Autor Wątek: Ziemia (zbiorczo)  (Przeczytany 224698 razy)

0 użytkowników i 1 Gość przegląda ten wątek.

Offline Adam.Przybyla

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 6544
  • Realista do bólu;-)
Odp: Ziemia (zbiorczo)
« Odpowiedź #240 dnia: Stycznia 04, 2023, 21:48 »
No to moze poobsewujemy Ziemie? Pomojajac, ze to szkodliwe dla warstwy ozonowej i efekt cieplarniany, to najlepiej
za poomoca radaru. Japonski stratup Synapse uzbieral na budowe 100mln$, a kolejny ich satelita SAR QPS-SAR6, o podobnych mozliwoscih, leci juz w czerwcu.  Nie zapominajmy o pasmie widzialnym,  japonski GCOM-C caly czas obserwuje tajfuny nad swoja
rodzima japonia. W pasnie widzialnym dziala tez satelita Himawari-9, ktory od 2020 przejal obowiazki po swoim
poprzedniku obserwujac pogode na swiecie. Nie do konca wiem, skad pojawila sie japonska obserwacja Wenus w pasmie
podczerwonym, podejrzewam, ze podobne obserwacje japonczycy robia tez dla Ziemi, ale trudno znalezc o tym informacje.
Jesli sa na pewno w przyszlosci pomga wykryc wszelkie meteory wchodzace w atmosfere Ziemi.
Z powazaniem
                      Adam Przybyla
Zrodla:
https://www.spacedaily.com/reports/Japanese_space_industry_startup_Synspective_raises_US_100M_999.html
https://www.popularmechanics.com/space/rockets/a40433989/increased-spaceflight-will-hurt-the-ozone-layer/
https://science.slashdot.org/story/22/04/07/2237257/secret-government-info-confirms-first-known-interstellar-object-on-earth-scientists-say
https://twitter.com/nhk_space/status/1540160283330723841
https://twitter.com/satellite_jaxa/status/1564479021907267584
https://twitter.com/Chromoprocess/status/1447980384029904900
https://twitter.com/JMA_kishou/status/1590936027140886533
https://twitter.com/QPS_Inc/status/1603309987920347136
« Ostatnia zmiana: Stycznia 04, 2023, 21:56 wysłana przez Adam.Przybyla »
https://twitter.com/AdamPrzybyla
JID: adam.przybyla@gmail.com


Offline Slavin

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 976
  • Ciekłym metanem i ciekłym tlenem LCH4/LO2 Methalox
Odp: Ziemia (zbiorczo)
« Odpowiedź #242 dnia: Marca 15, 2023, 22:44 »
Zdumieni naukowcy właśnie dokonali przerażającego odkrycia.

Syberyjskie mityczne „wrota piekieł” skutecznie mogą wszystkich ludzi metanowo "usmażyć".

Na Syberii wciąż lawinowo tworzą się nowe gigantyczne kratery które ichniejsi obłędni ciemni syberyjscy mieszkańcy błędnie nazywają mitycznymi „wrotami piekieł”.

Zdumieni naukowcy właśnie oficjalnie ujawnili skąd się one biorą i w jaki sposób one lawinowo powstają.

Wyniki tych ich przeprowadzonych badań niestety są bardzo niepokojące.



Nowy krater termokrasowy na Syberii. Fot. Twitter.

Jednym z wielu namacalnych skutków stopniowo postępującego niebezpiecznego globalnego ocieplenia są liczne nowe kratery które lawinowo powstają w dotychczas zamarzniętej syberyjskiej ziemi za północnym kołem polarnym.

Nazywane są one błędnie przez ichniejszych obłędnych ciemnych miejscowych sybiraków mitycznymi „wrotami piekieł” lub mitycznymi „drzwiami do piekielnych podziemi” a przez zawodowych naukowców fachowo kraterami termokrasowymi.

Ekipie rosyjskiej telewizji Vesti Yamal w czasie zbierania materiałów do filmu dokumentalnego całkiem przypadkowo udało się zaobserwować kolejny powstający nowy olbrzymi krater który właśnie powstał w arktycznej glebie na półwyspie Jamalskim w czasie rekordowo najcieplejszego lata w dotychczasowej historii pomiarów.

Ekspedycja naukowa wysłana na te badawcze pomiary poinformowała że to nowe zapadlisko miało imponujące 30 metrów głębokości.

Spokojnie zmieściłby się w nim spory gabarytowo aż 10-piętrowy miejski wieżowiec mieszkalny.

Badawczy dron wysłany do wnętrza tego wielkiego krateru wykonał mnóstwo cennych zdjęć z których potem stworzono jego trójwymiarowy model.

Gigantyczna metanowa eksplozja chemiczna.

Wgłębienia i groty powstałe w dolnej części tego wielkiego krateru niestety potwierdziły to co naukowcy wcześniej tylko przypuszczali.

Na skutek stopniowego wzrostu średnich temperatur powietrza na Syberii w ichniejszej wiecznej zmarzlinie pod powierzchnią ichniejszej gleby coraz częściej lawinowo tworzą się nowe jamy.



Gromadzi się w nich metan CH4 który z czasem powoduje pęcznienie ichniejszej gleby tworząc na jej powierzchni charakterystyczne wybrzuszenie.

Guz coraz bardziej rośnie aż w końcu ulega on fizycznemu przerwaniu.

Wówczas uwalniający się z niego metan CH4 chemicznie łączy się z atmosferycznym tlenem O2 i dochodzi do chemicznej metanowej eksplozji która ujawnia nowe zapadlisko w postaci nowego krateru.

W czasie powstawania wielu wcześniejszych nowych kraterów ichniejsi obłędni ciemni mieszkańcy okolicznych wiosek donosili że najpierw słyszeli oni głośny huk a potem zdumieni zobaczyli oni jak w powietrze wzbija się fioletowa metanowa kula ogniowa fioletowego metanowego ognia i kłęby czarnego dymu.

W czasie metanowego wybuchu chemicznego na znaczną odległość rozrzucone zostały grudy ziemi i lodu wodnego.

Szalenie groźny metan CH4.

Jak wiadomo metan CH4 jest aż 20 razy silniejszym gazem cieplarnianym dla niekorzystnego gospodarczo procesu stopniowego globalnego ocieplenia od słabszego dwutlenku węgla CO2.

Metan CH4 jest gazem cieplarnianym którego potencjał cieplarniany jest aż 72-krotnie większy od słabszego dwutlenku węgla CO2 (w skali 20 lat) lub aż 25-krotnie większy (w skali 100 lat).

Kratery metanowe są źródłem stałej metanowej emisji tego metanowego gazu cieplarnianego CH4.

Wraz ze stopniowym ocieplaniem się klimatu ziemskiego takich nowych kraterów niestety będzie stopniowo/lawinowo powstawać coraz więcej a emisje metanu CH4 niestety znacznie wzrosną.

Naukowcy ostrzegają że zapadająca się tam ziemia oznacza stopniowe roztapianie się wiecznej zmarzliny która może uwolnić na tyle duże ilości uwolnionego metanu CH4 żeby wszystkich ludzi metanowo "usmażyć".

To jest swoista chemiczno-fizyczna metanowa reakcja łańcuchowa ponieważ jedno chemiczne zjawisko chemicznie napędza drugie.



Jeden z wielu nowych kraterów będących następstwem stopniowego uwalania się metanu CH4 z warstwy syberyjskiej gleby. Fot. Twitter.

Gdy metan CH4 dostaje się do ziemskiej atmosfery to może on gwałtownie podnieść średnią globalną temperaturę a tym samym lawinowo przyspieszyć globalne ocieplenie.

Co gorsza po kilkunastu latach zdecydowana większość tego uwolnionego metanu CH4 utlenia się pozostawiając słabszy dwutlenek węgla CO2 jako jeden z wielu gazowych produktów tej chemicznej reakcji który potem potrafi się trwale utrzymywać w całej ziemskiej atmosferze i potem niebezpiecznie oddziaływać na globalną temperaturę całej ziemi znacznie dłużej niż silniejszy metan CH4: nawet przez całe następne stulecia.

Obecnie metanu CH4 jest w całej ziemskiej atmosferze aż o całe 150 procent więcej niż w 18-wiecznych czasach przed zachodnią rewolucją przemysłową.

Według naukowców stopniowo uwalniające się z ichniejszej syberyjskiej gleby pokłady zarówno uwolnionego dwutlenku węgla CO2 i dodatkowego uwolnionego metanu CH4 są niczym bomba metanowa z opóźnionym zapłonem.

Szacuje się że w ciągu ostatnich 20 lat średnia temperatura w warstwie syberyjskiej wiecznej zmarzliny na głębokości 20 metrów podniosła się aż o 2 stopnie.

Ustalono też że te nowe leje na największą skalę lawinowo powstają w czasie wyjątkowo ciepłych okresów letnich gdy średnia temperatura jest wyższa od normy o 5 stopni.



Liczne kratery termokrasowe na Syberii. Steve Jurvetson / Wikipedia.

W jednej z wielu naukowych publikacji które znalazły się na łamach pisma „Nature” zdumieni naukowcy stwierdzili że w czasie poprzedniego globalnego ocieplenia ziemskiego klimatu nastąpił gwałtowny wzrost globalnych temperatur całej ziemi który można naukowo wytłumaczyć jedynie nagłym uwolnieniem z podziemnej warstwy syberyjskiej wiecznej zmarzliny znacznych ilości zarówno uwolnionego metanu CH4 i dodatkowo uwolnionego dwutlenku węgla CO2.

