pył czy odłamki.

O godzinie 04:32 UTC otworzony został właz pomiędzy modułami Tranquility i Cupola. Moduł Cupola nadal znajdował się w pozycji tymczasowej, na węźle CBM Tranquility położonym w jego długiej osi. Okna były nadal zasłonięte okiennicami i arkuszami izolacji cieplnej, których usunięcie było zaplanowane na ostatni spacer kosmiczny. We wnętrzu Cupoli astronauci pracowali krótko, wykonali tylko procedury niezbędne przed relokacją tego elementu na węzeł boczny Tranquility. Napotkany został wtedy problem z instalacją izolacji w pobliżu włazu modułu Cupola. Izolacja ta chroniła zewnętrzną część pierścienia CBM przed niskimi temperaturami i odłamkami orbitalnymi po odłączeniu modułu Cupola i przed instalacją w jego miejsce łącznika PMA 3. Izolacja była dosyć duża, miała średnicę prawie całego modułu. Przed przenoszeniem modułów wymagana była instalacja takich izolacji zarówno w końcowej części Tranquility jak i Cupola. Podobna izolacja znajdowała się też przy bocznym dolnym węźle Tranquility przeznaczonym do ostatecznej instalacji modułu Cupola. Izolacja była montowana za pomocą 4 zasuw i zestawu haków. Podczas zamykania zasuw, okazało się, że nie mogły zostać w pełni przesunięte, ponieważ uderzały w część wyposażenia we wnętrzu Cupola. Problem wymagał rozwiązana przed relokacją tego modułu. Rozważano usunięcie części wyposażenia modułu Cupola oraz inne opcje. Możliwe były zmiany planu prac w czasie kilku dni.

Po zakończeniu prac przy nowych modułach astronauci przejrzeli procedury związane z drugim spacerem kosmicznym. Przygotowywane były też narzędzia i skafandry przeznaczone do użycia podczas EVA 2. Ponieważ podczas EVA 1 wystąpił problem ze skafandrem Patricka, postanowiono przygotować dla niego inny skafander. W czasie EVA 1 zaobserwowano nieprawidłową pracę wentylacji chłodzącej. Drugi dostępny na stacji skafander EMU był jednak egzemplarzem z wadliwym złączem elektrycznym, który pierwotnie był przeznaczony dla Behnkena. Astronauci musieli wymienić więc złącze zasilające kamerę na hełmie i grzałki w rękawicach.

W czasie dnia Virts i Soichi Noguchi przenieśli regał systemu rewitalizacji powietrza (Air Revitalization System - ARS) oraz zaawansowany sprzęt do ćwiczeń fizycznych (Advanced Resistive Exercise Device - ARED) do modułu Tranquility.

System rewitalizacji powietrza pozwala na usuwanie dwutlenek węgla, kontrolę składu atmosfery i wykrywanie zanieczyszczeń. Dwutlenek węgla jest usuwany przez odpowiednie wkłady. Mogą one być regenerowane w wysokiej temperaturze lub poprzez wystawienie na działanie próżni. Wykrywanie zanieczyszczeń umożliwia system śledzenia zanieczyszczeń śladowych (Trace Contaminant Control System). Monitoruje on stężenia 200 różnych związków chemicznych wytwarzanych przez różne materiały na stacji oraz procesy metaboliczne astronautów i informuje o przeskoczeniu stężeń granicznych. Skład atmosfery jest monitorowany przez spektrometr masowy badający zawartość tlenu, azotu, wodoru, metanu i pary wodnej.

Sprzęt do ćwiczeń ARED został zbudowany w celu poprawienia możliwości ćwiczeń fizycznych na ISS. Pozwala na wykonywanie standardowych ćwiczeń dla dolnej i górnej partii ciała. Większe obciążenia uzyskiwane na tym urządzeniu pozwalają na efektywniejsze zapobieganie utracie masy kości i mięśni niż wcześniej. Urządzenie to wykonuje też pomiary na potrzeby badań fizjologicznych.

W czasie dnia system oczyszczania moczu działał prawidłowo. Do tej pory przerobił 55 funtów moczu bez problemów. Wystąpił jednak problem z dozownikiem wody pitnej, w którym ciśnienie było wyraźnie mniejsze. Było najprawdopodobniej spowodowane przez nowy filtr.

Po południu Behnken i Patrick odpowiadali na pytania zadawane za pośrednictwem serwisu Twitter. Zostały one wysłane przez kontrolę misji do komunikatora Michaela Massimino. 3 godziny później Virts i Kathryn Hire udzielili też wywiadu dla Associated Press, CBS News i Reuters. Nick Patrick i Bob Behnken spędzili noc w śluzie Quest przed drugim spacerem kosmicznym zaplanowanym na następny dzień.

Tymczasem na Ziemi zakończyły się oceny stanu osłony termicznej wahadłowca. Wykorzystano w nich dane ze skanowania za pomocą OBSS, zdjęcia z manewru RPM, pomiary z sensorów uderzenia pod panelami skrzydeł, zdjęcia z różnych kamer uzyskane podczas startu oraz dane radarowe. Osłona pozostawała w bardzo dobrym stanie i oficjalnie uznano, że jest zdolna do lądowania.

