Przygotowanie Polaka do misji

[Orionid]

Misja IGNIS/ Trening mózgu neurofeedbackiem ochronił astronautę przed negatywną stroną stresu
Ludwika Tomala 07.02.2026 aktualizacja: 24.02.2026

Trening mózgu metodą neurofeedbacku okazał się skuteczny w ochronie astronauty przed stresem (stresorem izolacji społecznej) podczas misji na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS). To wniosek z eksperymentu Neurofeedback EEG przeprowadzonego podczas polskiej misji IGNIS.

(...) Jak tłumaczył Marcin Dornowski, sesje treningowe przypominały grę komputerową. Astronauta, mając na głowie czepek z elektrodami, w tym przypadku sterował unoszącym się na ekranie latającym dywanem. Fale mózgowe na odpowiednim poziomie sprawiały, że dywan leciał prosto, a postać siedząca na dywanie patrzyła przed siebie. Spadek odpowiedniej regulacji skutkował np. opadaniem lub obracaniem się dywanu i jego pasażera.

Aby odzyskać panowanie nad „pojazdem”, astronauta musiał błyskawicznie odnaleźć odpowiedni schemat działania. - U osoby poddanej treningowi neurofeedback fale mózgowe potrafią utrzymać pożądany poziom nawet przez kilka miesięcy po zakończeniu ćwiczeń – podkreślił prof. Dornowski.

W badaniu wzięły udział dwie osoby: dr Sławosz Uznański-Wiśniewski oraz drugi astronauta misji Ax-4 (którego nazwisko pozostaje oficjalnie niejawne). Jeden z nich przeszedł pełny trening, natomiast drugi brał udział w tzw. próbie placebo (który z astronautów przeszedł faktycznie trening - nie jest wskazane). (...)
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C111554%2Cmisja-ignis-trening-mozgu-neurofeedbackiem-ochronil-astronaute-przed
https://scienceinpoland.pl/en/news/news%2C111554%2Cneurofeedback-brain-training-protects-astronauts-stress-during-space-missions.html


2) Dość interesujące wyniki

Misja IGNIS. Polski interfejs mózg-komputer potwierdził, że działa w kosmosie
Ludwika Tomala 10.02.2026

Astronauci na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej są w stanie skutecznie sterować obiektem na ekranie za pomocą myśli - pokazał eksperyment PhotonGrav w ramach misji IGNIS. Szef eksperymentu dr Dariusz Zapała mówi, że mimo zmian w organizmie, wywołanych mikrograwitacją, skuteczność algorytmów sterujących osiągnęła średnio ponad 80 proc.

(...) Badacze wykorzystali autorskie urządzenie fNIRS (funkcjonalna spektroskopia bliskiej podczerwieni). Działa ono podobnie do stosowanych w smartwatchach czy opaskach pulsoksymetrów, tylko że przyłożonych do czaszki. Urządzenie wysyła wiązkę światła przez czaszkę do kory mózgowej i mierzy poziom tlenu we krwi w danym obszarze mózgu. Gdy dana część mózgu pracuje intensywniej, np. podczas mnożenia liczb w pamięci, zapotrzebowanie na tlen rośnie, co rejestrują sensory. Kiedy mózg nie jest zajęty intensywnym zadaniem - utlenowanie mózgu (zawartość tlenu w jego tkance - PAP) ma zupełnie inny wzorzec.

- Nie wiedzieliśmy, jak sygnał z urządzenia zachowa się w kosmosie; po pierwsze - ze względu na zakłócenia w modułach stacji, a po drugie - ponieważ krew jest płynem, który w mikrograwitacji zachowuje się inaczej niż na Ziemi. Nasze analizy wykazały jednak, że jakość danych zebranych w kosmosie nie odbiegała od tych ziemskich - podsumował w rozmowie PAP dr Dariusz Zapała z Cortivision.

