Japoński program kosmiczny

[station]

Też mnie to mocno zastanawia, że zamiast mockup'ów bądź co najwyżej studenckich cube-sat'ów wysyła się w dziewiczym rejsie tak drogi i wartościowy ładunek... Imho decyzja sterowana kompletną ignorancją.

[kanarkusmaximus]

Decyzja rzeczywiście mocno kontrowersyjna co do umieszczenia tego satelity na pokładzie pierwszego startu nowej rakiety. Ciekawe, czy coś się więcej dowiemy na ten temat (nieco niezależnie od rakiety)?

[Aga Bej]

Warto jeszcze dodać, że ambitny plan ośmiu czy dziewięciu lotów w wykonaniu Japonii w tym roku, właśnie wylądował w koszu.

[Lion97]

Po ostatniej awarii, nawet start starszej japońskiej rakiety jest opóźniony. Start SLIM & XRISM na H-IIA miał być w maju, ale obecnie jest planowany na NET sierpień. Jeśli chodzi o rakietę H3 to kolejny start planowany jest w grudniu.

https://nextspaceflight.com/launches/?search=japan

[robinson]

U Japończyków niestety kolejna poważna porażka :-(

https://twitter.com/a2cplus/status/1679654885682479104

Pzdr

[Lion97]

O starcie rakiety Epsilon S w tym roku może chyba zapomnieć, a w przyszłym roku Epsilon ma wystrzelić sondę Destiny+.

[Adam.Przybyla]

Pierwsza partia aparatury amerykanskiej jaka bedzie dzialac na japonskich satelitach lokalnego GPS, QZSS dotarla juz do japonii.
A tak poza tym, pewnie czekaja nas jakies przesuniecia, te payloady troche poczekaja, moze nawet SLIM bedzie pozniej, wraz z robionym z amerykanami teleskoperm, bo coz, nie wszystko idzie tak jak trzeba.

Ale japonczycy caly czas sprawdzaja, pracuja i testuja. Znana juz tez przyczyna katastrofy H3, ale ... coz, troche to jeszcez potrwa;-)
Tak, epsilon bardzo ladnie wybuchnal i mamy powazne szanse na dosc marny rok, jesli chodzi o starty.  Japonczycy uzyskali bardzo
duzo nowych danych obserwacyjnych co do swoich rakiet;-) Ich przyszle rakiety beda perfekcyjne i obeznane z detonacja;-)
Za to w startach z KIBO nie maja sobie rownych. W zrodlach umiescilem fajny film z opisem, bo taki np. canadam2 to wywala tylko smieci.
Z powazaniem
                          Adam Przybyla
Zrodla:
https://www.ll.mit.edu/news/space-force-delivers-first-payload-japans-qzss-satellites
https://www.dvidshub.net/image/7802237/us-space-force-sends-two-space-domain-awareness-sensors-japan
https://www.jaxa.jp/press/2023/07/20230717-1_j.html

https://twitter.com/daisycutter7/status/1670740338523410432
https://twitter.com/shikishima/status/1678764604380557313
https://twitter.com/ISAS_JAXA_EN/status/1673949777602703360
https://twitter.com/JAXAEPlab/status/1681243501152047107
https://twitter.com/Next_Gen_Space/status/1675939088199819270

[Slavin]

Zarodki myszy po raz pierwszy zostały wyhodowane w kosmosie.

Ilustracja: Zarodki myszy zostały rozmrożone i wyhodowane na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej ISS. Źródło: JAXA



Zarodki myszy zostały wyhodowane na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej ISS w ramach badań w potwierdzających, że również ludzie mogą rozmnażać się w przestrzeni kosmicznej.
Zespół z Japonii donosi że te zarodki rozwijały się prawidłowo.

Naukowcy z Centrum Zaawansowanej Biotechnologii Uniwersytetu Yamanashi i Japońskiej Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej JAXA wysłali zamrożone zarodki myszy na pokład ISS w sierpniu 2021 roku.
Następnie obecni wówczas na tej stacji zawodowi astronauci rozmrozili zarodki będące we wczesnym stadium rozwoju za pomocą specjalnego urządzenia zaprojektowanego do tego celu i hodowali je w kosmosie w warunkach mikrograwitacji przez cztery dni.
Okazuje się że te zarodki całkiem prawidłowo rozwijały się i ostatecznie przekształciły się one potem w blastocysty, czyli w komórki budujące potem stadium rozwoju zarodkowego które z czasem staje się potem płodem i łożyskiem.

Po przerwaniu badań zarodki myszy odesłano na Ziemię.

