STS-135

[Trinkulo]

Ale porównując np. z filmem Apollo 13, to start promu wydaje się raczej nudny. Ten w środku co chwile lusterkiem sprawdza co tam za nimi się dzieje, ta po lewej przegląda checklist i nie widać żeby to było jakieś szczególnie wymagające fizycznie.

Nie mam pojęcia jakie przeciążenia panowały podczas startu Saturna V (chodź zapewne były większe), ale z tym nagraniem z kamery skojarzyła mi się wypowiedź Harrisona Schmitt'a, kiedy mówił ze podczas startu Apollo 17, wibracje były tak silne, ze jeśli miałby dosięgnąć jakiegoś przełącznika i przełączyć coś na panelu sterowania, nie byłby nawet pewien gdzie dokładnie kładzie rękę i stąd jego wniosek po co te wszystkie symulacje startu (ofc wypowiedź była w żartobliwym tonie). Zastanawia mnie jak jest z tym w promie. Ale to już chyba offtop...

[Air Q]

Zastanawia mnie jak jest z tym w promie. Ale to już chyba offtop...

W tym świetnym dokumencie z 1994r. http://www.imdb.com/title/tt0270655/ Kevin Chilton wspomniał, że mu też literki i cyferki na wyświetlaczach się rozmywały

Znalazłem jeszcze jeden film w stylu space shuttle launch experience:

Podczas misji STS-51G Patrick Baudry  nagrywał swoje odczucie podczas startu. Powyższy filmik to kompozycja ujęć z misji STS-117/118 oraz tym zapisem audio. Wszystko po francusku więc jeśli ktoś nie włada to sugeruje przetłumaczyć napisy najlepiej na angielski. Słychać wyraźnie naprężenia dynamiczne podczas pierwszej fazy wzlotu. Potem pod koniec Baudry ma trudności z mówieniem gdy przeciążenie dochodzi do 3g.

Może podpiąć te kilka postów dotyczących odczuć załogi przy starcie do kompendium?

[glimpse]

Jeśli chodzi o Saturna to tam było trochę więcej na starcie, do separacji pierwszego stopnia 4,5g. No i na pewno wibracje masakryczne, w końcu to była wielka rakieta:)

[Matias]

Jeśli chodzi o Saturna to tam było trochę więcej na starcie, do separacji pierwszego stopnia 4,5g. No i na pewno wibracje masakryczne, w końcu to była wielka rakieta:)

W pamięci mam obraz z filmu Apollo 13, gdzie największe przeciążenia występowały w czasie przerywania pracy pierwszego stopnia i kontynuacji pracy kolejnego (w filmie pokazali to bardzo donośnie, czas 4:10 w filmiku poniżej). Ciekawe czy tak naprawdę to wyglądało (z "wyrwaniem" astronautów z pozycji siedzącej)?

[perian]

W pamięci mam obraz z filmu Apollo 13, gdzie największe przeciążenia występowały w czasie przerywania pracy pierwszego stopnia i kontynuacji pracy kolejnego (w filmie pokazali to bardzo donośnie, czas 4:10 w filmiku poniżej). Ciekawe czy tak naprawdę to wyglądało (z "wyrwaniem" astronautów z pozycji siedzącej)?

Na moje oko ten "manewr" ma ściśle związek z metodą odrzucania dolnego stopnia i zapłonu kolejnego. Kluczem jest to, że przez chwilę rakieta leci bez włączonego napędu, a potem nagle odpał 2 stopnia.

[niemaciek]

Tutaj jest nagranie z wnętrza i nie za bardzo widać, żeby wibracje i wstrząsy były aż tak wielkie. Chociaż może być to spowodowane tym, że to jest Saturn IB.

[Air Q]

Na moje oko ten "manewr" ma ściśle związek z metodą odrzucania dolnego stopnia i zapłonu kolejnego. Kluczem jest to, że przez chwilę rakieta leci bez włączonego napędu, a potem nagle odpał 2 stopnia.

