TO Aubakirow - 27.07.1946

[mss]

Toktar Ongarbajewicz Aubakirow / Токтар Онгарбаевич Аубакиров

Stephane SEBILE @spacemen1969
27 juillet

Joyeux anniversaire (79) à Toktar Aubakirov 🎂🎂🎂
(1 vol : Soyouz TM-13 - soviétique lors de son vol en octobre 1991. Mais considéré après son vol comme le 1er kazakh dans l'espace - le Kazakhstan étant indépendant depuis décembre 1991)

https://twitter.com/spacemen1969/status/1949228736731042303

[Orionid]

Toktar Ongarbajewicz Aubakirow został wyselekcjonowany w ramach Grupa kosmonautów Kazachstanu (1991).

Jest 256. człowiekiem w kosmosie oraz 1. Kazachem.

Odbył 1 lot kosmiczny:
02.10.1991-10.10.1991 Sojuz TM-13 Mir OE-10/Austromir/Kazachstan-kosmos Donbass / Sojuz TM-12 Mir OE-9/Juno Ozon 007:22:12:40

Lotem dowodził Aleksandr Aleksandrowicz Wołkow.

27.07.1946 urodził się we wsi kołchoz im. 1 Maja, w rejonie karkaraly, obwód karagandyjski, w republice Kazachstanu.

W języku kazachskim imię Toktar oznacza „długo oczekiwany”.
Przyszły kosmonauta otrzymał je, ponieważ był pierwszym synem w rodzinie po dwóch córkach.

1956 pracował jako pomocnik operatora kombajnu na stacji maszyn i ciągników.

1961 wstąpił do sekcji spadochronowej DOSAAF, gdzie uzyskał kwalifikacje 3. kategorii.

1962–1965 pracował jako tokarz w zakładzie odlewniczo-mechanicznym w Temirtau.

1963 przeniósł się do sekcji pilotów Centrum Szkolenia Lotniczego w Karagandzie.

1969 ukończył Armawirską Wyższą Wojskową Szkołę Lotniczą im. Krasnoznamennego z kwalifikacją „wojskowy pilot-inżynier”.

11.1969 rozpoczął służbę jako pilot.

1972 został dowódcą eskadry lotniczej w Komsomolsku nad Amurem (Daleki Wschód) i latał na SU-15.

01.1975 został przeniesiony z Sił Zbrojnych do rezerwy w stopniu kapitana.

05.1976 ukończył Szkołę Pilotów Doświadczalnych Instytutu Badań Lotniczych Ministerstwa Przemysłu Lotniczego z kwalifikacjami „pilot doświadczalny 3. klasy”.

05.1976 rozpoczął pracę jako pilot doświadczalny w fabryce samolotów w Ułan-Ude.

08.1976-12.1990 pracował jako pilot doświadczalny w Biurze Konstrukcyjnym im. A.I. Mikojana i był zastępcą głównego pilota tego Biura.
Przeprowadził testy samolotów MiG-29 („9-14”) (13.02.1985), MiG-31M/2 („052”) (27.12.1986), MiG-29M/2 (1987), MiG-29K („9-31”) (23.06.1988), MiG-31B (30.06.1989).
Uczestniczył w testach samolotów MiG-23, MiG-25, MiG-27, MiG-29, MiG-31 i ich modyfikacjach.

Przeprowadzał testy tankowania paliwa w MiG-31.

Był członkiem brygady doświadczalnej marynarki wojennej, latał nad morzem na samolotach MiG-21, MiG-23, MiG-29 – zarówno w parach, jak i na pojazdach bojowych.

Spędził dużo czasu w Saki, w Nikołajewie, aktywnie uczestnicząc w rozwoju części lotniskowca i wszystkich aspektach tworzenia krążownika lotniskowcowego.

1979 ukończył wieczorowe studia w filii Moskiewskiego Instytutu Lotniczego im. S. Ordzonikidze w Żukowskim, uzyskując tytuł inżyniera aerohydromechanika.

26.05.1980 został mianowany majorem rezerwy.

1985 po raz pierwszy otrzymał propozycję zostania kosmonautą, ale odmówił, nie chcąc rezygnować z pracy naukowej.

31.10.1988 został odznaczony medalem Złotej Gwiazdy Bohatera Związku Radzieckiego i Orderem Lenina.

01.11.1989 jako drugi w ZSRR (40 minut po Wiktorze Pugaczowie na Su-27K), wylądował na samolocie MiG-29K na lotniskowcu Tbilisi (który po przyjęciu do Marynarki Wojennej ZSRR otrzymał imię Admirała Floty Związku Radzieckiego Kuzniecow).

01.11.1989 półtorej godziny po lądowaniu, jako pierwszy w ZSRR wystartował z trampoliny lotniskowca.

04.1990 został wybrany na deputowanego Rady Najwyższej Kazachskiej SRR XII kadencji.

20.05.1990 został mianowany podpułkownikiem rezerwy.

06.11.1990 został uhonorowany tytułem "Zasłużony pilot doświadczalny ZSRR".

Pod koniec 1990 został wybrany do udziału w programie lotów kosmicznych w Kazachstanie.

21.01.1991 jego kandydatura została pilnie rozpatrzona i zatwierdzona przez Państwową Komisję Medyczno-Biologiczną, a dopiero potem skierowano go na badania lekarskie do Instytutu Problemów Biomedycznych, które pomyślnie przeszedł, otrzymując zgodę lekarzy (choć z pewnymi uwagami).

20.05.1991-10.07.1991 odbywał szkolenie do lotu w ramach programu kazachskiej ekspedycji wizytującej jako kosmonauta badacz załogi głównej razem z Walerijem Grigorjewiczem Korzunem i Aleksandrem Aleksandrowem, zaplanowanej na 11.1991.

10.07.1991 ze względów oszczędnościowych, decyzją Państwowej Komisji, szkolenie zostało przerwane, a załoga rozwiązana z powodu ujednolicenia lotów w ramach programów kazachskiego i radziecko-austriackiego.

17.07.1991-13.09.1991 kontynuował szkolenie do lotu w ramach programu kazachskiego i programu Austromir-91 jako pierwszy kosmonauta badacz w składzie załogi głównej razem z Aleksandrem Aleksandrowiczem Wołkowem i Franzem Arturem Viehböckiem.

13.09.1991 po zakończeniu bezpośredniego przygotowania do lotu i ogólnego szkolenia kosmicznego, decyzją Międzyresortowej Komisji Kwalifikacyjnej przyznano mu kwalifikacje „kosmonauta-testowy”.

10.1991 został mianowany pułkownikiem rezerwy.

1991 został odznaczony Orderem Rewolucji Październikowej.

1991 został uhonorowany tytułem "Pilot-kosmonauta ZSRR".

1992 został odznaczony "Złotym Krzyżem Republiki Austrii".

02.1992 został pierwszym wiceprzewodniczącym Państwowego Komitetu Obrony Republiki Kazachstanu.

1992 został mianowany generałem dywizji Lotnictwa Republiki Kazachstanu.

04.1993 rozpoczął pełnienie funkcji dyrektora generalnego Narodowej Agencji Lotnictwa i Kosmonautyki Republiki Kazachstanu.

05.1994 został wybrany do Rady Najwyższej Republiki Kazachstanu XIII kadencji.

15.10.1994 został uhonorowany tytułem  "Pilot-kosmonauta Kazachstanu".

1995 został uhonorowany tytułem "Bohater Ludowy Kazachstanu – Chałyk Kaharmany".

1995 został odznaczony medalem Złotej Gwiazdy Bohatera Republiki Kazachstanu.

05.1996 został doradcą prezydenta Republiki Karelii ds. obronności, przemysłu zbrojeniowego i kosmosu.

1997 został uhonorowany tytułem "Honorowy Członek Akademii Inżynieryjnej Republiki Kazachstanu"

04.2000 rozpoczął kilkuletnie pełnienie funkcji zastępcy sekretarza Rady Bezpieczeństwa Republiki Karelii.

09.2004 został wybrany do Mażylisu - Parlamentu Republiki Kazachstanu III kadencji w okręgu wyborczym nr 44 (Kyzylorda), uzyskując 57,4% głosów.

Otrzymał tytuł doktora nauk technicznych.

10.2006 otrzymał tytuł Honorowego Profesora Akademii Lotnictwa Cywilnego w Ałmacie (Kazachstan).

24.10.2009 podczas zjazdu zjednoczeniowego, wstąpił w szeregi nowo utworzonej partii opozycyjnej OSDP „Azat”.

Na podstawie Dekret Prezydenta Federacji Rosyjskiej nr 437 z dnia 12.04.2011 został odznaczony medalem „Za zasługi w eksploracji kosmosu”.

W trakcie swojej pracy jako lotnik opanował ponad 50 typów samolotów.