Polskie Forum Astronautyczne

Odp: STS-130 (opis)
« Odpowiedź #3 dnia: Lipca 14, 2010, 01:45 »

Scorus

  • Gość
Odp: STS-130 (opis)
« Odpowiedź #4 dnia: Lipca 14, 2010, 01:46 »
FLIGHT DAY 7
7 dnia lotu, 14 lutego odbył się drugi spacer kosmiczny misji STS-130, czyli EVA 2. Astronauci Nick Patrick i Bob Behnken opuścili pokład stacji poprzez śluzę Quest rozpoczynając spacer kosmiczny o godzinie 02:20 UTC. Po przygotowaniu narzędzi astronauci przeszli w rejon modułów Unity, Tranquility i Destiny. Tam rozpoczęli instalację linii amoniaku dla modułu Tranquility. Na początku rozpakowali Y-kształtne fragmenty izolacji termicznej służące do osłonięcia linii chłodzenia. Następnie Patrick podłączył linie chłodzenia do systemu chłodzącego zainstalowanego na module Destiny. W tym czasie Behnken montował przełączniki amoniaku na Tranquility. Następnie astronauci przymocowali pierwszą parę linii do modułu Unity, a potem podłączyli je do systemu chłodzącego Tranquility. Na nowe linie naciągnęli rozpakowane wcześniej arkusze izolacji. Wykonywali to bardzo ostrożnie, ponieważ arkusze te były długie i podatne na rozerwanie. Potem do systemu chłodzącego Destiny podłączyli drugą parę linii, wchodzących w skład drugiej zewnętrznej pętli chłodzącej. Po przeciągnięciu linii po powierzchni modułu Unity podłączyli je do Tranquility i zamontowali izolację.

Po zakończeniu prac przy montażu elementów systemu chłodzenia astronauci przejrzeli swoje skafandry w poszukiwaniu ewentualnych śladów amoniaku. Wcześniej Patrick zaobserwował, że podczas podłączania linii uwolniło się kilka płatków amoniaku. Nie było to nic nieoczekiwanego, ale wymagało sprawdzenia skafandrów i wykonania procedury odkażenia po powrocie do śluzy. Behnken nie zauważył jednak żadnych śladów amoniaku na skafandrze Patricka. Następnie Nick Patrick aktywował jedną z pętli chłodzących - pętlę A. Polegało to na otworzeniu kilku zaworów. Aktywacja drugiej pętli (pętli B) była zaplanowana na ostatni spacer kosmiczny.

Potem Behnken zamontował arkusze izolacji termicznej na szpili mocującej oraz na czopach które mocowały moduł Tranquility w ładowni wahadłowca. Behnken przeszedł potem w okolice bocznego, skierowanego w stronę nadiru węzła cumowniczego modułu Tranquility. Tam zdjął mocowania startowe i otworzył płatki osłaniające mechanizm CBM. Aktywował też kamerę w tym mechanizmie. Były to przygotowania do relokacji modułu Cupola do tego węzła. Patrick natomiast pracował przy module Cupola. Zainstalował na nim zawór pozwalający na usunięcie powietrza przed jego relokacją.

W tym czasie kontrola misji poinformowała, że aktywowana zewnętrzna linia chłodząca Tranquility działa prawidłowo. Dzięki temu można było uruchomić systemy elektroniczne tego modułu, w tym system komputerowy, wentylację i oświetlenie. Potem Patrick zainstalował 8 poręczy na powierzchni Tranquility. Ułatwiały one poruszanie się astronautów podczas spacerów kosmicznych. Patrick zainstalował też zawór będący częścią systemu wytwarzania tlenu. Zawór ten służy do usuwania wodoru powstającego podczas elektrolizy wody pozwalającej na uzyskanie tlenu. Behnken zdemontował 5 odstępników zastępujących poręcze na Tranquility. Moduł ten nie mógł pozostać wyniesiony razem z poręczami, ponieważ nie było na to miejsca w ładowni wahadłowca.

Demontaż odstępników był już ostatnim zadaniem spaceru. Astronauci wrócili potem do śluzy Quest, gdzie przeprowadzili procedury pozwalające na usunięcie ewentualnych niezauważonych śladów amoniaku na skafandrach. Polegało to na wygrzewaniu powierzchni skafandrów w czasie dnia orbitalnego i wykonaniu testu na obecność zanieczyszczeń w śluzie. Procedura ta wymagała czasu, dlatego też astronauci wrócili do śluzy nieco wcześniej niż planowano. Spacer kosmiczny został zakończony o godzinie 08:14 UTC. Trwał 5 godzin i 54 minuty. Przebiegał bez większych problemów. Astronauci bardzo sprawnie wykonali wszystkie zaplanowane zadania. Łączny czas trwania obu spacerów misji wyniósł 12 godzin i 26 minut. Był to 139 spacer kosmiczny w historii ISS. Łącznie trwały one teraz 867 godzin i 28 minut. Był to też 3 spacer przy stacji w roku 2010.

W czasie dnia na stacji trwały prace przy instalacji izolacji przy włazie do modułu Cupola. Związane z tym problemy spowodowały odłożenie spuszczania powietrza z tego modułu oraz pochwycenia go za pomocą CanadArm2. Wcześniej działania te planowano wykonać pod koniec dnia.  Jeffrey Williams stwierdził, że usunięcie kilku śrub we wnętrzu modułu Cupola może umożliwić instalację izolacji. Zdjęcia zostały wysłane na Ziemię, gdzie przeanalizowali je inżynierowie z Houston. Po usunięciu 2 śród izolację udało się wpasować, ale znajdowała się ona bardzo skraju CBM Cupola. Nie było jeszcze jasności, czy z tak zamontowaną izolacją odłączenie modułu będzie bezpieczne. Na stacji w dalszym ciągu trwał też monitoring działania systemu oczyszczania wody. Pracował on prawidłowo za wyjątkiem dozownika wody.

Jeff Williams, Soichi Noguchi, Timothy Creamer, Terry Virts i Kathryn Hire pracowali też w module Tranquility. Tam uruchomili system wentylacyjny, podłączyli  kable i skonfigurowali regały awioniki. Potwierdzili, że system komputerowy modułu i oświetlenie działają prawidłowo.

