FLIGHT DAY 5
5 dnia misji, 9 kwietnia odbył się pierwszy spacer kosmiczny misji STS-131, czyli EVA 1. Jego zasadniczym celem było rozpoczęcie procedury wymiany zbiornika amoniaku (Ammonia Tanc Assembly - ATA) na kratownicy ITS S1. Na ISS znajdują się dwa takie zbiorniki, będące elementami układu chłodzenia stacji. ATA zawiera amoniak używany w zewnętrznym systemie chłodzenia (External Thermal Control System - ETCS). Każdy ATA zawiera dwa zbiorniki aminku, zawory, sensory ciśnienia i stopnia wypełnienia zbiorników, oraz grzejniki. Zbiorniki takie znajdują się na kratownicach ITS S1 (pętla chłodzenia A) i ITS P1 (pętla chłodzenia B), na ich ścianach skierowanych w stronę zenitu. Zbiorniki te pozwalają na wypełnienie pętli chłodzących i przechowywanie amoniaku używanego do uzupełniania ubytków. Każdy ATA ma wymiary 57 x 80 x 45 cali. Nowy ATA, zawierający pełny zapas 600 funtów amoniaku miał masę około 1 700 funtów. Znajdował się na lekkiej wielozadaniowej strukturze podpierającej eksperymenty (Lightweight Multi-Purpose Experiment Support Structure Carrier - LMC) w tylnej części ładowni wahadłowca. Z powodu lokacji starego zbiornika w dalekiej części kratownicy ramię CanadArm2 nie mogło pochwycić starego zbiornika z miejsca gdzie było przyłączone podczas wynoszenia nowego zbiornika z ładowni. Dlatego też wymiana zbiornika musiała być rozłożona na 3 spacery. Najpierw wymagane było podniesienie nowego zbiornika z ładowni, umieszczenie go w lokacji tymczasowej i zmiana bazy ramienia. Następnie ramię musiało usunąć stary zbiornik, umieścić go w lokalizacji tymczasowej, przenieść nowy zbiornik na jego miejsce i ponownie zmienić bazę. Po ostatniej zmianie bazy ramię mogło przenieść stary zbiornik na LMC w ładowni.
Astronauci Rick Mastracchio i Clay Anderson rozpoczęli spacer kosmiczny ze śluzy Quest o godzinie 05:31 UTC. Po przygotowaniu narzędzi astronauci rozdzielili się. Mastracchio udał się do ładowni wahadłowca Discovery. Tam, przy LMC pozyskał uchwyt dla CamadArm2 i przykręcił go do nowego zbiornika ATA. Następnie odkręcił 4 śruby mocujące go do LMC. W tym czasie Anderson pracował na głównej kratownicy. Na segmencie ITS S1 odłączył 2 linie amoniaku i 2 linie gazowego azotu przy startym zbiorniku ATA. Następnie przeszedł do ładowni. Anderson zamontował blisko ATA obejmę na stopy na której pracował podczas podnoszenia zbiornika. Następnie z pomocą Mastracchio uniósł nowy system ATA. Astronauci ustawili go w pozycji w której mógł on być pochwycony za pomocą ramienia CanadArm2. Podczas odczepiania nowego zbiornika astronauci napotkali na drobne problemy, które jednak szybko zostały rozwiązane. Następnie ramię CanadArm2 pochwyciło nowy zbiornik. Ramieniem sterowali Stephanie Wilson i Jim Dutton. Jego bazą nadal był PDGF modułu Harmony. Ramię powoli przeniosło zbiornik w pobliże zewnętrznej platformy ładunkowej ESP-2 zamontowanej przy śluzie Quest.
W czasie przenoszenia zbiornika Clay Anderson składał narzędzia, a Rick Mastracchio przeszedł do japońskiej części stacji. Tam, na platformie JEM EF rozpoczął demontaż eksperymentu do badań wpływu środowiska przestrzeni kosmicznej na próbki materiałów (Micro-Particles Capture/Space Environment Exposure Device - MPC/SEED). Po jego odłączeniu od platformy zabrał je do śluzy Quest. Zamocował je na zewnątrz śluzy, urządzenie to było przeznaczone do przeniesienia do wnętrza śluzy pod koniec spaceru. Spacer kosmiczny przebiegał zgodnie z planem.