A po przeanalizowaniu blastocyst w laboratorium zdumiony zespół stwierdził że nie było znaczących zmian w kondycji ich DNA i ich genów.

Eksperyment wyraźnie wykazał również że zerowa grawitacja nie miała znaczącego wpływu na rozwój tych zarodków.
 
Dlaczego to jest takie ważne?

Doświadczenie opisywane jest w prasie fachowej jako pierwsze w historii badanie dowodzące że ssaki mogą być w stanie rozwijać się również w przestrzeni kosmicznej.
To jest też pierwszy eksperyment w którym hodowano zarodki ssaków we wczesnym stadium ich rozwoju w warunkach całkowitej mikrograwitacji na ISS.
Takie wnioski są niezwykle istotne z punktu widzenia przyszłych ludzkich misji związanych z eksploracją i z ludzką kolonizacją kosmosu. A planów takich jest ostatnimi czasy dużo.
Wystarczy wspomnieć że NASA w ramach programu Artemis planuje ponownie wysłać ludzi na Księżyc a jednym z celów tych misji ma być zbadanie jak ludzie mogliby tam żyć przez dłuższy czas.
To z kolei ma pomóc w przygotowaniu załogowej podróży na Marsa która może mieć miejsce już pod koniec lat 2030.

Badania nad zarodkami to jest oczywiście dopiero początek.
Już teraz naukowcy zaznaczają że w niedalekiej przyszłości konieczne będzie wszczepienie blastocyst wyhodowanych w warunkach mikrograwitacji na ISS ziemskim myszom żeby sprawdzić czy „kosmiczne” myszy faktycznie mogą się rodzić i potem dalej normalnie rozwijać.

https://phys.org/news/2023-10-mouse-embryos-grown-space-japan.html

[Lion97]

W tym roku nie będzie drugiego lotu H3 jak spekulowało wielu japońskich fanów i następnym startem z Tanegashimy będzie to start H-IIA z satelitą szpiegowskim IGS-Optical 8, który jest planowany na 11 stycznia 2024 r.

https://www3.nhk.or.jp/news/html/20231113/k10014256171000.html

[Lion97]

Stanowisko do testów, które zostało uszkodzone w wyniku eksplozji podczas testów silnika w Epsilonie-S będzie musiało zostać zburzone. Rozważają, czy odbudować budynek testowy, ale oczekuje się, że odbudowa potrwa co najmniej dwa lata, co oznacza, że ​​na razie nie będą możliwe testy silników na paliwo stałe.

https://www3.nhk.or.jp/lnews/akita/20231128/6010019734.html

[Slavin]

Polecą na Księżyc na krowim łajnie. Dosłownie.



Trzeba przyznać, że tego nie testował jeszcze nikt. Jak na każdym spotkaniu, ktoś musi jednak być pierwszy. Tym razem jest to Japonia. Właśnie powstał tam startup, który testuje prototyp silnika rakietowego zasilanego tylko jednym źródłem: paliwem pochodzącym w stu procentach z krowiego łajna, którego tam jest pod dostatkiem.

W przeprowadzonym właśnie teście nowatorski silnik wystrzelił niebiesko-pomarańczowy płomień o długości 10-15 metrów i utrzymał go przez 10 sekund. Test przeprowadzono w niewielkiej miejscowości Taiki na północy Japonii.

Nazwa startupu - Interstellar Technologies - wskazuje na to, że ambicje japońskiej firmy są duże. Na razie jednak testy są bardzo „lokalne”. IT wyprodukowało bowiem cały biometan wykorzystany w teście silnika z gazu pochodzącego z odchodów krowich pochodzących z dwóch gospodarstw znajdujących się w pobliżu Taiki. Konstruktorzy silnika rakietowego wskazują, że produkcja takiego paliwa rakietowego jest niezwykle opłacalna, a i samo paliwo ma bardzo wysokie parametry i zaskakująco wysoką czystość.



Interstellar Technologies w przyszłości chce dojść do poziomu, na którym będzie w stanie umieszczać satelity w przestrzeni kosmicznej przy wykorzystaniu paliwa powstającego wyłącznie z odchodów krowich. Jak na razie przedsiębiorstwo nawiązało współpracę z firmą Air Water, która jest producentem gazu przemysłowego. Współpraca wygląda tak, że właściciele gospodarstw przetwarzają krowie łajno na biogaz, a Air Water przejmuje ten biogaz i zamienia go w paliwo rakietowe.