Historia lubi się powtarzać chociaż tym razem chyba nikt słusznie nie chce żeby to dobrze znane popularne powiedzenie znowu się demonicznie potwierdziło.

https://www.twojapogoda.pl/wiadomosc/2023-03-13/naukowcy-dokonali-przerazajacego-odkrycia-syberyjskie-wrota-piekiel-moga-nas-usmazyc/
« Ostatnia zmiana: Kwietnia 18, 2026, 04:51 wysłana przez Slavin »

Offline Orionid

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 28960
  • Very easy - Harrison Schmitt
Odp: Ziemia (zbiorczo)
« Odpowiedź #243 dnia: Kwietnia 01, 2023, 16:17 »
Te pyły saharyjskie potrafią też dotrzeć nad Polskę.
Ciekawie może być zimą, gdy śnieg zmienia kolor.
https://imgw.pl/wydarzenia/ciekawe-piasek-saharyjski-nad-polska
https://www.national-geographic.pl/artykul/w-dolinie-pieciu-stawow-spadl-zolty-snieg-przywial-do-polski-prosto-z-sahary

2) 2023 mar 31 18:16 Kosmonauta.net
Pył z Sahary - Atlantyk
Obserwacje pyłu nad Atlantykiem!
https://twitter.com/WED_explorer/status/1641767176632762374

2a) 2023 sty 06 08:00 Kosmonauta.net
Pył z Afryki...
...wlatuje nad Ocean Atlantycki.
https://twitter.com/WED_explorer/status/1609647927999270912

3) An Atmospheric River of Saharan Dust Blankets Western Europe
TOPICS:Earth Observatory NASAWeather By SARA E. PRATT, NASA EARTH OBSERVATORY MARCH 18, 2022


March 14 – 15, 2022

The maps above show a model of the dust plumes blowing across North Africa and into Europe on March 14 and 15. The model was generated by the Goddard Earth Observing System Model, Version 5 (GEOS-5), a global atmospheric model that uses mathematical equations to represent physical processes. Measurements of physical properties like temperature, moisture, and wind speeds and directions are routinely folded into the model to keep the simulation as close to observed reality as possible.

Each year, more than 100 million tons of dust blow out of North Africa, lofted from the Sahara Desert by strong seasonal winds. At least a few times a year, strong and persistent winds from the south drive Saharan dust north toward Europe. (...)
https://scitechdaily.com/an-atmospheric-river-of-saharan-dust-blankets-western-europe/

https://earthobservatory.nasa.gov/images/12665/saharan-dust-over-canary-islands
https://earthobservatory.nasa.gov/images/19734/dust-storm-off-the-african-west-coast
https://www.geographyrealm.com/geography-of-saharan-dust-where-and-how-does-it-travel/

4) 2023 sty 06 09:30 Kosmonauta.net
Obserwacje katastrof naturalnych z orbity
Polecamy! Satelity oraz sygnały wysyłane przez satelity mają duże znaczenie dla przewidywania, ostrzegania i oceny zasięgu katastrof naturalnych. Jakie są współczesne techniki obserwacyjne ważne dla monitorowania katastrof naturalnych?
https://kosmonauta.net/2018/10/obserwacje-katastrof-naturalnych-z-orbity/
« Ostatnia zmiana: Lipca 14, 2023, 10:57 wysłana przez Orionid »

Polskie Forum Astronautyczne

Odp: Ziemia (zbiorczo)
« Odpowiedź #243 dnia: Kwietnia 01, 2023, 16:17 »

Offline Slavin

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 976
  • Ciekłym metanem i ciekłym tlenem LCH4/LO2 Methalox
Odp: Ziemia (zbiorczo)
« Odpowiedź #244 dnia: Kwietnia 05, 2023, 07:31 »
W Polsce jest przeszywający ziąb a na Syberii jest rekordowo ciepło. Pogoda zamieniła się miejscami.

Pogoda znowu zamieniła się miejscami. Wiosenne ciepło opuściło Polskę i dotarło aż na Syberię.

W najzimniejszym regionie Rosji zamiast tradycyjnego dla przełomu marca i kwietnia utrzymywania się mrozów nagle zrobiło się rekordowo ciepło.

W Ojmiakonie najzimniejszej osadzie na północnej półkuli temperatura wzrosła do 3 stopni powyżej zera.

Nigdy wcześniej w dotychczasowej historii pomiarów odwilż nie była aż tak silna o tej porze roku.



Na południowej i środkowej Syberii nietypowo wysokie temperatury przypominały maj a nie kwiecień.

W Aginskoje w Kraju Zabajkalskim odnotowano rekordowo wysokie 22 stopnie w cieniu.

Dotychczasowy rekord to jest niecałe 19 stopni.

Mieszkańcy w ciągu zaledwie kilku dni przeżyli szok termiczny.

Anomalie temperatury widoczne są na poniższej mapie.

W tym samym czasie, gdy znaczna część kontynentalnej Europy oznaczona jest kolorem niebieskim wskazującym na anomalne chłody to na Syberii dominuje kolor czerwony oznaczający anomalne ciepło.

Anomalie temperatury powietrza dnia 4 kwietnia 2023 roku. Fot. ClimateReanalyzer.org


Nietypowo ciepłe powietrze napływa nad Syberię z dwóch kierunków od strony Chin i Japonii oraz znad północnej Afryki przez Bliski Wschód.

Ekstremalne ciepło poza Rosją w ostatnich dniach było też w większości dawnych po-sowieckich republik byłego ZSRS w środkowo-zachodniej części Azji.

https://www.twojapogoda.pl/wiadomosc/2023-04-03/u-nas-przeszywajacy-ziab-a-na-syberii-rekordowo-cieplo-pogoda-zamienila-sie-miejscami/

« Ostatnia zmiana: Kwietnia 19, 2026, 12:35 wysłana przez Slavin »

Offline Orionid

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 28960
  • Very easy - Harrison Schmitt
Odp: Ziemia (zbiorczo)
« Odpowiedź #245 dnia: Kwietnia 05, 2023, 13:15 »
Susza ma szerszy wymiar

Drought in Europe March 2023
2023-03-16
Cytuj
Większość południowej i zachodniej Europy jest dotknięta znacznymi anomaliami wilgotności gleby i przepływu rzek z powodu wyjątkowo suchej i ciepłej zimy.

- Równoważnik wody ze śniegu w Alpach jest znacznie poniżej średniej historycznej, a nawet niższy niż w zimie 2021-2022. Doprowadzi to do znacznego ograniczenia udziału topnienia śniegu w przepływach rzecznych w regionie peralpine wiosną i wczesnym latem 2023 r.
https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC133025

2023 mar 27 12:30 Kosmonauta.net
Luty 2023 - sucho w części Europy
Wyraźnie widać suszę w południowej i zachodniej Europie. Ta susza w lutym była bardzo poważna.
https://twitter.com/Hydrology_IRPI/status/1633192460712017924

2) 2023 mar 29 06:30 Kosmonauta.net
Odbudowa warstwy ozonowej
Wykryta w latach 80 XX wieku“dziura ozonowa” powoli zanika.
https://kosmonauta.net/2023/03/powolna-odbudowa-powloki-ozonowej/
W monitoringu warstwy ozonowej Ziemi przydatne są dane satelitarne.


3) 2023 kwi 06 12:29 Kosmonauta.net
Wycinka lasów ma bezpośredni związek z...
...rolnictwem, m.in. potrzebami uprawy soi a także tworzenia pastwisk dla krów. Dane satelitarne są ważne dla monitoringu wycinki lasów.
https://twitter.com/ESA_EOHelp/status/1526208126990569472
4)
https://twitter.com/Kosmo_Michal/status/1637745244375490561
5)
https://www.jpl.nasa.gov/news/scientists-use-nasa-satellite-data-to-determine-belize-coral-reef-risk
https://twitter.com/NASAJPL/status/1643756229523804161

6 08.04.23) 2023 kwi 06 06:29 Kosmonauta.net
20 lat zmian stężenia CO2 w atmosferze
Świetne nagranie od NASA, pokazujące zmiany globalnego stężenia CO2 na bazie danych z instrumentu Atmospheric Infrared Sounder (AIRS) satelity Aqua. Zmiany od 2002 roku!
Film na stronie NASA. https://svs.gsfc.nasa.gov/4990
by Kosmonauta.net


7 10.04.23) 2023 kwi 09 17:00 Kosmonauta.net
Cykl wodny Europy...
...ziemskiej Europy!


8 14.04.23)  Shiveluch volcano eruption in Kamchatka following best-case scenario — volcanologist
12 APR, 16:56
Cytuj
Director of the Institute of Volcanology and Seismology of the Far Eastern Branch of the Russian Academy of Sciences Alexey Ozerov noted that scientists had been expecting the eruption for several months

MOSCOW, April 12. /TASS/. The eruption of the Shiveluch volcano in Kamchatka is following the best-case scenario, as the wind has carried most of the ash away from nearby communities. Pyroclastic flows - a mixture of stones, ash and gases - have not damaged the roads, the director of the Institute of Volcanology and Seismology of the Far Eastern Branch of the Russian Academy of Sciences, Alexey Ozerov, said at a situation analysis meeting.

"What has happened is the best possible scenario. The wind has carried the ash about 17 kilometers to the northwest. The bulk of it went that way, and that's very good. Those streams that have come down did not reach the roads to Ust-Kamchatsk and Ilpir, west of Shiveluch. The roads and bridges are not destroyed," said Ozerov.

He added that the most favorable factor was the time of year: there is still snow in the Shiveluch area and more snowfall is expected.

"It will snow there for five days. This factor is one of the most important. The snow will cover the ash, thus minimizing any harmful respiratory effects," he added.

Ozerov noted that scientists had been expecting the eruption for several months. According to their estimates, the ash was to rise to 20 kilometers above the surface.

The Shiveluch volcano started erupting at 12:54 a.m. on April 11 (Moscow time: 3:54 p.m. on April 10). The most violent eruptions were recorded at 5:44 a.m. (8:54 p.m. Moscow time), 6:46 a.m. (9:46 p.m. Moscow time), and 7:14 a.m. (10:14 p.m. Moscow time). According to satellite data, at 8:30 a.m. (11:30 p.m. Moscow time), the ash cloud over the Shiveluch volcano reached 20 km above sea level, with the resulting ash plume covering an area in the neighborhood of 240 to 400 kilometers.

Shiveluch is one of the largest volcanoes in Kamchatka with a height of 3,283 meters. It consists of three formations: the "Old Shiveluch" stratovolcano, an ancient caldera, and the active "Young Shiveluch." The lava dome of "Young Shiveluch" is 2,500 meters high. The volcano is located at the intersection of the Kuril-Kamchatka and Aleutian island arcs at a distance of 50 km from the village of Klyuchi in the Ust-Kamchatsky District and 450 km from the regional capital, Petropavlovsk-Kamchatsky.
https://tass.com/science/1603301

9 19.04.23) 2023 kwi 19 14:00 Kosmonauta.net
Wulkany z orbity 
[2023 kwi 27 14:00 Wulkany z kosmosu]
Świetne nagranie od ESA!

2023 paź 30 10:30 Kosmonauta.net
Trzynaście wulkanów z kosmosu
Monitoring wulkanów jest ważny, szczególnie wszędzie tam, gdzie znajdują się one niedaleko skupisk ludności.

10 20.04.23) 2023 kwi 20 12:29 Kosmonauta.net
Zanieczyszczenia mórz z orbity
Tak wygląda wykrywanie zanieczyszczeń na morzach i oceanach na podstawie danych satelitarnych. W pokazanym przypadku ślad po zrzuconej brudnej wodzie z dna statku (zęza) ma ponad 30 km długości.
https://twitter.com/geoawesomeness/status/1646666285873340416

11) 2023 kwi 22 09:30 Kosmonauta.net
Poszukiwanie emisji metanu w danych satelitarnych
Bardzo ciekawe poszukiwania na podstawie danych satelitarnych. Czy mamy "super-emitentów" tego związku organicznego ? Okazuje się, że tak! Więcej na stronie NASA.
https://www.nasa.gov/feature/jpl/methane-super-emitters-mapped-by-nasa-s-new-earth-space-mission


12) Earth Day
https://en.wikipedia.org/wiki/Earth_Day
https://twitter.com/planet/status/1649861003608477696
https://twitter.com/NASAArtemis/status/1649747644401565697
https://twitter.com/NASAhistory/status/1649435343572090880
https://twitter.com/airandspace/status/1649788171775877123
https://twitter.com/NASAhistory/status/1649435379680923650
https://twitter.com/NASAhistory/status/1649435392943292416

13) 2023 kwi 28 07:59 Kosmonauta.net
Dane EO i sztuczna inteligencja
Świetne nagranie od NASA:


14 08.05.23)
https://twitter.com/NASAEarth/status/1636805227633311783
15 17.05.23)
Cytuj
Między 1818 i 1909 r. 35 wypraw  finansowanych przez państwa i 57 finansowanych prywatnie poszukiwało Bieguna PŁN i dokonało ważnych odkryć w Arktyce.
Większość katastrof przypadło na te pierwsze, a większość odkryć - na te drugie.
Karpoff, 2001.
LB: Odtrutka na etatyzm.
https://twitter.com/LBalcerowicz/status/1655884995163045889
16 17.05.23)
76 Festival Cannes trwa - spojrzenie na miasto z orbity w rozdzielczością 30 cm
https://www.intelligence-airbusds.com/en/5751-image-gallery-details?img=80334#.ZGUziXZBw-c
https://twitter.com/AirbusSpace/status/1658808176353894400
17) 2023 maj 20 09:30 Kosmonauta.net
Mapowanie lasów - ESA
Świetne nagranie od ESA dotyczące lasów na Ziemi.

18) 2023 maj 23 15:30 Kosmonauta.net
O śniegu...
Ponieważ jest ciepły okres na półkuli północnej Ziemi, to polecamy ten filmik od NASA o śniegu... a konkretnie danych, które można "wykopać" ze śniegu.

19) 2023 maj 24 14:00 Kosmonauta.net
Cofanie się lodowców
Światowe lody topią się szybciej (i wcześniej) niż kiedykolwiek - a wszystko znajduje ujścia w oceanach i naszej atmosferze. Dane satelitarne są ważne do obserwacji tych zmian. Zmiany są około 100 razy szybsze niż "naturalne".


20) WMO: gdy powróci El Nino, mogą paść globalne rekordy temperatur
18.05.2023

Zmiany klimatyczne i przewidywany powrót zjawiska pogodowego El Nino mogą doprowadzić do nowych rekordów średnich temperatur w roku 2023 lub 2024 - wynika z raportu Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO) .
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C96653%2Cwmo-gdy-powroci-el-nino-moga-pasc-globalne-rekordy-temperatur.html

21) Ekspertka o przewidywanym wielkim trzęsieniu ziemi w Stambule: możemy być niestety pewni wysokiego poziomu zniszczeń
23.05.2023

Biorąc pod uwagę jakość konstrukcji i zagęszczenie populacji, najbardziej zagrożone w Stambule są historyczne okolice wokół Złotego Rogu i błyskawicznie rozwijające się w ostatnich latach dzielnice na zachód od niego – mówi PAP dr Deniz Ay z Uniwersytetu w Bernie, specjalistka zajmująca się urbanistyką. Po lutowym trzęsieniu mieszkańcy Stambułu stali się bardziej świadomi zagrożenia - zapewnia dr Bugra Gokce z władz metropolitalnych.
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C96739%2Cekspertka-o-przewidywanym-wielkim-trzesieniu-ziemi-w-stambule-mozemy-byc

22) Ponad połowa wielkich jezior na świecie traci wodę
27.05.2023

Aż 53 procent największych na świecie jezior wysycha - gromadzi mniej wody, niż jeszcze 30 lat temu - twierdzą badacze na łamach "Science". Najważniejszymi przyczynami tego zjawiska są zmiany klimatu i niezrównoważony sposób korzystania z zasobów wodnych przez człowieka.
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C96788%2Cponad-polowa-wielkich-jezior-na-swiecie-traci-wode.html

23) 2023 cze 06 15:54 Kosmonauta.net
Zniszczona tama na Dnieprze - pierwsze zdjęcie
...pochodzące z konstelacji Planet. Zdjęcie z 10:07 CEST.
https://twitter.com/ErwanRivault/status/1666047766512955392

24) 2023 lis 11 08:30 Kosmonauta.net
Dziura ozonowa w 2023 roku
Maksimum tegorocznej antarktycznej dziury ozonowej już za nami. Wcale taka mała niestety ta dziura nie była!


25) 2023 gru 12 08:30 Kosmonauta.net
Monitorowanie metanu z kosmosu
Nowe ciekawe nagranie z ESA, dotyczące satelitarnych obserwacji Ziemi.


26) 2023 gru 27 10:30 Kosmonauta.net
Monitorowanie emisji, których źródłem jest nasza cywilizacja
Satelitane obserwacja środowiska i całej naszej planety mają duże znaczenie w celu wykrywania źródeł emisji bezpośrednio związanych z aktywnością człowieka i naszej cywilizacji.
« Ostatnia zmiana: Grudnia 28, 2023, 18:49 wysłana przez Orionid »

Offline Slavin

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 976
  • Ciekłym metanem i ciekłym tlenem LCH4/LO2 Methalox
Odp: Ziemia (zbiorczo)
« Odpowiedź #246 dnia: Kwietnia 15, 2023, 21:41 »
Sahara stopniowo pochłania jedno z największych jezior Afryki. Milionom czarnych dzieci grozi masowa i nieprzyjemna śmierć głodowa.

Największa pustynia na ziemi stopniowo nieustannie się powiększa powodując systematyczne wysychanie jednego z największych jezior Afryki które jest źródłem wody pitnej i żywności dla milionów ludzi.



Sahara jest dzisiaj największą pustynią świata jeszcze 10 tysięcy lat temu była ogromną zieloną równiną pokrytą gęstą roślinnością.

Jednak na skutek coraz bardziej lawinowo postępujących zmian klimatycznych oraz dodatkowo nadmiernego eksploatowania gleby pod uprawę przez Egipcjan aż do całkowitego wyczerpania zasobów wodnych zmieniła się w jałowe pustkowie.

Amerykańscy naukowcy, którzy prowadzili w północnej Afryce swoje badania, wykazali, że Sahara wciąż zwiększa swój zasięg, a to oznacza, że pustynnienie obszaru wciąż nie ustało.

W ciągu ostatniego stulecia powierzchnia Sahary powiększyła się aż o całe 10 procent.

Piasek z każdym rokiem pochłania bezodpływowe jezioro Czad, jedno z największych jezior Afryki, które stanowi źródło utrzymania dla około 100 milionów ludzi. Jeszcze 50 lat temu jego powierzchnia wynosiła 25 tysięcy kilometrów kwadratowych. Obecnie to już niecałe 2 tysiące km kwadratowych i wciąż się coraz bardziej zmniejsza.



Jezioro Czad w 1972 roku (po lewej) i w 2007 roku (po prawej) na zdjęciu satelitarnym. Fot. NASA.

To jest zasługa nie tylko zmian klimatycznych, które objawiają się systematycznie zmniejszającą się sumą opadów oraz nasilającymi się zamieciami piaskowymi, lecz także działalności ludzkiej, w wyniku nadmiernej eksploatacji, głównie do celów irygacyjnych.

Według ostatnich informacji ONZ, widmo głodu wisi tam nad 3 milionami ludzi głównie czarnych dzieci.

Tym samym spełnia się czarny scenariusz zawarty w raporcie amerykańskich agencji wywiadowczych z 2012 roku który wieszczył że w przyszłości coraz częstsze susze i trudności w dostępie do wody pitnej będą tam wywoływać coraz to poważniejsze afrykańskie konflikty zbrojne.

Sahara w ciągu stulecia zaczęła pochłaniać wciąż to nowe obszary na północ i południe zmieniając w piasek obszar o powierzchni miliona kilometrów kwadratowych. Pustynia dotarła nawet tam, gdzie zieleń tętniła życiem.



To sprawia że naukowcy coraz chętniej opowiadają się za teorią że postępujące zmiany klimatyczne w przyszłości spowodują dalszą ekspansję tej afrykańskiej pustyni mimo że nie brakuje także innych zupełnie odwrotnych opinii że Sahara zacznie się stopniowo kurczyć bo zacznie nad jej obrzeża docierać regularnie nawadniający ją mokry monsun.

Los czarnych mieszkańców Sahelu żyznego pasa rolniczego oddzielającego pustynię od sawanny jest tym samym niepewny.

Jeśli ta afrykańska pustynia będzie się stale/stopniowo powiększać czeka ich nieunikniona klęska głodu która zmusi ich do opuszczenia swoich domów.

https://www.twojapogoda.pl/wiadomosc/2023-04-15/sahara-pochlania-jedno-z-najwiekszych-jezior-afryki-milionom-dzieci-grozi-smierc-glodowa/

« Ostatnia zmiana: Kwietnia 19, 2026, 12:38 wysłana przez Slavin »

Offline Slavin

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 976
  • Ciekłym metanem i ciekłym tlenem LCH4/LO2 Methalox
Odp: Ziemia (zbiorczo)
« Odpowiedź #247 dnia: Kwietnia 19, 2023, 17:26 »
(Nie)bezpieczni w rozświetlonym świecie czyli wpływ zanieczyszczenia świetlnego na biologiczne funkcjonowanie organizmów żywych.



Większość z nas doświadcza poczucia bezpieczeństwa, kiedy nocą spacerujemy wzdłuż rozświetlonej ulicy po tak oświetlonym chodniku, że można by pomyśleć, że jest środek dnia.
Pomimo faktu że my czujemy się dzieki temu względnie bezpiecznie, to dla zwierząt sztuczne oświetlenie stanowi śmiertelne zagrożenie.

Od początku istnienia życia na naszej planecie organizmy żywe opierały swój cykl dobowy na przewidywalnym ziemskim rytmie dnia i nocy. Wszystkie te organizmy przystosowane są genetycznie do regularnych cykli dzień/noc. W wielu miejscach na Ziemi prawidłowość tych cykli została całkowicie przerwana przez poświatę stworzoną przez sztuczne oświetlenie, powodując zakłócenie naturalnego rytmu dnia, zachowania i biologii wielu gatunków. Występuje wśród nich podział na stworzenia dzienne i nocne, czyli takie, które w ciągu dnia czuwają a w nocy śpią, bądź takie, które czuwają w nocy, a śpią w ciągu dnia. Skutki sztucznego oświetlenia dla jednego i drugiego rodzaju nieco różnią się od siebie, ale dla obu są tak samo niebezpieczne.

Owady zagrożone apokalipsą

Owady są naszymi sprzymierzeńcami. Zapylają rośliny, są drapieżnikami dla innych uciążliwych dla nas owadów, odgrywają ważne role w procesach glebowych oraz stanowią pokarm dla innych zwierząt czy nawet roślin. Bez nich nasz ekosystem nie byłby w stanie prawidłowo funkcjonować, a jednak ludzie robią wszystko, aby je wyeliminować. Nie zawsze celowo i świadomie, ale jednak zabijanie tej grupy zwierząt jest aktualnym i wciąż zbyt mało nagłośnionym problemem.
Owady są bardzo wrażliwe na sztuczne światło w nocy, które może wpływać na ich rytm dobowy, rytuały godowe i zdolność poruszania się. Sztuczne światło, szczególnie latarnie, są dla owadów fatalne w skutkach. Przyciągają je jak próżnia, z której nie mogą później uciec. Gdy owady zostaną skutecznie uwięzione przez światło, mogą zostać zabite bezpośrednio przez ciepło lampy, mogą krążyć wokół światła, dopóki nie zostaną złapane przez drapieżniki lub mogą zatrzymać się, by odpocząć na ziemi pod światłem, gdzie również zostają ofiarami. Łuna na niebie przypuszczalnie może zakłócać ich migrację. Jednakże pewne jest to, że sztuczne źródła światła zakłócają normalną aktywność, migracje na duże odległości, a nawet mogą przyciągnąć owady, które normalnie nie opuszczają swojego siedliska. Wszystko to wpływa na zmniejszenie ich liczebności, co w przyszłości może spowodować ich globalne wyginięcie. Fakt ten jest szczególnie niepokojący biorąc pod uwagę to, jakie funkcje pełnią w ekosystemie.



Długie naświetlanie owada na latarni ulicznej w Meiningen – Niemcy

Ptaki w śmiertelnym niebezpieczeństwie

Od wielu lat wiadomo, jaki wpływ ma światło na funkcjonowanie ptaków. Zwierzęta te najczęściej polują i migrują nocą w świetle Księżyca i gwiazd. Ptaki wędrowne dostosowują swoje cykle życiowe do cykli sezonowych. Sztuczne oświetlenie może spowodować, że migrują one w nieodpowiednim czasie, co przyczynia się do zaburzeń ich funkcjonowania, rozrodu i rozwoju. Sztuczne światło może również sprawić, że zboczą z kursu w kierunku niebezpiecznych nocnych krajobrazów miast. Miasta z każdym rokiem rozbudowują się coraz bardziej i są coraz bardziej rozświetlone. Co roku miliony ptaków ginie podczas zderzeń z ogromnymi, oświetlonymi budynkami.



Ptaki migrują w świetle Księżyca

Żółwie morskie są w największym niebezpieczeństwie

Środowiskiem naturalnym żółwi morskich są wody oceanów i mórz, jednakże ich młode wykluwają się na plaży. Stamtąd przemieszczają się w kierunku najjaśniejszego obiektu – horyzontu. Nocą wody odbijają naturalny blask Księżyca i gwiazd, co ułatwia młodym żółwiom drogę do ich naturalnego środowiska. Niestety w momencie kiedy w okolicy plaż znajdują się latarnie czy oświetlone drogi, to one są najjaśniejsze i stanowią dla nich cel wędrówki. Sprowadza to na nie śmiertelne niebezpieczeństwo, prowadząc do odwodnienia, narażenia na drapieżniki czy, niestety najczęściej, do potrącenia przez samochody. Co roku miliony żółwi ginie przez skutki zanieczyszczenia świetlnego.



Wylęgający się żółw morski kieruje się w głąb lądu

Sami na siebie sprowadzamy zagrożenia

Otyłość, depresja, zaburzenia snu, cukrzyca, nowotwory m.in. piersi. To tylko część skutków, jakich możemy doświadczyć przez zanieczyszczenie światłem. Spowodowane jest to tym, że jak większość żyjących istot na Ziemi wyewoluowaliśmy do życia zgodnie z dobowym rytmem dnia i nocy. Przystosowaliśmy się do tego, że w ciągu dnia czuwamy, a w nocy śpimy, jednakże sztuczne światło zaburza ten cykl.

Sztuczne światło zaburza pracę układu hormonalnego, w tym pracę szyszynki odpowiedzialnej za produkcję melatoniny. Jest to hormon regulujący zegar biologiczny naszego organizmu. Posiada właściwości przeciwutleniające, ułatwia zasypianie, wzmacnia układ odpornościowy, obniża poziom cholesterolu, wspomaga pracę tarczycy, trzustki, jajników, jąder i nadnerczy. Nocna ekspozycja na sztuczne światło upośledza produkcję tego hormonu, co prowadzi do rozregulowania naturalnego cyklu dobowego.

Kolejnym zagrożeniem jest nieodpowiedni dobór oświetlenia wpływający niekorzystnie na nasze cykle. Zalecane jest stosowanie światła o niskiej temperaturze barwowej do oświetlenia wewnętrznego i zewnętrznego. Ich światło jest mniej ostre, tym mniej szkodliwe dla zdrowia. Najbezpieczniejszą opcją są źródła światła ciepłe, o temperaturze barwowej nie wyższej niż 3000K.



Skala temperatury barwowej Kelvina

Sprowadziliśmy już na siebie ogromne niebezpieczeństwo, ale nie jest za późno, aby postarać się je wyeliminować. Wspólnie sprawmy, by kolejne pokolenia były świadome zagrożeń i mogły uniknąć katastrofalnych skutków.







https://www.darksky.org/light-pollution/wildlife/

https://www.darksky.org/light-pollution/human-health/

https://www.darksky.org/light-pollution-research-shows-humans-and-wildlife-can-coexist/

https://www.darksky.org/light-pollution/wildlife/

https://myfwc.com/conservation/you-conserve/lighting/pollution/

https://www.buglife.org.uk/campaigns/light-pollution/

« Ostatnia zmiana: Marca 28, 2026, 09:41 wysłana przez Slavin »

Offline Slavin

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 976
  • Ciekłym metanem i ciekłym tlenem LCH4/LO2 Methalox
Odp: Ziemia (zbiorczo)
« Odpowiedź #248 dnia: Kwietnia 25, 2023, 19:20 »
Ziemia sama mogła geologicznie stworzyć swoją własną ziemską ciekłą wodę.

Woda jest niezwykle ważną substancją bez której życie nie mogłoby istnieć.

Ziemia jest jedyną planetą w Układzie Słonecznym na której występuje woda w stanie ciekłym.

Pokrywa ona około 70% powierzchni tej planety.

Otacza nas ona dosłownie z każdej strony w postaci wód lądowych czy pary wodnej w powietrzu.

Jest tak powszechną dla ludzi substancją że mało kto zastanawia się skąd ona się właściwie tutaj wzięła.

Według popularnej dotychczasowej teorii cząsteczki wody na Ziemię przyniosły komety lub asteroidy które uderzały w naszą planetę na wczesnym etapie jej ewolucji.

Jednakże naukowcy sugerują że nie do końca jest to prawda.

Ziemska woda prawdopodobnie powstała samoistnie.

W nowo opublikowanej pracy naukowcy przedstawiają teorię tłumaczącą początki istnienia ciekłej wody na Ziemi.

Według nich mogła ona powstać na drodze reakcji chemicznych zachodzących pomiędzy atmosferą bogatą w wodór młodej planety a magmą.

W naszej kosmicznej okolicy odnaleziono już przynajmniej kilka egzoplanet z atmosferą bogatą w wodór H2 i śladowymi ilościami pary wodnej co skłoniło ich do pójścia tym tropem w czasie ich badań.

Zespół badawczy starający się odpowiedzieć na stare dobre pytanie „skąd wzięła się ciekła woda na tej planecie?”.