Po przeniesieniu MPC/SEED zbiornik ATA dotarł już w pobliże platformy ESP-2. Tam astronauci odczepili od ESP-2 drugi uchwyt, który następnie przykręcili do nowego ATA. Uchwyt ten służył do przyłączenia zbiornika do tymczasowej lokalizacji na MBS. Następnie za pomocą CamadArm2 zbiornik został ponownie przemieszczony. Astronauci natomiast przystąpili do wykonywania pozostałych zadań spaceru. Mastracchio umieścił eksperyment MPC/SEED we wnętrzu śluzy. Potem oboje przeszli na kratownicę ITS S0, gdzie rozpoczęli wymianę osprzętu żyroskopów 1 (Rate Gyro Assembly 1 - RGA-1), zawierającego między innymi bezpieczniki dla żyroskopów ITS Z1. Nowy egzemplarz został dostarczony w module MPLM Leonardo. Mastracchio wyciągnął go ze śluzy podczas pakowania MPC/SEED. Anderson rozpoczął demontaż starego RGA poprzez odkręcenie 2 śrub. Mastracchio natomiast zdjął arkusze izolacji termicznej, odłączył 2 kable zasilające oraz odkręcił 2 ostatnie śruby. Następnie wysunął stare urządzenie. Napotkał tutaj drobne trudności z powodu niewielkiej przestrzeni pośród wielu innych elementów. W tym czasie nowy zbiornik ATA został zaczepiony na MBS za pomocą interfejsu dla ładunku użytecznego i ORU (Patload/ORU Accomodation Interface - POA). Astronauci natomiast zainstalowali nowy egzemplarz RGA-1 poprzez przykręcenie 4 śrub, podłączenie 2 kabli i zamocowanie izolacji cieplnej. Nowy RGA przeszedł następnie pomyślnie testy. Spacer kosmiczny trwał już 5 godzi.
Instalacja RGA była ostatnim zadaniem głównym. Astronauci następnie przystąpili do wykonywania zadań dodatkowych. Pierwotnie planowano wykonać przygotowania do wymiany drugiego zestawu baterii modułu ITS P6 podczas lotu STS-132 wahadłowca Atlantis. Jednak analizy wykazały, że w końcowej części kratownicy w pewnych orientacjach stacji względem pola magnetycznego Ziemi istnieje ryzyko porażenia prądem podczas pracy przy bateriach, mimo użytkowania systemów neutralizuących plazmę (Plasma Contactor Units - PCU) w czasie spaceru. Z tego powodu przenoszenie narzędzi i rozluźniacie śrub przy bateriach zostało anulowane. Dla misji STS-132 przygotowano natomiast narzędzia z lepszą izolacją. Zamiast pracy przy bateriach pod koniec spaceru Mastracchio i Anderson upinali kable na zewnątrz modułów stacji. Było to już ostatnie zadanie spaceru. Astronauci wrócili następnie do śluzy Quest, kończąc spacer o godzinie 11:58 UTC.
Spacer EVA 1 trwał 6 godzin i 27 minut. Zakończył się pełnym sukcesem i przebiegał bez większych problemów. Dla obu astronautów był to 4 spacer kosmiczny w karierze. Łączy czas EVA Mastracchio wniósł 24 godziny i 40 minut, a czas EVA na koncie Andersona - 24 godziny i 38 minut. Wspólnie obaj wykonali 2 spacery podczas misji STS-118 wahadłowca Endeavour. Był to też 141 spacer kosmiczny w historii ISS. Łączny czas spacerów przy ISS wynosił teraz 879 godzin i 43 minuty.
W czasie dnia na ISS trwało rozładowywanie modułu MPLM Leonardo. Zajmowali się tym głównie Alan Poindexter i Naoko Yamazaki. Na pokład stacji przeniesiono z niego 3 duże regały - MARES, MELFI-3, oraz kwaterę załoganta CQ-4. Ponadto rozpakowywali 2 regały ładunkowe.
