Mars Reconnaisance Orbiter (MRO)

[ekoplaneta]

W ubiegłym roku na Amazonis Planitia spadł meteoryt i wybił krater. Nic dziwnego nie byłoby w tym wydarzeniu gdyby nie to, że jego upadek zarejestrował InSight a co jeszcze ważniejsze upadek meteorytu spowodował wyrzucenie resztek lodowej wiecznej zmarzliny na powierzchnię planety. A Amazonis Planitia leży w dużej mierze w równikowych okolicach Planety. Lód pochodzi z głębokości około 27 metrów jeśli pamięć mnie nie myli 



https://www.marsdaily.com/reports/Meteorite_that_smashed_into_Mars_shook_planet_NASA_says_999.html

[Jarek]

W artykule piszą o 21 m głębokości, a poziomy zasięg wyrzuconych brył lodu ok. 150 m. Zdjęcie zrobione (MRO) w ciągu 24 h po impakcie.
Dzięki Adam za tego newsa, bo to jest duża (w sensie wagi odkrycia) rzecz... Pytanie tylko, czy to lód wodny, czy może jakiś mikst H₂O-CO₂
Pozdrawiam
-J.

[gszczepa]

To byłoby ciekawe miejsca na badania powierzchniowe. Całkiem fajna odkrywka i nawet nie trzeba przywozić koparki, piękna, świeża i gotowa.

[Slavin]

Powstała dotychczas najdokładniejsza interaktywna mapa powierzchni Marsa.

Na ilustracji: Globalna mozaika powierzchni Marsa jest szczególnie przydatna do wykrywania kraterów uderzeniowych.

Źródło: NASA/JPL-Caltech/MSSS



Najnowszy globalny obraz powierzchni Marsa o rozdzielczości 5,7 terapiksela oferuje 20-krotny wzrost rozdzielczości i pozwala dostrzec na powierzchni czerwonej planety elementy o wielkości pięciu metrów.

Laboratorium Wizualizacji Planetarnej Bruce'a Murraya w Caltech opublikowało obraz Marsa o rozdzielczości 5,7 terapiksela i rozdzielczości pięciu metrów na piksel.
Obraz ten powstał poprzez połączenie 110 000 pojedynczych zdjęć wykonanych przez kamerę na pokładzie sondy Mars Reconnaissance Orbiter i obejmuje on 99,5 procent powierzchni Marsa między 88° szerokości geograficznej południowej a 88° północnej. Pozostałe 0,5 procent albo nie zostało zobrazowane w ogóle, albo nie zostało zobrazowane z wystarczająco wysoką jakością do czasu utworzenia tej mozaiki.

Stworzenie obrazu zajęło sześć lat i dziesiątki tysięcy godzin pracy. Użytkownicy mogą uzyskać do niego dostęp za pośrednictwem interaktywnego interfejsu o nazwie SceneView, umożliwiającego eksplorację powierzchni Marsa. Mozaika stanowi 20-krotny wzrost rozdzielczości w porównaniu z poprzednim globalnym zdjęciem Marsa o najwyższej rozdzielczości.



Nowy globalny obraz Marsa i składające się na niego warstwy danych pozwalają badać planetę jak nigdy dotąd. Źródło: NASA/JPL-Caltech/MSSS.

Osoby, które mają dostęp do obrazu, mogą go przeglądać w interaktywnym interfejsie o nazwie SceneView, opracowanym przez Esri, firmę zajmującą się systemami informacji geograficznej. Ten interfejs pozwala na eksplorację całej Czerwonej Planety i badanie pojedynczych małych klifów i wzgórz.

Podczas gdy naukowcy dysponują pojedynczymi zdjęciami lokalizacji na Marsie w wyższej rozdzielczości, najwyższa rozdzielczość dostępna wcześniej w skali globalnej wynosiła 100 metrów na piksel w porównaniu do 5 metrów na piksel w przypadku nowej mozaiki. Oznacza to 20-krotny wzrost rozdzielczości w obu wymiarach powierzchni Marsa, dostarczając 400 razy więcej informacji dla danego obszaru.



Nowa globalna mozaika, pokazana w szczegółowym przykładzie po lewej, jest zszyta ze zdjęć zrobionych przez kamerę MRO, która rejestruje powierzchnię Marsa w postaci długich pasków. Proces ten ukazano na obrazie po prawej stronie, pokazując, jak połączono części obrazów CTX. Źródło: NASA/JPL-Caltech/MSSS.

Aby skonstruować obraz, Dickson i jego współpracownicy wykorzystali algorytm dopasowywania cech, który wyrównał wszystkie obrazy i połączył nakładające się ze sobą obrazy, znajdując między nimi linię najmniejszego kontrastu i łącząc je razem jak kawałki układanki.

„To nieniszczące przetwarzanie” — mówi Dickson. „Nie zacieramy granic, aby wygładzić połączenie. Zamiast tego znajdujemy najlepszą możliwą linię łączącą dwa obrazy”.

Co ważne, mapa tej układanki oferuje pełną identyfikowalność każdego piksela z jego obrazem macierzystym.

