Przygotowanie Polaka do misji

[Orionid]

Misja IGNIS/ Trening mózgu neurofeedbackiem ochronił astronautę przed negatywną stroną stresu
Ludwika Tomala 07.02.2026 aktualizacja: 24.02.2026

Trening mózgu metodą neurofeedbacku okazał się skuteczny w ochronie astronauty przed stresem (stresorem izolacji społecznej) podczas misji na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS). To wniosek z eksperymentu Neurofeedback EEG przeprowadzonego podczas polskiej misji IGNIS.

(...) Jak tłumaczył Marcin Dornowski, sesje treningowe przypominały grę komputerową. Astronauta, mając na głowie czepek z elektrodami, w tym przypadku sterował unoszącym się na ekranie latającym dywanem. Fale mózgowe na odpowiednim poziomie sprawiały, że dywan leciał prosto, a postać siedząca na dywanie patrzyła przed siebie. Spadek odpowiedniej regulacji skutkował np. opadaniem lub obracaniem się dywanu i jego pasażera.

Aby odzyskać panowanie nad „pojazdem”, astronauta musiał błyskawicznie odnaleźć odpowiedni schemat działania. - U osoby poddanej treningowi neurofeedback fale mózgowe potrafią utrzymać pożądany poziom nawet przez kilka miesięcy po zakończeniu ćwiczeń – podkreślił prof. Dornowski.

W badaniu wzięły udział dwie osoby: dr Sławosz Uznański-Wiśniewski oraz drugi astronauta misji Ax-4 (którego nazwisko pozostaje oficjalnie niejawne). Jeden z nich przeszedł pełny trening, natomiast drugi brał udział w tzw. próbie placebo (który z astronautów przeszedł faktycznie trening - nie jest wskazane). (...)
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C111554%2Cmisja-ignis-trening-mozgu-neurofeedbackiem-ochronil-astronaute-przed
https://scienceinpoland.pl/en/news/news%2C111554%2Cneurofeedback-brain-training-protects-astronauts-stress-during-space-missions.html


2) Dość interesujące wyniki

Misja IGNIS. Polski interfejs mózg-komputer potwierdził, że działa w kosmosie
Ludwika Tomala 10.02.2026

Astronauci na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej są w stanie skutecznie sterować obiektem na ekranie za pomocą myśli - pokazał eksperyment PhotonGrav w ramach misji IGNIS. Szef eksperymentu dr Dariusz Zapała mówi, że mimo zmian w organizmie, wywołanych mikrograwitacją, skuteczność algorytmów sterujących osiągnęła średnio ponad 80 proc.

(...) Badacze wykorzystali autorskie urządzenie fNIRS (funkcjonalna spektroskopia bliskiej podczerwieni). Działa ono podobnie do stosowanych w smartwatchach czy opaskach pulsoksymetrów, tylko że przyłożonych do czaszki. Urządzenie wysyła wiązkę światła przez czaszkę do kory mózgowej i mierzy poziom tlenu we krwi w danym obszarze mózgu. Gdy dana część mózgu pracuje intensywniej, np. podczas mnożenia liczb w pamięci, zapotrzebowanie na tlen rośnie, co rejestrują sensory. Kiedy mózg nie jest zajęty intensywnym zadaniem - utlenowanie mózgu (zawartość tlenu w jego tkance - PAP) ma zupełnie inny wzorzec.

- Nie wiedzieliśmy, jak sygnał z urządzenia zachowa się w kosmosie; po pierwsze - ze względu na zakłócenia w modułach stacji, a po drugie - ponieważ krew jest płynem, który w mikrograwitacji zachowuje się inaczej niż na Ziemi. Nasze analizy wykazały jednak, że jakość danych zebranych w kosmosie nie odbiegała od tych ziemskich - podsumował w rozmowie PAP dr Dariusz Zapała z Cortivision.

W eksperymencie na orbicie wzięły udział dwie osoby - dr Sławosz Uznański-Wiśniewski i jeszcze jeden, nieujawniony z nazwiska członek misji Ax-4. Na ISS zrealizowano trzy sesje z każdym z astronautów. Każda z nich trwała około pół godziny. W pierwszej części algorytm uczył się wzorców aktywności mózgu konkretnego astronauty. W drugiej części zadaniem uczestników było poruszanie obiektem na ekranie – kolorowym paskiem – jedynie za pomocą intencji, czyli poprzez wprowadzanie się w stan skupienia lub relaksu.