Tymczasem na Ziemi zapadła decyzja o przedłużeniu misji o 1 dzień, poprzez dodanie dnia nr 11. Miało to na celu przeniesienie do Tranquility naprawionego systemu oczyszczania wody w czasie trwania misji. Dzięki przedłużeniu misji system ten mógł działać dostatecznie długo, aby można było uzyskać próbki przeznaczone do zabrania na Ziemię. Na dodatkowy dzień zaplanowano też przeniesienie systemu wytwarzającego tlen oraz toalety. Odcumowanie od stacji było teraz planowane na 19 lutego, a lądowanie na 21 lutego.

FLIGHT DAY 8
8 dnia misji, 15 lutego moduł Cupola został przeniesiony na dolny mechanizm cumowniczy modułu Tranquility. Po analizie sposobu zainstalowania izolacji cieplnej osłaniającej mechanizm CMB Tranqulity przy włazie do modułu Cupola stwierdzono, że nie przeszkadza ona w relokacji tego modułu. Astronauci mogli więc spuścić powietrze z modułu Cupola. Po jego rozhermetyzowaniu, co trwało nieco dłużej niż zaplanowano wykonali serię testów szczelności włazu modułu Tranquility. Następnie ramię CanadArm2, zaparkowane przy PDGF na module Destiny pochwyciło moduł Cupola. Miało to miejsce około godziny 3 UTC. Ramieniem sterowała Kay Hire oraz Terry Virts. Około godziny później Jeff Williams rozpoczął procedurę zwalniania automatycznych rygli łączących moduły Cupola i Tranquility. Jeden z rygli jednak nie cofnął się. Wykonana została następnie druga próba, w  czasie której rygle zostały ponownie aktywowane i cofnięte. Moment obrotowy został na nich zwiększony. Rygiel który był zablokowany wcześniej cofnął się, ale niestety zablokowaniu uległ inny. W dalszej kolejności zaciski CanadArm2 były zwalniane i zaciskane. Kolejna próba spowodowała zablokowanie jeszcze innego rygla. Zwolnienie zaczepów udało się dopiero podczas 4 próby. Następnie CanadArm2 odłączył moduł Cupola od przedniego mechanizmu cumowniczego modułu Tranquility, co odnotowano o 05:18 UTC. Potem moduł Cupola został powoli przeniesiony w okolice węzła bocznego, skierowanego w stronę nadiru. Tam został umieszczony w pozycji umożliwiającej połączenie. Następnie został powoli przysunięta do CMB Tranquility. Terry Virts poinformował, że jedno z połączeń elektrycznych mogło uderzyć w moduł Tranquility, ale pozostali członkowie załogi nie potwierdzili tego. Następnie po zetknięciu się mechanizmów CMB modułów Tranquility i Cupola uruchomił się zestaw zatrzasków oraz 16 automatycznych rygli umieszczonych w 4 zestawach. Fizycznie połączyły one oba moduły. Połączenie miało miejsce o godzinie 06:32 UTC. Następnie do wnętrza modułu Cupola ponownie wprowadzono powietrze i wykonano testy szczelności.

Po relokacji elementu Cupola ramię CanadArm2 pochwyciło element PMA 3 umieszczony na CMB modułu Harmony. Jego relokacja do przedniego węzła modułu Tranquility była zaplanowana na następny dzień. Astronauci zajmowali się też konfiguracją włazu do modułu Cupola. Między innymi przygotowywali linie wewnętrznego systemu chłodzenia do wypełnienia wodą. Otwarcie modułu po relokacji było jednak przewidziane dopiero na kolejny dzień.

Nicholas Patrick i Robert Behnken przygotowywali narzędzia do ostatniego spaceru kosmicznego. Konfigurowali też śluzę Quest i przygotowali inny skafander dla Behnkena. W skafandrze który używał on podczas dwóch pierwszych spacerów wystąpiły problemy z łącznością. George Zamka, Stephen Robinson, Maxim Suraev i Timothy Creamer kontynuowali prace we wnętrzu modułu Tranquility. Virts i Hire odpowiadali też na pytania zadawane przez uczniów. Pod koniec dnia Virts i Behnken udzielili też wywiadu dla WOR Radio z Nowego Jorku i telewizji KTVI-TV z St. Louis oraz WREG-TV z Memphis.

System odzyskiwania wody działał prawidłowo. W czasie dnia przetworzył on 2.5 galona moczu.

Scorus

  • Gość
Odp: STS-130 (opis)
« Odpowiedź #5 dnia: Lipca 14, 2010, 01:46 »
FLIGHT DAY 9
9 dnia lotu, 16 lutego odbyła się relokacja łącznika PMA 3 z bocznego, skierowanego w stronę zenitu węzła cumowniczego modułu Harmony na przedni węzeł modułu Tranquility. Końcówka CanadArm2 pochwyciła PMA 3 już poprzedniego dnia. W trakcie procedury jego przeniesienia astronauci wydali polecenie zwolnienia klamer i 16 automatycznych rygli w mechanizmie CMB. Tym razem wszystkie bolce cofnęły się bez przeszkód. Następnie o godzinie 00:52 UTC PMA 3 został oddzielony od Harmony i powoli przeniesiony za pomocą CanadArm2 w miejsce ostatecznej instalacji na końcowym węźle modułu Tranquility, w miejscu w którym w czasie startu znajdował się moduł Cupola. Ramieniem sterowali Robert Behnken i Nicholas Patrick. George Zamka zajmował się obsługą kamer wideo w trakcie tej operacji. Po przeniesieniu PMA 3 w pozycję łączenia, został on przesunięty tak, aby mechanizmy CBM na nim i na Tranquility mogły się delikatnie zetknąć. Wtedy też bez komplikacji zadziałały 4 zestawy rygli oraz klamry łącząc PMA 3 i Harmony. Mechanizmy te obsługiwali Jeff Williams i Soichi Noguchi. Proces przyłączania PMA 3 zakończył się o godzinie 02:28 UTC. W nowej lokalizacji PMA 3 chronił przednią część Tranquility przed nadmiernymi zmianami temperatur i uderzeniami śmieci orbitalnych lub mikrometeoridów.

