Ankieta

Czy gdybyś miał możliwość zdecydowałbyś się na misję na Marsa w jedną stronę?

Zdecydowanie TAK!
25 (20.7%)
W innej sytuacji prywatnej tak
29 (24%)
Raczej nie
26 (21.5%)
Zdecydowanie NIE!
41 (33.9%)

Głosów w sumie: 102

Autor Wątek: Załogowa wyprawa na Marsa  (Przeczytany 414795 razy)

0 użytkowników i 2 Gości przegląda ten wątek.

Offline Trafiony

  • Pełny
  • ***
  • Wiadomości: 360
  • LOXem i ropą! ;)
Odp: Załogowa wyprawa na Marsa
« Odpowiedź #300 dnia: Maja 16, 2013, 15:04 »

Jestem absolutnie pewien że każdy z użytkowników tego forum ma rozpisane takie daty w swojej własnej wersji. Swoją drogą porównanie ich mogłoby być bardzo ciekawe, ale to już chyba nie ten wątek...

Ja nie mam, za stary jestem na takie numery.  8)

Online Adam.Przybyla

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 6544
  • Realista do bólu;-)
Odp: Załogowa wyprawa na Marsa
« Odpowiedź #301 dnia: Maja 16, 2013, 15:32 »

Jestem absolutnie pewien że każdy z użytkowników tego forum ma rozpisane takie daty w swojej własnej wersji. Swoją drogą porównanie ich mogłoby być bardzo ciekawe, ale to już chyba nie ten wątek...

Ja nie mam, za stary jestem na takie numery.  8)
           ... i tak naprawde to nikt nie ma;-) Mamy stacje ktora od biedy nadaje sie do latanie kilkaset km nad powierzchnia Ziemi, zabezpieczona w dodatku calkiem niezle przez jej magnetosfere;-) Juz kilka tysiecy km wyzej bylby z taka stacja duzy problem ... Z powazaniem
                                                                                              Adam Przybyla
https://twitter.com/AdamPrzybyla
JID: adam.przybyla@gmail.com

Offline ekoplaneta

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 8794
Odp: Załogowa wyprawa na Marsa
« Odpowiedź #302 dnia: Maja 16, 2013, 20:30 »
Kiedyś w latach 90-tych XX wieku prognozowałem:
2010 - lot załogowy na Księżyc
2018 - lot załogowy na Marsa
3000 - pierwszy lot załogowy do gwiazd
I jak się Wam podobają tamte moje prognozy  ;D
Odkąd upadło Constellation już nie chce mi się wróżyć kiedy będzie lot gdzieś tam, zwłaszcza załogowy.
To skandal, ze do dziś nie zrealizowano misji Mars Sample Return  :P  >:(

Przy dzisiejszych realiach to lot załogowy na Marsa najszybciej mógłby się odbyć w 2035 roku  :P
Przy założeniu, że od dziś damy z kopyta, a na to się nie zanosi  >:(
Nawet nie widać daty sfinalizowania budowy silnika NTR do lotów w kosmos, nawet jak na potrzeby misji bezzałogowych ani odpowiednika projektu reaktora jądrowego zasilającego silnik jonowy czy plazmowy.
To gorzej niż przysłowiowe średniowiecze jesli chodzi o rozwój nowych technik kosmicznych  :P

Online Adam.Przybyla

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 6544
  • Realista do bólu;-)
Odp: Załogowa wyprawa na Marsa
« Odpowiedź #303 dnia: Maja 16, 2013, 20:58 »
Kiedyś w latach 90-tych XX wieku prognozowałem:
2010 - lot załogowy na Księżyc
2018 - lot załogowy na Marsa
3000 - pierwszy lot załogowy do gwiazd
I jak się Wam podobają tamte moje prognozy  ;D
Odkąd upadło Constellation już nie chce mi się wróżyć kiedy będzie lot gdzieś tam, zwłaszcza załogowy.
To skandal, ze do dziś nie zrealizowano misji Mars Sample Return  :P  >:(