Warto tutaj, niejako przy okazji, przypomnieć, że japońska agencja kosmiczna JAXA wystrzeliła we wrześniu w przestrzeń kosmiczną misję „Moon Sniper”. To bardzo ważna misja dla japońskiego sektora kosmicznego, bowiem dwie ostatnie misje księżycowe zakończyły się porażką i rozbiciem o powierzchnię Srebrnego Globu. Takie same problemy tyczą się sektora rakiet, gdzie tylko w 2023 roku mieliśmy nieudane starty rakiety H3 nowej generacji oraz rakiet Epsilon na paliwo stałe.

Biogaz pochodzący z odchodów krowich jest już wykorzystywany jako dodatek do paliwa na całym świecie. Najwyższa zatem pora, aby wykorzystać go także do napędzania rakiet wynoszących ładunki na orbitę okołoziemską.

Biometan wytwarzany przez firmę Air Water jest już wykorzystywany w lokalnej mleczarni i innych fabrykach do ogrzewania lokalnych domów oraz w ramach programów pilotażowych do napędzania ciężarówek i statków. A surowca tego w Japonii jest naprawdę dużo. Sąsiadujące ze startupem przedsiębiorstwo Eiji Mizushity wytwarza codziennie ponad 40 ton odchodów pochodzących od 900 japońskich krów. Zainstalowany przez gospodarza system automatycznie zbiera odchody, poddaje je fermentacji i przekształca je w biogaz i w nawóz. Jak sam on przyznał w rozmowie z lokalnymi mediami, myśl o tym, że odchody jego japońskich krów mogą zostać wykorzystane do lotów kosmicznych, jest naprawdę ekscytująca.

W sumie… ciężko mu się dziwić.

[Slavin]

H3 umieszcza na orbicie satelitę radarowego ALOS-4.

Na zdjęciu: Wizja satelity ALOS-4 na orbicie. Źródło: JAXA.


Japońska rakieta H3 w swoim trzecim locie wysłała na orbitę dużego satelitę obserwacji Ziemi ALOS-4.

Start odbył się z kosmodromu Tanegashima. Najnowszy ciężki system nośny Japonii wystartował 1 lipca o 5:06 rano czasu polskiego. Lot przebiegł pomyślnie i już po kilkunastu minutach górny stopień rakiety wypuścił satelitę na orbicie heliosynchronicznej o wysokości 6300 km.

ALOS 4 (Advanced Land Observation Satellite 4) to następca wysłanego w 2014 r. satelity ALOS 2. Statek jest wyposażony w radar syntetycznej apertury SAR działający w paśmie L. Ulepszony w stosunku do poprzednika radar ma umożliwiać obserwacje w rozdzielczości do 3 m/px jednocześnie pasa o szerokości do 200 km. W trybie spotlight statek będzie w stanie zobrazować obszar 35 km x 35 km z rozdzielczością nawet 1 m/px.

Za pomocą satelity będą wykonywane obserwacje obszarów zniszczonych przez klęski żywiołowe (monitorowanie przemieszczeń lądu), śledzenie przemieszczeń magmy, badania środowiskowe (obserwacje lasów, wód) oraz monitorowanie uszkodzeń infrastruktury. Na satelicie umieszczono też odbiornik systemu śledzenia i identyfikacji statków morskich AIS.

Satelitę zbudowały zakłady Mitsubishi Electric Corporation na zlecenie japońskiej agencji kosmicznej JAXA. Razem z paliwem i z ładunkiem użytecznym statek waży około 3 ton i jego przewidywany czas użytkowania to 7 lat.

Rakieta H3, na której poleciał ten satelita to najnowsza japońska ciężka rakieta nośna. Zastąpi serię rakiet HII użytkowanych w Japonii przez ponad 20 lat. Debiut tej rakiety w 2023 roku się nie powiódł, ale już drugi jej start dnia 17 lutego 2024 r. przebiegł prawidłowo. W 2024 roku do tej pory wykonano 123 udane starty rakiet orbitalnych.

https://www.urania.edu.pl/wiadomosci/h3-umieszcza-na-orbicie-satelite-radarowego-alos-4

[Lion97]

Silnik na paliwo stałe, który ma napędzać małą rakietę Epsilon S, stanął we wtorek w płomieniach podczas testu spalania w centrum kosmicznym Tanegashima w prefekturze Kagoshima - poinformowała japońska agencja kosmiczna JAXA. Policja i straż pożarna podały, że nie było ofiar w ludziach.

Incydent miał miejsce 49 sekund po rozpoczęciu naziemnego testu silnika drugiego stopnia o godz. 8.30 czasu lokalnego (00.30 w Polsce). Japońska Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (JAXA) poinformowała, że podczas testu, który miał trwać ok. 120 sekund, wystąpiła „nieprawidłowość spalania”.

https://twitter.com/nhk_news/status/1861220023433601100

Jak informuje nadawca NHK, najpierw pojawiły się płomienie, a niespełna minutę później słychać było eksplozję i biały dym spowił okolicę. Lokalna policja i straż pożarna twierdzą, że nie ma doniesień o osobach z obrażeniami. JAXA wszczęła dochodzenie.