W czasie dnia załoga otworzyła właz do modułu Cupola i rozpoczęła konfigurowanie jego wnętrza. Zajmowali się tym głównie Terry Virts i Kathyrn Hire. Astronauci kontynuowali też prace we wnętrzu Tranquility. Stephen Robinson zdjął mocowania startowe na systemie pompy (Pump Package Assembly - PPA) pętli chłodzącej niskiej temperatury (Low Temperature Loop - LTL) oraz na systemie kontroli powietrza w module (Common Cabin Air Assembly - CCAA). Williams przetestował działanie sprzętu do ćwiczeń ARED po jego przeniesieniu do Tranquility w czasie 6 dnia misji. Wydawało się, że działał on prawidło, ale inżynierowie na Ziemi analizowali jeszcze parametry jego pracy. Po południu załoga miała czas wolny.

Patrick, Behnken, Robinson, Zamka, Virts i Creamer przejrzeli procedury związane z ostatnim spacerem kosmicznym. Przygotowywali też skafandry oraz narzędzia przeznaczone do użycia w jego trakcie. Patrick i Behnken nocowali w śluzie Quest przed spacerem EVA 3.

FLIGHT DAY 10
10 dnia lotu, 17 lutego przeprowadzony został ostatni spacer kosmiczny misji STS-130, czyli EVA 3. Głównym celem spaceru było zakończenie konfigurowania modułów Tranquility i Cupola. Bob Behnken i Nick Patrick rozpoczęli spacer kosmiczny ze śluzy Quest o godzinie 02:15 UTC. Po przygotowaniu narzędzi przeszli w pobliże modułu Tranquility. Tam Behnken aktywował pętlę chłodzenia B, której przewody zostały zamontowane przez Patricka podczas EVA 2. W tym celu otworzył odpowiednie zawory. Na początku otworzył zawór na module Destony, a potem w pobliżu przedniego węzła cumowniczego Tranquility. Tym samym Tranquility posiadał już w redundancyjny system chłodzenia. Ponadto odłączył tymczasowe kable zasilające grzejniki Tranquility. Zostały one podłączone przez Patricka podczas EVA 1.

W tym czasie Patrick podłączył do systemy elektrycznego Tranquility kable zasilające i kable wymiany danych elementu PMA 3 po relokacji. Następnie oboje rozpoczęli prace przy module Cupola. Na początku przystąpili do zdejmowania pierwszego z dwóch dużych arkuszy izolacji cieplnej chroniącej okna w czasie startu i lotu orbitalnego. W tym celu dokręcili śruby za pomocą śrubokręta elektrycznego. Następnie zdjęli pierwszy arkusz, zwinęli go i umieścili w odpowiedniej torbie. Potem, po krótkiej przerwie w ten sam sposób dokręcili i zabezpieczyli drugi arkusz. W dalszej kolejności Nick Patrick rozpoczął zdejmowanie zabezpieczeń startowych okiennic Cupola. Przy każdej okiennicy odkręcił 3 śruby. Behnken natomiast pracował przy module Tranquility. Tam zainstalował 5 poręczy ułatwiających poruszanie się podczas EVA. Zamontował też 4 zestawy uchwytów dla narzędzi i linek bezpieczeństwa.

Pod koniec montażu tych części Terry Virts i Kay Hire rozpoczęli otwieranie okiennic modułu Cupola. Na początku otworzona została okiennica okrągłego okna w centrum, czyli okna nr 7. Następnie odsuwane były okiennice okien bocznych. Jako pierwsza została otwierana okiennica okna nr 5, a potem okiennice nr 4, 6, 1, 2 i 3. Astronauci na zewnątrz ISS obserwowali testy okiennic i w razie problemów mogli w nich pomóc lub zamknąć okiennice. Wszytko przebiegało jednak bez problemów. Patrick przeniósł potem obejmę na stopy przeznaczoną do użycia podczas spacerów kosmicznych w przyszłości. Spacer przebiegał zgodnie z planem, wszystkie zadania były wykonywane w odpowiednim czasie.

Po zakończeniu prac w rejonie modułów Cupola i Tranquility astronauci przygotowali narzędzia do montażu kabli wideo. Następnie udali się na kratownicę ITS S0. Tam rozpoczęli rozciąganie kabli konwertera sygnału wideo (Video Signal Converter - VSC). System ten służy do przesyłania obrazów z kamer ramienia CanadArm2 przekazywanych do PDGF w czasie użytkowania wysięgnika. Kable zostały przeciągnięte po powierzchni modułów Destiny i Unity, a następnie podłączone na module Zarya. Były to przygotowania do użytkowania ramienia CanadArm2 w rosyjskiej części stacji w przyszłości.