Analizy wykazały, że w stanie mikrograwitacji sygnał rejestrowany z mózgu był nawet silniejszy niż na Ziemi. Wynika to z faktu, że w kosmosie płyny ustrojowe przemieszczają się w stronę głowy, a mózg delikatnie dryfuje wewnątrz czaszki, przybliżając się do czujników umieszczonych na powierzchni skóry.

Dr Zapała tłumaczy, że na Ziemi płyny w organizmie są rozmieszczone równomiernie. W kosmosie natomiast gromadzą się w górnych partiach ciała.

- Obserwowaliśmy to w doświadczeniu: zespół musiał zapewnić czepki z sensorami w różnych rozmiarach, bo głowa astronauty realnie zwiększała swoją objętość. Czepki, które były idealnie dopasowane na Ziemi, stawały się na orbicie zbyt ciasne - wspomina dr Zapała. (...)
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C111594%2Cmisja-ignis-polski-interfejs-mozg-komputer-potwierdzil-ze-dziala-w-kosmosie

[Orionid]

Misja IGNIS/ Pierwsze wyniki: dobrostan emocjonalny astronautów jest zaskakująco stabilny
Agnieszka Kliks-Pudlik 07.02.2026 aktualizacja: 08.02.2026

Dobrostan emocjonalny astronautów w trakcie misji jest zaskakująco stabilny, nawet w najbardziej wymagających warunkach – wynika z pierwszych analiz danych, które zebrano w trakcie eksperymentu AstroMentalHealth w ramach polskiej misji kosmicznej IGNIS.

(...) - Najważniejszy wniosek naszego projektu jest taki, że dobrostan emocjonalny astronautów w trakcie misji jest zaskakująco stabilny, nawet w najbardziej wymagających warunkach. A misje analogowe zaprojektowane z dużym realizmem bardzo dobrze odzwierciedlają to, co obserwujemy na ISS – powiedziała PAP koordynatorka eksperymentu dr Agnieszka Skorupa z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Na potrzeby tego projektu badacze przyjęli prostą definicję dobrostanu: jako obecność emocji pozytywnych oraz jak najmniejsze natężenie emocji negatywnych i stanu stresu.

W ocenie dr Skorupy wyniki są bardzo ciekawe. – Kosmos – w kontekście izolacji – często jest opisywany jako środowisko wrogie dla człowieka. Okazuje się jednak, że dla osób wysoko zmotywowanych, trafnie wyselekcjonowanych i dobrze przeszkolonych koszty pobytu w warunkach ekstremalnych mogą nie być aż tak duże – podkreśliła. (...)
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C111593%2Cmisja-ignis-pierwsze-wyniki-dobrostan-emocjonalny-astronautow-jest

[Orionid]

Trwają obiecujące badania związane z eksperymentem MXene.

Misja IGNIS/ Polskie czujniki pulsu sprawdziły się w kosmosie; teraz - badane są w szpitalu
Ludwika Tomala 12.02.2026

Polskie czujniki pulsu oparte na nanomateriałach typu MXene pomyślnie przeszły testy na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Technologia ta jest obecnie testowana w szpitalu na oddziale kardiologii.

Eksperyment MXene in LEO w ramach misji IGNIS miał na celu weryfikację stabilności w kosmosie nanomateriałów nowego typu - MXenów (...)

Twórcy technologii wskazują, że środowisko mikrograwitacji pozwoliło na uzyskanie czystszego sygnału niż na Ziemi. Brak zewnętrznych zakłóceń oraz kontrolowane środowisko ISS umożliwiły dokładne sprawdzenie, czy każda z wyprodukowanych opasek daje powtarzalne i wartościowe odczyty. (...)

System testowany jest na pacjentach oddziału kardiologii pod kątem rozpoznawania chorób układu krążenia.

- Pacjenci używają analogicznych opasek do tych, które miał Sławosz, a my sprawdzamy, czy jesteśmy w stanie rozpoznawać różne choroby układu kardiologicznego. Dane, które już widzimy, napawają nas dużym optymizmem – podkreśliła dr Stasiowska.

Zespół nie może jednak obecnie opublikować pełnych danych medycznych z samej misji kosmicznej ze względu na ochronę prywatności astronauty. Zgodnie z procedurami, do publikacji wyników analizy pulsu wymagany jest udział co najmniej dwóch astronautów. (...)
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C111642%2Cmisja-ignis-polskie-czujniki-pulsu-sprawdzily-sie-w-kosmosie-teraz-badane