Więcej: https://space24.pl/pojazdy-kosmiczne/systemy-nosne/japonia-silnik-do-nowej-rakiety-stanal-w-plomieniach

[Lion97]

Japoński producent samochodów Honda, pomyślnie przeprowadził test startu i lądowania eksperymentalnej rakiety wielokrotnego użytku w zakładzie Hondy w Taiki Town. 17 czerwca 2025 r. o godzinie 07:15 UTC (16:15 czasu lokalnego). Podczas 56,6-sekundowego lotu rakieta (o długości 6,3 m i średnicy 85 cm) osiągnęła wysokość 271,4 m.

[Adam.Przybyla]

... wreszcie cos polecialo, tak, wreszcie cos polecialo, co mozna powiazac z eksporacja Ksiezyca. Oczywiscie, sa duze plany, juz za kilak miesicy cos leci, no bo sa .. plany ... Wlasciwie czy na pewno sa plany i terminy? Wg Keitha Kowinga chyba raczej ich nie widzi ;-)

Czemu HTV-X1 jest inny, bo jest pierwszym przedstawicielem linii pojazodow serio przeznaczonych do operowania poza LEO.
Przy odpowiedniej konfiguracji moglby osiagnac orbite Ksiezyca, to realny hardware na orbicie robiacy dokladnie to co ma robic.

Ktos moglby powiedziec, ze za chwile lecimy juz na Ksiezyc bo ... Artemis II, przeciez stoi za tym caly Boeing i jego dzial jakosci ...
a moze wlasnie dlatego jest ten kwiecien 2026 nierealny ? ;-) Pomijam kwestie tego, ze  "po co" ? Juz teraz rozgorzala w NASA
dyskusja o tym, co ma byc po tej misji.

Misja Artemis III na 100% nie poleci, bo w jej koszta wpisano starshipa. A dopiero teraz nastepuje dyskusja, co z tym zrobic.
Jak sie domyslacie, od dyskusji po plany i realny hardware trzeba liczyc 20 lat. Hardware nie wiadmomo po co byl robiony.
A aktualny, ktory na Ksiezyc nie doleci nie ma sensu, stracono tylko kupe czasu.

A HTV-X rozwiazuej problemy, ktore nalezy teraz rozwiazac. Pozwala na przetestowanie rozwiazania, ktore moze byc pozniej
rozwijane - czy bedzie to HTV-XG, HTV-M czy HTV-Mars. Japonczycy maja baze do dalszych dzialan poza LEO.
W ktorejs z wersji HTV wymienili silniczki pojazdu na wlasne, rozwineli to w HTV-X i moga je teraz przystosowac do loto poza LEO.
Oczywiscie, musimy sprostowac, ten poza LEO nie poleci ale kolejne, rozwojowe wersje i owszem.

To nie jest misja na pokaz, a jesli juz to w pozytywnym tego sensie. O co mi chodzi. To tak, jak z loten wisniewskiego,
lot czlowieka w ksomos wydaje sie idiotyczny, bo po co? I istotnie sam lot jest tu najmniej wazny, wazny jest caly powstaly tutaj
ciag rozwiazan technicznych i logistycznych, ale takze dzialanai biznesowe, ktore pozwalaja pokazac, ze dany kraj
ma technologie, ktora jest w stanei zweryfikowac wysylajac kogos  w kosmos. Nie mozna tego zalatwic
na skroty, to tak, jakby ktos kupil sobie bilet do Londynu i twierdzil, ze dowodzi to tego, ze jego kraj ma  przemysl lotniczy ;-))))
Wyprawa Wisniewskiego, pokazala, ze nic nie potrafimy pokazac, nawet z tych mniej trudnych krokow/technologii.

Co warto zauwazyc w HTV-X, to kolejne kilka krokow do przodu, wazny jest postep w dziedzinie ogniw slonecznych ale
przeprojektoiwanie silnikow. W ktorejs z wersji HTV japonczycy wprowadzili swoje silniki i teraz je powoli dalej rozwijaja.