W eksperymencie na orbicie wzięły udział dwie osoby - dr Sławosz Uznański-Wiśniewski i jeszcze jeden, nieujawniony z nazwiska członek misji Ax-4. Na ISS zrealizowano trzy sesje z każdym z astronautów. Każda z nich trwała około pół godziny. W pierwszej części algorytm uczył się wzorców aktywności mózgu konkretnego astronauty. W drugiej części zadaniem uczestników było poruszanie obiektem na ekranie – kolorowym paskiem – jedynie za pomocą intencji, czyli poprzez wprowadzanie się w stan skupienia lub relaksu.

Analizy wykazały, że w stanie mikrograwitacji sygnał rejestrowany z mózgu był nawet silniejszy niż na Ziemi. Wynika to z faktu, że w kosmosie płyny ustrojowe przemieszczają się w stronę głowy, a mózg delikatnie dryfuje wewnątrz czaszki, przybliżając się do czujników umieszczonych na powierzchni skóry.

Dr Zapała tłumaczy, że na Ziemi płyny w organizmie są rozmieszczone równomiernie. W kosmosie natomiast gromadzą się w górnych partiach ciała.

- Obserwowaliśmy to w doświadczeniu: zespół musiał zapewnić czepki z sensorami w różnych rozmiarach, bo głowa astronauty realnie zwiększała swoją objętość. Czepki, które były idealnie dopasowane na Ziemi, stawały się na orbicie zbyt ciasne - wspomina dr Zapała. (...)
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C111594%2Cmisja-ignis-polski-interfejs-mozg-komputer-potwierdzil-ze-dziala-w-kosmosie

[Orionid]

Misja IGNIS/ Pierwsze wyniki: dobrostan emocjonalny astronautów jest zaskakująco stabilny
Agnieszka Kliks-Pudlik 07.02.2026 aktualizacja: 08.02.2026

Dobrostan emocjonalny astronautów w trakcie misji jest zaskakująco stabilny, nawet w najbardziej wymagających warunkach – wynika z pierwszych analiz danych, które zebrano w trakcie eksperymentu AstroMentalHealth w ramach polskiej misji kosmicznej IGNIS.

(...) - Najważniejszy wniosek naszego projektu jest taki, że dobrostan emocjonalny astronautów w trakcie misji jest zaskakująco stabilny, nawet w najbardziej wymagających warunkach. A misje analogowe zaprojektowane z dużym realizmem bardzo dobrze odzwierciedlają to, co obserwujemy na ISS – powiedziała PAP koordynatorka eksperymentu dr Agnieszka Skorupa z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Na potrzeby tego projektu badacze przyjęli prostą definicję dobrostanu: jako obecność emocji pozytywnych oraz jak najmniejsze natężenie emocji negatywnych i stanu stresu.

W ocenie dr Skorupy wyniki są bardzo ciekawe. – Kosmos – w kontekście izolacji – często jest opisywany jako środowisko wrogie dla człowieka. Okazuje się jednak, że dla osób wysoko zmotywowanych, trafnie wyselekcjonowanych i dobrze przeszkolonych koszty pobytu w warunkach ekstremalnych mogą nie być aż tak duże – podkreśliła. (...)
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C111593%2Cmisja-ignis-pierwsze-wyniki-dobrostan-emocjonalny-astronautow-jest

[Orionid]

Trwają obiecujące badania związane z eksperymentem MXene.

Misja IGNIS/ Polskie czujniki pulsu sprawdziły się w kosmosie; teraz - badane są w szpitalu
Ludwika Tomala 12.02.2026

Polskie czujniki pulsu oparte na nanomateriałach typu MXene pomyślnie przeszły testy na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Technologia ta jest obecnie testowana w szpitalu na oddziale kardiologii.

Eksperyment MXene in LEO w ramach misji IGNIS miał na celu weryfikację stabilności w kosmosie nanomateriałów nowego typu - MXenów (...)