Potraktowali oni Ziemię właśnie jak egzoplanetę.

Dzięki temu zabiegowi udało im się wyjaśnić wiele cech Ziemi w tym także obecność wody.

Badania wskazują na to że Ziemia żeby wytworzyć swoje ciekłe oceany musiała mieć od 0,2 do 0,3 obecnej wielkości tej planety.

W takim przypadku młoda Ziemia byłaby wystarczająco masywna żeby utrzymać swoją atmosferę przez odpowiednio długi czas.

Atmosfera taka byłaby znacznie bogatsza w wodór H2 od dzisiejszej.



Ilustracja pokazująca w jaki sposób niektóre charakterystyczne cechy Ziemi takie jak obfitość wody i ogólny stan utlenienia można potencjalnie przypisać interakcjom między atmosferą wodoru a magmą.

Naukowcy stworzyli ten model do zbadania wymiany materiałów między atmosferą zawierającą wodór cząsteczkowy H2 a magmą.

W tym modelu zastosowano 25 różnych związków chemicznych do zbadania tej stałej wymiany materiałów między atmosferą.

Po geologiczno-chemicznym zmieszaniu się ogromnych ilości obecnego w ziemskiej atmosferze wodoru z magmą powstał płaszcz Ziemi.

Odkryto również że te obfite zapasy ciekłej wody na tej planecie powstały jako prosta konsekwencja zachodzących przy tym reakcji chemicznych.

Może w końcu naukowcy znaleźli odpowiedź na wciąż nurtujące wielu ludzi dobre pytanie skąd wzięła się ciekła woda na naszej planecie ale jak wiadomo od dawna odpowiedzi na trudne pytania często rodzą dodatkowe i jeszcze trudniejsze nowe pytania.

Zapewne tak też będzie również i w tym przypadku.

https://www.space.com/newborn-earth-produced-its-own-water

https://carnegiescience.edu/how-did-earth-get-its-water
« Ostatnia zmiana: Kwietnia 19, 2026, 12:39 wysłana przez Slavin »

Offline Orionid

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 28960
  • Very easy - Harrison Schmitt
Odp: Ziemia (zbiorczo)
« Odpowiedź #249 dnia: Czerwca 09, 2023, 10:27 »
2023 cze 08 15:06 Kosmonauta.net
Pył z pożarów w Kanadzie napływa nad amerykańskie miasta
Od kilku dni obserwujemy pomarańczowe niebo w wielu amerykańskich miastach. Powodem są... pożary kanadyjskich lasów.
https://twitter.com/NASAEarth/status/1666480981111455744
---
Cytuj
W maju wyjątkowo gorąca i sucha pogoda przyczyniła się do ekstremalnej aktywności pożarów w północno-zachodniej Kanadzie. Dym z pożarów przeszedł przez Amerykę Północną, wywołując alarmy dotyczące jakości powietrza i zamglone, czerwone zachody słońca aż po wybrzeże Atlantyku w USA.
https://twitter.com/NASAGoddard/status/1665404046037925890
https://twitter.com/NASAEarth/status/1666214891391164418
https://twitter.com/docent_ws/status/1666776383685632000
https://www.washingtonpost.com/climate-environment/2023/06/07/canada-wildfires-weather-air-quality/
6) https://www.forum.kosmonauta.net/index.php?topic=2083.msg183118#msg183118

2) USA/Nowy Jork był w środę najbardziej zanieczyszczonym miastem na świecie
09.06.2023

Z powodu gęstego dymu napływającego z pożarów ponad 150 lasów w Kanadzie, w środę powietrze w Nowym Jorku było bardziej zanieczyszczone niż w jakimkolwiek innym dużym mieście na świecie. Ponad 75 mln ludzi we wschodnich stanach USA ostrzeżono przed złą jakością powietrza.
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C97025%2Cusanowy-jork-byl-w-srode-najbardziej-zanieczyszczonym-miastem-na-swiecie

3) https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C93118%2Cna-spitsbergen-wyruszyla-58-wyprawa-polarna-uniwersytetu-slaskiego.html

4) Europejska Agencja Środowiska: Katastrofy pogodowe spowodowały śmierć 195 000 osób w Europie od 1980 roku
14.06.2023

Ekstremalne zjawiska pogodowe, takie jak fale upałów i powodzie, spowodowały od 1980 roku w Europie śmierć około 195 000 osób i wyrządziły straty szacowane na 560 miliardów euro - poinformowała we wtorek Europejska Agencja Środowiska (EEA), nawołując do zmiany podejścia w tej kwestii.
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C97094%2Ceuropejska-agencja-srodowiska-katastrofy-pogodowe-spowodowaly-smierc-195-000

5) Ziemia powstała dużo szybciej, niż sądzono
19.06.2023  Marek Matacz

Zamiast stu milionów - Ziemia potrzebowała na powstanie kilku milionów lat, a obecność na niej wody była trudna do uniknięcia. Oznacza to, że we wszechświecie może być więcej zdatnych do życia planet, niż dotąd zakładano.
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C97157%2Cziemia-powstala-duzo-szybciej-niz-sadzono.html

6) 2023 cze 20 11:30 Kosmonauta.net
A tymczasem w Polsce...
...idzie do nas pył z Sahary!
https://twitter.com/IMGW_CMM/status/1670799666189852672

7) 2023 cze 21 08:30 Kosmonauta.net
Dwa miliardy lat zmian we wnętrzu Ziemi
Ciekawa interakcja poszczególnych warstw Ziemi!
https://twitter.com/coreyspowell/status/1667154266598035457

8 ) 2023 cze 22 16:29 Kosmonauta.net
Intrygująca korelacja między trzęsieniami ziemi a promieniowaniem kosmicznym
Między globalną aktywnością sejsmiczną a zmianami natężenia promieniowania kosmicznego rejestrowanego przy powierzchni naszej planety istnieje wyraźna statystyczna korelacja, potencjalnie mogąca pomóc w przewidywaniu trzęsień ziemi. Co zaskakujące, wykazuje ona cykliczności umykające jednoznacznej fizycznej interpretacji.
https://kosmonauta.net/2023/06/intrygujaca-korelacja-miedzy-trzesieniami-ziemi-a-promieniowaniem-kosmicznym/


9) Kanada/ W pożarach w br. spłonęło już 6 mln hektarów lasów; dymy zagrażają zdrowiu społeczeństwa
20.06.2023 aktualizacja 20.06.2023©

W pożarach lasów w Kanadzie spłonęło od początku roku 6 mln hektarów; to 18 razy więcej niż średnia z dziesięciu lat w tym okresie – poinformował podczas poniedziałkowej konferencji prasowej minister zdrowia Jean-Yves Duclos.
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C97197%2Ckanada-w-pozarach-w-br-splonelo-juz-6-mln-hektarow-lasow-dymy-zagrazaja

10) Wypompowana z gruntu woda zmieniła obrót planety
20.06.2023

Ludzie wypompowali z wnętrza Ziemi już tyle wody, że w ciągu 20 lat rotacyjne bieguny przemieściły się o ponad metr. Dodatkowo wzrósł poziom mórz - podali naukowcy w piśmie Geophysical Research Letters.
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C97195%2Cwypompowana-z-gruntu-woda-zmienila-obrot-planety.html

11) 2023 cze 27 16:30 Kosmonauta.net
Po prostu topografia Polski
Śliczne, prawda? :)
https://twitter.com/Locati0ns/status/1672624100022296577

12)  Badania: w każdej minucie na świecie znika obszar lasów o powierzchni 11 boisk do piłki nożnej.
28.06.2023 aktualizacja 29.06.2023©

W każdej minucie znika las o powierzchni 11 boisk do piłki nożnej; w 2022 r. Ziemia straciła lasy tropikalne o powierzchni Szwajcarii - wynika z nowych badań World Resources Institute (WRI).
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C97320%2Cbadania-w-kazdej-minucie-na-swiecie-znika-obszar-lasow-o-powierzchni-11

13) 2023 lip 03 16:30 Kosmonauta.net
Dym z kanadyjskich pożarów dociera do Europy
Z początkiem maja wiele regionów Kanady zostało dotkniętych silnymi pożarami.
https://kosmonauta.net/2023/06/dym-z-kanadyjskich-pozarow-dociera-do-europy/
Występowały one między Kolumbią Brytyjską, Albertą, Saskatchewan i Terytoriami Północno-Zachodnimi w zachodniej Kanadzie a Ontario, Quebekiem i Nową Szkocją we wschodniej Kanadzie. Szacuje się, że emisje z tych pożarów do 25 czerwca są obecnie największymi rocznymi emisjami dla Kanady odnotowanymi w ciągu 21 lat istnienia naszego zbioru danych GFAS.


14) Earth Formed from Dry, Rocky Building Blocks
July 05, 2023

Cytuj
Teraz badanie przeprowadzone przez Caltech pokazuje, że wczesna Ziemia narosła z gorących i suchych materiałów, co wskazuje, że woda na naszej planecie – kluczowy składnik ewolucji życia – musiała pojawić się późno w historii formowania się Ziemi. (...)

Ponieważ formowanie się Ziemi nie było natychmiastowe i zamiast tego wiązało się z akrecją materiałów w czasie, próbki z dolnego i górnego płaszcza dają różne wskazówki co do tego, co działo się w czasie podczas akrecji Ziemi. W nowym badaniu zespół odkrył, że wczesna Ziemia składała się głównie z suchych, skalistych materiałów: sygnatury chemiczne z głębi planety wykazały brak tak zwanych substancji lotnych, które łatwo odparowują, takich jak woda i jod. W przeciwieństwie do tego, próbki z górnego płaszcza ujawniły wyższy udział substancji lotnych, trzykrotnie większy niż w dolnym płaszczu.
https://www.caltech.edu/about/news/earth-formed-from-dry-rocky-building-blocks

15) 2023 lip 08 08:30 Kosmonauta.net
Błyskawice z kosmosu, z orbity geostacjonarnej
Okres letni to także czas gwałtownych burz... A te widać z orbity!


