Autor Wątek: Plasma Observatory  (Przeczytany 45 razy)

0 użytkowników i 1 Gość przegląda ten wątek.

Offline Orionid

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 30813
  • Very easy - Harrison Schmitt
Plasma Observatory
« dnia: Wczoraj o 16:34 »
19.11.2026 państwa członkowskie ESA wybrały Plasma Observatory jako kolejną misję agencji klasy średniej.
Siedem skoordynowanych sond kosmicznych po raz pierwszy będzie śledzić, jak energia słoneczna przemieszcza się przez tarczę magnetyczną Ziemi w różnych skalach odległości i czasu.

Plazma – gaz naładowanych cząstek – stanowi 99% widzialnego Wszechświata, a przepływ energii w jej obrębie determinuje funkcjonowanie niemal wszystkiego we Wszechświecie.
Od Słońca i gwiazd po wiatr słoneczny, plazma kształtuje struktury kosmiczne i napędza dynamiczne zjawiska, takie jak burze słoneczne, fale uderzeniowe, zorze polarne i eksplozje magnetyczne.

„Po rygorystycznej ocenie naukowej i technicznej  europejska społeczność naukowa ustaliła, że ​​Obserwatorium Plazmowe pozwoli nam zrozumieć, jak nasza planeta oddziałuje z otaczającym ją morzem plazmy, bardziej szczegółowo niż kiedykolwiek wcześniej” – mówi dyrektor ds. nauki ESA, prof. Carole Mundell.

„Opierając się na wyjątkowych wynikach kwartetu Cluster ESA, Plasma Observatory zapewni Europie pozycję lidera w dziedzinie heliofizyki w następnej dekadzie i dalej”.

„Pozwoli nam to lepiej zrozumieć, jak fizyka leżąca u podstaw tych oddziaływań działa zarówno tutaj, w naszym Układzie Słonecznym, jak i w zastosowaniach daleko poza nim, pomagając nam interpretować zjawiska wokół innych gwiazd, do których statki kosmiczne nie mogą dotrzeć bezpośrednio”.

Jak będzie działać Obserwatorium Plazmy?

Wcześniejsze misje, takie jak misja Cluster ESA, wykazały, że plazma wiatru słonecznego oddziałuje z ziemskim środowiskiem magnetycznym w skalach od kilku kilometrów do dziesiątek tysięcy kilometrów, a jej zasięg waha się od milisekund do minut.
Jednak misja Cluster mogła badać jednocześnie tylko jedną skalę przestrzeni i czasu.

„Jednoczesne pomiary pól magnetycznych i elektrycznych oraz cząstek w siedmiu miejscach jednocześnie, prowadzone przez Plasma Observatory, ujawnią, jak małe, szybkie zdarzenia łączą się ze znacznie większymi zmianami w kluczowych obszarach magnetosfery. Będzie to jak jednoczesne widzenie drobnych szczegółów i całościowego obrazu oraz ich powiązań, stanowiących brakujące ogniwo w różnych skalach” – wyjaśnia Matt.

---
19.11.2026 ESA ogłosiła również, że zawęziła listę kolejnych misji klasy średniej i szybkiej odpowiednio do czterech i trzech kandydatów.
W 2027 siedmiu kandydatów przejdzie wstępne badania w celu skonsolidowania wymagań oraz oceny kosztów i wyzwań technicznych.
Wybór misji klasy szybkiej zostanie dokonany za rok, a wybór misji klasy średniej spodziewany jest w 2030.

„Tematy obejmują ukryte oceany i starożytne elementy składowe naszego Układu Słonecznego, a także najpotężniejsze wydarzenia i najwcześniejsze momenty w kosmosie, ukazując niezwykłą ambicję i rozległość europejskiej społeczności naukowej” – mówi Carole. „To ekscytujący moment dla europejskiej nauki o kosmosie”. [...]
https://www.esa.int/articles/seven-spacecraft-observatory-to-study-plasma-universe

Offline Orionid

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 30813
  • Very easy - Harrison Schmitt
Odp: Plasma Observatory
« Odpowiedź #1 dnia: Wczoraj o 16:35 »
PO umożliwi – po raz pierwszy – analizę sprzężeń między różnymi skalami zjawisk w układzie magnetosferycznym Ziemi.
Pozwoli to na dokonanie przełomowych postępów w dziedzinie fizyki plazmy kosmicznej, co będzie miało znaczenie dla wielu obszarów badawczych: od prognozowania pogody kosmicznej po zrozumienie procesów zachodzących w najbardziej odległych plazmach astrofizycznych.

W tym celu misja PO wykorzystuje konstelację siedmiu identycznych sond kosmicznych (tzw. sond siostrzanych, Sister Spacecraft, SSC), poruszających się w układzie dwóch czworościanów o wspólnym wierzchołku.