Twórcy technologii wskazują, że środowisko mikrograwitacji pozwoliło na uzyskanie czystszego sygnału niż na Ziemi. Brak zewnętrznych zakłóceń oraz kontrolowane środowisko ISS umożliwiły dokładne sprawdzenie, czy każda z wyprodukowanych opasek daje powtarzalne i wartościowe odczyty. (...)

System testowany jest na pacjentach oddziału kardiologii pod kątem rozpoznawania chorób układu krążenia.

- Pacjenci używają analogicznych opasek do tych, które miał Sławosz, a my sprawdzamy, czy jesteśmy w stanie rozpoznawać różne choroby układu kardiologicznego. Dane, które już widzimy, napawają nas dużym optymizmem – podkreśliła dr Stasiowska.

Zespół nie może jednak obecnie opublikować pełnych danych medycznych z samej misji kosmicznej ze względu na ochronę prywatności astronauty. Zgodnie z procedurami, do publikacji wyników analizy pulsu wymagany jest udział co najmniej dwóch astronautów. (...)
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C111642%2Cmisja-ignis-polskie-czujniki-pulsu-sprawdzily-sie-w-kosmosie-teraz-badane

[Orionid]

Eksperyment RadMon-on-ISS dalej trwa na ISS.

IGNIS/ Polska firma rozwija technologie dla misji Artemis oraz ESA
Ludwika Tomala 19.02.2026

Detektor promieniowania przetestowany w ramach misji IGNIS na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) spisał się na tyle dobrze, że polski startup SigmaLabs dołączył do prac nad dozymetrami dla programu księżycowego Artemis. Firma przygotowuje również detektor tzw. materii dziwnej.

(...) W eksperymencie RadMon-on-ISS w ramach technologiczno-naukowej misji IGNIS na Międzynarodową Stację Kosmiczną poleciał detektor, który monitoruje poziom promieniowania jonizującego oraz jego wpływ na elektronikę. Sam eksperyment RadMon-on-ISS przebiegł niemal bez zakłóceń. (...)

Początkowy plan zakładał, że detektor będzie przetestowany w ramach misji IGNIS, a potem zostanie usunięty z pokładu ISS i spłonie w ziemskiej atmosferze. Detektor spisał się jednak na tyle dobrze, że operacja na orbicie została przedłużona co najmniej do końca pierwszego kwartału 2027 roku.

Konstrukcja urządzenia opiera się na rozwiązaniach rozwijanych wcześniej w Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych (CERN). Detektor SigmaLabs działający na ISS wyróżnia się niewielką masą, małymi rozmiarami i energooszczędnością, a jednocześnie oferuje natychmiastowy odczyt danych. Sytuuje się między prostymi dozymetrami a rozbudowaną aparaturą badawczą. Posiada dwa kanały pomiarowe: jeden do pomiaru całkowitej dawki promieniowania, drugi do rejestracji strumienia wysokoenergetycznych cząstek w czasie rzeczywistym. Może również pełnić funkcję systemu wczesnego ostrzegania, nadając do innych podzespołów komunikat o przejściu w tryb bezpieczny.

Dużą zaletą urządzenia jest możliwość pasywnego pomiaru dawki. A to oznacza, że zastosowane sensory półprzewodnikowe akumulują ładunek nawet bez zasilania. W październiku ub.r. część dozymetrów na ISS odnotowała przerwy w pomiarach, prawdopodobnie związane z zasilaniem. Detektor SigmaLabs w tym czasie kontynuował pasywną rejestrację dawki i po przywróceniu zasilania dostarczył kompletne dane. (...)
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C111763%2Cignis-polska-firma-rozwija-technologie-dla-misji-artemis-oraz-esa.html

[Orionid]

Immune Multiomics
W poniższej informacji nie podano, że chodzi o próbki pobrane od dwóch astronautów.
Jest znany jeden astronauta uczestniczący w eksperymentach.

Sławosz Uznański-Wiśniewski z wizytą w WAT

W lutym 2026 r. Sławosz Uznański-Wiśniewski odbył roboczą wizytę w Centrum Inżynierii Biomedycznej (CIBIO) Instytutu Optoelektroniki WAT w ramach projektu Immune Multiomics. Dwa eksperymenty zrealizowane przez polskiego astronautę na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej prowadzone są przez badaczki z Wojskowej Akademii Technicznej.

