Artykuły o Artemis I

[Orionid]

Polskie detektory zarejestrowały promieniowanie kosmiczne wokół Księżyca
22.10.2026


Przekroje fantomów użytych w misji Artemis I z widocznymi miejscami montażu detektorów promieniowania. (Źródło: DLR)

(...) Ponad 10 tys. kryształków rozmieszczonych w ludzkich fantomach na statku Orion podczas misji Artemis I gromadziło dane o dawkach promieniowania kosmicznego – poinformowano w komunikacie nadesłanym w środę PAP z Instytutu Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk (IFJ PAN). (...)

Wśród nich znajdowało się kilkadziesiąt eksperymentalnych detektorów fluorescencyjnych z fluorku litu, przygotowanych w IFJ PAN w Krakowie. Wkład krakowskiego instytutu w eksperyment MARE (Matroshka AstroRad Radiation Experiment) obejmował także ok. 600 detektorów termoluminescencyjnych. (...)

„Nasze wyniki różniły się od otrzymanych za pomocą typowych detektorów śladowych o nie więcej niż 15 proc. w całym wspólnym przedziale wartości depozycji energii. Co więcej, zarejestrowaliśmy także wiele śladów cząstek, które zdeponowały mniejsze ilości energii niż wynosił dolny próg detekcji dotychczasowych detektorów” – zaznaczył prof. Bilski. (...)

Z naszych pomiarów w ramach eksperymentu MARE wynika, że z uwagi na duże ilości promieniowania galaktycznego całkowite dawki przy Srebrnym Globie są więc co prawda większe niż na orbicie Ziemi, ale nie aż tak bardzo, jak można by się było intuicyjnie spodziewać" – powiedział prof. Bilski. (...)
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C115563%2Cpolskie-detektory-zarejestrowaly-promieniowanie-kosmiczne-wokol-ksiezyca

Kryształy eksperymentalnych detektorów zarejestrowały dawki promieniowania w pobliżu Księżyca
Opublikowano: 2026-10-22

(...) Podczas eksperymentu MATROSHKA, zrealizowanego kilkanaście lat wcześniej na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, za część dawki promieniowania zdeponowanej w fantomach odpowiadały niskoenergetyczne protony z wokółziemskich pasów Van Allena. Protony te traciły swoją energię na różnych głębokościach wewnątrz fantomów, w efekcie czego rozkład dawek promieniowania zarejestrowany w całej objętości manekinów był niejednorodny. W pobliżu Księżyca pasów Van Allena nie ma, jest za to więcej promieniowania galaktycznego o energiach tak dużych, że jego cząstki są zdolne przelecieć przez całe ciało człowieka, po drodze pozostawiając w nim tylko część swojej energii. Zarejestrowany podczas misji Artemis I rozkład dawek promieniowania wewnątrz fantomów był więc praktycznie jednorodny. (...)
https://forumakademickie.pl/krysztaly-eksperymentalnych-detektorow-zarejestrowaly-dawki-promieniowania-w-poblizu-ksiezyca/