Generalnie coś musi powodować przyhamowanie rakiety, ewentualnie inny czynnik powoduje wyrzucenie astronautów do przodu. W końcu jakoś te ujemne przyśpieszenie względem wnętrza statku musi się pojawić:

-Pierwszy oczywisty efekt to opór aerodynamiczny, który zależy liniowo od gęstości powietrza ale jednocześnie zależy od kwadratu prędkości. Separacja następowała na wysokości około ~60km więc myślę, że kombinacja wysokości i prędkości powodowała wystarczające ciśnienie dynamiczne aby spowolnić nieco rakietę po wyłączaniu silników i w konsekwencji wyrzucenie załogi do przodu. Czy było to tak silne jak na filmie, o tym na samym dole postu.
-Drugi czynnik mógłby być następujący (nie wiem czy prawdziwy). Rakieta Saturn-V była bardzo długa a wytwarzany ciąg powodował naprężenia całej konstrukcji co być może mogło kumulować energię sprężystą. Coś jak ściśnięta sprężyna. Po wyłączaniu silników uwolnienie tej energii powoduje wyrzucenie astronautów. Pytanie na ile mógłby to być mocny efekt jeśli prawdziwy?

Wygląda, że efekt się pojawiał. Oto jak opisał go Borman w Apollo-8:

[Borman, from the 1969 Technical Debrief - "The S-IC/S-II separation was nominal; the crew was thrown forward in their seat, as you would expect in a staging. Then the g load was shifted from 4 to about 1. Consequently, you noticed the change in thrust quite distinctly.]

http://history.nasa.gov/ap08fj/01launch_ascent.htm


Pytanie czy był to aż taki mocny efekt jak w przypadku filmowego Apollo-13. Z tego co poszperałem to wygląda, że nie. W przypadku A-13 prawdopodobnie (na razie nie znalazłem wiarygodnego źródła) załoga Apollo-13 została wyrzucona na skutek przedwczesnego włączania się silniczków wstecznych (retro rockets) tuż przed separacją.


Szkoda, że filmik o Saturnie 1b nie pokazuje chwili wyłączenia silników z wnętrza, tylko akurat jest ujęcie z kamery zewnętrznej.

[glimpse]

Mały off-top robimy, ale rzecz odnosi się do nagrać onboard z wahadłowca.



Od 3:43 zaczyna się motyw z odłączeniem 1 stopnia. Charlie Duke mówi: "We had been warned about shutdown with the Saturn, because you go from four and a half Gs to zero just like that". Oczywiście, to nieprawda. Przeciążenie spadło z 4,5g do około 1g. Wartość 0g to przecież stan nieważkości. Czyli bardzo szybko przestało ich pchać i znaleźli się w stanie jakby po prostu siedzieli w miejscu, a potem znowu ich popchało do przodu. Przecież rakieta nie wyhamowała do zera. W związku z tym nie wystąpiło małe ujemne Gx- . Weźmy jako przykład jazdę samochodem (oczywiście wartości przeciążenia mniejsze). Jedziemy gaz do dechy rozpędzając się i proszę wtedy zgasić silnik (lub puścić gaz), czy nie pcha nas do przodu lekko?

[MarekFloryda]

G = przyspieszenie. Po wyłączeniu silników lecisz balistycznie = G = 0.

[glimpse]

G = przyspieszenie. Po wyłączeniu silników lecisz balistycznie = G = 0.

Nie byli chyba jeszcze na takiej wysokości, aby mogli odczuwać stan nieważkości.

[Trafiony]

Amerykańscy reżyserzy mają skłonność do przesady.
A ten efekt mógł rzeczywiście wyniknąć z reakcji samej konstrukcji rakiety na zniknięcie siły pchającej z dołu. Gdzieś czytałem że oni na te rakiety mówili balony, bo one tak naprawdę nie były sztywne, tylko jak balony napełnione płynem, w trakcie napełniania zbiorniki sporo się rozszerzały.
A dzisiejsze rakiety chyba są podobne?

[astropl]

G = przyspieszenie. Po wyłączeniu silników lecisz balistycznie = G = 0.

Nie byli chyba jeszcze na takiej wysokości, aby mogli odczuwać stan nieważkości.

A co ma wysokość do stanu nieważkości? Przeczytaj uważnie to, co zacytowałeś powyżej.

[jmvh]

Po wyłączeniu silników przyśpieszenie przez nie powodowane spada do zera, co oczywiste. Jednak "G" jako przyspieszenie ziemskie na tych parudziesięciu kilometrach nie spada jakoś drastycznie, a i na LEO dalej ma dość przyzwoitą wartość, o czym chyba często się zapomina.

[MarekFloryda]

G = przyspieszenie. Po wyłączeniu silników lecisz balistycznie = G = 0.

Nie byli chyba jeszcze na takiej wysokości, aby mogli odczuwać stan nieważkości.

Nieważkość możesz odczuwać na poziomie morza jeżeli lecisz balistycznie. Przykład - samolot Zero-G. Przykląd drugi - skocz z okna.

[MarekFloryda]

Zdjęcie Atlantisa na wyrzutni z wczoraj: