Mars Express

[Slavin]

Ujęcie krateru Korolew z góry:

[ekoplaneta]

W Boże Narodzenie 25 grudnia minęło 15 lat od udanej orbitacji sondy Mars Express i nieudanego lądowania Beagle 2 na Isidis Planitia. Jak się po latach okazało minilądownik Beagle 2 wylądował w jednym kawałku ale jeden z płatków baterii słonecznych się nie otworzył przez co zasłaniał antenę i uniemożliwił skontaktowanie się robota z Ziemią 

[Orionid]

Pojawiły się przesłanki, by sądzić , że wody podpowierzchniowe mają zasięg wykraczający znacznie poza obszary podbiegunowe.

USC researchers find new evidence of deep groundwater on Mars
BY Amy Blumenthal MARCH 28, 2019

The scientists’ new study suggests the deep groundwater could still be active, and in a broader geographical area than previously considered.

Research from the USC Arid Climate and Water Research Center suggests deep groundwater on Mars could still be active and creating surface streams in some near-equatorial areas on the planet.

In mid-2018, researchers supported by the Italian Space Agency detected the presence of a deep-water lake on Mars under its south polar ice caps. Now, the researchers at USC have determined that groundwater likely exists in a broader geographical area than just the poles of Mars and that there is an active system, as deep as 750 meters, from which groundwater comes to the surface through cracks in the specific craters they analyzed.

USC research scientist Essam Heggy, a member of the Mars Express sounding radar experiment MARSIS probing the Mars subsurface, and co-author Abotalib Z. Abotalib, a postdoctoral research associate at USC, studied the characteristics of the planet’s recurring slope linea, which are akin to dried, short streams of water that appear on some crater walls. (...)

https://news.usc.edu/155539/new-evidence-of-deep-groundwater-on-mars/

[Orionid]

Mars uwalnia śladowe ilości metanu. Wiadomo, gdzie
04.04.2019 aktualizacja 05.04.2019 ©


Krater Gale, gdzie wylądował Łazik Curiosity (to obszar zaznaczony na czarno) i w okolicy którego wykryto w 2013 ślady metanu w atmosferze. Fot: NASA/JPL-Caltech/ASU/UA

Spod powierzchni Marsa uwalniają się niekiedy niewielkie ilości metanu - wynikło z analiz międzynarodowego zespołu. Naukowcy – w tym Polka - wskazali, gdzie może istnieć źródło metanu na Marsie i skąd się tam ten gaz bierze.

Metan to bezbarwny i bezwonny związek organiczny, który m.in. wchodzi w skład gazu ziemnego. Na Ziemi może powstawać np. w wyniku beztlenowego rozkładu szczątek roślin. Obecność metanu może więc - choć wcale nie musi - świadczyć o obecności życia. Dlatego sondy wysłane na Marsa miały za zadanie m.in. szukać śladów metanu.

16 czerwca 2013 r. sonda Mars Express krążąca na orbicie Marsa wykryła - dzięki pomiarowi spektrometrem PFS (Planetary Fourier Spectrometer) - obecność metanu w atmosferze Marsa w okolicy Krateru Gale. Krater Gale to dla nas, Ziemian, ważne miejsce na Marsie: wylądował tam łazik Curiosity. Łazik ten dokładnie dzień przed pomiarami sondy Mars Express również wykrył w tym samym rejonie – tym razem przy powierzchni Marsa – obecność metanu.

Ślady metanu odkryto po raz pierwszy na Marsie w 2004 r., ale ponieważ była to niewielka ilość bliska błędu pomiarowego, część naukowców uznała to wtedy za niepewny wynik. Rejestracja metanu w 2013 r. dokonana przez dwa niezależne instrumenty daje jednak większą pewność, że metan na Marsie to nie pomyłka.

Naukowcy wzięli więc pod lupę wyniki. I przeanalizowali, co właściwie mogło być źródłem metanu zarejestrowanego przez dwie niezależne sondy. Wyniki opublikowano w "Nature Geoscience". W analizie tych danych prowadzonej przez dr Marca Giurannę brała udział dr Paulina Wolkenberg z Centrum Badań Kosmicznych PAN i włoskiego Istituto Nazionale di Astrofisica i Istituto di Astrofisica e Planetologia Spaziali.

Stężenie metanu w tych dwóch pomiarach z 2013 r. było niewielkie. "W pomiarach sondy Mars Express było to około 15 cząsteczek metanu na miliard innych cząsteczek, podczas gdy na Ziemi stężenie metanu jest około 150 razy większe" - mówi dr Wolkenberg. Dodaje, że był to tylko czasowy (i miejscowy) pik w pomiarach.

"To było epizodyczne pojawienie się metanu. On może się wydzielać tylko co jakiś czas. I w niektórych miejscach" - mówi dr Wolkenberg.

Dzięki modelom cyrkulacji atmosfery marsjańskiej naukowcy zrobili symulację, skąd metan mógł się w rejonie Krateru Gale wziąć. Przeprowadzono również analizy geologiczne, m.in. zdjęć powierzchni Marsa, aby zidentyfikować struktury, w których gaz ten mógł uwalniać się do atmosfery.

Z analiz wynikło, że tym, co zarejestrowano, była prawdopodobnie niewielka ilość metanu uwięziona pod powierzchnią Marsa, która w którymś momencie się stamtąd uwolniła i trafiła do atmosfery. Wyliczono, że źródło metanu powinno znajdować się ok. 500 km na wschód od Krateru Gale.

Powstały dwie hipotezy. Jedna z nich zakłada, że metan może być uwięziony pod powierzchnią Marsa pod lodem powierzchniowym. Przy większych temperaturach lód może pękać, a niewielkie ilości metanu - uwalniać. Druga z hipotez z kolei przewiduje, że metan mógł powstać pod wpływem reakcji skały - oliwinu - z wodą. W reakcji oliwinu z wodą w obecności CO2 i innych katalizatorów powstaje serpentyn. Uwolniony wodór w tej reakcji łączy się z dwutlenkiem węgla tworząc metan. Obecność wody w niskiej temperaturze od 40 do 90°C jest wymagana, aby proces mógł zachodzić około 2 km pod powierzchnią. Metan mógłby być uwalniany poprzez pęknięcia w skałach i w gruncie.

"Nie jesteśmy w stanie rozróżnić, czy metan, który obserwujemy jest pochodzenia organicznego - a więc czy jest dowodem na istnienie życia - czy nieorganicznego" - podkreśla badaczka.

PAP - Nauka w Polsce, Ludwika Tomala
http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C33487%2Cmars-uwalnia-sladowe-ilosci-metanu-wiadomo-gdzie.html

[Orionid]

Rozległe obszarowo ślady lodowcowej aktywności planety udało się opisać.

Fractured ice sheets on Mars
21/11/2019


This image shows shows a region of Mars named Deuteronilus Mensae in 3D when viewed using red-green or red-blue glasses. This anaglyph was derived from data obtained by the nadir and stereo channels of the High Resolution Stereo Camera (HRSC) on ESA’s Mars Express during spacecraft orbit 17913. It covers a part of the martian surface centred at about 25.5°E/44°N. North is to the right.

Where the two hemispheres of Mars meet, the planet is covered in broken-up terrain: a sign that slow-but-steady flows of icy material once forged their way through the landscape, carving out a fractured web of valleys, cliffs and isolated mounds of rock.

(...) This landscape shows clear and widespread signs of significant, lasting erosion. As is common with fretted terrain, it contains a mix of cliffs, canyons, scarps, steep-sided and flat-topped mounds (mesa), furrows, fractured ridges and more, a selection of which can be seen dotted across the frame.

These features were created as flowing material dissected the area, cutting through the existing landscape and carving out a web of winding channels. In the case of Deuteronilus Mensae, flowing ice is the most likely culprit. Scientists believe that this terrain has experienced extensive past glacial activity across numerous martian epochs.

It is thought that glaciers slowly but surely ate away at the plains and plateaus that once covered this region, leaving only a scattering of steep, flat, isolated mounds of rock in their wake. (...)

Studies of this region by NASA’s Mars Reconnaissance Orbiter have shown that most of the features seen here do indeed contain high levels of water ice. Estimates place the ice content of some glacial features in the region at up to 90%. This suggests that, rather than hosting individual or occasional icy pockets and glaciers, Deuteronilus Mensae may actually represent the remnants of an old regional ice sheet. This ice sheet may once have covered the entire area, lying atop the plateaus and plains. As the martian climate changed this ice began to shift around and disappear, slowly revealing the rock beneath. (...)


This image shows a region of Mars named Deuteronilus Mensae. The area outlined by the bold white box indicates the area imaged by the Mars Express High Resolution Stereo Camera on 25 February 2018 during orbit 17913.

http://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Mars_Express/Fractured_ice_sheets_on_Mars

[Orionid]

NASA przestaje finansowo wspierać misję

Watzin said one change is to end NASA support for ESA’s Mars Express orbiter mission, on which NASA spent $2.8 million in fiscal year 2019.

Artykuły astronautyczne

[byko]

NASA przestaje finansowo wspierać misję

Watzin said one change is to end NASA support for ESA’s Mars Express orbiter mission, on which NASA spent $2.8 million in fiscal year 2019.

Artykuły astronautyczne

i tak szykuje się przerwa, jest żle i to nie tylko "w górze"

https://sci.esa.int/web/solar-system/-/esa-scales-down-science-mission-operations-amid-pandemic

[Adam.Przybyla]

NASA przestaje finansowo wspierać misję

Watzin said one change is to end NASA support for ESA’s Mars Express orbiter mission, on which NASA spent $2.8 million in fiscal year 2019.

Artykuły astronautyczne

i tak szykuje się przerwa, jest żle i to nie tylko "w górze"

https://sci.esa.int/web/solar-system/-/esa-scales-down-science-mission-operations-amid-pandemic

https://spacenews.com/coronavirus-raises-interest-in-remote-spacecraft-operations/
W temacie. Z powazaniem
                              Adam Przybyla

[kanarkusmaximus]

Fotka Ziemi i Księżyca z Mars Express. Oczywiście nie aktualne - data to 3 lipca 2003.

[ekoplaneta]

Powrót długiej chmurzastej smugi po zawierznej stronie Arsia Mona

https://www.marsdaily.com/m/reports/Mars_orbiter_spots_return_of_long_thin_cloud_on_Red_Planet_999.html

[Orionid]

Trochę więcej szczegółów o Arsia Mons

That Weird, Long Cloud on Mars Has Made a Dramatic Return
DAVID NIELD 31 JULY 2020



(...) It's thought that the white plume is formed from dense air near the planet's surface getting forced uphill, where the temperature drops and the moisture condenses around dust particles.

It happens on Earth too: it's called orographic lift.(...)

Based on observations so far, it can stretch out to about 1,800 kilometres (1,118 miles), which on Earth would get it almost half way across the US.

And the VMC is the perfect instrument to capture it with – the photos above were taken on 17 July and 19 July. While most spacecraft view Mars in the afternoon due to their orbits, Mars Express is also watching in the early mornings. (...)
https://www.sciencealert.com/the-weird-long-volcano-cloud-in-mars-atmosphere-has-made-a-dramatic-return

[ekoplaneta]

Na Bezzałogowym Forum pojawiła się informacja, że Mars Express 1 stycznia 2017 wykrył przelot niedziałającego już orbitera Marsa.

http://www.unmannedspaceflight.com/index.php?showtopic=8557&pid=247957&st=0&#entry247957

http://www.unmannedspaceflight.com/index.php?s=&showtopic=8557&view=findpost&p=247924

Ciekawe, który mógłby być orbiter? Dla mnie najbardziej prawdopodobny wydaje się Mars Global Surveyor, który zamilkł kilkanaście lat temu. Poprzednie sondy zamilkły dekady temu, ostatni z nich był Fobos 2 w 1989 roku. Mars Observer chyba nie załapał się na orbitację wokół Marsa. Szkoda, że inne sondy nie szukają aktywnie nieczynnych orbiterów. MRO mógłby ich sfocić i byśmy się dowiedzieli czy i gdzie latają: Mariner 9, Viking Orbiter 1, Viking Orbiter 2, Fobos 2 oraz Mars Global Surveyor 

[station]

MGS został już kiedyś "zfocony" bodajże przez MRO.

[ekoplaneta]

Mars Express najprawdopodobniej wykrył kolejne solankowe jeziora pod południową czapą lodową Marsa:

Moreover, Pettinelli and her colleagues identified three other lakes on the order of 6 by 6 miles (10 by 10 km) in size. Strips of dry rock separate these smaller patches of water from the main lake, the scientists said.

The researchers suggested these lakes are extraordinarily salty. High brine content would keep their water liquid despite the extremely cold conditions at the base of the glaciers at Mars' south pole, the scientists noted.

All in all, if these lakes "are remnants of water that was once on the surface, it certainly may have been a good habitat to harbor life, extinct or living," Pettinelli said. But the ideal mission to study such potential life would need to drill 0.9 miles (1.5 km) into the ice, which isn't possible with available technology, she said. "Still, maybe one day a mission to the Martian poles may sample the surface there to see if we can find interesting information," Pettinelli said.

https://www.space.com/mars-hiding-salty-subsurface-lakes

Tutaj nieco bardziej sceptyczny artykuł:

https://www.nature.com/articles/d41586-020-02751-1


Źródłowa publikacja:

https://www.nature.com/articles/s41550-020-1200-6

[Orionid]

Kolejne podziemne jeziora na Marsie
BY KRZYSZTOF KANAWKA ON 6 PAŹDZIERNIKA 2020

(...) Dwudziestego ósmego września ESA poinformowała o odkryciu trzech kolejnych zbiorników ciekłej wody w rejonie południowego bieguna Marsa. Największe z nich ma rozmiary około 20×30 km i prawdopodobnie jest otoczone mniejszymi zbiornikami. Ta woda jest prawdopodobnie bardzo słona, co pozwala jej pozostać w stanie ciekłym przy bardzo niskich marsjańskich temperaturach.


https://kosmonauta.net/2020/10/kolejne-podziemne-jeziora-na-marsie/

https://www.esa.int/ESA_Multimedia/Videos/2020/09/Mars_Express_finds_more_underground_water_on_Mars