Zasłużony Mistrz Sportu Republiki Kazachstanu, I kategoria w siatkówce.

http://www.spacefacts.de/bios/cosmonauts/english/aubakirov_toktar.htm
http://www.astronautix.com/a/aubakirov.html
https://www.worldspaceflight.com/bios/a/aubakirov-t.php

https://mek.kosmo.cz/bio/ostatni/00256.htm
https://www.kozmo-data.sk/kozmonauti/aubakirov-toktar-ongarbajevic.html
https://www.astronaut.ru/crossroad/259.htm
https://www.april12.eu/otherastron/aubakirov256ru.html

Аубакиров, Токтар Онгарбаевич
https://en.wikipedia.org/wiki/Toktar_Aubakirov
https://pl.wikipedia.org/wiki/Toktar_%C3%84ub%C3%A4kyrow

Association of Space Explorers @ASE_Astronauts 6:30 PM · Jul 27, 2025
#HappyBirthday to ASE member Tokhtar Aubakirov, who flew to space in 1991 aboard Soyuz TM-13 as part of a trip to the Mir space station!

https://twitter.com/ASE_Astronauts/status/1949507640138068005
2022 https://x.com/spacemen1969/status/1552171928487690241
2023 https://x.com/ASE_Astronauts/status/1684579741875970048
2024 https://x.com/spacemen1969/status/1816957416900108624

[Orionid]

Aubakirow jest zaliczany do kosmonautów WNP, ale tak naprawdę poleciał jako kosmonauta ZSRR.
WNP ukształtowało się dopiero 2 miesiące po powrocie kosmonauty z orbity.

Tym niemniej został wybrany w ramach programu lotów kosmicznych w Kazachstanie.
Wg mnie, mogło to być skutkiem erozji oficjalnego monolitu politycznego, za jaki chciał uchodzić ZSRR.

[Orionid]

Pierwszy kosmonauta Kazachstanu.
Po locie Toktar Aubakirow otrzymał honorowe tytuły pilota-kosmonauty ZSRR i pilota-kosmonauty Kazachstanu.

Герой Советского Союза, лётчик-космонавт СССР Токтар Аубакиров принимает поздравления с днём рождения!
27 июля 2026
https://www.gctc.ru/main.php?id=1553

Association of Space Explorers @ASE_Astronauts 4:44 AM · Jul 28, 2026
#ASEspotlight: Tokhtar Aubakirov 💫
ASE member Aubakirov made history in October 1991 as he became the first person from Kazakhstan to go to space when he visited the Mir space station.
Happy 80th birthday, Tokhtar! 🎉

https://twitter.com/ASE_Astronauts/status/2081933749244006874

Abai TV 27.07.2026
Бүгін қазақтың тұңғыш ғарышкері Тоқтар Әубәкіров 80 жаста

Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров 1946 жылы 27 шілдеде Қарағанды облысы Қарқаралы ауданында дүниеге келген.
1988 жылы Кеңес Одағында тұңғыш рет жанармай құйдыру арқылы солтүстік полюске ұшу сапарын ерлікпен орындаған. Осы кезде авиация саласындағы ерен еңбегі үшін Тоқтар Әубәкіровке «Кеңес Одағының Батыры» атағы беріледі.

Бүгінде оның есімі қазақтың тұңғыш ғарышкері ретінде ел тарихында мәңгі сақталады.

https://www.facebook.com/abaitvkz/posts

1962-65жж. Теміртау құйма механикалық зауытында токарь болды. Есімі облыстық Құрмет кітабына алтын әріппен жазылды. Ресей Федерациясындағы Армавир жоғары әскери ұшқыштар училищесін бітірген (1969ж). 1969-75жж. Кеңес Одағы әскери-әуе күштерінің Қиыр шығыс әскери округінде ұшқыш, звено командирі, эскадрилия командирінің орынбасары. Мәскеу ұшқыш сынақшылар мектебін (1976ж.), Мәскеу авиация институтын бітірген (1979ж.). Мәскеудегі А.И.Микоян атындағы Тәжірибелік-конструкторлық бюроның ұшқыш-сынақшы.

Т.Әубәкіров 1988 жылы Кеңес Одағында тұңғыш рет әуеде қонбай ұшаққа 2 рет жанармай құйдыру арқылы Солтүстік полюске ұшу сапарын ерлікпен орындады. 1989 жылы 1-ші болып авиатасушы крейсердің алаңқайшасына «МиГ-29к» реактивті ұшағын үлкен шеберлікпен дәл қондырды. Сондай-ақ ол реактивті ұшақтың 50-ден аса жаңа түрін сынақтан өткізді. 1990 жылы ғарышкерлер құрамына алынды.

http://www.lib.ukgu.kz/component/content/article/509-biografiya-toktara-aubakirova

Халық қаһарманы Тоқтар Әубәкіров 80 жасқа толды