Przy dzisiejszych realiach to lot załogowy na Marsa najszybciej mógłby się odbyć w 2035 roku  :P
Przy założeniu, że od dziś damy z kopyta, a na to się nie zanosi  >:(
Nawet nie widać daty sfinalizowania budowy silnika NTR do lotlów w kosmos, nawet jak na potrzeby misji bezzałogowych ani odpowiednika projektu reaktora jądrowego zasilającego silnik jonowy czy plazmowy.
To gorzej niż przysłowiowe średniowiecze jesli chodzi o rozwój nowych technik kosmicznych  :P
             ... oj tam oj tam, nie jest zle;-) Wydaje sie, ze wlasnie jestesmy w momencie dosc przelomowym i w najblizszych latach powinno pojawic sie dosc duzo  rzeczyy, ktorych do tej pory nie robilismy;-) Z powazaniem
                                                                                      Adam Przybyla
https://twitter.com/AdamPrzybyla
JID: adam.przybyla@gmail.com

Polskie Forum Astronautyczne

Odp: Załogowa wyprawa na Marsa
« Odpowiedź #303 dnia: Maja 16, 2013, 20:58 »

Offline Romek63

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 1071
  • 68-my ROK EKSPLORACJI KOSMOSU
Odp: Załogowa wyprawa na Marsa
« Odpowiedź #304 dnia: Maja 16, 2013, 21:17 »
Przy dzisiejszych realiach to lot załogowy na Marsa najszybciej mógłby się odbyć w 2035 roku  :P
Przy założeniu, że od dziś damy z kopyta, a na to się nie zanosi  >:(
Nawet nie widać daty sfinalizowania budowy silnika NTR do lotów w kosmos, nawet jak na potrzeby misji bezzałogowych ani odpowiednika projektu reaktora jądrowego zasilającego silnik jonowy czy plazmowy.
To gorzej niż przysłowiowe średniowiecze jesli chodzi o rozwój nowych technik kosmicznych  :P
W latach 60 gdy realizowano ambitny program Apollo prognozy rozwoju technologii kosmicznych i eksploracji kosmosu były bardzo optymistyczne i jak się okazało stanowczo za bardzo optymistyczne. Po praktycznie wycofaniu się ZSRR z wyścigu z USA w tej dziedzinie nastąpiło wielkie spowolnienie w planowanych i realizowanych programach kosmicznych. W wyniku tego obecne prognozy co do realizacji ambitnych programów kosmicznych są jak widać na ogół bardzo ostrożne, a przewidywania co do nowych osiągnięć bardzo wstrzemięźliwe  - realizacja odległa w czasie. Jednakże uważam że wkrótce może się to zmienić dzięki rozwojowi nowych technologii. Programy rozwoju np. nowych napędów, nowych materiałów i lekkich konstrukcji mogą bardzo przyśpieszyć już za kilka lat. Może się mylę ale może nie - moim zdaniem taki względny zastój nie może trwać zbyt długo :)

3000 - pierwszy lot załogowy do gwiazd

Moim zdaniem tu stanowczo za wielki pesymizm jest  :o Porównaj sobie - w roku 1783 odbył się pierwszy załogowy lot balonem, a po około 160 latach latały już pierwsze samoloty odrzutowe, a po 174 latach pierwszy człowiek poleciał w kosmos. Widzisz przecież tę różnicę w technice. Tymczasem Ty twierdzisz, że po locie pierwszego człowieka w kosmos będziemy musieli czekać 1039 lat na budowę załogowego statku zdolnego do lotu do najbliższych gwiazd  :P