Projektem Immune Multiomics kieruje dr Alicja Trębińska-Stryjewska. W eksperymencie badane są nie tylko te zmiany w komórkach układu odpornościowego, które zaszły w nich na niskiej orbicie okołoziemskiej, ale również to, co dzieje się po powrocie na ziemię – czy zmiany utrzymują się, czy też działanie układu immunologicznego wraca do normy. Dlatego próbki od astronautów pobierane są również pół roku i rok po zakończeniu misji. Dopiero pełny zestaw próbek poddany zostanie analizom laboratoryjnym.

 Prof. Elżbieta Trafny kieruje projektem Human Gut Microbiota. W eksperymencie badano mikrobiom jelitowy w mikrograwitacji. Projekt został zrealizowany zgodnie z harmonogramem, a nawet pobrano dodatkowe próbki w trakcie kwarantanny, która przedłużyła się ze względu na opóźniony start. Obecnie wszystkie próbki przechodzą końcową analizę. Po analizie bioinformatycznej tych danych wyniki zostaną przedstawione w publikacji. Jak zapewnia kierowniczka projektu, już wiadomo, że będą one mogły zostać wykorzystane w dalszych badaniach w medycynie kosmicznej. [...]
https://www.wojsko-polskie.pl/wat/articles/aktualnosci-w/slawosz-uznanski-wisniewski-z-wizyta-w-wat/

Wojskowa Akademia Techniczna @WAT_edu Last edited 4:26 PM · Feb 24, 2026
🇵🇱Astronauta dr Sławosz Uznański-Wiśniewski @astro_slawosz przeprowadził wizytę roboczą w Centrum Inżynierii Biomedycznej (CIBIO) Instytutu Optoelektroniki @WAT_edu w ramach projektu Immune Multiomics https://www.wojsko-polskie.pl/wat/articles/aktualnosci-w/slawosz-uznanski-wisniewski-z-wizyta-w-wat/
Tegoroczny Laureat Medalu „Zasłużony dla Nauki Polskiej – Sapientia et Veritas”🎖️ @MNiSW_GOV__PL przeprowadził aż dwa eksperymenty na @Space_Station

https://x.com/WAT_edu/status/2026317725929181697

[Orionid]

Stability of Drugs

Misja IGNIS/Polskie nośniki leków wciąż testowane na orbicie, finał eksperymentu za dwa-trzy lata
Ludwika Tomala 06.03.2026

W ramach misji IGNIS na ISS wciąż trwa eksperyment „Stability of Drugs”. Badacze sprawdzają, czy polimerowe matryce, z których uwalniają się leki, dobrze się spiszą w roli osłon antyradiacyjnych dla farmaceutyków. Końcowych danych można się spodziewać na przełomie 2028 i 2029 roku.

(...) – Jesteśmy jednak dopiero na samym początku eksperymentu. W zeszłym roku, po wystrzeleniu próbek na Międzynarodową Stację Kosmiczną, dokonaliśmy wstępnej charakterystyki substancji farmaceutycznych i polimerów oraz polimerowych systemów dostarczania leków. Teraz czekamy aż próbki po inkubacji na orbicie do nas wrócą – powiedział PAP dr inż. Jakub Włodarczyk z Centrum Materiałów Polimerowych i Węglowych PAN w Zabrzu (CMPW PAN). Pierwsza partia materiałów badawczych ma powrócić na Ziemię latem 2026 roku, po roku spędzonym na niskiej orbicie okołoziemskiej. Ostatnie próbki zostaną zaś sprowadzone w 2028 roku. Pełne wyniki eksperymentu pojawią się więc na przełomie 2028 i 2029 roku. (...)