Następnie astronauci zamoknięcie klapy kamery w zenitalnym mechanizmie CBM modułu Harmony, czyli w miejscu tymczasowej instalacji PMA 3. Pod koniec spaceru możliwe było wykonanie dodatkowego zadania, jakim było zwolnienie 6 klamer systemu przesyłania amoniaku do radiatorów (Flex Hose Rotary Coupler - FHRC) kratownicy ITS P1. Przyspieszyłoby to prace podczas spacerów w trakcie następnych lotów. Kontrola misji stwierdziła jednak, że nie ma na to już czasu. Astronauci złożyli więc narzędzia i wrócili do śluzy Quest. Spacer kosmiczny został zakończony o godzinie 08:03 UTC. Trwał 5 godzin i 48 minut. Zakończył się pełnym sukcesem bez żadnych komplikacji. Był to 140 spacer kosmiczny w historii ISS. Sumaryczny czas ich trwania wynosił 873 godzin i 16 minut. Łączny czas trzech spacerów kosmicznych misji 20A (STS-120) wyniósł 18 godzin i 14 minut.

W czasie dnia Jeff Williams oraz członkowie załogi wahadłowca Endeavour kontynuowali wyposażanie wnętrza Tranquility i Cupola. Ponadto przygotowali regały zawierające systemy kontroli środowiska do przeniesienia do Tranquility następnego dnia. Soichi Noguchi wymienił zbiornik w systemie odzyskiwania wody (Recycle Filter Tank Assembly). Stary zbiornik był przeznaczony do zabrania na Ziemię. Oleg Kotov wymienił natomiast wadliwy zawór systemu usuwania dwutlenku węgla w rosyjskiej części stacji.

Scorus

  • Gość
Odp: STS-130 (opis)
« Odpowiedź #6 dnia: Lipca 14, 2010, 01:47 »
FLIGHT DAY 11
11 dnia lotu, 18 lutego astronauci przenosili regały do modułu Tranquility. Był to dodatkowy dzień misji, dodany po jej rozszerzeniu. Na początku dnia astronauci rozmawiali z prezydentem Barackiem Obamą. Odpowiadali też na pytania uczniów. Potem załoga zajmowała się przenoszeniem regałów z modułu Destiny. Steve Robinson najpierw odłączył dwa regały systemu odzyskiwania wody WRS 1 i 2. Następnie astronauci przenieśli je do Tranquility, gdzie zostały zainstalowane na stałe. Jeff Williams przygotował w tym czasie do przeniesienia toaletę (Waste and Hygiene Comptiment - WHC), która potem również została zamontowana w Tranquility.

Po przerwie na posiłek astronauci podłączali rury i kable w regałach WRS. Następnie w Tranquility umieścili regał systemu generującego tlen (Oxygen Generation System Rack). System ten wytwarza tlen, który jest następnie wprowadzany do atmosfery na stacji. Uzupełnia tlen tracony podczas eksperymentów, używania śluz powietrznych, wycieków oraz usuwania dwutlenku węgla. W jego skład wchodzi generator tlenu (Oxygen Generation Assembly) oraz moduł zasilania (Power Supply Module). Generator tlenu poddaje elektrolizie wodę pochodzą z systemu odzyskiwania wody. Tlen jest wprowadzany do atmosfery stacji, a wodór jest usuwany na zewnątrz. Moduł zasilania dostarcza energii elektrycznej zasilającej generator. System ten może produkować tlen w różnych ilościach. Może pracować ciągle lub cyklicznie. W czasie działania ciągłego może wytworzyć do 9 kg tlenu na dzień, a podczas pracy cyklicznej - do 5.5 kg na dzień.

Podłączanie wszystkich regałów przebiegło bardzo sprawnie i podczas dnia zostały one uruchomione. Kontrola misji konfigurował je następnie pod oprogramowaniem systemu komputerowego Tranquility.

O godzinie 07:08 UTC rozpoczęty został manewr podniesienia obity stacji za pomocą silników RCS wahadłowca. Zajmowali się tym George Zamka i Terry Virts. Manewr składał się z 3 części. Pierwsza część polegała na zmianie orientacji przestrzennej.  Silniki pracowały wtedy 5 minut i spowodowały zmianę szybkości rzędu 0.2 m/s. Właściwy manewr podniesienia orbity rozpoczął się o 07:31 UTC. Trwał 33 minuty, a zmiana szybkości wyniosła 0.5 m/s. O 08:16 przeprowadzono manewr powrotu do pierwotnej orientacji. Trwał on 5 minut, a zmiana szybkości wyniosła 0.1 m/s. Cała operacja pozwoliła na podniesienie orbity stacji o 2.1 km. Zmodyfikowana orbita charakteryzowała się wysokością apogeum 219 mil. Perygeum znalazło się na wysokości 208 mil.

Podczas dnia astronauci przenosili też na stację wyposażenie z pokładu środkowego wahadłowca. Transfer wyposażenia był już ukończony w 75%. Ponadto do zbiorników śluzy Quest przepompowano 24 funty tlenu. Robert Behnken i Nicholas Patrick rekonfigurowali też skafandry EMU przed ich przeniesieniem na pokład wahadłowca. Pakowali również narzędzia wykorzystane podczas spacerów kosmicznych.

Astronauci kontynuowali też prace w module Cupola. Poprzedniego dnia wystąpiły problemy z dopasowaniem paneli na ścianach pierścienia podstawowego tego modułu. Ich montaż wymagał usunięcia kilku zatrzasków. Ponadto nie pasował do nich jeden z zaworów. Z tego powodu konieczne było wywiercenie otworu w jednym z paneli. Przed zakończeniem konfiguracji wnętrza modułu Cupola nie można było przenieść do niego stacji sterowniczej CanadArm2. Z tego powodu jej przeniesienie musiało zostać wykonane już po odcumowaniu wahadłowca.

FLIGHT DAY 12
12 dnia lotu, 19 lutego nastąpiło pożegnanie załogi na ISS. Na początku dnia George Zamka, Kathryn Hire i Stephen Robinson przenosili ostatnie elementy wyparzenia na pokład wahadłowca. Były to próbki z eksperymentów wykonanych na ISS, skafandry EMU oraz narzędzia używane podczas spacerów kosmicznych. Jeff Williams, Maxim Suraev, Oleg Kotov, Timothy Creamer i Soichi Noguchi wzięli udział w konferencji prasowej, podczas której odpowiadali na pytania zadawane przez reporterów zgromadzonych  centrach NASA i w Tokio.