Online Adam.Przybyla

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 6544
  • Realista do bólu;-)
Odp: Załogowa wyprawa na Marsa
« Odpowiedź #305 dnia: Maja 16, 2013, 21:53 »
Przy dzisiejszych realiach to lot załogowy na Marsa najszybciej mógłby się odbyć w 2035 roku  :P
Przy założeniu, że od dziś damy z kopyta, a na to się nie zanosi  >:(
Nawet nie widać daty sfinalizowania budowy silnika NTR do lotów w kosmos, nawet jak na potrzeby misji bezzałogowych ani odpowiednika projektu reaktora jądrowego zasilającego silnik jonowy czy plazmowy.
To gorzej niż przysłowiowe średniowiecze jesli chodzi o rozwój nowych technik kosmicznych  :P
W latach 60 gdy realizowano ambitny program Apollo prognozy rozwoju technologii kosmicznych i eksploracji kosmosu były bardzo optymistyczne i jak się okazało stanowczo za bardzo optymistyczne. Po praktycznie wycofaniu się ZSRR z wyścigu z USA w tej dziedzinie nastąpiło wielkie spowolnienie w planowanych i realizowanych programach kosmicznych. W wyniku tego obecne prognozy co do realizacji ambitnych programów kosmicznych są jak widać na ogół bardzo ostrożne, a przewidywania co do nowych osiągnięć bardzo wstrzemięźliwe  - realizacja odległa w czasie. Jednakże uważam że wkrótce może się to zmienić dzięki rozwojowi nowych technologii. Programy rozwoju np. nowych napędów, nowych materiałów i lekkich konstrukcji mogą bardzo przyśpieszyć już za kilka lat. Może się mylę ale może nie - moim zdaniem taki względny zastój nie może trwać zbyt długo :)

3000 - pierwszy lot załogowy do gwiazd

Moim zdaniem tu stanowczo za wielki pesymizm jest  :o Porównaj sobie - w roku 1783 odbył się pierwszy załogowy lot balonem, a po około 160 latach latały już pierwsze samoloty odrzutowe. Widzisz przecież tę różnicę w technice. Tymczasem Ty twierdzisz, że po locie pierwszego człowieka w kosmos będziemy musieli czekać 1039 lat na budowę załogowego statku zdolnego do lotu do najbliższych gwiazd  :P
             ... aby nie mowic samymi ogolnikami, podsylam zajawke czegos co bedzie sie dzialo za kilka miesiecy:: http://kibo-robo.jp/en/ trudno tu mowic o zastoju.

Z powazaniem
                                                                       Adam Przybyla
« Ostatnia zmiana: Maja 16, 2013, 21:55 wysłana przez Adam.Przybyla »
https://twitter.com/AdamPrzybyla
JID: adam.przybyla@gmail.com

Offline Romek63

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 1071
  • 68-my ROK EKSPLORACJI KOSMOSU
Odp: Załogowa wyprawa na Marsa
« Odpowiedź #306 dnia: Maja 16, 2013, 22:06 »
             ... aby nie mowic samymi ogolnikami, podsylam zajawke czegos co bedzie sie dzialo za kilka miesiecy:: http://kibo-robo.jp/en/ trudno tu mowic o zastoju.[...]
Pisząc względny zastój miałem na myśli głównie tylko zastój w załogowej eksploracji nowych obiektów kosmicznych, a nie jakiś ogólny zastój w rozwoju techniki bo takiego oczywiście nie ma 8)

Online Adam.Przybyla

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 6544
  • Realista do bólu;-)
Odp: Załogowa wyprawa na Marsa
« Odpowiedź #307 dnia: Maja 17, 2013, 07:25 »
             ... aby nie mowic samymi ogolnikami, podsylam zajawke czegos co bedzie sie dzialo za kilka miesiecy:: http://kibo-robo.jp/en/ trudno tu mowic o zastoju.[...]
Pisząc względny zastój miałem na myśli głównie tylko zastój w załogowej eksploracji nowych obiektów kosmicznych, a nie jakiś ogólny zastój w rozwoju techniki bo takiego oczywiście nie ma 8)
             ... spokojnie, wszystko idzie do przodu, mamy juz dzialajaca w spejsie toalete a i misje po rok zaczna niedlugo byc norma. Z powazaniem
                                                                                                                                                                                                                                             Adam Przybyla
https://twitter.com/AdamPrzybyla
JID: adam.przybyla@gmail.com