– Nie każdy rodzaj plastiku sprawia problemy. Ten, którego używamy, jest w 100 proc. bezpieczny, biozgodny i organizm po prostu go „rozkłada”, nie pozostawiając żadnych cząstek mikroplastiku – wyjaśnił Włodarczyk.

Do badań na ISS wytypowano sześć rodzajów leków o zróżnicowanej strukturze fizykochemicznej: antybiotyk, lek z grupy radioprotekcyjnych, steryd, niesteroidowy lek przeciwzapalny, lek przeciwdepresyjny oraz lek przeciwlękowy. Leki te zanurzone są w różnych wariantach nośników – od amorficznych i szybko rozkładających się po wysokokrystaliczne i wolno degradujące. Dodatkowo jako punkt odniesienia sprawdza się, jak szybko rozkłada się lek w formie standardowej pigułki wykonanej z substancji czynnej o czystości odczynnikowej.

Analogiczne próbki badane są równolegle w warunkach laboratoryjnych na Ziemi, bez ekspozycji na promieniowanie. Warunki inkubacji w laboratorium są na bieżąco dostosowywane do warunków panujących na stacji orbitalnej.

Naukowcy chcą zweryfikować hipotezę, według której polimery zbudowane z lekkich atomów, takich jak wodór i węgiel, mogą skutecznie blokować promieniowanie kosmiczne. Ma to chronić cząsteczki leku przed rozkładem i utratą swoich właściwości, co jest istotnym problemem w standardowych apteczkach na ISS, gdzie preparaty przeterminowują się szybciej niż na Ziemi.

– Równolegle planujemy budowę urządzenia, które mogłoby wytwarzać takie systemy bezpośrednio w warunkach mikrograwitacji. Chcemy, aby astronauci mogli na miejscu „produkować” polimerowe systemy dostarczania leków – wskazał dr Włodarczyk. (...)

Wspomniał również, że przygotowanie setek stron dokumentacji odbywało się często kosztem bieżącego dorobku publikacyjnego. – Jeśli wyniki potwierdzą nasze przewidywania, wniesiemy jednak cegiełkę do bezpieczeństwa przyszłych kosmicznych misji załogowych. Ziarno zostało zasiane, teraz czekamy aż wyda plony. Poza tym, cieszy mnie zmiana świadomości społeczeństwa, jaka nastąpiła dzięki eksperymentom IGNIS – podkreślił.
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C111971%2Cmisja-ignispolskie-nosniki-lekow-wciaz-testowane-na-orbicie-final
https://scienceinpoland.pl/en/news/news%2C111971%2Cpolish-scientists-test-polymer-drug-shields-against-cosmic-radiation-space.html

2) Problem jest przedmiotem długotrwałych badań.

Cosmic radiation degrades medications on ISS, posing challenges for deep space missions
by Becki Robins | Nov 8, 2024

The research was conducted on the International Space Station (ISS) in parallel with laboratory experiments at the University of Adelaide in Australia.

On the ISS, ibuprofen tablets in aluminum blister packs were kept for approximately nine months in two different locations: the interior of the station and the Multipurpose International Space Station Experiment, the latter of which is the outer platform that is exposed to the harsh environment of outer space.

On Earth, ibuprofen tablets were exposed to simulated space radiation for shorter periods of time at greater intensity to simulate “space-equivalent” amounts of radiation. The Earth-based experiments helped the researchers understand the effects of single radiation sources on the tablets.

The researchers found that tablets sealed in aluminum blisters were relatively well-shielded from the effects of radiation while inside the space station. These findings agreed with the simulated laboratory experiments conducted on Earth. On the platform outside of the ISS, however, degradation was up to greater than 50%.