Orbita ta obejmuje wszystkie kluczowe obszary układu magnetosferycznego, w tym: obszar przed falą uderzeniową (foreshock), falę uderzeniową (bow shock), magnetosheath (obszar między falą uderzeniową a magnetopauzą), magnetopauzę, warstwę prądową w ogonie magnetosfery oraz obszary przejściowe.

Pozwoli to na przeprowadzenie pełnych, wieloskalowych pomiarów (w skali jonowej i płynowej) w trzech wymiarach, w tym na wyznaczanie gradientów wielkości fizycznych dla obu tych skal.

Podstawowa orbita misji PO to orbita silnie eliptyczna (HEO) o parametrach 8×17 promieni ziemskich ($R_E$) i nachyleniu 15°, przy odległościach między sondami odpowiadających zarówno skali płynowej (5000 km), jak i jonowej (30 km).

https://plasma-observatory.inaf.it/mission/

Offline Orionid

  • Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 30813
  • Very easy - Harrison Schmitt
Odp: Plasma Observatory
« Odpowiedź #2 dnia: Wczoraj o 16:35 »
ESA zapowiedziała realizację misji Plasma Observatory. Kluczową rolę odgrywają w niej Polacy
Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Opublikowano: 16.06.2026, 13:40

(...) Plasma Observatory składa się siedmiu identycznych statków kosmicznych. Satelity mają przemieszczać się po eliptycznej orbicie równikowej wokół Ziemi, z perygeum w około 51 tys. km, co daje mniej więcej osiem promieni Ziemi i apogeum przekraczającym 108 tys. km, czyli około 17 promieni Ziemi. Tak dobrana orbita pozwoli regularnie przemierzać kluczowe obszary magnetosfery, takie jak:

- strefa dzienna (gdzie wiatr słoneczny zderza się z polem magnetycznym Ziemi, tworząc falę uderzeniową, magnetopauzę i tzw. magnetosheath),

- strefa nocna (z obszarem quasi-dipolowym i strukturą podłużnych prądów w otoczeniu Ziemi). (...)

Polski udział – CBK PAN w centrum projektu

Dla Polski wybór Plasma Observatory jest wyjątkowo istotny ze względów naukowych, ale także wkładu technologicznego. Grupa badaczy z Zakładu Fizyki Plazmy Centrum Badań Kosmicznych PAN wraz z najlepszymi światowymi naukowcami z tej dziedziny tworzyła założenia misji, metody pomiarowe oraz modele opisujące struktury przestrzeni kosmicznej.

Zespół inżynierów i naukowców CBK PAN jest zaangażowany w wytwarzanie elementów przyrządów naukowych oraz w koordynację prac związanych z operacyjnością całego systemu badawczego. W ramach wcześniejszych etapów konkursu ESA (Phase A) opracowano model misji, składający się z dużego głównego satelity i 6 małych satelitów, który został ostatecznie zastąpiony koncepcją modelu 7 jednakowych satelitów. Każdy satelita posiada dwa zestawy instrumentów pomiarowych:

BOX-P (Particles And Fields Instrument) to zestaw instrumentów posiadających wspólne połączenie z systemem pokładowym satelity. Jest prowadzony przez CBK PAN pod kierownictwem prof. dr hab. Hanny Rothkaehl;

BOX-W (Waves) jest zarządzany przez IRFU, szwedzki instytut Fizyki Kosmicznej w Uppsali.

Wynik dziesięcioleci badań

W przypadku zestawu BOX-P CBK PAN odpowiada za całość prac: koordynację, integrację, testy oraz dostarczenie instrumentu i wytworzenie części mechanicznej. W przypadku zestawu BOX-W wkład CBK PAN obejmuje – poza samym instrumentem EFI-ADA (Electric Field Instrument – Axial Dipole Antenna) – również wytworzenie modułu zasilania oraz struktury mechanicznej. Inż. Marek Morawski pełni funkcję Instrument Lead Scientist (ILS) dla instrumentu EFI-ADA

– Jest to dla nas niesamowita radość i zadowolenie. Spełniły się nasze marzenia, nad realizacją których pracowaliśmy przez ostatnie dziesięciolecia. Będzie to przełomowa misja, która pozwoli nam poznać nie tylko procesy zachodzące w Układzie Słonecznym, ale także zrozumieć i opisać podstawowe zasady fizyki, takie jak rekoneksja. Jest to pierwszy krok na drodze do wielopunktowej i wieloinstrumentalnej diagnostyki środowiska kosmicznego – komentuje prof. Hanna Rothkaehl.

Start misji zaplanowano na 2037 rok.

https://www.national-geographic.pl/kosmos/esa-zapowiedziala-realizacje-misji-plasma-observatory-kluczowa-role-odgrywaja-w-niej-polacy/
« Ostatnia zmiana: Wczoraj o 16:39 wysłana przez Orionid »

Polskie Forum Astronautyczne

Odp: Plasma Observatory
« Odpowiedź #2 dnia: Wczoraj o 16:35 »