16) 2023 lip 08 13:04 Kosmonauta.net
Czerwiec był gorący, ale jeszcze jeszcze goręcej!
NASA informuje, że początek lipca był jeszcze gorętszy... Jak na razie nieoficjalnie, ale pewnie na początku sierpnia więcej się dowiemy o globalnych temperaturach w lipcu.
https://twitter.com/NASAClimate/status/1677318795839389696

17) 2023 lip 08 19:18 Kosmonauta.net
Z wodą w Polsce nie jest dobrze!
W tym roku mało opadów w dużej części kraju.
https://twitter.com/opole_meteo/status/1677694180359823362

18) 2023 lip 24 12:30 Kosmonauta.net
Potężna komórka burzowa...
...powstaje ot tak, "z niczego". Obraz satelitarny z satelity GOES-16 z 17 lipca 2023.
https://twitter.com/coyotefxl/status/1681293796070367232

19) 2023 lip 24 20:58 Kosmonauta.net
Wyspa Rodos - potężne pożary
Widoczne z orbity (i jeszcze geostacjonarnej!)
https://twitter.com/eumetsat/status/1683486906095480832

20) 2023 sie 02 12:29 Kosmonauta.net
Pożary na wyspie Rodos
Widoczne z orbity (i jeszcze geostacjonarnej!). Kompilacja obrazów stworzona 24 lipca 2023.
Cytuj
The catastrophic fires in #Rhodes are clearly visible from space here, as #MTGI1 observed their resulting large smoke plumes on Saturday.
Please note: this is preliminary commissioning data. pic.twitter.com/fY9aJAiWUq — EUMETSAT (@eumetsat) July 24, 2023

21) 2023 sie 04 16:30 Kosmonauta.net
Ogień - świetny dokument od ESA
Tegoroczne lato jest bardzo gorące, czego efektem jest duża liczba pożarów, m.in. w Europie. Satelity wykrywają i monitorują pożary, ale jak? O tym ten dokument ESA:


22) 2023 sie 06 16:30 Kosmonauta.net
Zima na półkuli południowej powiadasz?
Oczywiście gorąca zima, gdzie temperatury sięgają 40 stopni Celsjusza. A w południowej Brazylii czasem pada śnieg zimą...
https://twitter.com/extremetemps/status/1686880094252306432

23) 2023 sie 11 10:30 Kosmonauta.net
Ósmy sierpnia w południowum Iranie...
...temperatura odczuwalna 70 stopni Celsjusza. Groźne dla wszystkich!
https://twitter.com/US_Stormwatch/status/1688957066847879168

24) 2023 sie 11 14:30 Kosmonauta.net
Widzieliście kiedyś pożar na nawadnianym polu?
Groźnie to wygląda. Tego typu pola są specjalnie nawadniane. Zdjęcie z Arabii Saudyjskiej.
https://twitter.com/Pierre_Markuse/status/1689194044541247488

25) Kanada/ Pożary lasów to od początku roku 290 mln ton emisji węglowych
08.08.2023

Pożary kanadyjskich lasów oznaczają, że od początku roku do atmosfery trafiło 290 mln ton emisji węglowych. To oznacza również, że palące się w Kanadzie lasy przyczyniły się do 25 proc. światowych emisji dwutlenku węgla w 2023 roku.
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C97865%2Ckanada-pozary-lasow-od-poczatku-roku-290-mln-ton-emisji-weglowych.html

26) Włochy/Raport: średnio 32 ekstremalne zjawiska pogodowe dziennie
08.08.2023

Średnio 32 ekstremalne zdarzenia w pogodzie dziennie notuje się tego lata we Włoszech - wynika z Europejskiej Bazy Danych o Gwałtownych Zjawiskach Atmosferycznych. O 57 procent w porównaniu z zeszłym rokiem wzrosła liczba nawałnic, gradobicia, gwałtownych ulew, fal upału i trąb powietrznych.
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C97863%2Cwlochyraport-srednio-32-ekstremalne-zjawiska-pogodowe-dziennie.html

27) 2023 sie 17 08:30 Kosmonauta.net
Ogień - dokument z ESA
Tegoroczne lato jest bardzo gorące, czego efektem jest duża liczba pożarów, m.in. w Europie. Satelity wykrywają i monitorują pożary, ale jak? O tym ten dokument ESA:


28) Hiszpania/ Pierwiastki radioaktywne w pyle znad Sahary, który dociera do Europy
17.08.2023

Co roku piaskowy pył znad afrykańskiej Sahary, tzw. kalima jest przenoszony przez wiatr i opada w różnych krajach Europy. Naukowcy stwierdzili w kalimie obecność pierwiastków promieniotwórczych, jak izotopu cezu - 137, a także izotopy promieniotwórcze berylu i ołowiu, które mogą mieć związek z opadami radioaktywnymi - napisał portal elDiario.
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C97957%2Chiszpania-pierwiastki-radioaktywne-w-pyle-znad-sahary-ktory-dociera-do

29) Antarktyczna dziura ozonowa pojawiła się wcześniej niż zwykle
18.08.2023

Wyjątkowo duża jak na tę porę roku dziura ozonowa nad Antarktydą budzi obawy, że dojdzie do dalszego ocieplenia bieguna południowego. Winnym wydaje się być wulkan – informuje „Guardian”.
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C97992%2Cantarktyczna-dziura-ozonowa-pojawila-sie-wczesniej-niz-zwykle.html

30) 2023 lis 12 10:30 Kosmonauta.net
Tak się zaczęło palić w Australii...
...a przypomnijmy, że na półkuli południowej lato dopiero od 22 grudnia! Tam jeszcze długo będzie gorąco... i niebezpiecznie!
https://twitter.com/SatelliteSci/status/1720253056762482706

31) 2023 lis 19 08:30 Kosmonauta.net
Dziura ozonowa w 2023 roku
Maksimum tegorocznej antarktycznej dziury ozonowej już za nami. Wcale taka mała niestety ta dziura nie była!


32) 2023 lis 21 08:30 Kosmonauta.net
Tak się zaczęło palić w Australii...
...a przypomnijmy, że na półkuli południowej lato dopiero od 22 grudnia! Tam jeszcze długo będzie gorąco... i niebezpiecznie!
https://twitter.com/SatelliteSci/status/1720253056762482706
« Ostatnia zmiana: Listopada 21, 2023, 18:27 wysłana przez Orionid »

Offline Slavin

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 976
  • Ciekłym metanem i ciekłym tlenem LCH4/LO2 Methalox
Odp: Ziemia (zbiorczo)
« Odpowiedź #250 dnia: Sierpnia 02, 2023, 17:35 »
Wnętrze Ziemi może wciąż zawierać pierwotną oryginalną chemiczną zupę w której oryginalnie chemicznie powstało ziemskie życie.

Na ilustracji: Wizualizacja powierzchni i wnętrza Ziemi.


Obfitość ciekłej wody na powierzchni Ziemi, życie i unikalna tektonika jej płyt ukształtowały jej dotychczasową historię, jednak nowe badanie sugeruje, że tektonika płyt może być niedawnym zjawiskiem zachodzącym we wcześniej uwarstwionym płaszczu, który może ukrywać pierwotny materiał, tzw. pierwotną chemiczną zupę, w której oryginalnie wykształciło sie ziemskie życie.

Ziemia jest wyjątkowa wśród wszystkich planet Układu Słonecznego. Ma ona rozległe oceany wodne i obfite życie. Jednak unikatowość Ziemi wykracza poza jej różnorodność biologiczną i obecność oceanów - jest to jedyna planeta w Układzie Słonecznym, która doświadcza zjawiska tektoniki płyt, procesu nieodłącznie związanego z kształtowaniem się jej struktury geologicznej, klimatu i potencjalnie rozwoju samego życia .

Termin „tektonika płyt” oznacza dynamiczny ruch i skomplikowane interakcje płyt tektonicznych w skorupie ziemskiej. Te płyty są wprawiane w ruch przez niezwykle powolny, ciągły przepływ materii w płaszczu Ziemi, zwany konwekcją. Proces ten stale przenosi wewnętrzne ciepło ziemi z jej wewnętrznego jądra na powierzchnię naszej planety.

Naukowcy uważają, że konwekcja w płaszczu, która rozpoczęła się wkrótce po uformowaniu się Ziemi 4,5 miliarda lat temu, zachodzi w skali całego płaszcza.

Tak więc, kiedy płyty zderzają się na powierzchni Ziemi, jedna z nich ustępuje i zatapia się w gorącym płaszczu, a następnie kończy na czymś w rodzaju cmentarzyska płyt na szczycie metalicznego rdzenia Ziemi.

Jednak nowe badanie z duńskiego Uniwersytetu w Kopenhadze opublikowane w czasopiśmie Nature sugeruje, że ten styl tektoniki płyt może być nowszą cechą dotychczasowej historii geologicznej Ziemi.

„Nasze wyniki sugerują, że przez większą część dotychczasowej historii Ziemi konwekcja w płaszczu była podzielona na dwie odrębne warstwy, a mianowicie górne i dolne regiony płaszcza, które były od siebie odizolowane” - mówi Zhengbin Deng, pierwszy autor tej publikacji.



Na ilustracji: Schemat wewnętrznej budowy ziemi oraz warstw atmosfery Ziemi. Autor: Surachit. Źródło: Wikipedia.

Przejście między górnym a dolnym płaszczem następuje na głębokości około 660 km pod powierzchnią Ziemi.
Na tej głębokości niektóre minerały przechodzą przemianę fazową. Deng i jego współpracownicy uważają, że to przejście fazowe może być powodem, dla którego regiony górnego i dolnego płaszcza pozostały w większości odizolowane.

„Nasze odkrycia wskazują, że w przeszłości recykling i mieszanie subdukowanych płyt z płaszczem ograniczało się do górnego płaszcza, gdzie występuje silna konwekcja. To bardzo różni się od tego, jak myślimy, że działa dziś tektonika płyt, gdzie płyty subdukcyjne opadają do niższego płaszcza”.