System do badań atrofii mięśni i do ćwiczeń fizycznych MARES służy do badań fizjologii mięśni szkieletowych - aspektów związanych z biochemią i układem nerwowo - mięśniowym w celu lepszego poznania wpływu mikrograwitacji na mięśnie człowieka. Pozwala też na ocenę przydatności różnych metod zapobiegających atrofii mięśni podczas długotrwałych lotów kosmicznych. System składa się z krzesła z odpowiednimi zaczepami, pantografu (przegubowego wysięgnika pozwalającego na odpowiednie ustawienie krzesła z użytkownikiem), silnika, elektroniki posiadającej oprogramowanie stresujące programem danego doświadczenia, adaptera liniowego przekładającego działanie silnika na ruch liniowy, oraz układu tłumiącego wibracje. MARES pozwala na wykonywanie pomiarów i ćwiczeń dla 7 stawów wykonujących 9 różnych ruchów kontowych oraz 2 ruchy liniowe. Jest znacznie bardziej zaawansowany od dynamomentów używanych do pomiarów sił i momentów obrotowych w medycynie i znacznie lepszy od innych urządzeń używanych do badań mięśni na stacji. MARES znajduje się obrębie standardowego regału ładunku użytecznego (International Standard Payload Rack - ISPR) określanego jako MARES Rack. Wchodzi on w skład systemy do badań człowieka (Human Research Facility - HRF) modułu Destiny. Gdy nie jest używany, jest całkowicie złożony we wnętrz regału. Może być używany jednocześnie z przezskórnym elektrycznym stymulatorem mięśni 2 (Percutaneous Electrical Muscle Stimulator 2 - PEMS-2).
Zamrażarka laboratoryjna pracująca w temperaturze -80st C MELFI-3 jest zbudowanych przez ESA dla NASA urządzeniem pozwalającym na przechowywanie próbek z eksperymentów w temperaturze do -80st C. Zawiera 4 komory o kontrolowanej temperaturze. Mogą one działać niezależnie od siebie w różnych temperaturach. Komora taka jest izolowanym próżniowo termosem o objętości 75 litrów. Można w niej umieszczać próbki o bardzo różnych wielkościach i kształtach. Całkowita dostępna objętość wynosi 300 litrów. Temperatura może być zmieniana pozwalając na powolne chłodzenie lub szybkie zamrożenie próbek. Na stacji znajdują się już 2 urządzenia tego typu. MELFI-1 został dostarczony podczas misji STS-121 wahadłowca Discovery, a MELFI-2 - w czasie lotu STS-128 wahadłowca Discovery.
Przedział załoganta CQ-4 może pomieścić jednego załoganta. Zapewnia stłumienie hałasów, zmniejszenie tła promieniowania, kontrolowany przepływ powietrza, oraz komunikację. Zawiera redundancyjne systemy zasilania i układy alarmowe. Zawiera też liczne uchwyty, regulowane oświetlenie i kontrolowaną wentylację.
Pod koniec dnia transfer ładunku na stację był ukończony w 18%. Z pokładu środkowego wahadłowca na stację przeniesiono już 68% materiałów, jednak rozładowywanie MPLM Leonardo było wykonane tylko w około 5%. Tymczasem na Ziemi zakończyły się już analizy danych ze skanowania osłony termicznej za pomocą OBSS. Zdecydowano, że dodatkowe przeglądy wybranych miejsc nie będą potrzebne. Przeglądy takie mogły zostać przeprowadzone 6 dnia misji.
FLIGHT DAY 6
6 dnia lotu, 10 kwietnia prace koncentrowały się głównie na przenoszeniu wyposażenia i zapasów z modułu MPLM Leonardo. Jim Dutton i Dottie Metcalf-Lindenburger zmienili położenie ramienia RMS wahadłowca tak, aby jego kamera mogła być użyta do obserwacji drugiego spaceru kosmicznego. Później na stacji miał miejsce fałszywy alarm pożarowy, wyzwolony przez czujnik dymu w module Zvezda. Był on prawdopodobnie spowodowany przez kurz. W czasie alarmu Oleg Kotov czyścił filtr w module Zvezda. Transferem sprzętu i zapasów z MPLM Leonardo kierowała Naoko Yamazaki. Pod koniec dnia przenoszenie zaopatrzenia z MPLM Leonardo było ukończone w 33%, a z pokładu środkowego wahadłowca w 72%.