Offline station

  • Sir Astronaut
  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 4067
  • Let there be Space!
Odp: Załogowa wyprawa na Marsa
« Odpowiedź #308 dnia: Maja 17, 2013, 08:30 »
Nas'zowa Flexible Path nie skoncentruje się w najbliższych dekadach na żadnym Marsie, także nie będzie to na pewno 2035 :)  Myślę, że do tego czasu na pewno wreszcie polecimy załogowo minimum na orbitę księżycową, jeśli nie do asteroidy, może w ciągu tych najbliższych 20 lat skonstruujemy coś w punkcie L2, ale jak do tej pory nie ma nawet nic w planach, są tylko niekończące się sympozja i imprezy na których "się dyskutuje". A przy skoncentrowaniu uwagi załogowej wokół tych celów MSR ma szansę większej realizacji, chociaż jak zwykle tradycyjnie pytanie rozbija się o koszta i czy NASA będzie na to stać. Wracając jednak do "rozważań stricte marsjańskich", prognozując weźcie sobie pod uwagę czas wyboru samego konceptu, wstępny design modułów, wreszcie skonstruowanie tych modułów, następnie albo raczej w międzyczasie wdrożenie SLS, opracowanie techniki lądowania pozwalającej na precyzyjne umieszczanie kolejnych członów stacji w bardzo wąskim obszarze lądowania, wreszcie sam montaż modułów na powierzchni. Teraz to wymieszajmy z obecnym doświadczeniem przy budowie ISS - poślizgi, bo zawsze są i niestety takowe będą, minimum kilkuletnie. Wychodzi jak nic 50-60 lat, bo Mars w końcu nie jest za progiem jak LEO. To nie będzie przecież proces kilkuletni ani kilkunastoletni.
Leć Elon na Marsa...leć...i nie wracaj.

Offline ekoplaneta

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 8794
Odp: Załogowa wyprawa na Marsa
« Odpowiedź #309 dnia: Maja 17, 2013, 10:54 »
Nas'zowa Flexible Path nie skoncentruje się w najbliższych dekadach na żadnym Marsie, także nie będzie to na pewno 2035 :)  Myślę, że do tego czasu na pewno wreszcie polecimy załogowo minimum na orbitę księżycową, jeśli nie do asteroidy, może w ciągu tych najbliższych 20 lat skonstruujemy coś w punkcie L2, ale jak do tej pory nie ma nawet nic w planach, są tylko niekończące się sympozja i imprezy na których "się dyskutuje". A przy skoncentrowaniu uwagi załogowej wokół tych celów MSR ma szansę większej realizacji, chociaż jak zwykle tradycyjnie pytanie rozbija się o koszta i czy NASA będzie na to stać. Wracając jednak do "rozważań stricte marsjańskich", prognozując weźcie sobie pod uwagę czas wyboru samego konceptu, wstępny design modułów, wreszcie skonstruowanie tych modułów, następnie albo raczej w międzyczasie wdrożenie SLS, opracowanie techniki lądowania pozwalającej na precyzyjne umieszczanie kolejnych członów stacji w bardzo wąskim obszarze lądowania, wreszcie sam montaż modułów na powierzchni. Teraz to wymieszajmy z obecnym doświadczeniem przy budowie ISS - poślizgi, bo zawsze są i niestety takowe będą, minimum kilkuletnie. Wychodzi jak nic 50-60 lat, bo Mars w końcu nie jest za progiem jak LEO. To nie będzie przecież proces kilkuletni ani kilkunastoletni.

Niestety tu muszę się podpisać moimi wszystkimi mackami  :P

A propos roku 3000, to była moja prognoza z drugiej dekady lat 90-tych, w okolicach lądowania Pathfindera  :)

Teraz obstawiałbym bardziej 500 lat, przy założeniu, że nie odkryjemy nowych praw fizyki, iż że nie odkryją nas Kosmici albo odwrotnie my ich, i jak nie będzie Paruzji (ja akurat jestem wierzący i w coś takiego wierzę  :) , nie mylić tu proszę z bzdurnymi prognozami dotyczącymi 2000 lub 2012 roku  ::))

Offline Mikkael

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 2473
  • "Per aspera ad astra"
Odp: Załogowa wyprawa na Marsa
« Odpowiedź #310 dnia: Maja 17, 2013, 13:01 »
W 2035 roku ludzie mogą się znaleźć najwyżej w systemie Marsa (o ile aktualna strategia będzie konsekwentnie kontynuowana i należycie finansowana). Powierzchnię Czerwonej Planety moim zdaniem człowiek osiągnie dopiero w latach 50-tych. Przy dobrych wiatrach.