Naukowcy opracowali nową metodę wykonywania bardzo precyzyjnych pomiarów składu izotopowego pierwiastka tytanu w różnych skałach. Izotopy to są wersje tego samego pierwiastka, które mają nieco różne masy.
Skład izotopowy tytanu zmienia się, gdy na Ziemi tworzy się skorupa. To sprawia, że izotopy tytanu są przydatne do śledzenia, w jaki sposób materiał powierzchniowy, taki jak skorupa, jest przetwarzany w płaszczu Ziemi w czasie geologicznym. Korzystając z tej nowej techniki, badacze określili skład skał płaszcza, które powstały już 3,8 miliarda lat temu, aż do współczesnych law.

Pierwotna oryginalna chemiczna zupa jest zachowana w głębi Ziemi?

Gdyby recykling i mieszanie się płyt tektonicznych ograniczało się do górnego płaszcza, jak postuluje nowe badanie, dolny płaszcz mógłby zawierać niezakłócony pierwotny materiał. Koncepcja pierwotnego płaszcza odnosi się do rezerwuaru materiału płaszcza, który pozostał stosunkowo niezmieniony i zachowany od wczesnych etapów formowania się Ziemi, około 4,5 miliarda lat temu.

Pomysł że pierwotny zbiornik wciąż istnieje w głębi Ziemi, nie jest nowy i został zasugerowany na podstawie składu izotopowego gazów uwięzionych w lawach z współczesnych głęboko osadzonych wulkanów. Jednak interpretacja tych danych jest niejednoznaczna, a niektórzy sugerują, że ten sygnał izotopowy pochodzi z jądra Ziemi, a nie z głębokiego płaszcza. Ponieważ tytan nie występuje w jądrze Ziemi, opublikowane badanie rzuca nowe światło na tę długotrwałą debatę.

„Badanie izotopów tytanu pozwala na wskazanie, które współczesne głęboko osadzone wulkany pobierają próbki pierwotnego płaszcza Ziemi. Jest to ekscytujące, ponieważ pozwala znadać pierwotny skład naszej planety i być może zidentyfikować źródło substancji lotnych na Ziemi, które były niezbędne do rozwoju życia”.

https://www.nature.com/articles/s41586-023-06304-0
« Ostatnia zmiana: Kwietnia 25, 2026, 20:01 wysłana przez Slavin »

Offline Slavin

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 976
  • Ciekłym metanem i ciekłym tlenem LCH4/LO2 Methalox
Odp: Ziemia (zbiorczo)
« Odpowiedź #251 dnia: Sierpnia 21, 2023, 09:37 »
Coś niepokojącego dzieje się z tegoroczną zdrowotnie groźną antarktyczną dziurą ozonową.

Jest ona ogromna powierzchniowo i jednocześnie niepokojąco powiększa się ona wyjątkowo szybko.

Zdrowotnie groźna dziura ozonowa w tym 2023 roku niespodziewanie pojawiła się nadzwyczaj wcześnie i od razu osiągnęła ona niepokojąco rekordowe rozmiary i dodatkowo błyskawicznie się ona rozszerza.

Naukowcy wiedzą jaka jest tego przyczyna i słusznie ostrzegają oni wszystkich zagrożonych ludzi przed niebezpiecznymi skutkami zdrowotnymi tej zdrowotnie groźnej anomalii.


Tegoroczna dziura ozonowa nad Antarktydą. Fot. ESA.

Zdrowotnie groźna dziura ozonowa nie występuje przez cały rok.

Pojawia się ona wraz z początkiem wczesnej arktycznej wiosny gdy spod topniejącego lodu wodnego Antarktyki wydobywają się olbrzymie ilości gazów głównie metanu CH4.

Powoduje on niebezpieczne niszczenie ochronnej warstwy ozonowej ziemi O3.

Zazwyczaj antarktyczny ubytek ochronnego ozonu O3 rozpoczyna się w lipcu ale gwałtownie rozszerza się dopiero pod koniec sierpnia.

Jednak w tym 2023 roku stało się to niespodziewanie i niepokojąco aż kilka tygodni wcześniej.

Jakby tego było mało to jednocześnie ta tegoroczna zdrowotnie groźna dziura ozonowa powiększa się wyjątkowo szybko.

Osiągnęła już ona powierzchnię aż 7 milionów kilometrów kwadratowych a więc jest ona ponad 22 razy większa terytorialnie od Polski i jest ona dwukrotnie większa niż powinna być ona w połowie sierpnia.

Czegoś podobnego nie obserwowano od 23 lat.



Średnie rozmiary tegorocznej zdrowotnie groźnej arktycznej dziury ozonowej nad Antarktydą w dniach 1-10 sierpnia 2023 roku. Fot. NASA.

Jeśli zjawisko to nie przystopuje, to na przełomie września i października kiedy groźna dziura ozonowa jest zawsze największa powierzchniowo to możemy mieć nowy historyczny negatywny rekord jej dotychczasowego zasięgu.

Niestety to są bardzo złe wieści i to przynajmniej z kilku powodów.

Dlaczego ta tegoroczna zdrowotnie groźna dziura ozonowa jest aż tak duża?

Naukowcy wiedzą co odpowiada za tę anomalię.

Okazuje się że ta gigantyczna największa na świecie od 100 lat erupcja wulkanu na wyspach Tonga która chociaż miała miejsce w styczniu ubiegłego 2022 roku to jednak wciąż chemicznie wpływa ona na ziemską atmosferę.

Na wysokość kilkudziesięciu kilometrów ten wulkan wyemitował 150 milionów ton morskiej wody która spowodowała znaczący ubytek w poziomie ochronnej warstwy ozonowej O3.

To jednak nie jest koniec tegorocznego niepokojącego zjawiska ponieważ ta tegoroczna większa zdrowotnie groźna dziura ozonowa dodatkowo oznacza zwiększone docieranie do powierzchni Antarktyki dodatkowego niebezpiecznego słonecznego promieniowania ultrafioletowego UV.



Za sprawą coraz ciemniejszej powierzchni lądolodu znaczna część tego promieniowania będzie pochłaniana przez lód wodny który będzie się roztapiać jeszcze szybciej niż dotychczas.

Podobnie będzie też z powierzchnią oceanu nagrzewającą się znacznie intensywniej.

Nadchodzące miesiące na Antarktydzie mogą przynieść rekordowe topnienie lodów wodnych, przyspieszające ocieplanie sie tamtejszego klimatu.

A to jest wszystko przez erupcję wulkaniczną oddaloną o tysiące kilometrów. Swoisty efekt motyla w praktyce.

« Ostatnia zmiana: Kwietnia 19, 2026, 12:42 wysłana przez Slavin »

Offline Slavin

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 976
  • Ciekłym metanem i ciekłym tlenem LCH4/LO2 Methalox
Odp: Ziemia (zbiorczo)
« Odpowiedź #252 dnia: Października 12, 2023, 20:47 »
Odkryto pozostałości wielkiej pradawnej ziemskiej płyty tektonicznej.

Na ilustracji:

Złożone renderowanie wschodniej półkuli Ziemi na podstawie danych z instrumentów MODIS satelitów Terra i Aqua, programu satelitarnego meteorologicznego obrony, promu kosmicznego Endeavour i projektu mapowania Antarktycznego Radarsat.



Naukowcy zrekonstruowali nieznaną wcześniej płytę tektoniczną o nazwie Pontus zajmującą niegdyś około jednej czwartej powierzchni Oceanu Spokojnego.

Odkrycia tego dokonano podczas badań terenowych w różnych regionach w tym w Japonii, Borneo i na Filipinach.

Geolog z Uniwersytetu w Utrechcie, Suzanna Van de Lagemaat, zrekonstruowała masywną i nieznaną wcześniej płytę tektoniczną, która niegdyś stanowiła jedną czwartą wielkości Oceanu Spokojnego.

Jej koledzy z Utrechtu przewidzieli istnienie takiej płyty ponad 10 lat temu na podstawie fragmentów starych płyt tektonicznych znalezionych głęboko w płaszczu Ziemi.

W ramach swojej pracy doktorskiej Susanna Van de Lagemaat rekonstruowała dawne płyty tektoniczne w drodze badań terenowych pasów górskich Japonii, Borneo, Filipin, Nowej Gwinei i Nowej Zelandii.

Ku swojemu zaskoczeniu odkryła, że pozostałości oceaniczne na północnym Borneo musiały należeć do długo poszukiwanej płyty tektonicznej, którą naukowcy nazwali Pontus. Teraz Van de Lagemaat zrekonstruowała całą płytę w pełnej krasie.



Animacja ukazuje rekonstrukcję płyty Pontus krok po kroku aż do 120 milionów lat temu i jej późniejsze zniknięcie. Źródło: Suzanna van de Lagemaat/Uniwersytet w Utrechcie

Zrozumienie ruchów płyt tektonicznych tworzących sztywną zewnętrzną powłokę Ziemi jest niezbędne do zrozumienia historii geologicznej naszej planety.

Ruchy tych płyt silnie wpłynęły na to, jak paleogeografia i klimat planety zmieniały się na przestrzeni czasu a nawet na to, gdzie można znaleźć rzadkie metale.

Jednak duże płyty oceaniczne z przeszłości geologicznej zniknęły w płaszczu Ziemi w wyniku subdukcji pozostawiając po sobie jedynie fragmenty skał ukryte w pasach górskich.

W swojej pracy Van de Lagemaat zbadała najbardziej skomplikowany region tektoniczny płyt planety: obszar wokół Filipin. Filipiny położone są na złożonym skrzyżowaniu różnych systemów płyt.

Region ten prawie w całości składa się ze skorupy oceanicznej ale niektóre fragmenty wznoszą się nad poziom morza i ukazują skały w bardzo różnym wieku.

Korzystając z danych geologicznych Van de Lagemaat jako pierwsza zrekonstruowała ruchy obecnych płyt w regionie między Japonią a Nową Zelandią.

To ujawniło jak duży był obszar płyt które musiały zniknąć w obecnym regionie zachodniego Pacyfiku.