Podczas rozpakowywania wyposażenia zgromadzanego w MPLM Leonardo na stację przeniesiono kolejny duży regał - system do obserwacji z okna stacji WORF. Jest on oparty na komponentach opracowanych dla regałów typu EXPRESS. Są to kontroler interfejsu regału (Rack Interface Controller - RIC) zapewniający zasilanie i wymianę danych, system zarządzania powietrzem (Avionics Air Assembly - AAA) kontrolujący wentylację i wymianę powietrza we wnętrzu regału, detektory ognia, oraz awionika łączącą regał z systemem komputerowym stacji. WORF, umieszczony przy oknie modułu Destiny pozwala na zminimalizowanie przenikania zabłąkanego światła z wnętrza modułu do środowiska zewnętrznego, które przeszkadza w obserwacjach Ziemi. Ponadto dostarcza złączy dla instrumentów używanych podczas obserwacji (kamer, skanerów multispektralnych i hiperspektralnych, i innych urządzeń), tym samym maksymalizując ich wykorzystanie. Pozwala na zamocowanie instrumentów oraz dostarcza do nich zasilanie i pozwala na wymianę danych. Jednorazowo można umieścić na nim wiele instrumentów. Wyposażenie może być szybko wymieniane przez załogę. Małe urządzenia, takie jak aparaty fotograficzne i kamery wideo mogą być montowane bezpośrednio. Instrumenty, wymagające złączy niestandardowych albo dodatkowych układów izolujących muszą posiadać własne łączniki pasujące do wejść WORF. Instalacja WORF w module Destiny nie nastręczyła problemu.
Oprócz WORF na stację przeniesiono też regał typu EXPRESS 7. Jest on wielozadaniowym pomieszczeniem dla różnorodnych eksperymentów prowadzonych na stacji. Pozwala na mechaniczne zainstalowanie eksperymentu, a także dostarcza zasilania, chłodzenia wodnego i powietrznego, wymiany danych, wytwarzania próżni i dostarczania innych potrzebnych zasobów, takich jak gazowy azot. Pozwala na szybką i prostą instalację różnorodnego sprzętu poprzez standardowe złącza. Poszczególne eksperymenty mogą znajdować się w obrębie regału w okresach od 3 miesięcy do kilku lat i mogą być wymieniane. Poszczególne eksperymenty w regale mogą działać nienależnie od siebie, w różnych temperaturach i przy różnych poziomach zasilania. Zewnętrzną obudową regału jest standardowy regał ładunku użytecznego ISPR. Eksperymenty umieszczone w regale mogą być kontrolowane przez członków załogi albo zdalnie w centrum operacji ładunku użytecznego (Payload Operations and Integration Center) w Centrum Lotów Kosmicznych im. Marshalla (Marshall Space Flight Center) w Huntsville w Alabamie.
Podczas dnia astronauci Rick Mastracchio, Clay Anderson i Stephanie Wilson rozbawiali z reporterami z Nebraska Public Radio, CBS Newspath, Radio Network i KETV-TV z Omaha. Poruszanymi tematami były między innymi spacer EVA 2 oraz dyskusje na temat przyszłości amerykańskiej astronautyki załogowej. Alan Poindexter, James Dutton i Dorothy Metcalf-Lindenburger rozmawiali później ze studentami z Naval Postgraduate School z Monterey w Kalifornii. Pozycja ramienia CamadArm2 została też zmieniona z PDGF modułu Harmony na PDGF MBS. Były to przygotowania do EVA 2.
Pod koniec dnia astronauci Rick Mastracchio i Clayton Anderson przeglądali procedury związane z EVA 2. Przygotowali też narzędzia i skafandry EMU. Mastracchio i Anderson spędzili noc w śluzie Quest przed drugim spacerem kosmicznym zaplanowanym na następny dzień.
Tymczasem na Ziemi zdecydowano o przedłużeniu misji o 1 dzień. Dzięki temu możliwe było przeprowadzenie ostatecznego przeglądu osłony termicznej przed odcumowaniem od stacji. Dzięki dodaniu dodatkowego dnia opóźnienie przeglądu nie spowodowało znaczących zmian w innych pracach podczas misji. Lądowanie było zaplanowane teraz na 19 kwietnia. Poprzednio przegląd taki był wykonywany przed odcumowaniem w trakcie misji STS-123 wahadłowca Endeavour. Wtedy OBSS został zostawiony na stacji dla kolejnej misji - STS-124 wahadłowca Discovery z modułem JEM Kibo. Moduł ten był na tyle duży, że w ładowni nie było wtedy miejsca dla OBSS.