Jeff Williams i George Zamka przecięli też wstęgę przy włazie do modułu Cupola, oficjalnie otwierając go. Umieścili w nim też pojemnik z małą skałą księżycową zebraną w trakcie misji Apollo 11. Skała ta została wcześniej zabrana też na szczyt Mt. Everestu przez Scotta Parazynskiego. Moduł Cupola został dedykowany astronaucie Charlesowi Lacy Veachwi, który odegrał istotną rolę we wczesnym etapie jego projektowania.  Uczestniczył w misjach STS-39 (Discovery) w 1991r i STS-52 (Columbia) w 1992r. Zmarł na raka w 1995r.

W module Quest Robert Behnken i Nicholas Patrick  składali narzędzia pozostawione na stacji. W łączniku PMA 3 przywrócono normalne ciśnienie. Jego wnętrze było teraz przeznaczone do roli magazynu. Astronauci sprawdzili też narzędzia używane podczas odcumowania.

Następnie załogi stacji i wahadłowca Endeavour spotkały się w module Harmony, gdzie nastąpiła krótka ceremonia pożegnalna. Załoga promu przeszła potem  na pokład wahadłowca. Włazu pomiędzy promem a PMA 2 zostały zamknięte o godzinie 08:08 UTC. Zakończyło to okres wspólnych działań, który trwał 9 dni i 52 minuty. W czasie dnia wykonane zostały testy szczelności włazów, a w mechanizmie ODS zainstalowana została kamera przeznaczona do użycia w trakcie odcumowania. Odcumowanie od stacji było zaplanowane na następny dzień.

Tymczasem inżynierowie związani z ISS starali się rozwiązać problem ze zbiornikiem zanieczyszczonej wody w systemie odzyskiwania wody WRS. Po przeniesieniu tego systemu do modułu Tranquility wystąpiły w nim nieszczelności. Po uruchomieniu WRS normalną procedurą był transfer około pół litra moczu z toalety do tego zbiornika. Po normalnym wzroście ciśnienia w zbiorniku zaobserwowano jego spadek, co świadczyło o przecieku. Po rekonfiguracji systemu i ponownym napełnieniu zbiornika 19 lutego takie zachowanie wystąpiło ponownie. Możliwe było, że mocz przepłynął przez zawór ponownie do instalacji doprowadzającej, albo wyciekł na zewnątrz zbiornika. Ponieważ nie obserwowano wycieków z regałów WRS druga możliwość była mało prawdopodobna. Otworzenie obudowy regałów i inspekcja zaworów została zaplanowana na następny dzień. Na stacji znajdowały się części zamienne pozwalające na rozwiązanie wielu rodzajów problemów z tym systemem. Toaleta pozowała sprawna, ale przez naprawieniem WRS mocz był składowany w rosyjskich zbiornikach.

Scorus

  • Gość
Odp: STS-130 (opis)
« Odpowiedź #7 dnia: Lipca 14, 2010, 01:47 »
FLIGHT DAY 13
13 dnia lotu, 20 lutego wahadłowiec Endeavour odcumował od stacji. Na początku dnia astronauci skonfigurowali sieć komputerową wahadłowca i jego system nawigacyjny do odcumowania. Panele słoneczne w amerykańskiej części ISS zastały ustawione w pozycji zapobiegającej zanieczyszczeniu przez silniczki wahadłowca. Za pomocą silniczków wahadłowca stacja została ustawiona w orientacji przestrzennej właściwej do odcumowania, czyli z orbiterem skierowanym do kierunku ruchu. Podczas wspólnej fazy misji do kierunku ruchu był skierowany kompleks rosyjski, dzięki czemu osłona termiczna wahadłowca była mniej narażona na zderzenia z odłamkami orbitalnymi. Po manewrze zmiany orientacji zablokowane zostały też panele modułu Zvezda. Następnie około godziny 00:10 UTC uruchomiono zasilanie systemu ODS. Endeavour odłączył się od łącznika PMA 2 o godzinie 00:54 UTC, po 9 dniach, 19 godzinach i 48 minutach od zadokowania. Odcumowanie miało miejsce w czasie nocy orbitalnej, gdy oba statki przelatywały na wysokości 208 mil ponad Oceanem Atlantyckim. Wahadłowiec został odepchnięty przez mechanizm sprężynowy na odległość 2 stóp. Następnie Terry Virts oddalił go na odległość około 400 stóp od stacji używając silników RCS uruchomionych w sposób pulsacyjny.  Szybkość oddalania wynosiła 0.3 stopy na sekundę. Po oddokowaniu wyłączono zasilanie ODS.

W odległości 600 stóp rozpoczęty został manewr oblotu stacji.  Przebiegał już w świetle słonecznym, niedługo po wschodzie Słońca. Oblot miał na celu zebranie dokładnej dokumentacji fotograficznej ISS w nowej konfiguracji, która pozwalała na wyszukanie ewentualnych uszkodzeń na jej powierzchni. Tak jak podczas poprzednich misji, wahadłowiec Endeavour rozpoczął przelot w pozycji z ładownią skierowaną w stronę PMA 2. Następnie przeleciał nad stacją, za modułem Zvezda, pod stacją i zajął pozycję wyjściową przed PMA 2. W czasie wschodu Słońca nad Rosją wahadłowiec rzucał cień na panele słoneczne ISS. Podczas oblotu śledzenie Słońca wznowiły rosyjskie panele słoneczne, a następnie amerykańskie. Potem ISS została ponowie ustawiona w standardowej orientacji przestrzennej.