Tymczasem w 2016 roku odbędą się kolejne wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych. Gdy na początku 2017 roku Obama zakończy swoją ostatnią kadencję SLS będzie zapewne gotowa i w fazie testów przed jej - o ile to nie ulegnie zmianie - grudniowym debiutem. Być może zobaczymy obrazki z Barackiem oglądającym nową rakietę - zupełnie w stylu fotek Kennedyego, który podziwiał Saturna I.
Tymczasem co zrobi jego następca - być może Republikanin? Wykorzysta nowy sprzęt do misji w rejon/na powierzchnię Księżyca? Będzie kontynuował pomysł z przechwyceniem asteroidy? Powstanie (po ewentualnym anulowaniu pomysłów Obamy) nowy panel dyskusyjny w stylu "what shall we do next"? Księżyc? Mars? A może ostatecznie utkniemy na LEO, jak już kiedyś pisałem?

Z Marsem (załogowo) to obawiam się sytuacji niczym z króliczkiem w "Alicji w krainie czarów" - goni się za nim, ale za Chiny ludowe nie da się go złapać ;)
GG 8698011

Online Adam.Przybyla

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 6544
  • Realista do bólu;-)
Odp: Załogowa wyprawa na Marsa
« Odpowiedź #311 dnia: Maja 17, 2013, 13:11 »
W 2035 roku ludzie mogą się znaleźć najwyżej w systemie Marsa (o ile aktualna strategia będzie konsekwentnie kontynuowana i należycie finansowana). Powierzchnię Czerwonej Planety moim zdaniem człowiek osiągnie dopiero w latach 50-tych. Przy dobrych wiatrach.

Tymczasem w 2016 roku odbędą się kolejne wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych. Gdy na początku 2017 roku Obama zakończy swoją ostatnią kadencję SLS będzie zapewne gotowa i w fazie testów przed jej - o ile to nie ulegnie zmianie - grudniowym debiutem. Być może zobaczymy obrazki z Barackiem oglądającym nową rakietę - zupełnie w stylu fotek Kennedyego, który podziwiał Saturna I.
Tymczasem co zrobi jego następca - być może Republikanin? Wykorzysta nowy sprzęt do misji w rejon/na powierzchnię Księżyca? Będzie kontynuował pomysł z przechwyceniem asteroidy? Powstanie (po ewentualnym anulowaniu pomysłów Obamy) nowy panel dyskusyjny w stylu "what shall we do next"? Księżyc? Mars? A może ostatecznie utkniemy na LEO, jak już kiedyś pisałem?


Z Marsem (załogowo) to obawiam się sytuacji niczym z króliczkiem w "Alicji w krainie czarów" - goni się za nim, ale za Chiny ludowe nie da się go złapać ;)
              ... wiesz, jakies "zgrywy" ala Kenedyego i "Pearl Harbor" w kosmosie, to juz powinny sie zaczac dziac przy pierwszej misji Chinczykow na Ksiezyc. Problemem jest jednak co innego, pomimo zwiekszenia kasy na nowe zabawki, pewne technologie i problemy techniczen nie zostaly na teraz rozwiazane i trudno bedzie sama kasa to rozwiazac. Co najwyzej bedzie mozna zrobic powtorke Apollo. Tylko teraz moze juz nie trzeba bedzie retuszowac filmikow Kubrikiem;-)))
Z powazaniem
                                                                                                                                                                        Adam Przybyla
« Ostatnia zmiana: Maja 17, 2013, 13:25 wysłana przez Adam.Przybyla »
https://twitter.com/AdamPrzybyla
JID: adam.przybyla@gmail.com

Offline MaDeR Levap

  • Pełny
  • ***
  • Wiadomości: 147
  • LOXem i ropą! ;)
Odp: Załogowa wyprawa na Marsa
« Odpowiedź #312 dnia: Maja 17, 2013, 16:46 »
Lot tam tez nie jest taki swobodny, moze i latwo sie stamtad ewakuowac, ale jak lot bedzie kosztowac ala 1mld$ to sama mozliwosc niewiele da, bo nikt nie wybuli kasy na ten "bezpiecznik". Skonczy sie tak, ze bedzie musial byc podobnie niezawodny system jak do lotu na Marsa.
Nope.