To nie jest tak, ze mamy prawo decydowac na co amerykanie wydaja swoja kase, Starship jest bombowy ale na pewno zostanie
uzyty raczej do zupelnie przyziemnych celow. Ale jego rozwoj ewidentnie wyssal kase z NASA i kolejne zwoleninia
nie za bardzo dobrze swiadcza o tym, ze cokolwiek bedzie sie dzialo w przyszlosci. Ci ludzie byliby potrzebni gdyby ktokolwiek
realnie myslal, ze cos sie bedzie dzialo a Ksiezycu czy Marsie. Kasa idzie na co amerykanom jest teraz potrzebne,
aby opoznienia w sieci starlink spadly ponizej 20ms co sie sprzeda w kwestiach IoT/DoD/D2D. Zreszta, kwestie
dlugu amerykanow zmuszja ich do ciecia kosztow, no i po co panie im jakies tam "ksiezyce"? 

HTV-X1 ewidentnie pokazuje, ze japonczycy konsekwentnie daza do przodu. Na statku znajdzie sie kolejna czesci
demonstratorow technologii w tym nowe panele sloneczne w tym perowskitowe ogniwa słoneczne.
Acz to dziwne, bo przeciez wszyscy wiedza, ze takie ogniwa nie da sie produkowac ani uzywac, no nie? ;-)))
Na pokladzie znajdzie sie tez duzy rozkladany panel co zaowocuje w przyszlosci jakism duzymi plaskimi
powierzniami. Pomyslow na wykorzystanie widze tu az nadto, a zobaczynmy co zrobia japonczycy.

Ewolucja oczywiscie, nie dotyczy tylko japonczyckow, niestety Artemis zostal dotkniety nimi az za bardzo,
rewolucyjna zmiana w robieniu oslony dla Oriona - sklejanie z 200 mniejszych kawałków dziala 4 razy szybciej ...
ale oslona po locie wygladala jakby ktos wyzarl w niej wielkie dziury. Przy takim podejsciu jestesmy blizej Apollo I a nie
Apollo VIII. Wariujace szukacze gwiazd czy system redukcji dwutlenku wegla dopelniaja obrazu katastrofy,
a przynajmniej obrazu na ktorym nie wystepuje zaden lot w Artemis w stroen Ksiezyca w 2026 czy 2027 roku.
Nie liczylbym tez na drodnice tak licznei wyslana w stroen Ksiezyca do tej pory, kwestia wizerunkowa staje sie tu zbyt powazna
i nie mozna sobie pozwolic na kolejne kratery pod flaga NASA. Im dluzej bedzie to trwalo, tym problem wizerunkowy
bedzie dla NASA bardziej znaczacy.

HTV-X1 pokazuje, ze ciagla ewolucja daje w koncu znaczace wyniki, nie dotyczy to tylko duzych graczy. Przyklad Namibi, ktora potrafila
wykorzystac we wlasnym zakresie technologie satelitarne, wspolnie z Angola, pokazuje to, ze sie da. Wymagane jest tylko
posiadanei odpowieniego zalecza merytorycznego. Oj przydaloby sie przyjac kilku takich murzynkow-inzynierow
w niektore pustynnie intelektualne w srodku europy, moze cos by to pomoglo. Oba kraje wykorzystaja satelite AngoSat-2.

Nie zapowiada sie w najblizszym czasie nic co byloby warte obgadania, wiec pewnie odezwe sei za rok albo cos.
Ominawszy przez ostatni rok cos kolo 1000 postow na dyskusje z  botami dalo mi duzo czasu na ciekawsze zajecia;-)
Lotow chinskich nie mam jak komentowac, nawet chinczycy amatorzy opisujaj te loty na podstawie zrodel obcych.
To bardzo dobrze acz szkoda, ze np. niewiele wiem o misji do asteroidy Kamo'lewa. Z powazaniem
                           Adam Przybyla
Zrodla:
https://spaceinafrica.com/2025/10/14/namibia-explores-partnership-on-angosat-2-to-boost-connectivity/
https://arstechnica.com/space/2024/10/for-some-reason-nasa-is-treating-orions-heat-shield-problems-as-a-secret/
https://www.scientificamerican.com/article/nasas-moon-program-faces-delays-its-ambition-remains-unchanged/
https://www.space.com/boeing-layoffs-nasa-space-launch-system-moon-rocket
https://www.reddit.com/r/space/comments/1o72cfq/nasa_lays_off_550_employees_at_jet_propulsion/
https://www.reuters.com/science/us-seek-rival-bids-artemis-3-spacex-lags-nasa-chief-says-2025-10-20/
https://spaceq.ca/artemis-2s-ascent-control-leader-discusses-how-to-think-through-a-historic-moon-launch/
https://nasawatch.com/artemis/is-there-an-actual-artemis-schedule/
https://www.theguardian.com/business/2024/feb/06/faa-regulation-boeing-blowout
https://x.com/HTVX_JAXA/status/1975849564868579597