19.11.2026 państwa członkowskie ESA wybrały Plasma Observatory jako kolejną misję agencji klasy średniej.
Siedem skoordynowanych sond kosmicznych po raz pierwszy będzie śledzić, jak energia słoneczna przemieszcza się przez tarczę magnetyczną Ziemi w różnych skalach odległości i czasu.
Plazma – gaz naładowanych cząstek – stanowi 99% widzialnego Wszechświata, a przepływ energii w jej obrębie determinuje funkcjonowanie niemal wszystkiego we Wszechświecie.
Od Słońca i gwiazd po wiatr słoneczny, plazma kształtuje struktury kosmiczne i napędza dynamiczne zjawiska, takie jak burze słoneczne, fale uderzeniowe, zorze polarne i eksplozje magnetyczne.
„Po rygorystycznej ocenie naukowej i technicznej europejska społeczność naukowa ustaliła, że Obserwatorium Plazmowe pozwoli nam zrozumieć, jak nasza planeta oddziałuje z otaczającym ją morzem plazmy, bardziej szczegółowo niż kiedykolwiek wcześniej” – mówi dyrektor ds. nauki ESA, prof. Carole Mundell.
„Opierając się na wyjątkowych wynikach kwartetu Cluster ESA, Plasma Observatory zapewni Europie pozycję lidera w dziedzinie heliofizyki w następnej dekadzie i dalej”.
„Pozwoli nam to lepiej zrozumieć, jak fizyka leżąca u podstaw tych oddziaływań działa zarówno tutaj, w naszym Układzie Słonecznym, jak i w zastosowaniach daleko poza nim, pomagając nam interpretować zjawiska wokół innych gwiazd, do których statki kosmiczne nie mogą dotrzeć bezpośrednio”.
Jak będzie działać Obserwatorium Plazmy?
Wcześniejsze misje, takie jak misja Cluster ESA, wykazały, że plazma wiatru słonecznego oddziałuje z ziemskim środowiskiem magnetycznym w skalach od kilku kilometrów do dziesiątek tysięcy kilometrów, a jej zasięg waha się od milisekund do minut.
Jednak misja Cluster mogła badać jednocześnie tylko jedną skalę przestrzeni i czasu.
„Jednoczesne pomiary pól magnetycznych i elektrycznych oraz cząstek w siedmiu miejscach jednocześnie, prowadzone przez Plasma Observatory, ujawnią, jak małe, szybkie zdarzenia łączą się ze znacznie większymi zmianami w kluczowych obszarach magnetosfery. Będzie to jak jednoczesne widzenie drobnych szczegółów i całościowego obrazu oraz ich powiązań, stanowiących brakujące ogniwo w różnych skalach” – wyjaśnia Matt.---
19.11.2026 ESA ogłosiła również, że zawęziła listę kolejnych misji klasy średniej i szybkiej odpowiednio do czterech i trzech kandydatów.
W 2027 siedmiu kandydatów przejdzie wstępne badania w celu skonsolidowania wymagań oraz oceny kosztów i wyzwań technicznych.
Wybór misji klasy szybkiej zostanie dokonany za rok, a wybór misji klasy średniej spodziewany jest w 2030.
„Tematy obejmują ukryte oceany i starożytne elementy składowe naszego Układu Słonecznego, a także najpotężniejsze wydarzenia i najwcześniejsze momenty w kosmosie, ukazując niezwykłą ambicję i rozległość europejskiej społeczności naukowej” – mówi Carole. „To ekscytujący moment dla europejskiej nauki o kosmosie”. [...]
https://www.esa.int/articles/seven-spacecraft-observatory-to-study-plasma-universe