This finding is significant because it could mean similar degradation could occur on deep space missions to the Moon or Mars.

https://www.advancedsciencenews.com/cosmic-radiation-degrades-medications-on-iss-posing-challenges-for-deep-space-missions/

Recent ISS findings address drug stability in space and astronaut balance after spaceflight
by Melissa L. Gaskill, NASA February 24, 2025

Researchers found differences in the stability and degradation of the anti-COVID drug remdesivir in space and on Earth on its first research flight, but not on a second. This highlights the need for more standardized procedures for pharmaceutical research in space.

https://phys.org/news/2025-02-iss-drug-stability-space-astronaut.html#google_vignette

Drugs lose effectiveness in space
Published 17 April 2011

On Earth, medication is typically designed to be stored for a couple of years from the manufacture date. They normally need to be kept in precise conditions, such as away from direct sunlight or in a cool, dry space.

The research team investigated whether the unique environment of space - including radiation, excessive vibrations, microgravity, a carbon dioxide rich environment and variations in humidity and temperature - affected drugs' effectiveness.

https://www.bbc.com/news/health-13092523

[Orionid]

Badanie: Polacy widzą sens w misjach kosmicznych – przede wszystkim edukacyjny i naukowy
Agnieszka Kliks-Pudlik 15.03.2026

Polacy widzą sens w misjach kosmicznych i popierają eksplorację kosmosu, zwłaszcza pod kątem praktycznych korzyści dla życia na Ziemi – wynika z badania społecznego odbioru polskiej misji kosmicznej IGNIS, przeprowadzonego przez naukowców z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

(...) – Nasze wyniki w dużej mierze potwierdzają wcześniejsze badania międzynarodowe. Społeczeństwa generalnie popierają eksplorację kosmosu, szczególnie gdy widzą jej praktyczne i konkretne korzyści dla życia na Ziemi, jak monitoring klimatu czy rozwój technologii – powiedziała PAP jedna z autorek badania dr Agnieszka Skorupa, prof. UŚ, jednocześnie koordynatorka eksperymentu AstroMentalHealth (...)

W ocenie Łukasza Jacha wyniki te są istotne m.in. z punktu widzenia popularyzacji nauki. – Popularyzacja nauki niekiedy do jednego worka wrzuca temat poszerzania wiedzy u ludzi i przekonywania ich do tego, że nauka jest wiarygodną czy też wartą rozwijania dziedziną aktywności człowieka. Natomiast my pokazujemy to w sposób bardziej zniuansowany – z jednej strony mamy pewne aspekty emocjonalne, motywacyjne, wizerunkowe, które mocno windują te nadzieje związane z eksploracją kosmosu, ale z drugiej strony dostarczanie wiedzy i rozbudowywanie wiedzy społeczeństwa czyni je bardziej refleksyjnym odbiorcą, który nie patrzy bezkrytycznie na kosmiczne inwestycje – mówił. (...)

Z kolei w kwestii rozpoznawalności znaków graficznych – oprócz Amerykańskiej Agencji Kosmicznej NASA – inne logotypy (jak ESA – europejska agencja, POLSA – polska agencja czy IGNIS – polska misja kosmiczna) były słabo rozpoznawalne. – Ten wynik może być drogowskazem, jak budować przychylny stosunek do badań naukowych poprzez budowę społecznych wyobrażeń na ich temat. A nie ma chyba niczego bardziej chwytliwego niż piękne logotypy, które ludzie chcą nosić na ubraniach. Przecież cały rynek marketingu na tym stoi – podsumował Łukasz Jach.
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C112103%2Cbadanie-polacy-widza-sens-w-misjach-kosmicznych-przede-wszystkim-edukacyjny

Kosmiczne koszulki i gadżety w EC1 na pamiątkę lotu Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego. Można kupić oryginalne ubrania misji Ignis ESA
Matylda Witkowska 29 czerwca 2025, 10:08
https://dzienniklodzki.pl/kosmiczne-koszulki-i-gadzety-w-ec1-na-pamiatke-lotu-slawosza-uznanskiego-wisniewskiego-mozna-kupic-oryginalne-ubrania-misji-ignis-esa/ar/c3p2-27729567

Ograniczenia formalne związane z symbolicznym rozpowszechnianiu znaków dotyczących misji
AA https://www.forum.kosmonauta.net/index.php?topic=6482.msg200358#msg200358