Proces działał dobrze w przypadku zdecydowanej większości ze 110 000 obrazów CTX, które Dickson pobrał z archiwum misji MRO. Pozostała część, około 13 000 obrazów, musiała zostać zszyta ręcznie – był to pracochłonny proces prowadzony przez trzy lata. Cienka atmosfera Marsa tworzy chmury i burze pyłowe, które wpływają na jakość obrazu powierzchni i uniemożliwiają komputerom automatyczne wyrównanie niektórych obrazów, co wymaga ogromnego nakładu ręcznej pracy.

„Pracowałem nad tym przez sześć lat, ale zespół MRO spędził ostatnie kilka dekad, aby było to w ogóle możliwe” - mówi Dickson. „A badawcza misja kosmiczna wciąż tam jest, robiąc wspaniałą naukę!”

Więcej informacji:

https://murray-lab.caltech.edu/CTX/V01/SceneView/intro_c.html

https://murray-lab.caltech.edu/CTX/

[Slavin]

NASA nauczyła swoją sondę badawczą MRO nowych sztuczek. Oto, co teraz ona widzi pod powierzchnią Marsa.



Nawet po niemal dwóch dekadach pracy wokół Czerwonej Planety, sonda badawcza Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) wciąż potrafi zaskoczyć. Dzięki odważnemu manewrowi i sprytowi inżynierów sonda badawcza NASA zyskała nowe możliwości badania tego, co znajduje się pod powierzchnią Marsa, otwierając przed naukowcami kolejne rozdziały marsjańskiej historii geologicznej.

Wystrzelony w 2005 roku orbiter MRO już od dwóch dekad odgrywa kluczową rolę w badaniach Marsa. Z pomocą jego instrumentów zidentyfikowano m.in. potencjalne miejsca lądowania, zaobserwowano zmiany sezonowe oraz ślady dawnej obecności wody. Choć ta sonda została zaprojektowana tak, żeby wykonywać niewielkie manewry na orbicie wokół Czerwonej Planety (maksymalnie 30 stopni), i tak każdy jej manewr wymagał precyzyjnego planowania, żeby nie zakłócać działania pięciu instrumentów naukowych znajdujących się na jej pokładzie.

W 2023 roku i w 2024 roku zespół inżynierów NASA wykonał jednak prawdziwy przełom: opracowano nowy, znacznie bardziej zaawansowany manewr, polegający na przechyleniu orbitera o 120 stopni - niemal do pozycji „do góry nogami”. Dzięki tej zmianie jeden z kluczowych instrumentów MRO, radar SHARAD (Shallow Radar), może teraz wysyłać fale radarowe bezpośrednio w stronę powierzchni Marsa, unikając zakłóceń powodowanych przez konstrukcję sondy.

Efekty tego manewru są imponujące. Sygnały radarowe stały się nawet dziesięciokrotnie silniejsze, co pozwoliło uzyskać znacznie wyraźniejszy obraz warstw lodu i skał zalegających 1–2 km pod powierzchnią planety. To szczególnie istotne dla naukowców analizujących przeszłość geologiczną Marsa oraz planujących przyszłe misje załogowe, które będą wymagały dostępu do zasobów wody.

Dotychczas radar SHARAD miał ograniczoną skuteczność ze względu na umiejscowienie jego anten z tyłu sondy, co było kompromisem na rzecz widoczności dla instrumentów zainstalowanych z przodu, takich jak kamera HiRISE. Niestety, fale radarowe często odbijały się od konstrukcji MRO, zaburzając dane. Dopiero nowy manewr pozwolił „uwolnić” SHARAD od tych ograniczeń.

Tak drastyczne przechyły mają jednak swoją cenę. W czasie ich trwania panele słoneczne badawczej sondy tracą możliwość śledzenia Słońca, a antena wysokiego zysku przestaje komunikować się z Ziemią. Dlatego każdy taki manewr poprzedzany jest szczegółową analizą energetyczną i operacyjną. Obecnie wykonuje się je najwyżej raz lub dwa razy do roku, choć inżynierowie pracują nad optymalizacją całego procesu.

Na nowej strategii zyskują również inne instrumenty. Mars Climate Sounder, odpowiedzialny za pomiary temperatury atmosfery i zawartości pyłu, musiał zmienić tryb działania po awarii mechanizmu gimbala w 2024 roku. Zamiast poruszać się niezależnie, instrument zaczął polegać na standardowych obrotach samej sondy. Dzięki temu naukowcy mogli kontynuować pomiary naukowe, jak i niezbędną kalibrację.

Mars Reconnaissance Orbiter pokazuje, że nawet po wielu latach intensywnej eksploatacji, badawcza sonda kosmiczna może dostarczać nowych danych, o ile podejdzie się do niej z kreatywnością i elastycznością. MRO, choć to już sędziwa sonda badawcza, wciąż zaskakuje - a jej trzecia dekada na okołomarsjańskiej orbicie zapowiada się równie fascynująco jak pierwsza.

https://www.pulskosmosu.pl/2025/06/sonda-mro-mars-reconnaissance-orbiter-nowy-manewr/