Po oblocie, o godzinie 02:02 UTC załoga wahadłowca wykonała pierwszy manewr silnikowy, który oddalił wahadłowiec od ISS. Zmiana szybkości wyniosła 1.5 stopy na sekundę. Wahadłowiec oddalał się od ISS z szybkością 4.16 stopy na sekundę. O godzinie 02:31 UTC wykonany został drogi manewr separacyjny, który zwiększył tempo oddalania się wahadłowca od kompleksu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Zmiana szybkości wyniosła 3 stopy na sekundę. Manewrami tymi zajmował się Virts. Po oddaleniu wahadłowca od ISS załoga wykonała testy diagnostyczne ogniwa paliwowego nr 2, które wcześniej nie przeszło standardowych testów. Wydawało się jednak, że pracuje prawidłowo.

Dalsza część dnia była poświęcona na przegląd stanu osłony termicznej za pomocą OBSS. Zajmowali się tym George Zamka, Terry Virts i Kay Hire. Przegląd miał na celu wyszukanie ewentualnych uszkodzeń wywołanych przez śmieci orbitalne lub mikrometeoroidy. Po podniesieniu OBSS z jego mocowania na brzegu ładowni za pomocą ramienia RMS załoga wykonała skanowanie krawędzi przedniej skrzydła prawego. Potem wykonane zostało skanowanie pokrycia RCC w obszarze dziobowym orbitera. Ostatnim etanem inspekcji było skanowanie przedniej krawędzi lewego skrzydła. Steve Robinson zastąpił wtedy Kay Hire. Po zakończeniu przeglądu OBSS został ponownie umieszczony w ładowni, chociaż pierwotnie było to planowane na początek następnego dnia. Podczas przeglądu nie znaleziono żadnych wyraźnych uszkodzeń, ale przesłane na Ziemię dane wymagały analiz.

W czasie dnia astronauci pakowali też sprzęt stosowany w tracie spacerów kosmicznych. Na ISS Jeffrey Williams i Timothy Creamer wykonali szczegółowy przegląd regałów systemu WRS.

Tymczasem na Ziemi monitorowana była pogoda zarówno w KSC jak i w bazie Edwars (Edward Air Force Base - EAFB) w Kalifornii. W obu miejscach lądowania prognozy pogody na dzień zakończenia misji (22 lutego) były niekorzystne. Na Florydzie przewidywano wystąpienie rozproszonych chmur na wysokościach 4 000 i 12 000 stóp, przerywanej powłoki chmur na wysokości 25 000 stóp, widoczność rzędu 7 mil, wiatry z południa o szybkości 10 węzłów (w porywach 14 węzłów), oraz możliwość wystąpienia opadów w odległości mniejszej niż 30 mil od miejsca lądowania. W Kalifornii również zapowiadano intensywne opady w odległości mniejszej niż 30 mil od bazy, przerywane powłoki chmur na wysokościach 3 000 i 6 000 stóp, pełne zachmurzenie na wysokości 10 000 stóp, widoczność 7 mil oraz wiatry południowe o szybkości 8 węzłów (w porywach 12 węzłów). Wahadłowiec mógł pozostawać na orbicie maksymalnie do 24 lutego. Zwykle lądowania nie odkładano do ostatniego dnia, aby zapewnić czas na rozwiązanie ewentualnych problemów technicznych. Lądowanie powinno więc odbyć się najpóźniej 23 lutego. Planowanie następnych dni przeprowadzono tak, aby zapewnić maksymalną możliwą ilość okazji do deorbitacji.

FLIGHT DAY 14
14 dnia lotu, 21 lutego na pokładzie wahadłowca trwały przygotowania do lądowania. Na początku dnia Terry Virts i Stephen Robinson wyłączyli i złożyli ramię RMS. Następnie George Zamka wykonał testy ruchomości powierzchni aerodynamicznych. W tym celu uruchomiony został system APU-1, a następnie odbyły się testy sterolotek zgodne z zaplanowanym profilem testu. Potem załoga prowadziła testy różnorodnych systemów używanych w trakcie lądowania. Objęły one systemy nawigacyjne, przełączniki w kokpicie, wskaźniki, oraz system sterowania kołami dziobowymi. W dalszej kolejności uruchomiono przeprowadzony został test systemu RCS, zarówno w przedniej jak i tylnej części orbitera. W jego ramach po kolei uruchamiane były wszystkie silniczki. Wszystkie testy przebiegły pomyślnie. W czasie dnia astronauci pakowali też wyposażenie. Udzielili też wywiadu dla CNN, CNN Espanol i Univision. Pod koniec dnia antena pasma Ku została wyłączona i złożona.

Tymczasem na Ziemi zakończyły się analizy danych zebranych podczas skanowania osłony termicznej za pomocą OBSS po odcumowaniu. Nie znaleziono żadnych uszkodzeń.

Lądowanie było zaplanowane na 22 lutego. Na ten dzień prognozy pogody nadal były niekorzystne dla Florydy (przerywana powłoka chmur na wysokościach 6,000, 12,000 i 25,000 stóp oraz opady  w odległości mniejszej od 30 mil) i bazy Edwards (opady oraz przerywane powłoki chmur na wysokościach 3 000 i 6 000). 23 lutego spodziewano się jednak poprawy pogody w Edwards. Na 22 lutego przygotowano zarówno miejsce lądowania na Florydzie i w bazie Edwards (Edward Air Force Base - EAFB) w Kalifornii. Tego dnia istniały 4 okazje do lądowania - 2 w KSC (na orbicie 217 i 218) i 2 w Edwards  (na orbicie 219 i 220).