Wcześniej prowadziliśmy prace terenowe na północnym Borneo, gdzie znaleźliśmy najważniejszy element układanki. Myśleliśmy, że mamy do czynienia z reliktami zaginionej płyty, o której już wiedzieliśmy.

Jednak badania tych skał w laboratorium magnetycznym wykazały że znaleziska pochodziły ze znacznie dalszej północy i musiały stanowić pozostałości innej, nieznanej wcześniej płyty.

11 lat temu myśleliśmy, że pozostałości Pontu mogą znajdować się w północnej Japonii, ale od tego czasu obaliliśmy tę teorię wyjaśnia Douwe van Hinsbergen promotor doktoratu Van de Lagemaat - Dopiero gdy Suzanna systematycznie rekonstruowała połowę pasów górskich „Pierścienia Ognia” rozciągających się od Japonii, przez Nową Gwineę do Nowej Zelandii, proponowana płyta Pontus odsłoniła się, obejmując skały, które badaliśmy na Borneo.



Na ilustracji:

Płyta oceaniczna Pontus zrekonstruowana przez Suzannę van de Lagemaat: jej położenie w oceanie paleo-Spokojnym 120 milionów lat temu i jej obecne relikty.

Wcześniejsze badania wykazały, że przez zachodni paleo-Pacyfik musiała przebiegać duża strefa subdukcji, która oddzielała znane płyty Pacyfiku na wschodzie od hipotetycznej płyty Pontu na zachodzie.

Hipoteza ta została obecnie niezależnie wykazana w badaniach Van de Lagemaat. Źródło: Suzanna van de Lagemaat, Uniwersytet w Utrechcie.

Pozostałości dawnej płyty Pontus znajdują się nie tylko na północnym Borneo ale także na Palawanie wyspie w zachodnich Filipinach i na Morzu Południowochińskim.

Badania Van de Lagemaat wykazały również, że od południowej Japonii po Nową Zelandię rozciągał się pojedynczy, spójny system tektoniczny płyt, który musiał istnieć przez co najmniej 150 milionów lat. To także nowe odkrycie w tej dziedzinie.

Poprzednie przewidywania badaczy dotyczące istnienia płyty Pontus były możliwe ponieważ subdukowana płyta pozostawia ślady gdy „zatapia się” w płaszczu Ziemi: strefy w płaszczu o nietypowych temperaturach lub składzie. Anomalie te można zaobserwować, gdy sejsmografy odbierają sygnały z trzęsień ziemi.

Trzęsienia ziemi wysyłają fale przez wnętrze Ziemi, a gdy przechodzą przez anomalię, na przykład fragment starej płyty, anomalia powoduje zakłócenie sygnału.

Geolodzy mogą powiązać te zakłócenia z występowaniem zjawisk w płaszczu, takich jak fragmenty płyt tektonicznych.

To pozwala im spojrzeć 300 milionów lat w przeszłość; starsze fragmenty płyt „rozpuściły się” na granicy płaszcza i jądra.

Badania sprzed 11 lat wykazały, że przez zachodni paleo-Pacyfik musiała przebiegać duża strefa subdukcji, która oddzielała znane płyty Pacyfiku na wschodzie od hipotetycznej płyty Pontus na zachodzie. Hipoteza ta została obecnie niezależnie wykazana w badaniach terenowych.

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1342937X23002617?via%3Dihub


« Ostatnia zmiana: Kwietnia 19, 2026, 12:44 wysłana przez Slavin »

Offline Slavin

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 976
  • Ciekłym metanem i ciekłym tlenem LCH4/LO2 Methalox
Odp: Ziemia (zbiorczo)
« Odpowiedź #253 dnia: Listopada 08, 2023, 16:50 »
Ogromne obiekty wewnątrz Ziemi mogą pochodzić z innej planety.

Na ilustracji:
Wiele osób wciąż zastanawia się skąd właściwie wziął się Księżyc.
Mogła za to odpowiadać ogromna kolizja która umieściła części dawnej protoplanety pod... naszymi stopami.
Źródło: NASA


Naukowcy przedstawili nowy model który może rozwiązać dwie tajemnice tego świata naraz: tę dotyczącą nieba i tę ziemską.
Pierwsza z nich od tysiącleci nurtuje wszystkich od naukowców po ciekawskie dzieci: skąd wziął się Księżyc?

Według najpopularniejszej teorii Księżyc powstał 4,5 miliarda lat temu gdy niedoszła planeta wielkości Marsa rozbiła się o wciąż jeszcze kształtującą się Ziemię.

Ta wielka kolizja między wczesną Ziemią a protoplanetą o nazwie Theia miałaby wyrzucić na orbitę ziemską ogromną ilość szczątków, które utworzyły ostatecznie to co miało stać się później Księżycem.

Tak przynajmniej głosi teoria ale mimo wielu dekad poszukiwań naukowcy nie zdołali dotąd znaleźć żadnych dowodów na istnienie Thei.

Nowe badania przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych i opublikowane w czasopiśmie Nature sugerują teraz że uczeni mogli po prostu spoglądać w złym kierunku.

Około 2900 kilometrów pod powierzchnią Ziemi znajdują się dwie masywne „plamy” które wprawiają geologów w zakłopotanie już od czasu gdy fale sejsmiczne ujawniły ich istnienie w latach 80-tych ubiegłego XX wieku.

Te skupiska materiału mają wielkości kontynentu i leżą one na dnie skalistego płaszcza Ziemi w pobliżu jej stopionego jądra.

Jedno pod Afryką a drugie pod Oceanem Spokojnym.

Już wcześniej ustalono że plamy są znacznie gorętsze i gęstsze niż zwarcie otaczające je skały ale niewiele więcej było na ich temat wiadomo.

Najnowsze badania wskazują natomiast na to że tajemnicze obiekty mogą być zakopanymi głęboko pod ziemią reliktami z Thei które przedostały się na Ziemię podczas dawnego zderzenia obu globów.

I od tego czasu ukrywają się w pobliżu jądra tej planety.

Co więcej ten zespół twierdzi że zderzenie to skutkowało czymś jeszcze poza efektem ubocznym w postaci utworzenia Księżyca.

Pozostałości i sam impakt mogły też pomóc Ziemi stać się wyjątkową planetą sprzyjającą życiu - taką jaką jest do dzisiaj.

Odkrycie tych plam ma ciekawą historię.

Długo szukano pozostałości tego zderzenia zanim zdano sobie sprawę że trzeba ich szukać dosłownie pod ziemią.

Badania te wymagały także współpracy ekspertów z bardzo odrębnych dziedzin wiedzy na temat kosmosu i geologii - krótko mówiąc połączenia sił.

Dziś uważa się że gdy Theia uderzała w protoziemię to poruszała się ona z prędkością ponad 10 kilometrów na sekundę i właśnie to pozwoliło jej wniknąć bardzo głęboko w dolny płaszcz Ziemi.

A gdy stopiony materiał Thei ostygł i zestalił się to jego wysoka zawartość żelaza powodowała że mógł opadać głębiej długo aż do granicy płaszcza i jądra.

Z biegiem lat nagromadził się tam w dwie oddzielne struktury obecnie oficjalnie nazywane dużymi prowincjami o niskiej prędkości LLVP z których każda jest większa niż sam Księżyc.

Testowanie teorii opartej na wydarzeniach rozgrywających się w tak odległych czasach i tak głęboko pod Ziemią jest jednak niezwykle trudne a sami autorzy pracy podkreślają że ich modelowanie nie może być w 100 procentach pewne.

Jeśli jednak jest w tym wszystkim sporo prawdy konsekwencje mogą być ogromne łącznie z tym że Ziemia potencjalnie pozostaje jedyną planetą we Wszechświecie zdolną do podtrzymywania życia.

Zderzenie z planetą Theia które uważa się za ostatnie duże zdarzenie akrecyjne w historii Ziemi znacząco zmieniło jej skład w ciągu zaledwie 24 godzin.

Czy właśnie dlatego nasza planeta jest wyjątkowa i znacznie różni się od innych planet skalistych?

Już we wcześniejszych badaniach sugerowano że Theia mogła przynieść na Ziemię wodę: kluczowy składnik życia.

Zaobserwowano też że tajemnicze plamy wysyłają „pióropusze płaszczowe” czyli kolumny magmy w kierunku powierzchni Ziemi i powiązano je z ewolucją superkontynentów.

W każdym razie najprawdopodobniej Theia trwale pozostawiła na Ziemi coś co odegrało ważną rolę w późniejszej ewolucji Ziemi trwającej 4,5 miliarda lat.

Chociaż wielu uczonych uważa wyniki tych badań za ważne i interesujące podkreśla się też fakt że zagadka powstania Księżyca nie została jeszcze w pełni rozwiązana.

Wyniki z pewnością nadają większą wagę hipotezie zderzenia a także dostarczają wiarygodne wyjaśnienie anomalii obecnych na granicy jądra i płaszcza Ziemi.

A pozostałości Thei mogą odpowiadać za procesy na Ziemi trwające aż do dziś.



Tajemnicze plamy wewnątrz Ziemi mogły powstać po jej kolizji z Księżycem. Źródło: Nature

https://phys.org/news/2023-11-huge-blobs-earth-planet.html





« Ostatnia zmiana: Kwietnia 19, 2026, 13:09 wysłana przez Slavin »

Offline Aga Bej

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 1021
  • Kim jest John Gald?
Odp: Ziemia (zbiorczo)
« Odpowiedź #254 dnia: Listopada 19, 2023, 13:02 »
A może jest to również wytłumaczenie fenomenu księżycowych maskonów? Księżyc ostygł szybciej, i jakieś zwarte kawałki Thei, mogły zostać gdzieś pod jego skorupą, powodując lokalne zakłócenia pola grawitacyjnego?
Podbój kosmosu jest zbyt poważną sprawą by zostawić go w rękach państwowych agencji.

Polskie Forum Astronautyczne

Odp: Ziemia (zbiorczo)
« Odpowiedź #254 dnia: Listopada 19, 2023, 13:02 »