Zacznijmy od tego, że lot raz na rok nijak się ma do permanentnego powrotu na Księżyc. Ja chcę wrócić na stałe, a nie robić powtórkę z Apollo. Jak mamy robić to drugie, to nie ma co nawet zaczynać.

Po drugie, nawet jeśli lecisz raz na rok, to i tak to trwa te 3-4 dni = mniejsze wymagania od systemu podtrzymywania życia podczas podróży.

Po trzecie, ewakuować to się będzie Z Księżyca. ISS też ma Sojuzy do ewakuacji i nikt nie czeka na żadną misję ratunkową z Ziemi. W ten pośredni sposób, bliskość Ziemi = mniejsze wymagania od systemu podtrzymywania życia podczas pobytu na powierzchni.

Ciacham resztę, bo opiera się ono na logice typu "na Księżyc będzie się równie często latać, jak na Marsa, ergo Mars jest tak samo trudny jak Księżyc ". Facepalm.

Online Adam.Przybyla

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 6544
  • Realista do bólu;-)
Odp: Załogowa wyprawa na Marsa
« Odpowiedź #313 dnia: Maja 17, 2013, 17:38 »
Lot tam tez nie jest taki swobodny, moze i latwo sie stamtad ewakuowac, ale jak lot bedzie kosztowac ala 1mld$ to sama mozliwosc niewiele da, bo nikt nie wybuli kasy na ten "bezpiecznik". Skonczy sie tak, ze bedzie musial byc podobnie niezawodny system jak do lotu na Marsa.
Nope.

Zacznijmy od tego, że lot raz na rok nijak się ma do permanentnego powrotu na Księżyc. Ja chcę wrócić na stałe, a nie robić powtórkę z Apollo. Jak mamy robić to drugie, to nie ma co nawet zaczynać.

Po drugie, nawet jeśli lecisz raz na rok, to i tak to trwa te 3-4 dni = mniejsze wymagania od systemu podtrzymywania życia podczas podróży.
   ... dokladnie, roznica bedzie minimalna czy ten lot bedzie trwal 1-2 lata i czesc tego czasu zaloga bedzie na powierzchni Ksiezyca, czy lecac na Marsa.
a podtrzymac warunki zycia trzeba caly czas, a szybka ewakuacja nie jest az tak oczywista. Chocby z powodu zbytniej aktywnosci slonca.

Po trzecie, ewakuować to się będzie Z Księżyca. ISS też ma Sojuzy do ewakuacji i nikt nie czeka na żadną misję ratunkową z Ziemi. W ten pośredni sposób, bliskość Ziemi = mniejsze wymagania od systemu podtrzymywania życia podczas pobytu na powierzchni.

Ciacham resztę, bo opiera się ono na logice typu "na Księżyc będzie się równie często latać, jak na Marsa, ergo Mars jest tak samo trudny jak Księżyc ". Facepalm.
   ... dobrze, bede to podtrzymywal. System podtrzymanai zycia musi byc tak samo sprawny w obu przypadkach. Z powazaniem
                                                      Adam Przybyla
https://twitter.com/AdamPrzybyla
JID: adam.przybyla@gmail.com

Offline Romek63

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 1071
  • 68-my ROK EKSPLORACJI KOSMOSU
Odp: Załogowa wyprawa na Marsa
« Odpowiedź #314 dnia: Maja 17, 2013, 18:30 »
   ... dobrze, bede to podtrzymywal. System podtrzymanai zycia musi byc tak samo sprawny w obu przypadkach.
Owszem można uznać, że system podtrzymywania życia w bazie księżycowej i marsjańskiej musi być - może  nawet tak samo sprawny, ale różnica jest potrzebna nie w tym systemie ale w systemie podtrzymywania życia statków transportujących ludzi na te obiekty. W księżycowym starczy pewność sprawności działania na 3-4 dni ale w marsjańskim musi on sprawnie działać przez kilka miesięcy i to tylko licząc lot w jedną stronę.I tu się już pojawiają problemy i dodatkowe koszty, bo choćby konieczność dublowania systemów i zabrania więcej części zapasowych.

Polskie Forum Astronautyczne

Odp: Załogowa wyprawa na Marsa
« Odpowiedź #314 dnia: Maja 17, 2013, 18:30 »