Scorus

  • Gość
Odp: STS-130 (opis)
« Odpowiedź #8 dnia: Lipca 14, 2010, 01:48 »
LANDING DAY
22 lutego miało miejsce lądowanie. Na początku dnia astronauci skonfigurowali bezwłasnościowy system pomiarowy układu nawigacyjnego. Następnie chłodzenie zostało przełączone z radiatorów na system odparowujący wodę.  Pogoda zarówno w KSC jak i w Edwards nadal nie pozwalała na lądowanie. Drzwi ładowni zostały zamknięte o godzinie 23:48 UTC. Niedługo potem pakiet oprogramowania OPS-2 używany podczas lotu orbitalnego został zastąpiony pakietem OPS-3 stosowanym w czasie lądowania. Potem wahadłowiec został ustawiony w orientacji poprawiającej łączność z satelitami TDRS. Dezaktywowano też szperacze gwiazd w części dziobowej wahadłowca i zamknięto ich klapy.

Pogoda na Florydzie zaczęła się poprawiać. Nie występowało już ryzyko opadów deszczu, ale nadal przeszkodą było zachmurzenie. Później chmury rozproszyły się częściowo i warunki atmosferyczne nie łamały już przepisów bezpieczeństwa. Wydana została więc zgoda na lądowanie w KSC podczas pierwszej okazji, na orbicie 217.

O godzinie 02:11 UTC Terry Virts aktywował pierwszy z 3 systemów APU. O 02:14:47 UTC rozpoczęty został manewr deornitacji za pomocą silników systemu OMS. Trwał on 2 minuty i 34 sekundy, a zmiana szybkości wyniosła 90 m/s. Za zejście z orbity odpowiedzialni byli Zamka i Virts. W czasie manewru wahadłowiec przelatywał na wysokości 218 mil ponad Oceanem Indyjskim na wschód od Malezji.

O godzinie 02:20 UTC rozpoczęto zmianę orientacji przestrzennej na właściwą do wejścia w atmosferę. Minutę później rozpoczęto zrzut nadmiaru paliwa z systemu RCS. Trwało to 12 minut. Potem wahadłowiec przeleciał nad zachodnią Australią. O 02:37 UTC uruchomiony został ostatni system APU. O 02:40 UTC wahadłowiec znajdował się już w odpowiedniej orientacji. Zamiast orientacji odpowiedniej dla deorbitacji (z opuszczoną częścią przednią i częścią tylną skierowaną do przodu) był ustawiony w orientacji z częścią przednią podniesioną o 40 stopni i skierowaną do przodu. O godzinie 02:49 UTC wahadłowiec po raz pierwszy odczuł wpływ atmosfery. W tym czasie przelatywał na wysokości 400 000 stóp ponad południowym Pacyfikiem. Szybkość wynosiła 25 machów.

Podczas lotu atmosferycznego wahadłowiec Endeavour przeleciał ponad Pacyfikiem, gdzie o 02:56 UTC rozpoczęty został pierwszy z 4 skrętów pozwalających na szybsze wytracenie energii kinetycznej. Potem prom przeleciał nad El Salvador, półwyspem Jukatan i okolicami zachodniego skraju Kuby. Następnie przeciął wybrzeże Florydy nad Naples. Na 7 minut przed lądowaniem rozłożone zostały należące do układu nawigacyjnego próbniki powietrza mierzące szybkość i kierunek wiatru. Znajdowały się one w przedniej części pojazdu. W dalszej kolejności prom przeleciał nad miejscowością Titusville, rzeką Indian River i wyspą Merritt.

O godzinie 03:16 George Zamka rozpoczął ręczne sterowanie wahadłowcem wykonując skręt o 234 stopnie nad Atlantykiem. Nakierował on pojazd na pas 15 SLF (Shuttle Landing Facility) przebiegającym z północnego zachodu na południowy wschód. O 03:20 UTC Terry Virts rozłożył podwozie. Manewr lądowania przebiegało bez żadnych problemów. Lądowanie (dotknięcie pasa przez koła główne) zostało odnotowane o godzinie 03:20:31 UTC. Było to 73 lądowanie wahadłowca na Florydzie i 23 nocne lądowanie w historii programu wahadłowców.

PODSUMOWANIE
Misja STS-130 oznaczona w grafiku wypraw na ISS jako lot 20A trwała 13 dni, 18 godzin, 6 minut i 24 sekundy. W tym czasie wahadłowiec Endeavour przebył dystans 5.7 miliona mil podczas 217 orbit. W ramach misji na stację dostarczono łącznie 34 695 funtów sprzętu i materiałów, z czego moduł Tranquility stanowił 29 788 funtów, moduł Cupola - 3 594 funtów, a zapasy i woda - 1 313 funtów. Masa stacji po zakończeniu misji wynosiła 799 045 funtów. Pod względem masy stacja była już ukończona w 90%. Tworzenie wewnętrznej przestrzeni ciśnieniowej było ukończone w 98%. Przestrzeń wewnętrzna miała objętość 28 947 stóp sześciennych, z czego przestrzeń życiowa stanowiła 12 420 stóp sześciennych. Wszystkie zadania podczas lotu zostały wykonane bez większych problemów. Po zainstalowaniu modułu Tranquility zwiększył się komfort życia na stacji, dzięki przeniesieniu do niej głównych systemów podtrzymywania życia, które do tej pory zajmowały miejsce w laboratorium Destiny. Moduł Cupola znacznie zwiększył też możliwości obserwacji prac na zewnątrz stacji oraz obserwacji Ziemi.

Polskie Forum Astronautyczne

Odp: STS-130 (opis)
« Odpowiedź #8 dnia: Lipca 14, 2010, 01:48 »